Tải bản đầy đủ

Tài liệu Xử trí người bị ngất xỉu docx

Xử trí người bị ngất xỉu
Ngất, còn gọi là chết giấc, là trạng thái mất ý thức một cách đột ngột, thoảng
qua. Y học hiện đại cho rằng ngất có liên quan đến trạng thái thiếu oxy máu não lan
tỏa tạm thời. Nếu người thân, bạn bè bị ngất mà không mời được bác sĩ hoặc đang ở xa
cơ sở y tế, bạn vẫn có thể tự xử trí.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ngất như xúc cảm mạnh, mắc bệnh tim mạch,
bệnh hô hấp, thần kinh, nội tiết, tiêu hóa Trong nhóm bệnh tim mạch, ngất có thể gặp
ở các bệnh tim bẩm sinh, tâm phế mãn, khi gắng sức hoặc dùng một số thuốc ức chế
trung khu hô hấp, thuốc ngủ, rối loạn nhịp tim. Tình trạng này cũng có thể xảy ra ở
bệnh nhân nhồi máu cơ tim, tụt huyết áp tư thế, hẹp động mạch chủ, tràn dịch ngoài
tim do thiếu máu nuôi dưỡng não bộ.
Các dấu hiệu của ngất: Người bệnh đột ngột ngã lăn ra bất tỉnh. Ngoài việc mất
ý thức tạm thời (bất tỉnh), bệnh nhân còn nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, buồn
nôn, vã mồ hôi lạnh, có thể co giật Tất cả các dấu hiệu trên diễn biến nhanh trong
vòng 3 phút, rồi bệnh nhân hồi tỉnh
Có thể xử trí ngất bằng cách tác động vào huyệt nhân trung. Huyệt này nằm
ngay dưới gốc mũi, ở vị trí 1/3 trên của rãnh nhân trung. Cần khẩn trương bấm huyệt
ngay sau khi người bệnh có biểu hiện ngất nhằm giúp họ thoát khỏi tình trạng này
càng nhanh càng tốt.
Lấy đầu ngón tay cái bấm vuông góc vào huyệt vị hoặc dùng một vật có đầu
nhọn (như đầu bút bi, bút chì) ấn mạnh vào huyệt. Cần bấm nhanh, mạnh, dứt khoát.

Các biện pháp phối hợp:
- Đặt bệnh nhân nằm đầu thấp hơn chân (để tăng lượng máu nuôi dưỡng não),
nghiêng đầu sang một bên (để tránh tụt lưỡi hoặc hít phải chất nôn vào phổi).
- Cho ngửi tinh dầu như dầu cao Trường Sơn, dầu Gấu , xoa dầu vào nhân
trung.
- Nếu có điều kiện, nên cho bệnh nhân đắp chăn ấm, tránh gió lùa.
Xử trí sơ cứu đúng cách một số tai nạn nguy hiểm:
Ngạt nước-Hóc đường thở-Phỏng
Tóm tắt:
A. NGẠT NƯỚC
Ngạt nước (còn gọi chết đuối) là tình trạng người bị nạn bị ngạt do hít
phải nước khi chìm trong nước, tuy nhiên có một số người bị ngạt là do sự co thắt
thanh quản.
Ngạt nước thường xảy ra ở 2 nhóm tuổi: tuổi thiếu niên do tính thích mạo
hiểm và tuổi mới biết đi do tính tò mò, hiếu kỳ mà không có sự giám sát của người
lớn.
B. HÓC ĐƯỜNG THỞ
Hóc đường thở (dị vật đường thở) là từ để gọi một vật lạ rơi vào trong
đường thở. Tai nạn thường xảy ra ở người già suy kiệt, hôn mê, ở người lớn cười giỡn
trong khi ăn hoặc ở trẻ em lúc cho bú bình hoặc cho ăn không đúng cách.
C. PHỎNG
Phỏng là tai nạn thường gặp, thường do phỏng lửa hoặc nước sôi. Phỏng
có thể gây biến chứng sốc phỏng và nhiễm trùng vết phỏng.
ĐIỆN GIẬT, SÉT ĐÁNH
Dòng điện 110v có thể gây chết do rung thất. các dòng điện cao thế còn làm liệt
trung khu hô hấp. Sét có điện thế rất cao (trên 1 triệu vôn). Bị điện giật nặng có thể
vừa làm ngừng tim, vừa ngừng thở. Bị điện giật nhẹ có thể bị ngừng tim một thời gian
ngắn, lên cơn co giật, sau đó nạn nhân hồi hộp, mê sảng Chỗ tiếp xúc với điện bị
bỏng.
Xử trí
Ngắt dòng điện. Phải chú ý đề phòng bệnh nhân ngã khi ngắt điện.
- Nếu bệnh nhân ngừng tim, ngừng thở: xem
Ngừng tuần hoàn hô hấp
Dùng máy phá rung thất và máy hô hấp hỗ trợ. Nếu hồi sức chậm có kết quả,
tiêm thẳng vào tim Ouabain 1/4mg x 1 ống và tiếp tục hồi sức.
Khi nạn nhân tỉnh, chữa bỏng Chú ý theo dõi viêm ống thận gây toan máu.
- Nếu bệnh nhân chỉ mê man bất tỉnh nhưng vẫn thở và tim vẫn đập: kích thích
bằng gọi, giật tóc, vã nước vào mặt Theo dõi mạch, nhịp thở, huyết áp.
Để nối chi thành công, cần bảo quản
tốt phần chi đứt lìa
Anh V. (20 tuổi) được BV Chấn thương Chỉnh hình TP HCM khâu nối bàn tay
trái đứt lìa do máy cắt kim loại. Ba giờ sau mổ (ngày 18/10), tuần hoàn bàn tay đã
được tái lập; sau 10 ngày, bàn tay hồng hào, ngón đã cử động. Đó là nhờ phần chi đứt
được bảo quản tốt và nối lại chỉ 3 giờ sau tai nạn.
Trường hợp của N.V.X (Lâm Đồng) thì hoàn toàn ngược lại. Anh bị đứt lìa tay
ngày 16/10 khi làm việc với máy cắt gỗ, được chuyển đến Bệnh viện 175 ở TP HCM.
Do bịch đá bảo quản chi bị thủng, thời gian di chuyển quá lâu (trên 7 tiếng) nên dù các
thầy thuốc rất cố gắng, bàn tay vẫn bị hoại tử 6 ngày sau khi khâu nối.
Bác sĩ Võ Văn Châu, Trưởng khoa Vi phẫu tạo hình (Bệnh viện Chấn thương
Chỉnh hình TP HCM), cho biết, thành công của các ca khâu nối chi đứt lìa phụ thuộc
nhiều vào cách bảo quản ban đầu đối với phần chi đứt. Nếu khâu này không được thực
hiện tốt, việc khâu nối sẽ thất bại dù đây không phải là dạng phẫu thuật khó đối với
trình độ của bác sĩ Việt Nam hiện nay.
Ở phần cơ thể không được tưới máu, các mô bị thiếu ôxy và dưỡng chất. Trong
khi đó, quá trình chuyển hóa ở tế bào lại tạo ra CO2 và các chất độc hại. Những điều
kiện này khiến tế bào dần dần chết đi (y học gọi là hoại tử). Thời gian chịu đựng sự
thiếu máu nuôi của mỗi loại mô một khác, ngắn nhất là bắp thịt (chỉ trong 2 giờ ở nhiệt
độ trên 20 độ C). Trong môi trường lạnh (0-10 độ C), thời gian chịu đựng sẽ tăng lên
khoảng 1-1,5 lần. Do đó, bảo quản chi đứt lìa ở môi trường lạnh là phương pháp đơn
giản nhất để duy trì sự sống cho nó.
Khi tai nạn gây đứt lìa chi xảy ra, cần xử trí ngay cho bệnh nhân theo hướng
dẫn sau:
1. Đối với bệnh nhân:
- Rửa vết thương bằng nước chín nguội hoặc dung dịch sinh lý mặn; sau đó
băng vết thương bằng vải sạch hay gạc vô trùng rồi cho bệnh nhân nằm nghỉ trong khi
chờ chuyển viện.
- Đối với tai nạn đứt lìa ngón tay, chỉ cần băng ép lên vết thương là đủ, nếu đứt
lìa bàn tay, bàn chân, cần làm thêm garô để tránh chảy máu. Cách làm: Dùng băng hay
dây vải quấn vài vòng phía trên mỏm cụt khoảng 10 cm, đút một cây gỗ và xoắn vài
vòng cho đến khi máu ngưng chảy, không siết quá chặt. Ghi nhận thời điểm làm garô
và chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu đi xa, cứ sau 90 phút, cần xả garô 5
phút.
2. Đối với phần chi đứt lìa:
- Cầm nắm nhẹ, rửa sạch bằng nước chín nguội. Không được rửa bằng xà
phòng hay hóa chất.
- Quấn băng hoặc vải sạch quanh phần đứt lìa rồi cho vào một túi nhựa mỏng,
buộc miệng túi lại.
- Đặt túi vào thùng đá lạnh, thau chứa đá lạnh, hoặc đơn giản nhất là cho vào
trong một túi nhựa khác có chứa đá lạnh. Chuyển tất cả theo nạn nhân. Mục đích của
quấn băng vải quanh phần chi đứt lìa là để chi không tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh.
3. Đối với phần chi đứt gần lìa:
- Rửa phần chi đứt và băng chung với vết thương.
- Đặt các túi nhựa nhỏ chứa đá lạnh lên phần đứt gần lìa khi chuyển viện.
- Chuyển viện thật nhanh để việc khâu nối có cơ hội thành công.

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×