Tải bản đầy đủ

HIỂU TÂM LÍ HỌC SINH TRONG GIÁO DỤC

Rất nhiều bậc cha mẹ không hiểu nổi tâm lý trẻ vị thành niên, nhất là những phụ huynh mới sang
xứ người, còn đang căng thẳng tìm cách sinh tồn và tự bảo vệ hạnh phúc gia đình trước mọi sự
đổi thay mới lạ toàn diện. Nhiều người không biết rằng có một sự khác biệt tâm lý lớn lao giữa
một đứa trẻ (child) và một thiếu niên (teennager). Sự khác biệt này đôi khi làm cho cha mẹ bị
„xốc“ nặng, và khi cố tình khám phá ra nguyên ủy, thì lại có thể xẩy ra những chuyện ngoài tầm
tay, không còn kiểm sóat được nữa. Một đặc tính nổi bật nhất trong việc thay đổi tâm lý là Sự
Thay Đổi trong Im Lặng của thiếu niên, nam cũng như nữ.
1-Không tâm sự, không hỏi han: Điều làm cho cha mẹ lo lắng nhất là khi con trẻ tới tuổi „teen“
(từ 13 tới 19 tuổi), chúng không còn tâm sự với bố mẹ nữa. Hỏi gì cũng chỉ ậm ừ cho qua. Cha
mẹ nhìn vào mắt con mà không biết chúng đang nghĩ gì. Trước đó, thì suốt ngày ríu rít, lẩn quẩn
bên chân bố mẹ, hỏi đủ thứ chuyện, rồi đột nhiên, im lặng một cách khó hiểu. Bố mẹ có gạn hỏi
cũng chỉ lắc hay gật, ngoan ngoãn thì „dạ..“, không ngoan nữa thì trả lời dóng một bằng tiếng
Việt, hoặc theo đa số nói tiếng Mỹ „no!“ hay „yes“. Nếu cha mẹ cứ tiếp tục dồn ép con vào chỗ
phải nói ra, chúng có thể tương luôn một câu: „Hãy để con yên được không?“ (Just leave me
alone!) Thật sự, chúng có rất nhiều câu hỏi và ý kiến mà chúng biết rằng cha mẹ chúng không
đồng ý, nên chúng không nói nữa. Đến tuổi bắt đầu trổ giọng ồ ề, hay bắt đầu làm điệu, chúng
luôn thắc mắc về đủ thứ chuyện như về phái tính (sex), về tình dục, tín ngưỡng, học vấn, liên hệ
họ hàng, nhất là về nguồn gốc. Lúc chúng nhận ra mình không trắng như Mỹ, không cao như Mỹ,
không nói nhanh như Mỹ, và không được tham dự nhũng trò chơi của thanh thiếu niên Mỹ như kết
bồ (dating), uống ruợu, dùng thuốc tăng khoái cảm (high), và trao đổi tình dục, chúng cảm thấy
như bị bỏ rơi. Muốn trò chuyện với bố mẹ thì ngại ngần, không biết „ông bà già lỗi thời“ ấy có la

mắng át đi không? Nếu không mắng, thì lại ngại có đủ trình độ để giải thích cho mình hiểu hay
không? Một số trẻ hay lầm bầm sau lưng người lớn bằng những câu như „chỉ nói nhiều“
(talkative) hay ngược lại, „chẳng biết cái gì cả“ (old guy, dummy...)
Do đó, nhiều bậc cha mẹ cảm thấy bực bội, và phản ứng rất mạnh khi con cái không còn hỏi ý
kiến bố mẹ nữa. Họ buồn bã, âu lo và cho rằng mình đã thất bại không giáo dục nổi con cái do
mình nuôi dậy. Từ chỗ lo âu đó, cha mẹ đi tìm những phương pháp giáo dục mới, nửa năn nỉ, nửa
dọa nạt, cúp sinh hoạt vui chơi của con cái như cấm truyền hình, cấm chơi „gêm“, cấm nghe
nhạc... Khi tất cả những biện pháp ấy đều vô ích, cha mẹ căng thẳng, buồn bã và một là cũng im
lặng với con luôn, hai là giận dữ hơn trước, ba là thả nổi con cái. Họ không biết rằng đó là đặc
tính chung của tất cả những đứa trẻ rời bỏ vai trò đứa „con nít“ trong nhà để bước vào tuổi vị
thành niên.
Để có thể làm chủ tình hình, thực tế, cha mẹ nên để cho con cái có những khu vực riêng tư của
chúng, đừng dồn ép chúng, đồng thời cũng cho con biết rằng, bất cứ lúc nào con cần đến bố mẹ,
thì bố mẹ đã sẵn sàng trao đổi với con tất cả mọi việc, miễn sao con vui vẻ là được.
2-Không thích sinh hoạt chung với gia đình: Khi trở thành thiếu niên, trẻ tự nhiên thích tách rời ra
khỏi sinh hoạt chung của gia đình; đi chợ, đi chùa hay đi nhà thờ với bố mẹ một cách miễn cưỡng,
chỉ trừ khi em gái thích đi „shopping“ mua sắm gì đó, thì bám lấy chân mẹ mà thôi. Chúng cần
nhiều giờ riêng tư để nói chuyện với bạn qua điện thoại, để ngồi một mình suy tư, để tham gia
vào một số sinh hoạt trong trường lớp, sinh hoạt của riêng nhóm bạn của chúng... Những giờ
riêng này, gộp lại, thành một khối lượng thời gian lớn xa cách gia đình. Cha mẹ thường không
chấp nhận tính nết này. Mọi lần gọi đi chơi là đứa con cưng la lên, thích thú, nay đột nhiên giở
chứng ra đòi ở nhà! Nhiều cha mẹ nổi nóng, la hét lên, càng làm cho chúng khó chịu thêm. Khóc
lóc, tranh luận mãi, chúng cũng chỉ nói có một câu: „Con muốn ở nhà thôi!“ Có bà mẹ gầm lên:
„Ở nhà để lại dúi đầu vào cái điện thoại suốt ngày luôn, hả!“ Hay „Lại cắm đầu cắm cổ vào ba cái
gêm, gêm...“ Nếu lần đầu mà trẻ thua, bị bắt buộc đi; lần sau, chúng sẽ kiếm thêm nhiều mánh
hơn để được ở nhà một mình. Dần dần, chúng thấy thích cái trò mèo chuột ấy mà xa lánh bố mẹ
nhiều hơn, cho đến khi trưởng thành, thì không còn gì có thể giữ chúng được nữa. Bậc phụ huynh
khôn ngoan thì khi con không chịu đi chung nữa, nên để chúng ở nhà, nhưng giao một việc gì cho
chúng làm, và hứa sẽ mang quà về cho chúng. Khi về, nên kể lại những điều vui kiếm được trong
chuyến đi, và khôn khéo hỏi chúng những gì xẩy ra ở nhà. Đừng giận dữ, chỉ có thể tỏ vẻ buồn vì
thiếu vắng, nhớ nhung chúng mà thôi, chúng sẽ ân hận, và lần sau sẽ tự động đòi đi theo.
3-Thay đổi tính nết đột ngột: Vui đó, buồn đó, vừa ca hát xong lại ngồi lầm lầm lì lì, hay nổi cọc,
càm ràm, mới tỏ vẻ yêu thương bố mẹ xong lại dở giọng sẵng... Những đổi thay đột ngột như
mưa rào ở Việt Nam cũng chỉ là biến chứng của tuổi „teen“ mà thôi. Chả có chi là quan trọng. Cha
mẹ đừng quan tâm quá đáng đến những cơn mưa rào đó, rồi làm lớn chuyện lên. Kệ chúng, cơ
thể chúng đang vươn lên, đang nứt da, căng xương, nở thịt, có rất nhiều nguyên nhân làm chúng
như những con khỉ con, hờn hờn dỗi dỗi, không có chi quá đáng, cha mẹ chỉ nên nhìn ngắm, tự
tìm hiểu lấy, và mặc cho chúng tự do. Chỉ khi nào có triệu chứng mắc bệnh trầm cảm, có những
biểu hiện sâu sắc, lặp đi lặp lại, thì mới tìm cách can thiệp khéo léo. Như ủ rũ, bỏ ăn vài lần,
đóng cửa khóc lóc, bỏ học, thay đổi tính nết một cách lạ lùng và có chiều hướng tăng dần, thì đó
là mắc bệnh tâm lý, cần phải ngồi xuống với con cái gấp. Nghe chúng ta thán, phàn nàn về
trường học, về một vài con bạn „cà chớn“, thì nên chia xẻ sự bực dọc với chúng, nhưng nếu chúng
thốt lên những câu nặng nề như „con chỉ muốn chết đi cho rồi“ thì lập tức tìm hiểu nguyên nhân
ngay. Cha mẹ nên phân biệt đâu là „những cơn mưa rào“ và đâu là „bão lòng“, không thể trường
hợp nào cũng „ầu ơ dí dầu“ cho qua, đôi khi mắc họa lớn. Nhất là với những em trai, khi tự nhiên
căng thẳng dài ngày, lười học, trốn lánh bạn bè, bỏ chơi „gêm“ đột ngột thì phải tìm cách đưa em
đi chơi có tính cách gia đình, đi xem phim với con, và từ từ tìm hiểu hiện trạng. Dĩ nhiên, khi em
trai đã mắc bệnh trầm cảm lâu ngày, thì phải tìm cố vấn và tuyệt đối không để vũ khí đao, kiếm,
hay súng trong nhà. Trường hợp cha mẹ không trực tiếp tâm sự được với con, thì nên tìm những
người nào mà em ưa thích, như anh em họ (cousin) hay chú bác nào đó mà trò chuyện với em
một cách tế nhị.
Tóm lại, không nên đụng trận trực tiếp với con cái, chỉ vỡ mất đồ quý mà thôi. Cứ bình tĩnh theo
dõi, khi sự thay đổi đã đến lúc chín mùi, không biến thêm được nữa, con cái lại đâu vào đấy, vui
vẻ hơn, hiểu biết hơn, và thương yêu cha mẹ hơn. Gia đình lúc đó sẽ tràn đầy sự hiểu biết và tôn
trọng lẫn nhau, mặc dù hai thế hệ cách biệt cả hơn hai chục năm..
Chu Tất Tiến (Theo khoahoc.net)
Logged
Mời bạn ghé thăm trang web của những người sống có lý tưởng:
http://quanlytuong.net
dantamly
Lương thử việc
Offline
Giới tính:
Bài viết: 68
Re: Trẻ vị thành niên: Im lặng và thay đổi
« Trả lời #1 vào lúc: Thg 1 03, 2007, 01:06:21 »
Im lặng và thay đổi!
13 tuổi nó đi được đi thi HSG nhưng không hề nói với mẹ, nó im lặng. Thi
xong về báo cáo "hôm nay con đi thi HSG" và chờ ngày ẵm cái giải khúch
khích về cho gia đình.
13 tuổi, không còn bé nữa rồi.
Gia đình Việt Nam rất đa dạng. Và trình độ văn hoá của người VN ở mỗi
vùng miền có sư chênh lệch. Ở những vùng nông thôn, với nghề làm
nông nghiệp, cuộc sống vật chất còn thiếu, những bậc cha mẹ thì quanh
năm đầu tắt mặt tối với ruộng đồng, vườn tược, chợ búa, thức khuya dậy
sớm với công việc,.....13 tuổi lũ trẻ ngoài việc học tập ở trường, đã phải
thay mẹ làm công việc nhà: cơm nước, chăn trâu cắt cỏ, chăn lợn, chăn
gà,.... bởi cha mẹ còn bận kiếm kế mưu sinh cho cả nhà. Trình độ văn
hoá cao nhất là hết cấp III. Việc học tập của con thôi thì theo xu thế
chung của dân làng, cũng không muốn con thua bầy kém bạn, cũng cho
con đuợc đi học đến nới đến chốn (học hết cấp), rồi thêm chút nữa là đi
học thêm thầy này cô kia, vì trình độ của cha mẹ có hạn nên thôi đành
"trăm sự nhờ thầy", còn mình lại về với ruộng vườn......vô hình không để
ý đến con cái hàng ngày đi học ra sao, quan hệ bạn bè thế nào huống chi
là tâm lý của chúng thay đổi. Bằng chứng là năm 2006 đã xảy ra một số
vụ tự tử đáng tang thương của trẻ vị thành niên ở những vùng thôn quê
vốn vẫn được nghĩ là ít có những khủng hoảng về xu hướng văn hoá học
đường,........ Nếu con cái có "im lặng để thay đổi" thì cha mẹ cũng không
có thời gian để quan tâm, có chi chỉ là sự băn khoăn tức thời. Hoặc ai có
lo lắng hơn thì tranh thủ nghỉ một buổi chạy chợ đến gặp thầy cô chúng
một buổi.
Bên cạnh đó cũng có những tầng lớp trí thức ở những miền quê, đó là các
bậc phụ huynh với nghề giáo, cán bộ ý tế, cán bộ đảng,......trình độ học
vấn có nâng cao, và có hiểu biết thì họ có thời gian quan tâm đến con cái
nhiều hơn. Tuy nhiên, chủ yếu vẫn chỉ ở việc học tập của con chứ mấy
khi để ý đến hôm nay lũ trẻ nhà mình dở dở ương ương thế nào đó.
Còn ở thành phố thì sao? .....

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×