Tải bản đầy đủ

BAO CAO THAM LUN UFLSUD

BÁO CÁO THAM LUẬN
NÊN BẮT ĐẦU DẠY NGOẠI NGỮ TỪ ĐỘ TUỔI NÀO?
Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng

Vấn đề cho trẻ bắt đầu học ngoại ngữ ở độ tuổi nào luôn là mối quan tâm hang đầu các bậc phụ
huynh, của các cộng đồng xã hội và đã gây ra không ít tranh cãi trong giới chuyên môn cũng như
trong cộng đồng các nhà hoạch định chính sách giáo dục.Nhiều câu hỏi đặt ra là nên cho trẻ bắt
đầu học một ngôn ngữ thứ hai khi trẻ bắt đầu biết nói? Hay là ta nên chờ đến khi trẻ thành thạo
tiếng mẹ đẻ trước rồi mới bắt đầu học ngoại ngữ sau. Vậy lứa tuổi nào là phù hợp cho trẻ bắt đầu
học ngoại ngữ?
Trước hết, ta cần phân biệt giữa học ngoại ngữ (a foreign language) và học một ngôn ngữ thứ hai
(a second language). Ở những quốc gia nói hai hay nhiều thứ tiếng như Canada (tiếng Anh, tiếng
Pháp), Ấn độ (tiếng Anh, Hindu), Hongkong (Tiếng Anh, tiếng Trung quốc), Brunei (tiếng Anh,
tiếng Malay), Bỉ (tiếng Hà lan, tiếng Pháp, tiếng Đức), trẻ em bắt đầu làm quen với các thứ tiếng
hầu như đồng thời. Đặc biệt ở những cộng đồng người nhập cư, hoặc các gia đình đa văn hóa, trẻ
em có khả năng lĩnh hội và thụ đắc cả hai ngôn ngữ một cách tự nhiên ngay từ khi các em bắt
đầu biết nói. Tuy nhiên ở những quốc gia chỉ có một ngôn ngữ chính thống (tiếng mẹ đẻ), việc
học một ngôn ngữ khác được xem là học ngoại ngữ. Như vậy ở Việt Nam, học tiếng Anh hay học
một ngôn ngữ nào khác ngoài tiếng Việt (như tiếng Pháp, tiếng Nga, tiếng Nhật, tiếng Hàn quốc,
…) được xem là học ngoại ngữ.
Theo các chuyên gia, độ tuổi càng nhỏ, việc học ngoại ngữ sẽ càng tự nhiên.Các nhà ngôn ngữ

học và các chuyên gia giáo dục hàng đầu trên thế giới cho rằng, "giai đoạn trẻ từ 3 đến 5 tuổi
được coi là giai đoạn vàng cho trẻ học ngoại ngữ".Qua trao đổi với các chuyên gia và những tình
nguyện viên bản ngữ dạy tiếng Anh tại trường, trẻ càng bắt đầu học ngoại ngữ sớm chừng nào thì
càng tốt chừng đó. Ở các nước phương Tây (Mỹ, Anh, Úc, Canada, ..) việc học ngôn ngữ thứ hai
của trẻ diên ra từ rất sớm - bắt đầu từ độ tuổi 3-4.Theo các nhà tâm lý ngôn ngữ, khả năng lĩnh
hội ngôn ngữ thứ hai lên đến đỉnh điểm trước độ tuổi 6-7.Một số khác cho rằng cửa sổ tri thức có
thể nới rộng đến tuổi dậy thì (puberty). Tuy nhiên theo xu thế gần đây, thời gian bắt đầu học
ngoại ngữ là sớm hơn. Vậy đâu là lợi ích của việc học ngoại ngữ sớm.
Lợi ích của việc bắt đầu học ngoại ngữ sớm
Có nhiều lợi ích đáng kể cho trẻ khi được tiếp xúc sớm với ngoại ngữ. Chẳng hạn,
1) Trẻ có khả năng hình thành phản xạ tự nhiên và phát âm giống người bản ngữ. Thật vậy
những đặc điểm tâm sinh lý ở trẻ nhỏ cho phép các em có thể bắt chước cách thể hiện
ngôn ngữ tự nhiên từ phát âm, ngữ điệu, cho đến việc dùng ngôn từ. Theo TS PascuesalLeone, giáo sư y học của trường ĐH Havard: việc bắt đầu học ngoại ngữ sớm giúp trẻ dễ
1


dàng bắt chước cách phát âm, ngữ điệu, ngắt nhịp tự nhiên, giúp các em có thể phát triển
cách nói gần giống người bản ngữ;
2) Trẻ tự tin trong giao tiếp. Khi được học một ngoại ngữ, trẻ thực sự được khám phá một
thế giới ngôn từ mới lạ và đây quả là một trải nghiệm tuyệt vời trong những năm đầu đời.
Cảm giác nói ra một âm thanh khác lạ, hoàn toàn không giống với tiếng mẹ đẻ như “Hi”
“Hello” “How are you?” “I’m fine” có thể là một động lực lớn tạo hứng thú cho trẻ học
tập và khám phá về thế giới xung quanh;
3) Trẻ có chỉ số thông minh cao hơn. Theo Tạp chí Nature, một tạp chí khoa học danh tiếng
của Mỹ, trẻ làm quen với ngoại ngữ sớm có khả năng tư duy tốt hơn những trẻ em không
theo học ngoại ngữ. Học ngoại ngữ sớm tạo điều kiện cho các em sớm hình thành khả
năng giải quyết vấn đề phức tạp nhanh hơn và tốt hơn các trẻ không đi học ngoại ngữ;
4) Trẻ có tầm nhìn rộng hơn và hiểu biết nhiều hơn. Khi tiếp xúc với ngoại ngữ sớm, trẻ
sớm tắm mình trong thế giới của những nền văn hóa khác nhau, từ đó khơi dậy ở trẻ trí tò
mò, và tính ham học hỏi, khám quá;
5) Trẻ có cơ hội hoàn thiện, làm giàu hiểu biết về tiếng Việt. Khi học ngoại ngữ, trẻ được
tiếp xúc với hệ thống âm mới, cấu trúc từ vựng mới, cấu trúc ngữ pháp mới, tạo cơ hội
cho trẻ nhận thấy sự khác biệt, hình thành tư duy phân tích, khả năng suy luận. Từ đó trẻ
có thể áp dụng trở lại với tiếng Việt và sẽ diễn đạt tiếng Việt rõ ràng hơn;
6) Trẻ có kết quả học tập tốt hơn. Những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng những trẻ em làm
quen với ngoại ngữ sớm thường có kết quả tốt hơn những học sinh không học ngoại ngữ
trong các bài kiểm tra chuẩn Toán học và ngôn ngữ (Verbal and Maths standardised
tests), cho thấy học ngoại ngữ là một hoạt động nhận thức hơn là một hoạt động tư duy.
7) Trẻ có khả năng sáng tạo hơn. Các nghiên cứu của trường Đại học Havard đã khẳng định
rằng khả năng tư duy phê phán, tính sáng tạo và sự linh hoạt sẽ được nâng cao đáng kể
nếu trẻ học một ngôn ngữ thứ hai ở độ tuổi sớm hơn.
8) Trẻ có trí tuệ hơn. Các nhà tâm lý học cho rằng trí não sẽ vận hành tốt hơn nếu được tập
luyện, và học ngoại ngữ bao gồm việc ghi nhớ các quy luật, nguyên tắc ngữ pháp, từ
vựng, từ đó giúp cải thiện các cơ trí tuệ của não.
Ở các nước nói tiếng Anh, chẳng hạn ở Hoa kỳ, Chỉ thị của Chính phủ Hoa kỳ Mùa thu 2014 là
trẻ em 6-7 tuổi phải có những bài học giảng dạy bằng ngoại ngữ (“Government’s Directive for
Autumn 2014: every 7-year-old child should have lessons in a foreign language” (Catherine
Ford, Head Master of Moreton Firsit Preschool). Còn theo Ông Neil Robert, Phó Giám đốc
Trung tâm Giảng dạy của Hội đồng Anh, với chương trình chuẩn của Vương quốc Anh, trẻ em
nên bắt đầu học ngôn ngữ thứ hai (tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Trung
Quốc) từ giai đoạn 6-7 tuổi. Như vậy, có một sự đồng thuận rằng có một “độ tuổi tốt nhất” cho
việc học ngoại ngữ.Đây là độ tuổi mà trẻ đang phát triển và bộ não sẽ giúp người học dễ thành
công trong việc học ngoại ngữ. GS TS Joan Kang Shin, chuyên gia giảng dạy tiếng Anh của Hoa
Kỳ cho biết, trong 2-3 năm trở lại đây, xu hướng chúng của thế giới là giảm độ tuổi học tiếng
Anh ở trẻ, giúp trẻ sớm làm quen với tiếng Anh. Ở một số nước Châu Á (Nhật, Hàn quốc), trẻ
bắt đầu học tiếng Anh từ lớp 3. Trẻ em ở Thái Lan học tiếng Anh tổng quát từ lớp 1, tiếng Anh
chuyên sâu hơn từ lớp 3. Và Lào sẽ sẽ hạ độ tuổi bắt đầu học tiếng Anh xuống lớp 1.Trên thực tế
2


ở Việt Nam, cụ thể ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí mInh, nhiều chương trình tiếng Anh tăng
cường được bắt đầu từ lớp 1. Tuy nhiên để tránh tình trạng báo chí đưa tin rằng “Học tiếng Anh
từ lớp 1 – mỗi trường một kiểu”, cần có chủ trương chỉ đạo thống nhất và chiến lược thực hiên
cho việc hạ độ tuổi học ngoại ngữ, tiếng Anh chẳng hạn cho học sinh bậc tiểu học. Thiết nghĩ, trẻ
cần được làm quen với ngoại ngữ ngay từ tuổi mầm non và năm đầu của tiểu học, và học ngoại
ngữ như là một môn học chính thống khi lên lớp 2.
Vậy nên thực hiện việc giảng dạy ngoại ngứ sớm như thế nào?
Cho trẻ làm quen với ngoại ngữ ngay ở tuổi mầm non. Ở độ tuổi này, trẻ sẽ học ngoại ngữ thông
qua việc tiếp xúc ban đầu với ngoại ngữ dưới hình thức nghe nói, và tiếp xúc với các hình ảnh
sinh động, đầy màu sắc. Ở các lớp học mẫu giáo nên có các góc ngoại ngữ, tiếng Anh chẳng hạn,
ở đó bé có thể làm quen với không gian ngoại ngữ với các bày trí, trang hoàng có chữ tiếng Anh,
tên con vật, màu sắc, tên gọi các vật dụng bên cạnh hình ảnh, vừa giúp trẻ phát triển tu duy bằng
trực quan sinh động, vừa khơi dậy tính tò mò, khám phá về thế giới xung quanh.Bên cạnh đó, trẻ
nên bắt đầu từ việc làm quen với chữ cái, học số, học đếm, học những câu chào hỏi thông
thường.Trẻ cũng nên làm quen với những đại từ nhân xưng quen thuộc – “Mom”, “Mommy”,
“Dad” “Papa”, “Miss”, ‘Sir” hoặc các từ trìu mến như “sweetie” “Babe”, và hiểu được ý nghĩa
gắn với các từ xưng hô đó.
Cho dù được làm quen từ các lớp mầm non, khi vào lớp 1, việc dạy ngoại ngữ cho dù chính
thống hơn vẫn nên tiếp tục được tổ chức dưới hình thức các hoạt động vui chơi“học mà chơi,
chơi mà học.Có như vậy trẻ mới có hứng thú học một cách tự nhiên, hình thành thói quen tư duy,
giao tiếp bằng ngôn ngữ.Một môi trường học tập mang tính hỗ trợ, xây dựng, vui vẻ, thân tình,
hỗ trợ là vô cùng quan trọng trong việc thụ đắc ngôn ngữ ở trẻ.
Tận dụng âm nhạc, các câu vè, câu hát tuổi mầm non(chants and nursery rhymes) cũng là một
trong những cách hiệu quả để giúp trẻ luyện phát âm, làm quen với ngữ điệu, nhịp điệu khi giao
tiếp. Cho trẻ xem phim hoạt hình có phụ đềcũng sẽ giúp các em làm quen với cách nghe hiểu và
luyện phát âm một cách tự nhiên cho trẻ.
Các bài học cần mang tính thân thiện, trí tuệ của trẻ chưa thể lắp đầy các dữ liệu, thông tin nội
dung sâu về ngôn ngữ, chúng chỉ có thể làm quen với ngôn ngữ mới mà không e ngại về vấn đề
kiểm tra đánh giá. Vậy ta chưa nên đưa vào các hình thức kiểm tra hay đánh năng lực ngoại ngữ
của trẻ vào giai đoạn ban đầu. Các hình thức kiểm tra đánh giá nên thực hiện qua các tình huống
đóng vai, tham gia hát vè, kể chuyện vui, không nên nặng về kiến thức ngôn ngữ mà nên thiên về
giao tiếp ngôn ngữ.
Suy cho cùng, cho trẻ tiếp xúc sớm với ngoại ngữ sớm là việc nên làm và tạo điều kiện cho trẻ
được sinh hoạt vui chơi trong môi trường ngôn ngữ tự nhiên là vô cùng quan trọng.Trẻ cần được
thời gian làm quen với ngoại ngữ từ tuổi mầm non (3-5 tuổi) và năm đầu tiên của tiểu học (lớp
1). Sang lớp 2 (7 tuổi)) trẻ có thể bắt đầu những bài học chính thống nhưng cũng mang tính giao
tiếp nghe nói nhiều hơn là kiến thức nặng về ngôn ngữ.
Khó khăn và một số kiến nghị

3




Việc đưa ngoại ngữ vào giảng dạy ở bậc tiểu học nhằm tăng tổng thời lượng lên ít nhất 1000 tiết,
đảm bảo học sinh phổ thông khi ra trường đạt năng lực ngoại ngữ (Tiếng Anh) ở bậc 3 theo
Khung tham chiếu Châu Âu hay Khung ngoại ngữ 6 bậc VSTEP của Việt Nam là vô cùng cần
thiết, song sẽ có những khó khăn nhất định. Điều này đòi hỏi phải có lộ trình thật chắc chắn và
có tổng lực của cả hệ thống giáo dục, sự quyết tâm của các nhà hoạch định chính sách, các nhà
quản giáo dục, sự đồng long của toàn giáo viên và sự ủng hộ của toàn xã hội. Dự thảo phát triển
chiến lược giáo dục 2008-2020 cũng cần phải có những điều chỉnh cho phù hợp với tình hình
thực tế và áp lục của xã hội về năng lực ngoại ngữ của người lao động Việt Nam trong bối cảnh
hội nhập quốc tế và khu vực sâu rộng.
Trước tiên, cần giảm đi những lo ngại rằng trẻ em học ngoại ngữ sớm sẽ ảnh hưởng đến khả
năng lĩnh hội tiếng mẹ đẻ qua tiến hành khảo sát nghiên cứu so sánh năng lực ngoại ngữ và khả
năng nói tiếng mẹ đẻ lưu loát ở trẻ em bắt đầu sớm và bắt đầu muộn hơn.Bên cạnh đó, cần
khuyến khích các trường mầm non lồng ghép chương trình làm quen tiếng Anh thông qua việc
xây dựng các góc tiếng Anh – English corner – khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân –
các cơ sở dịch vụ ngoại ngữ trong việc tài trợ các hoạt động mang tính giáo dục. Quan trọng hơn
cả là tacần một đội ngũ giáo viên ngoại ngữ (tiếng Anh) tiểu học, thậm chí ở bậc mầm non được
đào tạo và bồi dưỡng về phương pháp dạy ngoại ngữ, cách tổ chức lớp học, tâm lý của trẻ.Theo
Đề án NNQG 2020, sẽ cần phải có 80.000 giáo viên tiếng Anh, với số lượng hiện nay, ta cần phải
chuẩn bị thêm 10.000 – 20.000 GV. Tuy nhiên việc đào tạo và bồi dưỡng giáo viên tiểu học trong
thời gian qua vẫn chưa tạo được cú hích trong chuyển biến về chất lượng học tập ngoại ngữ. Cần
trẻ hóa đội ngũ giáo viên bậc tiểu học và tổ chức bồi dưỡng theo định kỳ, có sự tư vấn giám sát
của Ban chuyên môn ngoại ngữ của các đơn vị đào tạo giáo viên phối hợp với các sở giáo dục và
đào tạo. Hơn nữa, việc đổi mới sách giáo khoa cần chú trọng sách hướng dẫn giảng dạy, đảm bảo
các phương pháp tiếp cận được thể hiện rõ ràng thông qua các hướng dẫn về tổ chức lớp học, các
hoạt động bổ sung tùy chọn theo mức độ chó các lớp học ngoại ngữ đại trà hay nâng cao, và nhất
là các hướng dẫn vận dụng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nguồn trực tuyến cho
giảng dạy và học tập ngoại ngữ. Việc xây dựng trung tâm học liệu và đào tạo ngoại ngữ trực
tuyến sẽ góp phần phát huy khả năng tự học, tự rèn luyện bồi dưỡng năng lực sư phạm và chuyên
môn của đội ngũ giảng viên ngoại ngữ, cũng như tạo ra cơ hội và môi trường học tập và rèn
luyện ngoại ngữ cho toàn xã hội.
Tài liệu tham khảo
Bary McLaughlin (1992) Myths and misconceptions about second language learning.University
of California.Available at cmmr.usc.edu/FullText/McLaughlinMyths.pdf
Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục 2008-2020:Sẽ bắt buộc học tiếng Anh từ lớp 3. Truy cập
từ http://www.tienphong.vn/giao-duc/se-bat-buoc-hoc-tieng-anh-tu-lop-3-114728.tpo
Fred Gernesee. Is there an optimal age for starting second language instruction.Available at
citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.1027.4193&rep=rep1.
Lứa tuổi nào là phù hợp cho trẻ bắt đầu học ngoại ngữ?https://www.britishcouncil.vn/gioithieu/bao-chi/bai-viet-ban-tin/lua-tuoi-nao-la-phu-hop-cho-tre-bat-dau-hoc-ngoai-ngu
Tổng hợp một số nguồn từ báo và trao đổi với các chuyên gia bản ngữ

4



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×