Tải bản đầy đủ

Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG...................................................................................................9
LỜI NÓI ĐẦU...........................................................................................................10
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI CÁC
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ..............................................................................12
I. Ngân hàng thương mại và các hoạt động cơ bản ....................................12
II. Vai trò cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại ..........................14
1. L ch s ra i ho t ng cho vay tiêu dùng      .........................................................14
2. Nhu c u cho vay tiêu dùng c a dân c v phân lo i các khách h ng cá nhân à à    .....15
2.1. Nhu cầu cho vay tiêu dùng của dân cư .............................................15
2.2. Phân loại các khách hàng cá nhân.....................................................16
2.2.1 Phân theo m c thu nh p   ............................................................................16
2.2.2 Phân lo i khách h ng theo công vi c c a h à    ..........................................17
3. S c n thi t khách quan ph i hình th nh v phát tri n ho t ng cho vay tiêuà à      
dùng các ngân h ng th ng m ià   .............................................................................17
3.1. Nghiệp vụ cho tín dụng ra đời là tính tất yếu trong ngân hàng thương
mại ...........................................................................................................17
3.2. Đặc điểm của loại hình cho vay tiêu dùng.........................................18
3.2.1. Quy mô c a t ng kho n vay l nh , nh ng s l ng các kho n vay l ià        
nhi u. ...................................................................................................................19
3.2.2. Lãi su t trong ho t ng cho vay tiêu dùng th ng cao h n các ho t     

ng cho vay ho t ng kinh doanh    ............................................................19
3.2.3. Các kho n cho vay tiêu dùng có r i ro cao  ! ........................................19
3.2.4. Chi phí x lí thông tin khách h ng trong cho vay tiêu dùng l cao soà à "
v i quy mô c a kho n vay # ! .................................................................................20
3.2.5. Ngu n thu l i ròng t kho n cho vay tiêu dùng$ % & .......................................20
4. Vai trò v l i ích c a cho vay tiêu dùng à   ................................................................20
4.1. Đối với người tiêu dùng.....................................................................20
4.2. Đối với ngân hàng thương mại .........................................................21
4.3. Đối với nền kinh tế............................................................................22
III. Các hình thức cho vay tiêu dùng...........................................................22
1. Phân lo i cho vay tiêu dùng  ....................................................................................22
1.1. Căn cứ vào mục đích cho vay ..........................................................22
1.2. Căn cứ vào phương thức hoàn trả .....................................................22
1.2.1. Cho vay tiêu dùng tr góp: .........................................................................22
1.2.2. Cho vay tiêu dùng phi tr góp ...................................................................25
1.2.3. Cho vay tiêu dùng tu n ho nà .....................................................................25
1.3. Căn cứ vào nguồn gốc các khoản nợ.................................................25
1.3.1. Cho vay tiêu dùng gián ti p ' ......................................................................25
1.3.2. Cho vay tiêu dùng tr c ti p ( ' ......................................................................27
2. Các hình th c cho vay tiêu dùng tr c ti p m ngân h ng cung c pà à)   * ......................27
2.1. Giải ngân tiền vay trực tiếp cho khách hàng .....................................27
2.2. Tiền vay được luân chuyển vào tài khoản tiền gửi của khách hàng . 28
2.3 Thấu chi .............................................................................................28
2.4 Thẻ tín dụng .......................................................................................28
IV Nghiệp vụ cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại.....................28
V. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng
thương mại ..................................................................................................32
1. Quan ni m v m r ng cho vay tiêu dùng +  ,  ...........................................................32
2. Nhân t nh h ng t i ho t ng cho vay tiêu dùng c a ngân h ng th ng m i à   -     
......................................................................................................................................34
2.1. Nhóm nhân tố vĩ mô:.........................................................................34
2.2. Nhóm nhân tố vi mô ........................................................................35
CHƯƠNG II: MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN
HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM CHI NHÁNH QUANG
TRUNG HÀ NỘI .....................................................................................................38
I. Tổng quan về ngân hàng đầu tư và phát triển ........................................38
1. L ch s hình th nh v phát tri n c a ngân h ng u t v phát tri n à à à à. "      .................38
II. Hoạt động kinh doanh cơ bản của chi nhánh BIDV Quang Trung ......40
1.Tình hình ho t ng c a chi nhánh quang Trung  ! ..................................................40
2 Ho t ng v nh ng k t qu thu c trong n m quaà  /    0 ........................................41


2.1 Tổng tài sản của chi nhánh ...............................................................42
2.2 Tình hình huy động vốn ....................................................................42
Đơn vị: tỷ đồng........................................................................................42
Năm....................................................................................42
Chỉ tiêu.....................................................................................................42
2005..........................................................................................................42
2006..........................................................................................................42
2007..........................................................................................................42
Số tiền.......................................................................................................42
Tỷ trọng....................................................................................................42
%...............................................................................................................42
Số tiền.......................................................................................................42
Tỷ trọng....................................................................................................42
%...............................................................................................................42
Số tiền.......................................................................................................42
Tỷ trọng....................................................................................................42
%...............................................................................................................42
Phân loại theo tiền....................................................................................42
VNĐ.........................................................................................................42
980............................................................................................................42
50,9...........................................................................................................42
3.900.........................................................................................................42
76,5...........................................................................................................42
1.999,2......................................................................................................42
56..............................................................................................................42
Ngoại tệ....................................................................................................42
942............................................................................................................42
49,1...........................................................................................................42
1.200.........................................................................................................42
23,5...........................................................................................................42
1.570,8......................................................................................................42
44..............................................................................................................42
Phân theo thời gian...................................................................................42
Ngắn hạn .................................................................................................42
492............................................................................................................42
25,6...........................................................................................................42
2.408.........................................................................................................42
47,2...........................................................................................................42
1.142,4......................................................................................................42
32..............................................................................................................42
Dài hạn ....................................................................................................42
1.430.........................................................................................................42
74,4...........................................................................................................42
2.692.........................................................................................................42
52,8...........................................................................................................42
2.427,6......................................................................................................42
68..............................................................................................................42
Tổng số tiền huy động..............................................................................42
1.922.........................................................................................................42
100............................................................................................................42
5.100.........................................................................................................42
3.570.........................................................................................................42
100............................................................................................................42
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)......................................................42
2.3 Tín dụng ............................................................................................43
2.4 Chỉ tiêu dịch vụ.................................................................................44
III. Thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh Quang Trung 45
1 Quá trình phát tri n ho t ng cho vay tiêu dùng t i chi nhánh Quang Trung    ...45
Chi nhánh Quang Trung vừa mới thực hiện hoạt động cho vay tiêu dùng
với thời gian chưa dài do chi nhánh vừa mới thành lập năm 2005 với tình
hình nền kinh tế lúc này đã rất phát triển và đang thực hiện những bước
chuyển mình. Trong xu thế phát triển của thị trường thì sẽ xuất hiện đông
đảo số lượng khách hàng cá nhân cùng với sự thành lập rất nhiều các ngân
hàng thương mại cổ phần vậy nên cho dù mới thành lập chưa đầy 3 năm
nhưng chi nhánh vẫn không đứng ngoài với lĩnh vực này. Vì vậy nên từ khi
thành lập chi nhánh ngân hàng đã triển khai nhiều dịch vụ, sản phẩm tại
ngân hàng. Vì ngân hàng vừa mới thành lập vậy nên chưa có một sản
phẩm nào thực sự mang lại thu nhập lớn nhất cho ngân hàng, các sản
phẩm ở mức thu lợi nhuận gần như nhau. Lúc này các sản phẩm của ngân
hàng mang tính thử nghiệm, và dần dần đúc rút các kinh nghiệm về các
khoản cho vay tiêu dùng. ............................................................................46
Đơn vị: tỷ đồng............................................................................................46
Năm .........................................................................................46
Chỉ tiêu........................................................................................................46
2005..............................................................................................................46
2006..............................................................................................................46
2007..............................................................................................................46
Số tiền..........................................................................................................46
Tỷ trọng.......................................................................................................46
Số tiền..........................................................................................................46
Tỷ trọng.......................................................................................................46
Số tiền..........................................................................................................46
Tỷ trọng.......................................................................................................46
Doanh số cho vay.........................................................................................46
350................................................................................................................46
33,72%.........................................................................................................46
973................................................................................................................46
17,78%.........................................................................................................46
1.420.............................................................................................................46
11,98%.........................................................................................................46
Dư nợ...........................................................................................................46
232................................................................................................................46
68,28%.........................................................................................................46
800................................................................................................................46
82,22%.........................................................................................................46
1.230.............................................................................................................46
88,02%.........................................................................................................46
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)........................................................46
Qua bảng số liệu ta có thể thấy dư nợ cho vay tiêu dùng tăng trưởng qua
các năm về tỷ lệ phần trăm là không cao vì chi nhánh phát triển nguồn cho
vay rất nhanh. Tuy tỷ trọng không cao nhưng số tiền tuyệt đối đầu tư vào
là rất lớn. Cuối năm 2005 là 232 tỷ đồng sau đó sang năm 2006 số vốn cho
vay tiêu dùng đã là 800 tỷ đồng, qua đó ta thấy được mức tăng rất nhanh
chóng trong năm 2006 đây là một năm mà nền kinh tế phát triển mạnh mẽ,
nhu cầu vay tiêu dùng của dân cư là rất cao, sang năm 2007 tỷ lệ tuyệt đối
có tăng nhưng tỷ trọng phần trăm tăng không cao. Đây cũng là xu hướng
của các ngân hàng trong thời kì này, khi mà nền kinh tế đang có dấu hiệu
lạm phát cao nên các ngân hàng hạn chế cho vay tiêu dùng nhằm làm giảm
lượng tiền mặt lưu thông ra nền kinh tế. Mặc dù vậy qua các năm ta vẫn
thấy sự tăng trưởng của ngân hàng trong lĩnh vực tín dụng là rất cao. Số
lượng khách hàng ngày càng nhiều tới với ngân hàng tạo nên một tiền đề
tốt cho tương lai...........................................................................................46
Để ngày càng đáp ứng được nhu cầu khách hàng cũng như nâng vị thế
của ngân hàng trên thị trường ngân hàng thì ngân hàng cần phát triển các
sản phẩm dịch vụ, tích cực cho ra đời những sản phẩm mới, từng bước
phát triển, ngày càng một hoàn thiện các sản phẩm mới nên chi nhánh
Quang Trung đang dần có được một vị thế trên thị trường cho vay tiêu
dùng.............................................................................................................47
2 Quy trình t ng quát i v i ho t ng cho vay tiêu dùng 1 2 #   ...................................47
Giai đoạn 1 tiếp nhận hồ sơ: Đối với giai đoạn này rất quan trọng, qua các
bước phân tích khách hàng thì ngân hàng sẽ thấy được quá khứ và hiện tại
của khách hàng, vấn đề quan tâm của ngân hàng hiện nay đó là khả năng
thanh toán của khách hàng trong tương lai, khi mà xác định được khả
năng chi trả thì ngân hàng sẽ tiến hành các giai đoạn tiếp theo.................47
Bên cạnh đó thì giai đoạn này có nhược điểm: là nếu thời gian vay vốn
càng dài thì ngân hàng càng khó dự đoán vì có rất nhiều yếu tố khách
quan tác động vào đó là sự thay đổi chính trị, thiên tai xảy ra, khủng hoảng
kinh tế, những vấn đề đó sẽ làm thay đổi những tính toán của ngân hàng.
......................................................................................................................47
- Khách hàng gửi hồ sơ tới ngân hàng, gồm đầy đủ các thủ tục giấy tờ mà
ngân hàng yêu cầu.......................................................................................47
- Cán bộ tín dụng của ngân hàng thẩm định món vay dựa trên hồ sơ của
khách hàng..................................................................................................47
- Cán bộ tín dụng đồng ý cho vay và trình duyệt hồ sơ vay vốn lên người
có thẩm quyền phán quyết cho vay.............................................................47
Giai đoạn 2 Thực hiện cho vay, giai đoạn này chỉ thực hiện phần còn lại,
sau khi hồ sơ đã được duyệt ở giai đoạn một, do vậy mà giai đoạn này
không thật sự quan trọng, giai đoạn này chỉ góp phần vào hoàn thiện của
hồ sơ sau khi đã được phân tích .................................................................47
- Hồ sơ đã được tiếp nhận: Ngân hàng tiếp tục làm việc với khách hàng về
những điều cần bổ sung trong hợp đồng có liên quan tới hợp đồng tín dụng
......................................................................................................................47
- Ngân hàng giải ngân cho khách hàng......................................................47
Giai đoạn 3 Quản lý khoản vay và thu hồi nợ, giai đoạn này rất quan
trọng vì sau khi đã giải ngân số tiền cho khách hàng thì ngân hàng không
thể kiểm soát chặt chẽ như là số tiền đang của ngân hàng, vậy nên cần thực
hiện các biện pháp để giám sát việc thực hiện của khách hàng sau khi đã
giai ngân là một vấn đề rất khó khăn, từ giai đoạn này thì có thể phát sinh
các khoản nợ xấu chiếm tỷ lệ cao nhất. Do vậy đối với mỗi ngân hàng kiểm
soát được khách hàng sau khi giải ngân đó chính là chìa khóa của thành
công trong một hồ sơ cho vay tín dụng.......................................................48
- Ngân hàng cần kiểm soát khách hàng sau khi giải ngân, đề phòng
trường hợp khách hàng thực hiện không đúng hợp đồng .........................48
Khi đến hạn trả nợ ngân hàng tất toán khoản vay và nếu ngân hàng tiếp
tục có nhu cầu vay tiếp thì có thể thực hiện tiếp hợp đồng tín dụng..........48
3. i u ki n có th vay t i ngân h ng à3 4     ...............................................................48
i u ki n vay t i ngân h ng l r t d , v i m t ng i có n ng l c t i chính bìnhà à à3 4   * 5 -  6 0 
th ng v có y các y u t c a m t công dân l có th vay v s d ng t i chià à à6        " 7 
nhánh, so v i các ngân h ng khác ta có th th y vi c vay v n chi nhánh Quangà-  *   
Trung l h t s c n gi n, v l i m n cho m i ng i à à à )       6 ....................................48
- Là công dân nước Việt Nam có đủ năng lực pháp luật dân sự theo quy
định của Bộ Luật hình sự............................................................................48
- Có hộ khẩu thường trú tại địa bàn thuộc thủ đô Hà Nội.......................48
- Có mục đích sử dụng vốn rõ ràng..........................................................48
- Ban đầu cá nhân đó cũng phải có một số vốn tự có nhất định ban đầu 48
- Có nguồn thu nhập ổn định nhằm đảm bảo khả năng hoàn trả sau này
......................................................................................................................48
- Có tài sản đảm bảo khi khách hàng tới vay vốn..................................48
4. H n m c vay  ............................................................................................................48
Hạn mức cho vay của ngân hàng là hết sức linh hoạt, tùy thuộc vào nhu
cầu thực tế và khả năng hoàn trả của khách hàng.....................................48
Từ 90% - 95% là giá trị tài sản đảm bảo là giấy tờ có giá ........................48
Lên tới 70% đối với tài sản đảm bảo là bất động sản ...............................48
Và tới 60% đối với tài sản đảm bảo là động sản và chính chiếc ôtô dùng
tiền vay để mua ...........................................................................................49
5. Lãi su t cho vay i v i tín d ng tiêu dùng  2 # 8 .........................................................49
Lãi suất đối với các khoản vay tín dụng tiêu dùng theo sự thỏa thuận của
khách hàng với ngân hàng, ta có thể có loại lãi suất trả theo từng tháng,
hay là lãi suất tính theo số dư còn lại, mỗi cách tính đều có một ưu điểm
riêng và nhược điểm riêng...........................................................................49
6. V t i s n m b o c quy nh nh sau à4     .  .......................................................49
Xét về giấy tờ có giá là: sổ tiết kiệm, trái phiếu, công trái, kỳ phiếu, cổ
phiếu... được khách hàng sử dụng để làm tài sản đảm bảo, và nó phải
thuộc quyền sở hữu của khách hàng...........................................................49
Động sản: xe máy, ôtô, thiết bị máy móc... những thứ mà khách hàng đang
sử dụng và thuộc quyền sở hữu của khách hàng........................................49
Bất động sản: là các quyền về sử dụng đất, sử dụng ngôi nhà...................49
Bảo đảm chính căn nhà đang sửa chữa, hay mảnh đất chuẩn bị mua.......49
Các tài sản đảm bảo khác nhau thuộc quy định của ngân hàng quy định.49
7. Các lo i cho vay tiêu dùng t i chi nhánh   ...............................................................49
Chi nhánh Quang Trung là một chi nhánh ngân hàng vừa mới thành lập
vậy nên tổng tài sản chưa thực sự lớn, do vậy tỷ trọng đầu tư vào lĩnh vực
tín dụng tiêu dùng chưa là một nhân tố trong ngân hàng vậy nên thực tế
lĩnh vực tín dụng tiêu dùng chưa là một nguồn thu đáng kể cho chi nhánh
ngân hàng, tuy vậy tín dụng tiêu dùng đang là một mảng cần quan tâm
trong tương lai, một số sản phẩm được ngân hàng triển khai tại chi nhánh
đó là, cho vay đối với cán bộ công nhân viên, cho vay mua nhà trả góp, cho
vay mua ôtô, cho vay du học, và một số hạng mục sản phẩm khác, nhưng
hiện nay ngân hàng đang chủ yếu tập trung tín dụng cho vay mua nhà và
cho vay mua ôtô...........................................................................................49
IV. Tình hình cho vay tiêu dùng tại chi nhánh ngân hàng Quang Trung..49
1. ánh giá hi u qu ho t ng cho vay tiêu dùng t i chi nhánh 9 +    ..........................49
1.1. Tỷ trọng cho vay tiêu dùng trong tổng dư nợ cho vay......................50
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)........................................................50
1.2. Cơ cấu dư nợ tín dụng cho vay tiêu dùng theo sản phẩm .................51
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)........................................................51
1.3. Tình hình nợ quá hạn cho vay tiêu dùng...........................................52
Đơn vị: Tỷ đồng................................................................................52
Chỉ số........................................................................................................52
Năm 2005.................................................................................................52
Năm 2006.................................................................................................52
Năm 2007.................................................................................................52
Nợ quá hạn...............................................................................................52
1,16...........................................................................................................52
3,44...........................................................................................................52
4,797.........................................................................................................52
Tổng dư nợ cho vay tín dụng....................................................................52
232............................................................................................................52
800............................................................................................................52
1230..........................................................................................................52
Tỷ trọng (%).............................................................................................52
0,005.........................................................................................................52
0,0043.......................................................................................................52
0,0039.......................................................................................................52
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)........................................................52
1.4. Lãi và thu nhập của hoạt động cho vay tiêu dùng so với các hoạt động
khác..........................................................................................................53
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh)........................................................53
2. Nh ng h n ch c a ngân h ng khi th c hi n ho t ng cho vay tiêu dùng à/        ......53
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG
TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM CHI NHÁNH 53
QUANG TRUNG HÀ NỘI .....................................................................................55
I. Nhiệm vụ của ngân hàng đầu tư và phát triển trong việc phát triển hoạt
động cho vay tiêu dùng trong dân cư..........................................................55
1. Nhi m v trong th i gian t i.+ 8  # .................................................................................55
2. Nh ng nhi m v c th tr c m t: + 8 8  # ; .......................................................................58
II. Một số giải pháp mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh
ngân hàng đầu tư và phát triển chi nhánh 53 Quang Trung Hà Nội.........60
1. a d ng hóa danh m c s n ph m 9  8 < ........................................................................60
2. n gi n hóa các chính sách cho vay tiêu dùng9 ....................................................60
3. Các bi n pháp h lãi su t cho vay tiêu dùng xu ng th p nh t+   2   .............................61
4. Nâng cao ch t l ng thu th p thông tin %  .................................................................61
5. T p trung t ng c ng ch t l ng tín d ng tiêu dùng t i chi nhánh =   % 8  ....................63
6. y m nh k ho ch marketing c a ngân h ngà3>     ....................................................65
7. T ng c ng lo i hình cho vay tín ch p v i cán b công nhân viên thông qua=    # 
u m i t i chi nhánh ? 2  ................................................................................................66
4. y m nh vi c tri n khai ph ng th c cho vay tiêu dùng tr góp t i chi nhánh9<  +    
giao d ch ng y c ng m t phát tri n à à.   ............................................................................68
5. Nâng cao ch t l ng thông tin v nghiên c u, tìm hi u, i u tra các y u t có %      ' 2
liên quan t i cho vay tiêu dùng # ...................................................................................69
6. Ho n thi n công tác nh giá trong cho vay có t i s n m b o l nh tà à à à .    * .........70
7. Ti p t c phát huy ti m l c công ngh ngân h ngà 7 4   .................................................71
8.T ng c ng i ng cán b v cho vay tiêu dùng c v s l ng v ch t l ngà0 6  @  4  4   * 
......................................................................................................................................72
9. Nâng cao n ng l c c nh tranh c a chi nhánh BIDV Quang Trung trên a b nà0    .
th nh ph trong l nh v c tín d ng tiêu dùng à  A  7 .............................................................74
III. Một số kiến nghị ..................................................................................74
1. Ki n ngh v i chính ph v các c quan b ngh nh có liên quan à à . -    ........................74
2. Ki n ngh v i ngân h ng nh n c à à . - - ........................................................................76
DANH MỤC BẢNG
Bảng số 1: Số liệu về huy động vốn của chi nhánh Quang Trung......................42
Bảng số 2: Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2007 của chi nhánh Quang
Trung ......................................................................................................45
Bảng số 3: Số liệu về cho vay tiêu dùng 3 năm của chi nhánh Quang Trung...46
Bảng số 4: Số liệu về tỷ trọng cho vay tiêu dùng so với tổng dư nợ cho vay.....50
Bảng số 5: cơ cấu dư nợ tín dụng theo sản phẩm ..............................................51
Bảng số 6: Số liệu nợ quá hạn qua các năm..........................................................52
Bảng số 7: Số liệu về thu lãi cho vay tiêu dùng của chi nhánh Quang Trung...53
LỜI NÓI ĐẦU

Đất nước chúng ta đang ngày càng phát triển, trong những năm gần đây chúng
ta luôn đạt tốc độ tăng trưởng ở mức rất cao từ 7% trở lên, để phát triển được như
vậy thì chúng ta phải tập trung tất cả các nguồn lực từ con người tới vốn đầu tư, bên
cạnh đó thì chúng ta vừa mới gia nhập WTO cũng tạo ra cho chúng ta những động
lực mới, những áp lực mới bắt buộc chúng ta phải có những giải pháp thích hợp để
đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng. Trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa như thế
này thì nguồn vốn để đầu tư là rất lớn, để có thể sắm sửa các trang thiết bị hiện đại
đáp ứng cho nhu cầu đòi hỏi công nghệ cao. Bên cạnh đó cần đáp ứng vốn cho
chuyển dịch cơ cấu sản xuất nâng cao hiệu quả sản xuất. Lúc đó chúng ta mới có thể
đảm bảo cho một nên kinh tế phát triển bền vững.
Đất nước ngày càng phát triển thì cũng đồng thời nâng cao mức sống của nhân
dân, lúc chúng ta vừa mới thoát khỏi chiến tranh thì tiêu chí là “ăn no mặc ấm”, còn
giờ đây khi chúng ta đang sống trong giai đoạn này thì tiêu chí của chúng ta là “ăn
ngon mặc đẹp”. Trong mỗi chúng ta luôn có nhu cầu đi lên đáp ứng những nhu cầu
cơ bản của cuộc sống mỗi chúng ta và để thực hiện được điều đó chúng ta không thể
lúc vừa mới ra trường là chúng ta có thể có thể thực hiện được điều đó, do vậy mà
yêu cầu cần thiết là có những tổ chức tín dụng đứng ra thực hiện loại hình cho vay
này từ đó mà tín dụng cho vay tiêu dùng ra đời. Loại hình tín dụng này được các tầng
lớp trẻ sử dụng rất nhiều để có thể tự sắm sửa những thứ cần thiết cho bản thân, loại
hình này có tác dụng rất tốt đối với nền kinh tế khi nó góp phần làm tăng khả năng
kích cầu, và nó cũng tốt cho ngân hàng khi có được một nguồn thu lợi nhuận cao.
Trong cuộc sống ngày nay tín dụng tiêu dùng phục vụ hầu như tất cả các nhu cầu của
các bạn trẻ vừa mới ra trường như là cho vay để mua nhà, cho vay để mua sắm các
trang thiết bị và đòi hỏi đó là chúng ta phải có thu nhập ổn định để có thể thanh toán
các khoản nợ này. Hiện này các hình thức cho vay được áp dụng như là cho vay mua
nhà có thế chấp, cho vay qua thẻ, cho vay trả góp mua bất động sản… đang được
thực hiện ở rất nhiều ngân hàng. Đứng trên nền kinh tế thì cho vay tiêu dùng có tác
dụng nâng cao đời sống của người dân góp phần giảm thời gian qua việc tiết kiệm để
có thể mua được một món hàng có giá trị lớn. Bên cạnh đó loại hình này còn giúp
cho nền kinh tế giảm hình thức thanh toán bằng tiền mặt làm tăng hệ số nhân tiền
trong nền kinh tế. Mặt khác loại hình này đã định hướng được một hướng đi chính
xác cho hệ thống ngân hàng trong tương lai trong lĩnh vực kinh doanh đầy triển vọng
này.
Loại hình tín dụng cho vay tiêu dùng được phát triển rất mạnh mẽ ở các nước
phát triển và nó đã trở thành một nguồn thu chủ yếu cho ngân hàng trong khi đó thì
loại hình này vừa mới được áp dụng tại Việt Nam trong những năm gần đây khi cùng
với sự phát triển của kinh tế do vậy chúng ta đặt ra là làm sao để loại hình này có thể
phát triển một cách mạnh mẽ nâng cao mức sống của người dân do đó với kiến thức
được học tại trường cùng với sự học hỏi tại ngân hàng BIDV Quang Trung đã giúp
cho em viết đề tài “Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng Đầu tư và
phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung” và em mong muốn rằng trong tương
lai không xa thì nghiệp vụ này sẽ ngày càng phát triển và nó sẽ là một nguồn thu cho
ngân hàng, đồng thời góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững.
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG
TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
I. Ngân hàng thương mại và các hoạt động cơ bản
Như chúng ta đã biết ngay từ đầu thế kỉ XV những hình thức sơ khai của ngân
hàng bắt đầu xuất hiện ban đầu là những thương nhân thực hiện việc mua bán hàng
hóa từ nơi này tới nơi khác, đó là những nhu cầu đổi tiền để có thể mua và bán của
địa điểm mà chúng ta đang thực hiện việc buôn bán, tiếp sau đó là những kẻ cho vay
nặng lãi ra đời chúng thực hiện những khoản vay với các cá nhân, đối với vua quan,
đặc biệt là ngân hàng còn có thể cho vay để phục vụ cho nhu cầu chi tiêu của chiến
tranh, sự phát triển tiền gửi theo kiểu này do không thu hồi được nợ đã đẩy ngân
hàng tới chổ phá sản, do vậy đã hình thành nên một loại hình ngân hàng mới đó là
ngân hàng thương mại do các nhà buôn kết hợp lại với nhau, hệ thống ngân hàng này
đã thực hiện nhiều nghiệp vụ giống như ngân hàng ngày nay đó là huy động tiền gửi,
cho vay. Và từ đó cho tới nay hệ thống ngân hàng luôn phát triển và ngày càng lớn
mạnh cùng với sự phát triển của nền kinh tế do vậy mà khi nói đến ngân hàng thì ai
ai cũng biết đó là nơi để mình gửi tiền tiết kiệm khi có dư dật lượng tiền mặt và cũng
là nơi để chúng ta tới vay một khoản tiền trong một kì hạn nhất định với một lãi suất
đã được ấn định. Nhưng đó chỉ là cách hiểu đơn giản nhất về ngân hàng mà chúng ta
cần hiểu rằng “ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính cung cấp một danh mục
các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán
và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì tổ chức kinh doanh nào hoạt
động trong nền kinh tế”
Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại cơ bản
1) Mua bán ngoại tệ: đây là một trong những hoạt động đầu tiên của ngân hàng kể
từ khi mới thành lập, như chúng ta biết thì ngân hàng ngày xưa chủ yếu là đổi
tiền để những nhà buôn đi buôn bán từ địa điểm này sang địa điểm khác thì
ngân hàng là nơi đổi tiền để họ có thể thuận lợi trong việc mua bán hàng hóa,
khi thực hiện việc đổi này thì ngân hàng hưởng theo tỷ lệ phần trăm.
2) Nhận tiền gửi : đây là hoạt động then chốt của một ngân hàng, nếu không có
hoạt động này thì ngân hàng không thể tồn tại, đây chính là nguồn cung của
ngân hàng để ngân hàng có thể thực hiện các hoạt động cho vay
3) Cho vay: có 3 hình thức cho vay đó là
Cho vay thương mại: đây là hình thức cho vay áp dụng đối với các nhà kinh tế
làm ăn giúp họ có vốn để có thể linh động được hàng hóa tạo điều kiện để họ có thể
mở rộng sản xuất kinh doanh
Cho vay tiêu dùng :đây là hình thức cho vay tương đối mạo hiểm mang tính rủi
ro cao nhưng bù lại có thể thu được lãi ròng cao, hình thức này được áp dụng đối
với các cá nhân là chủ yếu
Tài trợ dự án: hình thức cho vay này đòi hỏi phải có vốn lớn, vì dự án thường là
những công trình thường đòi hỏi vốn lớn, ngân hàng thường huy động vốn trung và
dài hạn để tài trợ dự án
4) Bảo quản vật có giá: ngân hàng thường nắm giữ hộ khách hàng những vật có giá
trị lớn như vàng bạc đá quý các giấy tờ quan trọng
5) Cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán : Ngân hàng muốn có
khách hàng họ cần phải biết lôi kéo khách hàng mà do vậy các ngân hàng luôn
tạo điều kiện tốt nhất cho khách hàng và đồng thời mở rộng ra các dịch vụ mới
trong đó có việc mở tài khoản thẻ cho cá nhân chính là hình thức lôi kéo khách
hàng về với ngân hàng của mình, bên cạnh việc mở tài khoản thẻ thì ngân hàng
cũng thực hiện luôn hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
6) Quản lý ngân quỹ : khi nói tới ngân quỹ là chúng ta nói tới quan hệ của ngân
hàng với các doanh nghiệp, ngân hàng thực hiện việc quản lý dòng tiền cho các
doanh nghiệp, hoạt động này giúp cho ngân hàng có thể có thêm được nhiều các
khách hàng và đồng thời ngân hàng sẽ có rất nhiều thông tin về các doanh
nghiệp
7) Tài trợ các hoạt động của chính phủ : chính phủ thường thực hiện các dự án yêu
cầu về nguồn vốn lớn, trong một lúc không thể giải ngân ra tất cả số tiền như
vậy được vì giải ngân sẽ gây ra tình trạng ngập tiền do vậy mà chính phủ sẽ
quyết định cho một ngân hàng nào đó giải ngân cho dự án cụ thể theo từng thời
kì và sau khi kết thúc dự án chính phủ sẽ hoàn trả
8) Bảo lãnh: là hình thức mà ngân hàng dựa vào uy tín của mình để bảo lãnh cho
các hoạt động của các doanh nghiệp nhằm tạo ra lòng tin cho các doanh nghiệp
cùng làm ăn buôn bán với họ
9) Cho thuê các thiết bị trung và dài hạn: các thiết bị máy móc mà doanh nghiệp
cần có thể có giá rất lớn doanh nghiệp không có khả năng mua hoặc là máy chỉ
có giá trị sử dụng trong thời gian ngắn và sau đó không còn dùng tới nữa như
vậy các ngân hàng có thể triển khai các hoạt động cho thuê để giúp cho các
doanh nghiệp tiết kiệm được một phần chi phí.
10) Cung cấp dịch vụ ủy thác và tư vấn : Những cán bộ làm trong nghành ngân
hàng là những người có chuyên môn về tài chính rất tốt, đặc biệt họ lại có được
những thông tin rất quan trong mà trong quá trình cho vay doanh nghiệp đã
cung cấp cho ngân hàng, hội tủ các điều kiện đó thì việc mà ngân hàng cung
cấp các tư vấn là khá chính xác, và có thể tin cậy được
Bên cạnh đó thì ngân hàng còn cung cấp thêm các dịch vụ khác như là cung cấp
dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán, cung cấp các dịch vụ bảo hiểm, cung cấp các
dịch vụ đại lý
II. Vai trò cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
1. Lịch sử ra đời hoạt động cho vay tiêu dùng
Tín dụng là một nghiệp vụ không thể không có trong các ngân hàng thương
mại. Như chúng ta biết rằng các ngân hàng thương mại là các tổ chức trung gian tài
chính hoạt động trên lĩnh vực kinh doanh tiền tệ với mảng hoạt động chính đó là
nhận tiền gửi của khách hàng và cho các cá nhân tổ chức trong nền kinh tế vay mượn.
Do vậy đối với bất kì một ngân hàng nào thì tín dụng cũng là nghiệp vụ không thể
thiếu, nó nằm trong mảng hoạt động kinh doanh của ngân hàng với mục đích là mang
lại lợi nhuận cho ngân hàng. Chúng ta cần biết tín dụng là gì: Trong một quan hệ tài
chính cụ thể thì tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở có hoàn trả giữa hai
chủ thể. Cụ thể hơn ta có thể định nghĩa “ tín dụng là một giao dịch về tài sản( tiền
hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay( tổ chức ngân hàng hay các tổ chức tài chính khác)
và bên đi vay( là cá nhân, doanh nghiệp) trong đó bên vay chuyển tài sản cho bên đi
vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo sự thỏa thuận của hai bên và yêu cầu
bên đi vay phải hoàn trả cả gốc và lãi khi đến hạn thanh toán”. Tín dụng tiêu dùng là
một mảng trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng mà trong đó ta có thể hiểu” tín
dụng tiêu dùng là qua hệ kinh tế giữa ngân hàng và các cá nhân tức là người tiêu
dùng trong nền kinh tế nhằm tài trợ cho các nhu cầu của cuộc sống khi mà chính bản
thân người tiêu dùng chưa có đủ điều kiện để có thể sắm các tài sản này và hoạt động
này cũng dựa trên nguyên tắc ngân hàng sẽ cho cá nhân vay một khoản tiền và yêu
cầu cá nhân trả đúng hạn cả vốn cả lãi cho ngân hàng như đã thỏa thuận giữa hai bên.
Qua đó chúng ta thấy được cho vay tiêu dùng là hình thức mà ngân hàng cấp tín dụng
cho khách hàng là cá nhân, người tiêu dùng trong nền kinh tế. Nghiệp tín dụng cho
vay tiêu dùng ở các nước phát triển đã ra đời từ rất lâu và hiện tại bây giờ vẫn còn
đang rất phát triển còn ở nước ta thì mảng nghiệp vụ này mới dần được đưa vào hoạt
động.
2. Nhu cầu cho vay tiêu dùng của dân cư và phân loại các khách hàng cá
nhân
2.1. Nhu cầu cho vay tiêu dùng của dân cư
Trong cuộc sống ngày nay khi mà nền kinh tế phát triển một cách chóng mặt,
đời sống của người dân được nâng cao nhanh chóng do vậy mà nhu cầu tự nhiên của
cá nhân con người ngày càng đa dạng và phong phú nhưng những nhu cầu đó cũng
gắn liền với những nhu cầu bức thiết mà bản thân con người cần phải có, trong ngày
nay thì cơm không phải là cơm để no bụng nữa mà phải là ngon miệng, áo mặc thì
cần phải đẹp, có thể sánh ngang cùng bạn bè… tuy nhiên bên cạnh đó thì nhu cầu của
mỗi cá nhân còn phụ thuộc vào khả năng thanh toán của người đó sau khi đã vay một
khoản tiền, phụ thuộc vào đặc tính của mỗi cá nhân như là công việc làm ăn có mức
thu nhập cao không, sở thích của người đó như thế nào( hình thành thói quen sử
dụng hàng hiệu thì mức chi cho tiêu dùng sẽ cao hơn rất nhiều.
Nhu cầu của con người là không giới hạn nhưng nó lại phụ thuộc vào khả năng
thanh toán của cá nhân. Ngay trong cuộc sống của chúng ta luôn luôn có những nhu
cầu và chúng ta chưa thể có khả năng có nó ngay tại thời điểm chúng ta muốn có một
cái gì đó. Chúng ta xét mỗi bản thân con người sẽ có các nguồn khác nhau như là bố
mẹ, bạn bè… nhưng những nguồn đó sẽ không giúp ta tự chủ được vấn đề do vậy mà
chúng ta sẽ lựa cho là đi vay tại các ngân hàng thương mại theo hình thức vay tín
dụng tiêu dùng để phục vụ cho các khoản tiêu dùng của cá nhân.
2.2. Phân loại các khách hàng cá nhân
2.2.1 Phân theo mức thu nhập
- Những người có thu nhập cao
Chúng ta có thể xem những người có mức thu nhập cao là những cá nhân có
mức thu nhập hàng tháng từ 5 triệu đồng trở lên. Đây là nguồn khách hàng chiến lược
của ngân hàng, những người có thu nhập cao thường là sẽ có một công việc rât tốt
trong xã hội và hầu hết họ sẽ có cách tiêu tiền cũng như là nhu cầu mua sắm hàng hóa
khác xa so với những người có thu nhập thấp. Do vậy ngân hàng cần xem đây là
khách hàng ở dạng tiềm năng vì căn cứ vào thu nhập của họ thì khả năng thanh toán
là rất cao.
- Những người có thu nhập trung bình
Những người này thường có mưc thu nhập vào khoảng 2.5tr -5tr đồng VND
mỗi tháng. Đây cũng là một luồng khách hàng tiềm năng của ngân hàng. Những khác
hàng này luôn tin tưởng vào một tương lai đẹp đẽ hơn họ sẽ có thu nhập cao hơn
trong tương lai. Do vậy mà nhu cầu của những cá nhân này rất cao. Hiện tại thì họ
chưa thể đáp ứng khả năng chi trả của mình nhưng trong tương lai họ chắc chắn có
khả năng thanh toán.
-Những người có thu nhập trung bình
Là những cá nhân có mức thu nhập hàng tháng dưới 2.5tr, mức thu nhập này
chỉ đủ cho họ tiêu dùng trong cuộc sống hàng ngày, để có thể tiết kiệm mua những
thứ có giá trị là rất khó do vậy khả năng mở rộng tín dụng tiêu dùng cho đối tượng
này là rất khó do nguồn thu nhập của họ quá hạn chế. Chúng ta cần tìm cách mở rộng
tín dụng tiêu dùng cho các cá nhân này bằng cách họ sẽ phải giành dụm trong thời
gian lâu hơn, ngân hàng có thể tạo điều kiện cho những cá nhân này bằng hình thức
là giảm lãi suất, kích thích những người này tiêu dùng vì ở nước ta còn là một nước
kém phát triển, tầng lớp thu nhập thấp chiếm tỉ lệ cao.
2.2.2 Phân loại khách hàng theo công việc của họ
Công việc là một trong những yếu tố rất quan trọng quyết định nhu cầu tiêu
dùng, người làm ở công sở sẽ có nhu cầu khác những người làm ngoài công trường
như kĩ sư xây dựng sẽ có nhu cầu khác
- Những cá nhân có công việc làm ăn buôn bán, kinh doanh: họ có thu nhập
tương đối, thường là những cá nhân làm việc nhẹ nhàng
- Những người làm việc trong cơ quan nhà nước : họ là những người hưởng
lương từ ngân sách nhà nước
- Công nhân, nhân viên: là những người làm công ăn lương, làm việc trong
các cơ quan xí nghiệp
- Những người lao động tự do: là những cửu vạn, những người không có công
ăn việc làm cụ thể
Khi nghiên cứu về công việc của khách hàng là nghiên cứu về tình hình đời sống của
mỗi cá nhân, mỗi người làm mỗi công việc khác nhau sẽ có các mức thu nhập khác
nhau, khi đo ngân hàng nghiên cứu theo tiêu thức này thì sẽ có các chỉ tiêu để đánh
giá cá nhân và có thể cung cấp khoản tín dụng một cách hợp lí, tránh trường hợp mất
khả năng chi trả.
3. Sự cần thiết khách quan phải hình thành và phát triển hoạt động cho vay
tiêu dùng ở các ngân hàng thương mại
3.1. Nghiệp vụ cho tín dụng ra đời là tính tất yếu trong ngân hàng thương mại
Trong suốt những thế kỉ trước khi mà nguồn vốn của ngân hàng còn hạn chế
thì việc ngân hàng rất hạn chế trong việc cho vay các khoản nhỏ lẻ, vì hình thức này
thường mang tính rủi cao, ngân hàng không thu được nợ. Khi mà trong giai đoạn
ngày nay rất nhiều ngân hàng thương mại ra đời việc cạnh tranh để có thể huy động
được vốn từ người dân rất khó khăn nên các ngân hàng phải có những biện pháp khắc
phục mà đặc biệt đó là thay đổi các loại hình dịch vụ trong đó có việc mở rộng các
khoản cho vay nhỏ lẻ nhằm thu hút các nguồn vốn huy động từ dân cư, và trực tiếp
cạnh tranh với các ngân hàng khác cũng như các tổ chức tài chính khác. Để có thể
nâng cao chất lượng cạnh tranh thì mỗi ngân hàng không chỉ phát huy ở những
nghiệp vụ truyền thống là nhận tiền gửi, mua bán ngoại tệ, … mà cần phát huy các
nghiệp vụ mới như là tư vấn cho khách hàng, mở công ty kinh doanh chứng khoán,
phát triển các loại hình cho thuê tài chính.
Chính sự phát triển nhanh nhạy của nền kinh tế mà làm cho cuộc sống con
người ngày càng một tốt hơn, cùng với sự cạnh tranh khốc liệt trong ngân hàng để có
thể huy động các nguồn trong dân cư cũng như mở rộng các hình thức cho vay, nên
các loại hình tín dụng mới được ra đời trong đó có loại hình tín dụng tiêu dùng rất
phát triển vì nó mới thực sự đi vào những cá nhân, những tế bào trong xã hội. Bên
cạnh đó khi mà hệ thống ngân hàng phát triển thì nguồn tiền huy động trong người
dân càng nhiều khi đó sẽ gây ra tình trạng nguồn vốn trong ngân hàng thương mại ứ
đọng do vậy mà ngân hàng cần phát triển các loại hình cho vay. Khi mà các nguồn
vay lớn của doanh nghiệp đã không còn, lượng vốn mà doanh nghiệp cần là quá
nhiều, khi đó ngân hàng chuyển qua đối tượng là hộ gia đình và cá nhân trong nền
kinh tế vì thực tế những khoản vay này mang lại cho ngân hàng một mức lãi suất cao
hơn, tuy hình thức này độ rủi ro rất cao nhưng tỉ lệ đối với một người dân vay mượn
là rất nhỏ nên ngân hàng dường như chịu rủi ro rất ít do vậy mà hình thức cho vay
này ngày càng phát triển và được mở rộng cho tới ngày nay.
3.2. Đặc điểm của loại hình cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng là một trong số các loại hình nghiệp vụ của ngân hàng
thương mại, như chúng ta biết thì cho vay tiêu dùng là mối quan hệ giữa ngân hàng
với khách hàng là cá nhân trong nền kinh tế do vậy mà loại hình này có những đặc
điểm riêng biệt khác với các loại hình khác. Dựa trên nghiên cứu thực nghiệm tại
ngân hàng chúng ta có thể thấy nó có những đặc điểm sau
3.2.1. Quy mô của từng khoản vay là nhỏ, nhưng số lượng các khoản vay lại nhiều.
Trong cuộc sống ngày nay nhu cầu của từng cá nhân là muôn màu muôn vẻ,
mỗi cá nhân thường có một sở thích khác nhau nó bắt nguồn từ nhu câu tiêu dùng
hàng hóa của người dân đối với các loại hình hàng hóa đắt tiền.. Những cá nhân
thường có thói quen dùng hàng xa xỉ thì họ phải là những người có thu nhập cao do
đó ít nhiều họ cũng một khoản kha khá tiền mặt trong người do đó họ sẽ không cần
vay ngân hàng quá nhiều nữa,mặt khác so với các khoản vay của doanh nghiệp hay là
các hộ gia đình vay để buôn bán kinh doanh thì các món vay tiêu dùng của cá nhân
không thấm tháp vào đâu so với các khoản đó do vậy mà quy mô của từng món vay
là nhỏ. Số lượng vay là rất nhiều vì thực sự hoạt động này trực tiếp đi sâu vào những
cá nhân, các tầng lớp xã hội khác nhau do vậy mà số lượng người tới vay sẽ rất
nhiều, là cho số lượng các khoản vay là nhiều
3.2.2. Lãi suất trong hoạt động cho vay tiêu dùng thường cao hơn các hoạt động cho
vay để hoạt động kinh doanh
Các món vay để hoạt động sản xuất kinh doanh thường có lãi suất được thả
nổi, lãi suất là sự thỏa thuận giữa khách hàng và ngân hàng sao cho cả hai bên cùng
có lợi và không bên nào phụ thuộc vào bên nào, và lãi suất thực tế sẽ dao động theo
lãi suất của thị trường và chịu sự tác động trực tiếp của thị trường trong nước và
ngoài nước. Bên cạnh đó thì lãi suất cho vay tiêu dùng thường được ấn định cụ thể
không phụ thuộc vào biến động lãi suất của thị trường , mặt khác thì các khoản vay
tiêu dùng được định kì trả cả lãi và gốc theo nhiều lần do vậy mà lãi suẫt cũng cần
biến động và ngân hàng cũng đã tính tới sự thay đổi của dòng tiền và cộng vào lãi
suất do đó mà lãi suất của các khoản cho vay tiêu dùng thường cao hơn các loại lãi
suất kinh doanh. Mặt khác do các khoản cho vay tiêu dùng có quy mô nhỏ nhưng vẫn
đòi hỏi phải có nguồn nhân lực để quản lí do vì thế nên để có thể mang lại nguồn cho
ngân hàng thì lãi suất của khoản cho vay nay phải cao hơn
3.2.3. Các khoản cho vay tiêu dùng có độ rủi ro cao
Cho vay tiêu dùng là loại hình mang tính rủi ro cao nhất, vì thực tế loại hình
này cho vay không sinh lợi không có một dòng tiền được xác định chắc chắn sẽ có
trong tương lai để thanh toán, do đó chỉ người khách hàng đó mất việc hay là nên
kinh tế bị suy thoái người đó sẽ không thể nào có tiền để thanh toán cho ngân hàng
do vậy mà loại hình này doanh nghiệp chấp nhận rủi ro rất cao.
Một cái nữa đó là cho vay tiêu dùng này còn phụ thuộc vào chu kì của phát
triển của nền kinh tế khi nền kinh tế phát triển thì cho vay tiêu dùng được mở rộng vì
lúc này người dân sẽ tin tưởng trong tương lai thu nhập của mình sẽ tăng cao lên do
đó họ sẽ phát sinh những nhu cầu cơ bản, còn khi nền kinh tế rơi vào thời kì suy thoái
thì cá nhân sẽ không tin tưởng vào tương lai do đó họ sẽ giảm bớt đi vay cho mục
đích tiêu dùng.
3.2.4. Chi phí để xử lí thông tin khách hàng trong cho vay tiêu dùng là cao so với quy
mô của khoản vay
Quy mô của món vay tiêu dùng là rất nhỏ, nhưng đó cũng là một khách hàng
cũng cần có đầy đủ các bước như một khách hàng bình thường, cũng tiếp nhận hồ sơ,
phân tích hồ sơ, quyết định giải ngân… đòi hỏi ngân hàng phải có thời gian và nguồn
nhân lực để đáp ứng công việc này do vậy nên ngân hàng tốn một chi phí khá lớn
trong hoạt động này
3.2.5. Nguồn thu lợi ròng từ khoản cho vay tiêu dùng
Tuy cho vay tiêu dùng rủi ro cao nhưng nó lại mang lại thu nhập lớn nên các
ngân hàng thương mại luôn tìm cách phát triển hoạt động này, thực tế cho thấy đây là
nguồn tiếp cận tới cá nhân rộng nhất, có quan hệ làm ăn với nhiều tầng lớp trong xã
hội, tuy thực tế hoạt động này có tính rủi ro rất cao nhưng nó lại có lãi suất khá cao
đủ để kích thích được các nhà lãnh đạo ngân hàng. Cũng vì lãi suất cao nên nó sẽ là
một trong những hoạt động chính và mang lại lợi nhuận ròng lớn nhất cho ngân hàng
ở thời gian trong tương lai.
4. Vai trò và lợi ích của cho vay tiêu dùng
4.1. Đối với người tiêu dùng
Với tư cách là một cá nhân tiêu dùng ta thấy loại hình tín dụng này có rất
nhiều ưu điểm đặc biệt đối với những người có thu nhập thấp và trung bình. Nhờ sự
tài trợ của ngân hàng mà những người có thu nhập thấp hay trung bình sẽ có thể mua
được các loại hàng hóa có giá trị cao như là các căn hộ chung cư hay là các loại
phương tiện có giá cao hơn hẳn so với mức lương mà người đó có thể nhận được
hàng tháng, và từ đó có thể cải thiện được cuộc sống một cách đầy đủ hơn.
Có thể nhận thấy bất kể ai trong chúng ta đều có mơ ước là sẽ có những vật
dụng đáng giá( tất nhiên là những mơ ước đó luôn nằm trong giới hạn thanh toán của
mỗi chúng ta ) do cuộc sống của chúng ta đang ngày càng một đi lên. Tuy nhiên đối
với mỗi bạn sinh viên mới ra trường thì để có thể có được một khoản tiền kha khá
như là để mua một cái xe máy là rất khó nhưng trong một thời gian trong tương lai
chắc chắn họ sẽ mua được nhưng hiện tại bây giờ thì họ chưa có, vì vậy nếu xét trên
thực tế là họ cần phải tích trữ một khoảng thời gian thì mới có thể mua được, và khi
đã đủ tiền thì lợi ích của nó có thể đã giảm đi đáng kể vì thực tế lúc mới đi làm cá
nhân ta rất cần một phương tiện để đi lại, mà mãi tận mấy năm sau mới có thể mua
được. Như vậy mỗi chúng ta cần kết hợp giữa khả năng thanh toán trong tương lai và
nhu cầu của hiện tại. Do đó mà chúng ta cần đến ngân hàng để vay một khoản tiền
với một mức lãi suất nhất định để có mua sắm chiếc xe là phương tiện để chúng ta đi
làm như chúng ta đang đề cập. Thực tế cho thấy việc đi vay tiêu dùng là phải chịu
một khoản lãi suất cao nhưng đó cũng chỉ là chi phí đổi lại chúng ta có ngay tài sản
mà chúng ta mong muốn tại thời điểm hiện tại. Do đó có thể thấy lợi ích của cho vay
tiêu dùng đối với cá nhân trong nền kinh tế là rất lớn.
4.2. Đối với ngân hàng thương mại
Nghiệp vụ chính của ngân hàng thương mại chính là nhận tiền gửi của dân cư
hộ gia đình và các doanh nghiệp trong nền kinh tế, và tìm cũng tìm các phương pháp
để các nguồn tiền huy động được cho vay ra các hộ gia đình và các doanh nghiệp, để
làm được điều này thì ngân hàng phải khai thác triệt để các thị trường mà mình có
như cho vay doanh nghiệp cho vay hộ gia đình. Và bên cạnh đó cần chú ý tới khách
hàng là cá nhân vì đây mới là khách hàng cơ bản của ngân hàng, ngân hàng có trở
nên uy tín hay không thì đầu tiền là cần có những khách hàng là cá nhân quảng bá.
Do vậy mà ngân hàng cần quan tâm các khách hàng cá nhân mà đặc biệt ở đây là mở
rộng cho vay tiêu dùng lúc đó ngân hàng đã có thể phát triển thị trường.
4.3. Đối với nền kinh tế
Nền kinh tế có tăng trưởng ở mức cần thiết hay không đó là nhờ vào mức tiêu dùng
của cá nhân trong nền kinh tế, nền kinh tế có mức tiêu dùng càng lớn càng kích thích
những nhà sản xuất, những doanh nghiệp làm ăn buôn bán, càng đẩy nền kinh tế phát
triển. Do vậy mà tiêu dùng chính là đòn bẩy của nền kinh tế, nó cũng là đòn bẩy để
kích thích cung hàng hóa. Do vậy mà cho vay tiêu dùng càng phát triển mạnh thì tiêu
dùng, hay là nhu cầu mua sắm của người dân càng lớn càng thúc đẩy nền kinh tế phát
triển… Qua đó chúng ta thấy được việc cho vay tiêu dùng là một hướng đi đúng của
các ngân hàng thương mại khi đó sẽ kéo nền kinh tế phát triển lên và đồng thời sự lạc
quan của cá nhân tin vào tương lai sẽ có thu nhập cao thì cho vay tiêu dùng được mở
rộng.
III. Các hình thức cho vay tiêu dùng
1. Phân loại cho vay tiêu dùng
1.1. Căn cứ vào mục đích cho vay
Cho vay tiêu dùng cư trú : hình thức cho vay áp dụng cho các khoản vay để
mua nhà, mua đất, mua căn hộ. Giúp cho cá nhân có thể ổn định cuộc sống lâu dài.
Cho vay tiêu dùng phi cư trú : những khoản vay dùng để mua sắm các đồ vật
trong cuộc sống, các đồ dùng phục vụ nhu cầu cá nhân như là phương tiện đi lại, các
trang thiết bị…
1.2. Căn cứ vào phương thức hoàn trả
Căn cứ vào phương thức này có thể chia tín dụng tiêu dùng thành 3 loại
1.2.1. Cho vay tiêu dùng trả góp:
Đây là hình thức được áp dụng khá phổ biến trong các ngân hàng, hình thức
cho vay tiêu dùng trong đó người đi vay phải thanh toán cho ngân hàng nhiều lần,
theo những kì hạn nhất định được thống nhất giữa khách hàng và ngân hàng. Phương
thức này được áp dụng chủ yếu cho các món vay có giá trị lớn, nếu khách hàng thanh
toán một lần thì không thể đủ khả năng. Bên cạnh đó thì phương pháp này có ưu
điểm đó là ngân hàng có thể quay vòng vốn, vừa cho vay khách hàng này đồng thời
có thể cho khách hàng tiếp theo vay. Nhưng trong loại cho vay này cũng có những
hạn chế được giới hạn
Loại tài sản được tài trợ
Dùng trong một khoản thời gian, tức là trong thời hạn trả nợ của khách hàng
tài sản vẫn dùng tốt, lúc đó thái độ để khách hàng thanh toán cho khách hàng không
bị ảnh hưởng, do vậy khi cho khách hàng vay ngân hàng cần xem xét loại tài mà
khách hàng sẽ mua sau khi vay vốn, loại tài sản này khấu hao phải trong thời gian
lâu. Lúc đó người đi vay sẽ được hưởng lợi ích trong thời gian dài, và tránh được tâm
lí không còn tài sản mà vẫn phải thanh toán khoản nợ của tài sản đó, những lúc đó ít
nhiều cũng ảnh hưởng tới tâm lý trả nợ của khách hàng, và trực tiếp ảnh hưởng đến
thu nhập của ngân hàng.
Số tiền phải trả trước
Trong hình thức cho vay trả góp thì ngân hàng yêu cầu khách hàng phải thanh
toán cho ngân hàng một khoản tiền nhất định nhằm hạn chế rủi ro khi mà khách hàng
không thanh toán được cho ngân hàng trong tương lai. Số tiền trả trước cho ngân
hàng phải đủ lớn nhằm hạn chế rủi ro cao nhất cho ngân hàng. Số tiền mà khách hàng
trả trước cho ngân hàng cũng phần nào tạo ra tâm lí cho khách hàng là họ đang sở
hữu tài sản đó chứ không phải tài sản này là của ngân hàng hoàn toàn. Đến lúc trường
hợp xấu nhất là khách hàng không có đủ khả năng thanh toán lúc đó ngân hàng có thể
phát mại tài sản và bù vào phần tài sản đầu tiên.
Số tiền trả trước phụ thuộc vào tài sản mà ngân hàng cho vay
- Loại tài sản: đối với các loại tài sản có mức khấu hao nhanh độ giảm giá nhanh
thì số tiền yêu cầu số tiền phải trả trước là nhiều và ngược lại tài sản với mức khấu hao
chậm thì số tiền trả trước là tùy sử thỏa thuận nhưng không đòi hỏi ở mức cao.
- Thị trường tiêu thụ tài sản sau khi đã sử dụng: nếu tài sản sau khi sử dụng
vẫn còn có khả năng mua bán, trao đổi không bị mất giá là bao nhiêu thì số tiền phải
trả trước cho ngân hàng là thấp, ngược lại nếu tài sản sau khi dùng mà mua bán trao
đổi qua lại khó khăn thì số tiền phải trả trước cho ngân hàng là cao đề phòng độ rủi ro
cao
- Năng lực tài chính của người đi vay: nếu là người có năng lực tài chính tốt,
có thu nhập cao, thì mức trả ban đầu cho khách hàng là tùy vào sự thỏa thuận của
khách hàng với ngân hàng theo mức độ số vốn được vay. Còn ngượi lại nếu là người
có năng lực tài chính không tốt thì ngân hàng yêu cầu phải thanh toán cho khoản trả
đâu tiên là cao đề phòng rủi ro
Chi phí tài trợ
Chi phí này là chi phí mà khách hàng phải thanh toán cho ngân hàng khi mà
khách hàng phải vay muợn số tiền của ngân hàng, chi phí tài trợ chủ yếu bao gồm các
khoản lãi vay, các khoản trang trải vốn chi phí hoạt động
Điều khoản thanh toán
Các điều khoản thanh toán được ngân hàng chú ý tới
- Số tiền thanh toán của khách hàng cho ngân hàng phải chiếm một tỉ lệ nhất
định trong khoản chi tiêu hàng ngày của khách hàng.
- Giá trị tài sản tài trợ không được thấp hơn số tiền cho vay chưa thu hồi
- Khoảng thời gian giữa những lần trả nợ liên tiếp nhau phải phù hợp với chu
kì thu nhập của khách hàng. Vì thực tế nguồn thu của khách hàng chính là những
khoản tiền lương thu nhập hàng tháng do vậy chu kì thu nợ phải phù hợp với chu kì
thu nhập của khách hàng
- Thời hạn trả nợ không nên quá dài. Thứ nhất là do tài sản có thể bị hỏng sau
khi đã dùng được thời gian dài khi đó khách hàng phải thanh toán cho cái mà không
còn là của mình thì tâm lí sẽ không còn, thứ hai là thời gian càng dài dòng tiền càng
giảm thu nhập của ngân hàng sẽ bị ảnh hưởng, thứ ba là thời gian dài độ rủi ro cao
Số tiền mà khách hàng phải thanh toán cho ngân hàng mỗi định kì có thể tính
được bằng các phương pháp sau
Phương pháp lãi đơn: phương pháp này được áp dụng từ khi mới ra đời, vốn gốc
người đi vay phải trả từng định kì được tính đều đặn, số tiền sẽ là tổng số vốn vay ban
đầu chia cho số kì hạn trả nợ, số tiền lãi được tính trên số dư nợ trên ngân hàng.
Phương pháp lãi gộp: phương pháp này thường được áp dụng đối với cho vay
tín dụng tiêu dùng trả góp. Phương pháp này được tính như sau đối với kì đâu tiên là
số tiền vay nhân với lãi, đến kì sau số tiền vay ban đầu và cộng với số lãi của kì đầu
tiên.
1.2.2. Cho vay tiêu dùng phi trả góp
Phương thức cho vay này là phương thức số tiền sẽ được thanh toán một lần
khi đến hạn phải trả, khoản cho vay này thường áp dụng đối với các món vay nhỏ, kì
hạn ngắn dễ áp dụng phương pháp này.
1.2.3. Cho vay tiêu dùng tuần hoàn
Phương thức cho vay áp dụng đối với các khách hàng có sử dụng dịch vụ của
ngân hàng, các loại thẻ tín dụng có thể rút tiền tại ngân hàng. Trong một mức thỏa
thuận thì ngân hàng có thể sử dụng quá mức hạn mức cho phép. Theo phương pháp
này thì tín dụng cho vay tiêu dùng được thỏa thuận trước và trong một hạn mức, hết
hạn mức khách hàng phải thanh toán và sau đó tiếp tục sử dụng dịch vụ này
Lãi phải trả cho hình thức này được tính như sau:
Lãi được tính theo số dư nợ đã được điều chỉnh: số dư nợ là số dư nợ cuối
cùng của mỗi thang sau khi khách hàng đã thanh toán nợ cho ngân hàng
Lãi được tính dựa trên số dư nợ trước khi điều chỉnh
Lãi được tính trên cơ sở dư nợ bình quân
1.3. Căn cứ vào nguồn gốc các khoản nợ
1.3.1. Cho vay tiêu dùng gián tiếp
Là hình thức cho vay trong đó ngân hàng mua các khoản nợ phát sinh do
những công ty bán lẻ đã bán chịu hàng hóa hay dịch vụ cho người tiêu dùng. Loại
hình này cũng có ưu điểm là ngân hàng dễ tăng doanh thu, tiết kiệm tối đa chi phí của
ngân hàng, đồng thời có thể mở rộng quan hệ với khách hàng thông qua các tổ chức
các công ty bán lẻ, trong trường hợp quan hệ tốt với những công ty bán lẻ tốt thì có
thể an toàn hơn đối với cho vay tín dụng gián tiếp, nhưng bên cạnh những mặt ưu
điểm đó nó cũng tồn tại những mặt hạn chế như là ngân hàng không trực tiếp tiếp xúc
với khách hàng đó là hạn chế lớn nhất, như vậy sẽ không trực tiếp thẩm định được
khách hàng, thiếu sự kiểm soát của ngân hàng khi công ty bán lẻ thực hiện việc bán

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×
x