Tải bản đầy đủ

Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở trường mầm non xuân lộc năm học 2018 2019

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
“Tất cả vì một thế giới ngày mai - Hãy chung tay bảo vệ môi trường”.
Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng
cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt các
nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, làm ảnh hưởng
đến chất lượng cuộc sống. Mỗi năm trên thế giới có hàng vạn người chết vì các
loại dịch bệnh do nguồn nước bị ô nhiễm và môi trường mất vệ sinh gây ra. Bên
cạnh đó trái đất ngày càng nóng lên, hiệu ứng nhà kính tăng cao làm cho thời tiết
khắc nhiệt, thiên tai đe dọa, thường xuyên ảnh hưởng lớn đến cuộc sống sinh hoạt
sức khỏe con người. Một trong các nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là
do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người.
Vì vậy, hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường trở thành một
vấn đề cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu .
“ Giữ gìn vệ sinh môi trường góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống là
trách nhiệm của mỗi chúng ta". Mỗi chúng ta ai cũng nhận thức được tầm quan
trọng của sức khỏe đối với bản thân, không có sức khỏe thì cuộc sống con người
không còn ý nghĩa. “Người khỏe mạnh thì có trăm điều ước, người đau ốm thì chỉ
ước một điều” chắc hẳn ai cũng đoán được điều ước đó là có sức khoẻ. Nhưng vấn
đề đặt ra là làm thế nào để mỗi người đều có một sức khỏe tốt, ngoài những yếu tố
về, dinh dưỡng thể dục thể thao tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch

đóng một vai trò vô cùng quan trọng.
Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có môi trường trong
sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch
hơn? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân chúng ta.
Ngày nay, trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trước nhu
cầu đào tạo thế hệ trẻ lực lượng kế thừa xây dựng đất nước sau này, giáo dục bảo
vệ môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng, trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở
các trường học và đã được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên: “ Giáo dục mầm
non”.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến
thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra
thái độ, hành vi đúng của trẻ về môi trường sống của bản thân nói riêng và của con
người nói chung. Bên cạnh đó giúp cho các bậc phụ huynh và cộng đồng có kiến
thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia vào các hoạt động
làm “ Xanh- sạch - đẹp” cho đất nước và cho thế hệ mai sau.
Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường, có thể
bắt đầu từ lứa tuổi mầm non. Môi trường sống bao gồm các yếu tố tự nhiên, xã hội
và vật chất nhân tạo bao quanh con người. Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt
đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước và của cá
nhân.
Hiểu biết về môi trường những hành vi thái độ của con người đối với môi
trường, phải được xem là một trong những giá trị nhân cách trong toàn bộ hệ
1


thống nhân cách của con người. Giáo dục Mầm non là một nấc thang đầu tiên hình
thành nhân cách. Vì vậy không thể không tiến hành giáo dục môi trường cho trẻ
mẫu giáo. Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh
thì việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất
sớm, từ lứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường
sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết. Từ đó biết
cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ
thể và trí tuệ.
Trong thực tế việc giáo dục trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường ở các
trường mầm non hiện nay là một vấn đề còn nhiều hạn chế, giáo viên mới chỉ chú
ý đến dạy trẻ biết giữ gìn và bảo vệ môi trường trong một số hoạt động như: Vệ
sinh, qua hoạt động ngoài trời, hoạt động góc mới chỉ mang tính hình thức, chưa
có kế hoạch cụ thể cho từng thời điểm, nội dung giáo dục môi trường được lồng
ghép trong các hoạt động có chủ định chưa được giáo viên quan tâm và chưa làm
thường xuyên.
Từ nhận thức tầm quan trọng của vấn đề giáo dục môi trường ở lứa tuổi mẫu
giáo. Và làm thế nào để giáo dục trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi biết giữ gìn và bảo vệ môi
trường một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả nhất?
Từ tình hình thực tế đó tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao
ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non Xuân
Lộc năm học 2018- 2019” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình để nghiên cứu
trong năm học này.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Nhằm tìm ra một số biện pháp hay, sáng tạo để nâng cao ý thức giáo dục bảo vệ
môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi giúp hình thành cho trẻ những thói quen tốt,
lao động tự phục vụ. Hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường
biết được hành vi nên làm, không nên làm.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
- 30 trẻ lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 trường mầm non Xuân Lộc.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và tham khảo các giáo trình, sách giáo
khoa, báo, tạp chí, internet, các tài liệu có liên quan đến vấn đề nâng cao ý thức
bảo vệ môi trường đối với trẻ mầm non.
- Phương pháp trao đổi, trò chuyện: Được thực hiện trao đổi thông qua phụ
huynh, các đồng nghiệp và thông qua trẻ để thu thập thêm thông tin cũng như có
những biện pháp đề xuất khả thi hơn.
- Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ
môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động học, hoạt động ngoài trời và một số
các hoạt động khác.
- Phương pháp điều tra khảo sát: Khảo sát về cơ sở vật chất, khảo sát về mức độ
nhận thức và kỹ năng của trẻ về môi trường.
- Phương pháp quan sát: Quan sát hành vi, thái độ ứng xử của trẻ đối với môi
trường, cách phản ứng khi gắp hành vi xấu đối với môi trường để đưa ra những
biện thực nghiệm có hiệu quả.
2


- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp: Tìm và ghi chép các loại tài liệu có
liên quan đến vấn đề nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Ghi chép thống
kê các kết quả đã đạt được

2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận:
Bước vào thế kỷ XXI, loài người đang đứng trước những thách thức vô
cùng to lớn của tự nhiên. Đó là nạn lạm phát tài nguyên, cạn kiệt tài nguyên, nạn ô
nhiễm môi trường, và cũng chính từ những điều này đã tác động không nhỏ tới
việc tận dụng tài nguyên thiên nhiên của con người.
Tài nguyên thiên nhiên không còn là một “núi” khổng lồ để con người mặc
sức sử dụng chúng để phục vụ những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống. Đã có một
thời, con người ngang nhiên tác động, ngang nhiên tận dụng tài nguyên mà không
bao giờ nhìn nhận vấn đề “phát triển bền vững”.
Từ đây sẽ đặt ra cho loài người chúng ta những suy nghĩ cần thiết về việc cải
tạo, tận dụng tài nguyên như thế nào để đảm bảo được sự bền vững của chúng?
Giáo dục với nhiệm vụ đào tạo ra những con người không những có kiến thức
mà còn phải hội đủ các kỹ năng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.
Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng với yêu cầu của đất nước, phục vụ thiết thực cho
sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, của từng ngành, từng lĩnh vực, từng vùng,
từng địa phương nói riêng là nhiệm vụ của các trường đại học, cao đẳng. Đào tạo
ra những con người sau này sẽ trở thành những nhà quản lý, những người ra quyết
định, những nhà kỹ thuật, cán bộ nghiên cứu, tham gia vào các tổ chức kinh tế,
chính trị, văn hoá, xã hội, y tế. Họ sẽ tham gia vào các hoạt động mà ít nhiều có
liên quan đến môi trường sống.
Trước thực trạng ô nhiễm môi trường ngày càng cao, do sự gia tăng dân số
quá nhanh, dân nghèo khổ và lạc hậu ở các nước đang phát triển, đô thi hóa ở
nhiều nơi, khí thải của các công trường, nhà máy thải ra sông, hồ làm cho nước bị
ô nhiễm và lượng rác thải trong sinh hoạt không được phân loại và không được xử
lý đúng lúc, đúng nơi quy định sẽ làm mất vệ sinh và gây ra ô nhiễm môi trường
ảnh hưởng đến kinh tế và cuộc sống của con người là rất lớn. Cho nên để bảo vệ
môi trường con người phải thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, trong đó biện
pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được xem là có hiệu quả, nhất là giáo dục
bảo vệ môi trường ở lứa tuổi mầm non vì lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp,
thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt đẹp của trẻ.
Nhà nước ta đã có “Luật quốc gia” về bảo vệ môi trường năm 1993. Trong
luật đã nhấn mạnh “ Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân”.
Nhằm bảo vệ sức khoẻ nhân dân, bảo đảm cho con người được sống trong
môi trường trong lành góp phần bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu .Thủ
tướng chính phủ cũng đã phê duyệt đề án "Đưa các nội dung bảo vệ môi trường
vào hệ thống giáo dục quốc dân". Đối với giáo dục mầm non cung cấp cho trẻ hiểu
biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và con người nói chung
biết sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về cơ thể
và trí tuệ. Giáo dục bảo vệ môi trường cũng là một trong những biện pháp hữu
hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bền vững nhất trong các biện pháp, để thực hiện
3


mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước. Thông qua giáo dục,
mà từng người và cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ
môi trường, năng lực phát hiện và xử lý vấn đề môi trường.
Mục đích giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ làm cho mọi người hiểu rõ
việc cần thiết phải bảo vệ môi trường mà quan trọng là phải có thói quen, hành vi
ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường, điều này phải được hình thành trong một
quá trình lâu dài và phải bắt đầu ngay từ tuổi ấu thơ và trường mẫu giáo là nơi lý
tưởng để phát huy vấn đề này.
Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy được
triển khai theo phương pháp tích hợp. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được
tích hợp lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, hoạt động vui chơi, khám phá
khoa học…thông qua chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ ở trường hình thành cho
trẻ có thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường.
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Vụ giáo dục mầm non về
giáo dục bảo vệ môi trường cho giáo viên mầm non.
Xuất phát từ những vai trò cụ thể và nhiệm vụ trọng tâm của năm học, tôi đã
xây dựng kế hoạch giáo dục cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu
quả nhất định, góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, phát triển toàn diện
nhân cách cho trẻ.
2.2. Thực trạng của vấn đề
Trường mầm non Xuân Lộc được xây dựng giữa trung tâm khu dân cư của
xã Xuân Lộc, năm học 2017- 2018 trường được công nhận trường chuẩn quốc gia
mức độ 1 và luôn thực hiện tốt phong trào “ Trường học thân thiện - học sinh tích
cực”.
Trường được xây dựng khang trang, có khung cảnh sư phạm môi trường sạch
đẹp, trồng nhiều cây xanh, cây cảnh, cải tạo các vườn rau, phân khu hợp lý và luôn
đảm bảo là ngôi trường xanh- sạch- đẹp. Nhà trường có đủ điều kiện về cơ sở vật
chất chăm sóc giáo dục trẻ.
Với qui mô toàn trường có 11 nhóm lớp học trong đó 3 lớp mẫu giáo lớn, 2 lớp
mẫu giáo nhỡ, 3 lớp mẫu giáo bé, và 3 lớp nhà trẻ; một dãy nhà Hiệu bộ, một dãy nhà
bếp thiết kế đúng quy định bếp ăn một chiều, có phòng âm nhạc, phòng y tế. Toàn
trường có tổng số 24 đồng chí CB- GV- NV và 282 cháu ở các độ tuổi.
Với tôi việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm
non, tôi luôn xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, gắn liền với quá
trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào các hoạt động hằng ngày nhằm
củng cố và hệ thống hóa các kinh nghiệm mà trẻ đã tích lũy được trong cuộc sống
hằng ngày, trong lúc học tập, vui chơi lao động, chăm sóc sức khỏe, song còn hạn
chế trong việc tìm hiểu quan sát về môi trường thiên nhiên, hoạt động ngoài trời.
Với tình hình thực tế tại lớp đang phụ trách tôi nhận thức sâu sắc và xác định
rõ những việc cần làm ngay đối với trẻ, với phụ huynh để đẩy mạnh công tác giáo
dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non. Trong suốt quá trình thực hiện và tổ chức
hoạt động này tại lớp tôi đã gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
4


* Thuận lợi:
Phòng giáo dục đào tạo Huyện và nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho
giáo viên tham gia các buổi hội thảo, các chuyên đề liên quan đến vấn đề môi
trường.
Nhà trường đã được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ 1 nên cơ sở vật
chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ, khang trang tạo điều kiện về cơ sở vật chất và
phương tiện thực hiện các hoạt động học và chơi cho trẻ.
Nhà trường đã mua sắm nhiều thùng rác có nắp đậy đặt ở nhiều chỗ trong sân
trường để thuận lợi cho cháu và phụ huynh bỏ rác.
Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường gồm 22 giáo viên, với trình độ chuyên
môn đạt chuẩn 100%, có tinh thần trách nhiệm, yêu nghề mến trẻ luôn đoàn kết
giúp đỡ lẫn nhau trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, có tinh thần học hỏi ở
bạn bè, đồng nghiệp, có năng lực sư phạm.
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, luôn năng động trong công việc. Đặc biệt
tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để biến chúng thành những
dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được khám phá và khắc
sâu kiến thức.
Lớp học đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng học tập. Phần lớn các cháu thích đến
lớp, đi học đều.
* Khó khăn:
- Trường có khuôn viên rộng nhưng môi trường thiên nhiên cho trẻ chưa được
phong phú.
- Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều về kiến thức, ý thức bảo vệ môi
trường.
- Đa số trẻ chưa thực hiện tốt nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. Nhiều trẻ
còn vứt rác ra sân trường, đồ dùng đồ chơi khi chơi xong chưa cất gọn gàng ngăn
nắp, vặn vòi nước sử dụng lãng phí tràn ra ngoài.
Năm học 2018 - 2019 tôi được nhà trường phân công dạy lớp 5- 6 tuổi, thực tế
ở lớp tôi phụ trách tuy 100% trẻ nằm trong độ tuổi 5 – 6 nhưng nhận thức của trẻ
lại không đồng đều, phần nhiều trẻ không hứng thú với việc tham gia bảo vệ môi
trường, ý thức của trẻ còn hạn chế.
* Kết quả khảo sát thực trạng
Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng chất lượng đầu năm (tháng 9 năm
2018)
TT

1

Nội dung

Có thói quen
sống gọn gàng,
ngăn nắp,vệ
sinh cá nhân,
vệ sinh môi
trường sạch sẽ.

Tổng
Số
trẻ
khảo
sát
30

Đạt
Tốt
Số
Trẻ

TL
%

Khá
Số
TL
Trẻ %

2

6.7

7

23.3

Chưa đạt
TB
Số
TL
Trẻ %

Yếu
Số
TL
Trẻ %

Số
trẻ

18

3

0

60

10

Kém
TL
%

0

5


2

3

Tích cực tham
gia các hoạt
động gần gũi
30
bảo vệ môi
trường, lớp
học.
Biết chăm sóc
30
và bảo vệ cây

3

10

6

20

18

60

3

10

0

0

2

6.7

7

23.3

18

60

3

10

0

0

Trẻ biết chia sẻ
và hợp tác với
30
3
10 6
20
19 63.7 2
6.7 0
0
4
bạn bè và
người xung
quanh.
Có phản ứng
5
với các hành vi
3
10 6
20
18
60
3
10 0
0
đúng và hành 30
vi sai đối với
môi trường.
Với kết quả khảo khảo sát trên ta thấy tỉ lệ trẻ đạt tốt chiếm tỉ lệ thấp 13-20%,
số trẻ đạt trung bình chiếm tỉ lệ cao tới 57%, stỉ lệ trẻ yếu vẫn còn.
* Nguyên nhân
- Đối với cô
+ Màn hình ti vi, máy chiếu tại lớp chưa đầy đủ, vẫn còn sử dụng những biện
pháp thông thường, các hoạt động tổ chức còn máy móc, dập khuôn chưa có biện
pháp mới.
+ Các hình thức tổ chức hoạt động chưa linh hoạt sáng tạo, chưa tích hợp, lồng
nghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
+ Các hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài trời chưa được tổ chức thường
xuyên.
+ Hạn chế trong việc tổ chức các hoạt động, tạo tình huống, mở các hội thi về
bảo vệ môi trường để trẻ được trải nghiệm, học hỏi thêm.
+ Môi trường tổ chức hoạt động chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm.
- Đối với trẻ
+ Số trẻ đầu năm đi học chưa đều đặn.
+ Khả năng nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp
rất nhiều khó khăn.
+ Trẻ chưa mạnh dạn tự tin khi tham gia các hoạt động.
+ Môi trường tiếp xúc của trẻ đang còn hạn hẹp chưa được mở rộng ra môi
trường bên ngoài.
- Đối với phụ huynh
+ Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều, chưa xem trọng việc giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ.
6


Vì vậy để nâng cao hiệu quả tốt hơn, tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung,
phương pháp, biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
mẫu giáo 5 - 6 lớp tôi phụ trách, bảo vệ môi trường được lồng ghép trong các hoạt
động trong ngày.
2.3. Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ một cách tích cực, hiệu quả:
* Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong
lớp
Đối với trẻ mầm non xây dựng môi trường giáo dục trẻ là rất quan trọng vì môi
trường giáo dục có tốt thì mới kích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ. Cũng chính
vì vậy ngay từ đầu năm học tôi cùng với chị em giáo viên trong lớp đã lập ra kế
hoạch xây dựng môi trường lớp học sạch đẹp thân thiện. Trang trí các nội dung
theo chủ đề, làm nhiều góc mở, có nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật
liệu thiên nhiên, góc tuyên truyền phong phú về nội dung.
Việc tạo cảnh quan trong phòng học là việc làm vô cùng quan trọng đối với tôi.
Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ
góc tôi đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thích thú muốn được sắp xếp
ngăn nắp.
Đặc biệt ở trong lớp có bảng phân công trực nhật và ở mỗi góc chơi tôi
thường đề ra những nội qui nho nhỏ giúp trẻ có thể thực hiện đúng theo nội qui
của từng góc chơi. Hàng ngày, hàng tuần, trẻ lớp tôi chỉ cần nhìn vào bảng phân
công đó mà có thể tự giúp cô lao động trực nhật, lau dọn góc chơi, lau lá cây. Từ
đó trẻ có ý thức giữ gìn đồ dùng đồ chơi của lớp gọn gàng. Biết cất và lấy đồ chơi
đúng quy định.
Bàn ghế của các cháu được bố trí xếp đúng vị trí. Tôi giáo dục cho trẻ biết
tham gia cùng cô kê bàn ghế đúng với yêu cầu của hoạt động:
Ví dụ: Ở hoạt động học bàn ghế được xếp theo nhóm hoặc chữ U. Khi hoạt
động góc bàn ghế được xếp gọn gàng trong kho của lớp.
Ảnh 1: Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp
* Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ngoài
lớp:
Để tạo cảnh quan sân trường, trước giờ học tôi thường cho trẻ nhặt rác, lá
cây để tạo môi trường sạch đẹp.
Xây dựng góc thiên nhiên phong phú, gồm một số loại cây gần gũi với trẻ
để tạo điều kiện cho trẻ tham quan thực tế như tiết “Khám phá khoa học” trẻ có
thể tìm hiểu thêm về sự trưởng thành của cây, từ lúc ươm cây, nảy hạt, cho đến lúc
cây
phát triển, giúp trẻ yêu thiên nhiên và giờ học của các cháu thêm sinh động.
Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí và trồng nhiều cây cảnh để tạo cho
trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây xanh, giáo
dục trẻ biết yêu cái đẹp. Qua hoạt động này kích thích trẻ yêu lao động, tạo tình
cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và thân mật.
Ảnh 2 : Trẻ đang chăm sóc và quan sát sự phát triển của cây
7


Bên cạnh đó trẻ còn biết tận dụng những chiếc lá vàng, cây cỏ trong trường
tôi hướng dẫn cho trẻ chơi bán hàng, nấu ăn, đóng vai các nhân vật bằng những lá
cây, làm nón, quần áo. Ngoài ra trẻ còn biết tạo ra những sản phẩm tạo hình. Tôi
giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, biết chăm sóc và bảo quản, giữ gìn môi trường
thiên nhiên mà trẻ đang sống.
Xây dựng kế hoạch lao động vệ sinh, đảm bảo đồ dùng, đồ chơi, giá tủ,
thiết bị vệ sinh như thùng rác, xô, chậu bồn cầu luôn được giữ gìn sạch sẽ. Bên
cạnh những đồ dùng trực quan quen thuộc, có thể sử dụng máy vi tính như một
phương tiện dạy học hiện đại, để cho trẻ xem các hình ảnh, đoạn Videoclip, chơi
trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. Đây là phương tiện dạy học hấp
dẫn với trẻ nhỏ, có khả năng truyền tải kiến thức đối với trẻ một cách sống động,
gần gũi, dễ hiểu. Tôi sưu tầm tranh ảnh, băng hình có nội dung giáo dục bảo vệ
môi trường vào trong các hoạt động.
Ví dụ: Hình ảnh các trận bão, lũ lụt, cháy rừng, rác thải đỗ bừa không đúng
nơi quy định, xem các cô lao công đang làm việc, bạn nhặt rác bỏ vào sọt rác, các
anh chị thi đua trồng cây.
- Tôi sưu tầm, sáng tác những bài thơ, vè, câu đố, truyện kể với nội dung
phù hợp với trẻ về bảo vệ môi trường để đưa vào các hoạt động có chủ đích, hoạt
động dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi nhằm cho trẻ khắc sâu hơn tầm quan trọng của môi
trường và chúng ta cần phải bảo vệ môi trường.
Biện pháp 2: Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ theo chủ
đề
Giáo dục bảo vệ môi trường không phải là một môn học mà nó là một nội
dung được tích hợp vào tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ theo các chủ đề. Vì
thế tôi cần chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ theo từng chủ đề
khác nhau sao cho phù hợp với nội dung của chủ đề đó. Nhằm tạo ra mối quan hệ
chặt chẽ giữa nội dung tích hợp với nội dung chính của từng hoạt động. Tôi tích
hợp nội dung như sau:
Ví dụ 1: Với chủ đề “Trường mầm non” nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
đưa vào dạy trẻ là:
- Nhận biết môi trường sạch, bẩn và sự ảnh hưởng đến sức khoẻ của con
người. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở trong trường học.
- Cách phòng tránh khi môi trường bị ô nhiễm.
- Cách giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ.
- Tiết kiệm trong tiêu dùng, sinh hoạt.
- Giữ gìn đồ dùng, đồ chơi .
Ví dụ 2: Với chủ đề “Thế giới thực vật”. Qua giờ khám phá khoa học “cây
xanh và môi trường sống” tôi có thể đàm thoại: Cây xanh để làm gì? cây xanh có
ích lợi như thế nào?
Qua lợi ích của cây xanh, tôi giáo dục trẻ không ngắt lá bẻ cành,mà phải
bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích.
Tôi đã cung cấp cho trẻ những nội dung giáo dục bảo vệ môi trường như:
Trẻ biết được cây cần ánh sáng, nước, không khí, đất. Trẻ biết được cây cần có sự
chăm sóc của con người.
8


Ảnh 3: Cô cùng trẻ chăm sóc cây xanh.
+ Trẻ biết cây làm cảnh,cho ta bóng mát, cây, có tác dụng điều hoà và làm
sạch không khí, cây còn giữ cho đất khỏi trôi khi mùa mưa bão.
+ Cây còn là nơi ở của động vật.
+ Cây cối còn làm giảm ô nhiễm môi trường: Giảm bụi, tiếng ồn, chất độc
hại, giảm nhiệt độ ngày hè…
+ Trẻ biết được những nguy hiểm xảy ra khi rừng cây bị tàn phá: Con vật
không có nơi ở, không có thức ăn, nhiều động vật quý hiếm bị tiệt chủng, lũ lụt
xảy ra thường xuyên, không còn cây thuốc quý.
+ Tôi giáo dục trẻ cần phải bảo vệ rừng và cây xanh.
Ví dụ 3: Với Chủ đề “Giao thông”
- Trẻ biết nguyên nhân của các phương tiện giao thông làm ô nhiễm môi
trường.
+ Tiếng ồn của động cơ, tiếng còi xe máy, ô tô, tàu hoả, máy bay.
+ Các phương tiện chở hàng cồng kềnh cũng gây cản trở, gây tắc nghẽn giao
thông, gây ra tai nạn.
+ Trẻ chơi không đúng chỗ cũng làm cản trở giao thông.
- Biện pháp giảm bớt ô nhiễm môi trường do phương tiện giao thông gây ra.
+ Không vứt rác xuống đường, xuống sông khi ngồi trên các phương tiện giao
thông.
- Các hành vi văn minh khi tham gia giao thông.
- Tiết kiệm trong sinh hoạt: Tôi và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, các phương tiện
giao thông bẳng các phế liệu.
- Từ những kế hoạch trên tôi chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích
hợp vào các hoạt động trong ngày hoặc ngày hội ngày lễ, cho phù hợp mà không
nặng quá về nội dung giáo dục bảo vệ môi trường hoặc tích hợp không phù hợp
với nội dung chính của mỗi hoạt động.
Ví dụ 4 : Với chủ đề “Thế giới động vật” nội dung tích hợp là:
+ Điều kiện sống của con vật.
+ Phân loại những loài động vật có lợi và có hại.
+ Tôi dạy trẻ biết lợi ích của con vật với môi trường.
+ Cách chăm sóc và bảo vệ động vật
Ví dụ 5: Với chủ đề “Tết và mùa xuân” Các nội dung tích hợp là:
+ Dạy trẻ cách bảo vệ môi trường trong dịp tết
+ Dạy trẻ biết ngày tết cần phải tiết kiệm: Không bỏ phí bánh kẹo, hoa quả
và các thức ăn khác.
+ Không vứt rác bừa bãi, không tiểu tiện tuỳ tiện, không khạc nhổ, không
nói to nơi công cộng.
+ Dạy trẻ biết một số tập tục không tốt với môi trường như những nơi vui
chơi, giải trí, do nhiều người đi lại thăm hỏi, tham quan giải trí, rác thải nhiều hơn.
Ví dụ 6: Với chủ đề: “Nước và các hiện tượng tự nhiên” Các nội dung tích hợp
bảo vệ môi trường là:
- Tôi dạy Trẻ biết nước là nguồn tài nguyên quý giá của con người. Hiện
nay
9


nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải nhà máy ra sông, kênh rạch không được xử lý.
Con người vứt rác bừa bãi.
- Dạy trẻ biết bản chất của nước là không màu, không mùi, không vị, nhưng
khi bị ô nhiễm nước chuyển thành các màu vàng, xanh hoặc đen, có mùi, có vị.
Quan sát nước sạch và nước bẩn
Tôi chuẩn bị hai chậu nước sạch.
Trẻ quan sát, và ngửi, chậu nước sạch.
Tôi hỏi trẻ:
+ Các con thấy nước trong chậu như thế nào? (nước không màu, không
mùi)
Tôi cho trẻ thả một vài hòn sỏi vào trong 1 chậu nước và hỏi trẻ:
+ Các con có nhìn thấy gì trong chậu nước không? Tại sao con nhìn thấy?
(Vì nước sạch và trong).
Tôi cho trẻ rửa tay, giặt khăn, vào chậu nước có sỏi. Cho trẻ quan sát và so
sánh 2 chậu nước và hỏi trẻ:
+ Nước trong hai chậu có khác nhau không?
+ Các con có nhìn rõ các viên sỏi ở trong chậu nước không?
+ Tại sao lại không nhìn rõ những hòn sỏi? (Vì nước bị bẩn và đục).
Tôi tổ chức cho trẻ thảo luận:
+ Nước sạch có dấu hiệu gì?
+ Nước bẩn có dấu hiệu gì?
+ Những nguyên nhân nào làm cho nước bị bẩn?
+ Chậu nước bẩn này có thể dùng để làm gì?
+ Cần xử lý nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt hợp lý. Trẻ biết tiết
kiệm nước trong nhà trường và ở nhà, không mở vòi nước chảy bừa bãi. Biết khóa
vòi nước khi xử dụng xong.
- Dạy Trẻ biết mối quan hệ giữa con người với các hiện tượng thiên nhiên: Gió,
nắng và mặt trời, hạn hán, bão lũ.
+ Tôi giải thích cho trẻ biết lợi ích và tác hại của gió, nắng, mưa. Các biện
pháp tránh nắng, tránh gió, tránh mưa. Không ngồi lâu chỗ có gió lùa, mặc ấm khi
có gió rét. Khi có giông bão phải đóng cửa kín.
+ Dạy trẻ biết đi dưới trời nắng phải đội mũ, đeo khẩu trang, đi gang tay,
không ở ngoài trời lâu, trồng nhiều cây xanh, bóng mát. Đi dưới trời mưa phải che
dù, đội mũ nón hoặc mặc áo mưa, không chơi đùa dưới trời mưa, để bảo vệ sức
khỏe. Khi trời mưa to sấm sét không đứng dưới gốc cây to, không cầm những vật
bằng sắt.
+ Dạy trẻ biết trời nắng nóng lâu ngày không có mưa sẽ dẫn đến hạn hán.
Con người, con vật thiếu nước sinh hoạt thiếu nước để sản xuất và cây cối thiếu
nước khô héo cằn cỗi.
Biện pháp 3: Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ vào các
hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
Phạm vi hoạt động của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi chưa rộng nhưng hoạt động học
tập rất đa dạng phong phú, nên hoạt động học tập là hoạt động có khả năng giáo
dục môi trường toàn diện và có hệ thống.
10


Chính vì vậy tôi lựa chọn để lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào
chương trình chăm sóc giáo dục thông qua các hoạt động học tập – vui chơi – lao
động.
Giúp trẻ làm quen với các mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường như: Đất
nước, không khí, thế giới động vật các hiện tượng thiên nhiên và một số ngành
nghề trong xã hội. Trong đó có công việc làm sạch - đẹp môi trường.
Tôi đã rà soát toàn bộ nội dung chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi
và lựa chọn các nội dung giáo dục môi trường, một cách nhẹ nhàng, linh hoạt phù
hợp đối với trẻ.
* Hoạt động góc:
Hoạt động góc chính là phương tiện giúp trẻ phát triển toàn diện, đặc
biệt là hình thành nhân cách cho trẻ sau này. Thông qua hoạt động trẻ phản
ánh lại cuộc sống môi trường xung quanh trẻ, mô phỏng lại những hành động
quen thuộc của người lớn mà trẻ đã thấy, đã biết. Chính vì vậy, khi cho trẻ
hoạt động góc tôi hướng dẫn, gợi mở cho trẻ rõ ràng, chi tiết để trẻ hoạt động
tích cực và luôn chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, đa dạng nhằm thu hút
trẻ chơi. Đặc biệt tôi luôn lưu ý, giao lưu với trẻ động viên trẻ giao lưu với
các nhóm chơi giúp trẻ mạnh dạn. Thông qua đó giáo dục tính ngăn nắp gọn
gang, tính làm người lớn biết được môi trường đẹp và môi trường xấu, biết
chia sẻ hợp tác với bạn bè và những người xung có phản ứng đúng với các
hành vi khi tham gia bảo vệ môi trường.
Giáo dục môi trường vào hoạt động góc được tiến hành xuyên suốt toàn
bộ hoạt động từ trưng bày đến thu dọn đồ chơi.
+ Như thông qua các trò chơi phân vai: Trẻ đóng vai và thể hiện các công việc
của người làm công tác bảo vệ môi trường như trồng cây, chăm sóc cây, thu gom
rác, xử lí các rác thải.Trong các trò chơi “Bé tập làm nội trợ” cô dạy trẻ có ý thức
tiết kiệm nước và các nguyên vật liệu, thu gom đồ dùng gọn gàng sau khi chơi.
Ví dụ: Đóng vai cô giáo, Biết khuyên nhủ học sinh làm gì?
Đóng vai Bác sĩ trẻ biết khuyên bệnh nhân nên ăn sạch, ở sạch.
Trò chơi xây dựng: Từ biết trồng nhiều loại cây xanh cho công trình của mình
đẹp, có cây bóng mát v.v.
* Thông qua lao động:
Tôi đã giúp trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân. Giữ vệ sinh trong và ngoài trường
lớp – Chăm sóc cây làm cho môi trường sạch đẹp.
Ví dụ: Khi ăn cơm, cơm rơi nhặt để vào đĩa đựng cơm rơi hoặc rửa tay trước khi
ăn cơm.
* Thông qua những buổi dạo chơi tham quan, quan sát:
- Giúp trẻ biết bảo vệ môi trường nơi công cộng trẻ biết ý thức của mình thành
những hành vi đúng.
Ví dụ: - Tôi thường hướng cho Trẻ thấy các thùng rác để ở các vị trí trong sân
trường đưa ra cho trẻ các câu hỏi: Vì sao lại để các thùng rác ở sân trường? Thùng
rác để làm gì? Ngoài ra tôi còn thường xuyên tổ chức cho Trẻ chơi trò chơi “ Nhặt,
lá, rác trên sân trường bằng cách chia trẻ thành 2 đội, cử 2 bạn đội trưởng xách giỏ
rác, các thành viên còn lại thi đua nhặt lá, rác trên sân trường và bỏ vào giỏ, trong
11


thời gian 3 phút đội nào nhặt được nhiều hơn đội đó sẽ thắng. Với trò chơi này trẻ
rất hứng thú chơi cùng Cô giáo làm sạch sân trường.
Bên cạnh đó, Tôi luôn dạy Trẻ không khạc nhổ bừa bãi, không hái hoa, bẻ cành.
Ảnh 4: Trẻ bắt sâu chăm sóc cây.
+ Thông qua trò chơi học tập: Trẻ tìm hiểu các hiện tượng trong môi trường,
trẻ học cách so sánh, phân loại các hành vi tốt, hành vi xấu đối với môi trường,
phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn và tìm ra nguyên nhân của chúng.
+ Thông qua các trò chơi vận động: Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường
hoặc làm hại môi trường, động tác cuốc đất, trồng cây, tưới nước, bắt sâu là hành
vi có lợi cho môi trường. Còn chặt cây, dẫm lên thảm cỏ, đốt rừng, săn bắt thú
rừng, chim là động tác gây tổn hại đến môi trường.
+ Thông qua các trò chơi đóng kịch: trẻ thể hiện nội dung các câu chuyện bảo
vệ môi trường, thể hiện các hành vi có lợi hành vi có hại cho môi trường.
+ Thông qua trò chơi một số phương tiện công nghệ hiện đại: trẻ nhận biết
môi trường bẩn, sạch.
* Giáo dục Trẻ bảo vệ môi trường thông qua lồng ghép vào hoạt động học có
chủ định:
Mỗi môn học đều có mục đích – yêu cầu riêng, song tôi luôn chú ý lồng ghép
giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách linh hoạt sao cho phù hợp giúp trẻ dễ
hiểu , dễ nhớ. Mỗi chủ đề có một nội dung khác nhau nhưng đều giúp cho trẻ có ý
thức để bảo vệ môi trường.
Dựa vào từng hoạt động cụ thể để lồng ghép vào từng phần của hoạt động,
hay có thể lồng ghép vào trọng tâm của hoạt động, nhưng với chương trình học
của lớp tôi đa phần giáo dục bảo vệ môi trường vào phần củng cố và giáo dục trẻ,
nhằm để khắc sâu cho trẻ thói quen hành vi tốt, để cho trẻ biết được nội dung giáo
dục môi trường trong bài học này là giáo dục cái gì? Trẻ phải thực hiện như thế
nào? Những việc gì nên làm, những việc gì không nên làm. Để hoạt động đạt kết
quả cao thì người giáo viên phải dùng các phương pháp khác nhau để kích thích
trẻ tham gia hoạt động và ghi nhớ lâu hơn.
+ Thể chất: Trẻ minh họa các động tác có lợi hoặc có hại cho môi trường.
+ Tạo hình: Vẽ, năn, xé dán tôi đã khai thác nội dung giáo dục môi trường ở
một số bài tổng số môn học tạo hình có: 60 bài, Có 30 bài có thể tích hợp nội dung
giáo dục môi trường.
Ví dụ: Vẽ hồ nước.
- Thông qua đề tài trên tôi lồng ghép nội dung giáo dục môi trường như: Giáo
dục trẻ biết bảo vệ môi trường không vứt rác làm bẩn nguồn nước trong hồ.
- Giúp trẻ hiểu nước cần cho sự sống của một số con vật: Cá, tôm, cua.
Ví dụ: Xé dán cây mùa xuân.: - Giúp trẻ hiểu được cây cối rất cần thiết cho môi
trường xanh, sạch đẹp. Muốn cho cây ra hoa kết trái ta phải biết chăm sóc.v.v
- Sau khi xé dán giáo dục trẻ thu gom giấy vụn vào thùng rác, thể hiện hiểu biết
của mình về môi trường.
Ví dụ: Trẻ vẽ đường phố xanh, sạch đẹp và đường phố bẩn bị ô nhiễm môi
trường.
12


+ Âm nhạc: Có 10/15 bài có thể tích hợp nội dung giáo dục môi trường. Trong
đó có những bài sẵn có nội dung giáo dục môi trường.
Ví dụ: Em yêu cây xanh – sáng tác: Hoàng Văn Yến.
Một số bài hát có thể lồng ghép nội dung giáo dục môi trường cho trẻ tôi đã
khai thác một cách triệt để giúp cho trẻ khắc sâu kiến thức về môi trường.
Ví dụ: Thật là hay – Sáng tác: Hoàng Lân
Thông qua bài hát tôi đã giúp trẻ hiểu về môi trường thiên nhiên phong phú. Có
những loài chim cất tiếng hót líu lo tô đẹp thêm cho cuộc sống con người, giúp trẻ
có tình yêu thiên nhiên, biết bảo vệ thiên nhiên.
Trẻ hiểu một số nội dung bài hát, bài múa thể hiện môi trường sạch đẹp.
+ Làm quen với văn học: Tổng số có 18 bài. Có 10 bài có thể tích hợp lồng
ghép nội dung giáo dục môi trường.
Ví dụ: Thơ - Cây dây leo, Chim chích bông.
Tôi lồng giáo dục môi trường một cách nhẹ nhàng qua ngôn ngữ văn học, trẻ rất
dễ tiếp thu.
- Qua bài thơ “Cây dây leo” trẻ biết có bao nhiêu loại cây có cây làm đẹp cho
môi trường sống. Có cây kết trái cho ta trái ngọt, có cây để làm cảnh, cây cho
bóng
mát. Giáo dục trẻ trồng, chăm sóc, bảo vệ cây.
Từ đó trẻ có những hành vi đúng đắn trong việc bảo vệ môi trường.
Trẻ được nghe nhiều câu chuyện về môi trường, những việc làm có lợi, có hại
tới môi trường, tác hại của môi trường ô nhiễm đến sức khỏe con người.
+ Khám phá môi trường xung quanh: Là môn học có mức độ lồng ghép nội
dung giáo dục môi trường cao nhất. Tổng số có 22 bài tới 17 bài có thể lồng ghép
nội dung môi trường.
Đa số những bài trong môi trường xung quanh có mức độ tích hợp cao. Có
nghĩa là mục tiêu chính của bài đã trùng hợp với mục tiêu giáo dục môi trường.
Ví dụ: - Một số cây cảnh
- Một số con vật sống trong rừng.
Qua một số hoạt động khám phá khoa học tôi giúp trẻ hiểu được một số nghề
nghiệp của các cô, các bác làm nhiệm vụ chính. Làm cho môi trường xanh, sạch
đẹp như môi trường đô thị. Các chú kiểm lâm bảo vệ môi trường, qua bài một số
nghề nghiệp của bố mẹ.
Ví dụ: Qua bài “Một số loại rau”
Tôi giúp trẻ hiểu được cây sống nhờ có đất, nước và có sự chăm sóc của con
người.Trong hoạt động học tập trẻ được làm quen các yếu tố môi trường mối liên
hệ giữa chúng và hành vi đúng đắn.
Tôi đã khai thác triệt để nội dung đã có trong chương trình và lồng ghép một
cách nhẹ nhàng, giúp trẻ tiếp nhận kiến thức môi trường phù hợp với lứa tuổi có
hệ thống không quá sức.
Nếu như trong hoạt động học tập giúp trẻ làm quen với các yếu tố của môi
trường và giáo dục cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường thì các hoạt động ngoài hoạt
động học có nhiều khả năng lồng ghép nội dung giáo dục môi trường.
13


Tôi tổ chức cho trẻ quan sát sự phát triển của cây? Cây cần gì để lớn lên ( đất,
nước, không khí, ánh sáng) hiểu sự cần thiết của chúng đối với con vật và thực
vật. Trẻ đưa ra các phương án giải quyết trong một số tình huống giả định như
cháu sẽ làm gì khi thấy nước tràn và chảy ra ngoài.
*Hoạt động lao động:
+ Lao động tự phục vụ: Trẻ tự phục vụ cho mình như đi đại tiện, tiểu tiện đúng
nơi quy định, đi vệ sinh xong trẻ biết rửa tay sạch sẽ. Các đồ dùng vệ sinh được
dùng để ngăn nắp là một hành vi tốt, lớp gọn gàng; trẻ biết ăn hết xuất và khi ăn
không rơi vãi cơm ra ngoài là một hành vi tiết kiệm - bảo vệ môi trường.
+ Lao động chăm sóc con vật nuôi, cây trồng: Đây chính là việc làm tốt cho
môi trường. Ngoài ra còn hình thành lòng tự hào ở trẻ khi góp công sức của mình
vào việc cho môi trường xanh, sạch, đẹp.
Ảnh 5: Trẻ cùng cô chăm sóc cây, tưới cây .
+ Lao động vệ sinh môi trường: Lau chùi đồ dùng, đồ chơi, xếp dọn đồ dùng
ngăn nắp, nhặt rác sân trường.
*Hoạt động lễ hội :
+ Trẻ tự hào về một số điệu múa, bài hát, truyện cổ tích, món ăn truyền thống
của từng vùng ở từng ngày lễ.
+ Giáo dục trẻ biết sống chung với người khác, biết bảo vệ giữ gìn môi trường
và các địa danh nơi diễn ra lễ hội. Như Đài tưởng niệm Bác Lê Hữu lập.
+ Giáo dục trẻ biết yêu quý, bảo vệ và duy trì các nghề truyền thống ở địa
phương (nghề làm nón, móc sợi).
+ Trẻ biết phong tục, lối sống của một số dân tộc, ảnh hưởng của văn hóa đối
với môi trường thiên nhiên và cuộc sống con người.
Biện pháp 4: Thực hiện phương pháp lồng ghép, tích hợp giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ vào các hoạt động trong ngày.
Các hoạt động trong ngày của trẻ diễn ra từ khi đón trẻ đến khi trả trẻ đây là
thời gian chính mà tôi sử dụng để kết hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.
Trong từng hoạt động tôi đều có thể tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ. Tuy nhiên tôi không quá tham về nội dung tích hợp mà quên mất
nội dung chính của từng hoạt động. Điều quan trọng tôi phải đào sâu suy nghĩ
linh hoạt xây dựng từng hoạt động trong ngày một cách tỉ mỉ, tích hợp nội dung
chuyên đề một cách hợp lý.
Ví dụ : Với chủ đề “ Thế giới thực vật”
* Mục tiêu:
+ Trẻ biết được ích lợi của cây.
+ Trẻ biết được cây cối còn làm giảm ô nhiễm môi trường: giảm bụi, tiếng ồn,
chất độc hại, giảm nhiệt độ ngày hè.
+ Trẻ hiểu được một số việc làm của cô và trẻ nhằm bảo vệ môi trường: Cất đồ
dùng, đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp. Không vứt rác tuỳ tiện, làm đồ dùng đồ chơi từ
các nguyên liệu phế thải, không nói quá to, tiết kiệm trong sinh hoạt và học tập (ăn
cơm phải ăn hết xuất, không đánh đổ cơm, không bỏ cơm thừa, cơm rơi nhặt cho
gọn vào đĩa. Không xả nước bừa bãi, vặn vòi nước lại khi không dùng nữa. Khi
học bài biết giữ gìn đồ dùng, tiết kiệm hồ khi làm đồ dùng).
14


* Tiến hành các hoạt động trong ngày:
a. Đón trẻ:
- Tôi đến sớm, mở cửa thông thoáng lớp học.
- Quan sát nhắc nhở trẻ cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, ăn quà sáng vứt
rác vào thùng rác.
- Thể dục sáng nhắc trẻ không nói quá to, không nô đùa, xô đẩy nhau .
b. Trò chuyện sáng:
- Cô và trẻ trò chuyện: Hôm nay ai đưa con đi học? Bố mẹ đưa các con đi học
bằng phương tiện giao thông gì?
Khi được bố mẹ đưa đi học các con nhìn thấy hai bên đường có gì?( Cây xanh)?
Các con có biết cây xanh còn làm giảm ô nhiễm môi trường: Giảm bụi, tiếng ồn
của xe cộ đi trên đường không?
c. Hoạt động học có chủ định:
Trong giờ hoạt động có chủ đích dạy trẻ học bài thơ “Cây dây leo” khi trao đổi
với trẻ về nội dung bài thơ, tôi đặt câu hỏi trẻ:
- Vì sao cây dây leo phải bò ra cửa sổ ?
- Vậy muốn cây lớn nhanh ta phải làm gì ?
Trước giờ học Tôi khuyến khích trẻ có thói quen kê bàn ghế lấy đồ dùng phù
hợp phục vụ trong hoạt động, sau giờ học cùng nhau thu dọn đồ dùng gọn gàng
vào đúng nơi qui định.
d. Hoạt động ngoài trời:
- Cho trẻ lao động tập thể: Cho trẻ nhặt rác trong luống rau
+ Khi cho trẻ quan sát luống rau trong trường, Tôi phát hiện trong luống rau có
một số vỏ hộp sữa cho trẻ quan sát và hỏi trẻ :
Trong luống rau có những gì?
Sau đó tôi cùng trẻ nhặt rác ở trong luống rau, nhặt lá rụng trong sân trường bỏ
vào thùng rác. Như vậy, trẻ đã học được cách bảo vệ môi trường.
e. Vệ sinh trước khi vào lớp:
Tôi nhắc trẻ rửa tay sạch sẽ trước khi vào lớp, trước khi trẻ rửa tay tôi hỏi trẻ:
Làm thế nào để tiết kiệm nước? (vặn vòi nước vừa phải, rửa tay xong vặn vòi
nước lại, không tát nước hoặc đùa nghịch với nước) Vì sao phải tiết kiệm nước?
(Tiết kiệm nước là đã tham gia bảo vệ môi trường).
g. Hoạt động góc:
Đây là hoạt động mà trẻ được thể hiện sự hiểu biết và thể hiện kỹ năng của
mình, vì thế tôi luôn luôn chú ý tổ chức tốt hoạt động này, đặc biệt chú ý lồng
ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, tạo cho trẻ nhiều góc mở để trẻ được thể
hiện hết khả năng của mình, đây cũng là thời cơ để tôi quan sát những hành vi mà
trẻ thể hiện trong khi chơi, từ đó kịp thời uốn nắn cũng như khích lệ trẻ kịp thời.
+ Góc học tập:
Cho trẻ xem sách tranh và phân biệt những hành vi làm ô nhiễm môi trường
như (ném rác xuống ao hồ, bẻ hoa bẻ cành, không vặn vòi nước to) và những hành
vi tốt như ( lau bàn ghế, vứt rác đúng nơi quy định, đồ dùng đồ chơi cất gọn gàng
ngăn nắp). Tô màu hành vi đúng, gạch chéo hành vi sai.
15


- Tôi dạy trẻ cách cầm sách xem không làm hỏng sách, không cuộn sách khi
xem, không gạch, tẩy xóa trong sách, dở sách nhẹ nhàng từng trang một.
+ Góc nghệ thuật, tạo hình :
- Hát đọc thơ về cây xanh, con vật, trường lớp có nội dung giáo dục bảo vệ
môi trường.
- Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu, phế liệu như: Vỏ hộp, bìa, lá cây
khô.
+ Góc thiên nhiên:
Tôi cho trẻ quan sát góc thiên nhiên xem sự phát triển của cây.
Thực hành kỹ năng chăm sóc cây: Lau lá, tưới cây, xới đất, nhổ cỏ, nhặt lá rụng.
Ảnh 6: Trẻ cùng cô sới đất nhổ cỏ, trồng cây
h. Giờ ăn:
- Nhắc nhở trẻ ăn hết xuất, không bỏ dở xuất ăn,cơm rơi nhặt cho gọn vào đĩa,
không ngậm lâu trong miệng, không nói chuyện trong khi ăn, ăn phải nhai từ tốn,
không nhai nhồm nhoằm và nuốt vội. Trẻ ăn xong cất bát thìa đúng nơi quy định.
Lau miệng sạch sẽ, cô nhắc trẻ biết tiết kiệm nước, không vặn vòi nước lớn, dùng
xong vặn vòi lại, không được tát nước vào người nhau.
i. Giờ ngủ:
Trẻ đi ngủ đúng giờ, ngủ đủ giấc, khi ngủ không được đùa nghịch, không nói
chuyện to. Ngủ dậy trẻ cùng cô cất gối chăn gọn gàng đúng nơi quy định.
k. Hoạt động chiều:
- Trẻ cùng cô vệ sinh trong và ngoài lớp học, lau bàn ghế, lau đồ chơi: Tôi chia
thành 4 nhóm mỗi nhóm làm một việc theo hình thức thi đua.
Ảnh 7: Trẻ cùng cô quét, nhặt lá trong và ngoài lớp học
l. Hoạt động nêu gương và trả trẻ:
- Tôi động viên khen ngợi những trẻ có những hành vi tốt đã thực hiện có ý
nghĩa bảo vệ môi trường như tiết kiệm nước khi rửa tay, rửa chân, biết tiết kiệm hồ
dán khi học tạo hình, biêt xếp gọn đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp, tiết kiệm
điện, nước trong sinh hoạt và xứng đáng nhận phiếu bé ngoan. Đồng thời tôi cũng
nhắc nhở nhẹ nhàng những trẻ có hành vi chưa tốt như để đồ dùng đồ chơi chơi
chưa đúng nơi quy định, chưa gọn gàng, đi ngủ còn nói chuyện to, đi vệ sinh chưa
đúng nơi quy định. Rửa tay để nước tràn ra ngoài, thấy nước tràn mà không vặn
vòi lại.
Biện pháp 5: Phối kết hợp giữa giáo viên với phụ huynh
Phối kết hợp giữa gia đình và nhóm lớp tạo nên sự liên kết giữa giáo viên và
cha mẹ trẻ, nhằm hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình chăm sóc – giáo dục trẻ nói
chung và giáo dục bảo vệ môi trường nói riêng. Vì vậy tôi đã phối kết hợp với phụ
huynh giáo dục Trẻ bằng các hình thức: Thông qua các buổi họp Phụ Huynh, Qua
góc tuyên truyền, và qua các giờ đón trả Trẻ:
- Trường tôi tổ chức họp phụ huynh học sinh đúng định kỳ 3 lần/năm học.
Trong các buổi họp cha mẹ học sinh, giáo viên phổ biến rõ nề nếp và những quy
định chung của trường về chăm sóc giáo dục trẻ. Tôi nói rõ ý nghĩa và tầm quan
trọng về môi trường cho phụ huynh được biết. Các hành vi bảo vệ môi trường
như: Không khạc nhổ bậy, không vứt rác bừa bãi, sống gọn gàng, ngăn nắp, Biết
16


bảo vệ nguồn nước như sau khi mẹ rửa rau xong thì khuyến khích Trẻ dùng nước
đó để tưới cho cây xanh tốt. Biết chăm sóc, bảo vệ con vật nuôi.
- Ở góc trao đổi phụ huynh tôi sưu tầm gắn các nội dung, hình ảnh các hành vi
giáo tốt về bảo vệ môi trường để phụ huynh quan sát, ghi nhớ và cùng Cô giáo dục
Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường Xanh – Sạch – Đẹp.
Bên cạnh đó, trong giờ đón trả Trẻ, Tôi tranh thủ phổ biến nội dung, mục
đích, yêu cầu của công tác giáo dục môi trường cho trẻ.
- Tôi vận động phụ huynh sưu tầm cây xanh, xây dựng góc thiên nhiên. Từ đó:
phụ huynh nắm được cần giáo dục các cháu bảo vệ môi trường như thế nào? Phụ
huynh nhìn thấy rõ trách nhiệm của mình với việc bảo vệ môi trường và còn thấy
trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục con cái là những chủ nhân tương lai
của đất nước.
Qua việc tuyên truyền đến các bậc phụ huynh giúp phụ huynh hiểu rõ về vai
trò quan trọng của giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, đồng thời phối kết hợp chặt
chẽ giữa nhà trường và gia đình quan tâm đến vấn đề Môi trường. Góp phần giáo
dục Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, và hoàn thiện thêm về các mặt: Thể lực,
nhận thức, ngôn ngữ và tình cảm xã hội. Để làm được điều này bản thân tôi là giáo
viên đứng lớp luôn theo dõi những biểu hiện về ý thức giữ gìn và bảo vệ môi
trường của trẻ từ đó trao đổi với phụ huynh nhằm giúp trẻ tiếp nhận các thông tin
về bảo vệ môi trường một cách hào hứng, không gò bó, gượng ép. Đồng thời tôi
cũng tiến hành khảo sát những nội dung về bảo vệ môi trường trên trẻ sau đó xếp
loại rồi thống nhất nội dung kết hợp với gia đình về bảo vệ môi trường cho trẻ để
gia đình nắm được.
Trong quá trình giáo dục môi trường cho trẻ 5 – 6 tuổi. Tôi đã áp dụng biện
pháp trên, những hình ảnh những ấn tượng, những gì trẻ thấy, trẻ được nghe về
mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường cho trẻ.
Trẻ biết yêu thiên nhiên, chăm sóc bảo vệ môi trường trẻ có những hành vi tốt
có những nề nếp thói quen bảo vệ môi trường.
- Phụ huynh hỗ trợ các nguyên vật liệu phế thải trong sinh hoạt hằng ngày để
mang đến lớp cho cô giáo làm đồ dùng, đồ chơi.
- Phụ huynh tham gia lao động vệ sinh trường lớp, tham gia trồng cây cùng với
giáo viên và trẻ.
* Như vậy giáo viên và gia đình trẻ phải phối hợp chặt chẽ với nhau hỗ trợ, bổ
sung thống nhất với nhau về mục đích, nội dung, phương pháp tổ chức giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ trong mọi hoạt động, thể hiện tốt vai trò liên kết giữa
gia đình và nhà trường để cùng nhau nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ.
Biện pháp 6: Làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên vật liệu cũ hỏng.
- Bên cạnh những biện pháp vừa kể trên tôi kết hợp với Giáo viên cùng lớp,
cùng khối suy nghĩ, tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giản
được tận dụng từ nguyên vật liệu thải bỏ để hướng dẫn trẻ cùng thực hiện để tạo ra
những đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn, có tính thẩm mỹ cao có đầy đủ số lượng và
có nhiều chủng loại để trẻ được học, được trực tiếp hoạt động với đồ dùng đồ chơi
17


giúp trẻ nhớ lâu và hiểu thêm về lợi ích của việc thu lượm phế thải làm đồ dùng đồ
chơi là hành vi tốt để bảo vệ môi trường và tiết kiệm được tiền mua đồ chơi.
Sưu tầm thêm các mẫu đồ chơi trên mạng internet, sách báo, tạp chí nước ngoài
để làm phong phú hơn ngân hàng đồ chơi tại lớp cho trẻ.
Sau mỗi việc trẻ làm tôi đều giải thích cho trẻ hiểu ý nghĩa của mỗi việc làm đó:
Vệ sinh lớp học giúp cho không khí lớp học được trong lành, đồ dùng đồ chơi
sạch sẽ không có bụi bẩn sẽ giúp cho các con được khoẻ mạnh, làm đồ dùng đồ
chơi từ nguyên vật liệu phế thải là một việc làm có ý nghĩa bảo vệ môi trường vì
cô con mình đã tiết kiệm được nguyên liệu và góp phần giảm bớt đi lượng rác thải
rất lớn đang thải ra môi trường. Trẻ hiểu được từng việc làm của mình sẽ là động
cơ để trẻ thể hiện những hành vi giúp cô tham gia bảo vệ môi trường.
Tạo sự hứng thú cho trẻ khi được khám phá các loại nguyên vật liệu ấy và tự
tay mình làm những món đồ chơi mình thích. Tôi cho rằng làm tốt công tác này thì
hiệu quả giờ học được tăng cao.
Ảnh 8 : Một số đồ chơi tự tạo từ những nguyên vật liệu phế thải
2.4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Bảng 2: Kết quả khảo sát chất lượng cuối năm khi áp dụng các biện pháp
thực hiện trên:
TT

1

2

Nội dung

Tổng
Số trẻ
khảo
sát

Có thói quen
sống gọn
gàng, ngăn
nắp, vệ sinh
30
cá nhân, vệ
sinh môi
trường sạch
sẽ.
Tích cực
tham gia các
hoạt động gần
30
gũi bảo vệ
môi trường,
lớp học.

3

Biết chăm sóc
30
và bảo vệ cây

4

Trẻ biết chia
sẻ và hợp tác
với bạn bè và
người xung
quanh.

30

Đạt
Tốt
Số
Trẻ

TL
%

Số
Trẻ

Khá
TL
%

Chưa đạt
Số
Trẻ

TB
TL
%

Yếu
Số
TL
Trẻ %

Số
trẻ

Kém
TL
%

8

26.7 10

33.3

12

40

0

0

0

0

9

26.7

10

33.3

11

36.7

0

0

0

0

9

30

10

33.3

11

36.7

0

0

0

0

8

22.7

11

36.7

11

36.7

0

0

0

0

18


Có phản ứng
với các hành
5
vi đúng và
30
9
30
10 33.3 11 36.7 0
0
0
0
hành vi sai
đối với môi
trường.
Nhìn vào bảng khảo sát trên ta thấy, sau một thời gian áp dụng các biện pháp
trên thì ý thức bảo vệ môi trường của trẻ được cải thiện rất nhiều. Tỉ lệ trẻ đạt yêu
cầu tăng lên, số trẻ trung bình giảm, trẻ yếu kém không còn nữa. Vì vậy có thể kết
luận rằng với những biện pháp thông thường dập khuôn, máy móc như thực trạng
hiện nay thì chất lượng thu được trên trẻ rất thấp. Nếu chúng ta biết vận dụng sáng
tạo linh hoạt các biện pháp như tôi đã làm ở trên thì hiệu quả của việc nâng cao ý
thức giáo dục bảo vệ môi trường càng được nâng lên.
* Về phía giáo viên:
- Có nhiều tiết dạy lồng ghép giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ đạt kết
quả cao.
- Tạo được hứng thú cho trẻ khi tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.
* Về phía phụ huynh:
- Phụ huynh thường xuyên kết hợp với giáo viên cùng giáo dục trẻ bảo vệ môi
trường. Sưu tầm nhiều nguyên liệu cũ hỏng cùng cô và trẻ làm nhiều đồ dùng đồ
chơi.
Như vậy với vai trò là người làm công tác giáo dục tôi nhận thức đúng đắn về
vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ.
Nâng cao nhận thức của Phụ huynh thông qua công tác tuyên truyền và vận
động.
3. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Qua quá trình thực nghiệm, chúng tôi thấy trẻ đã có tiến bộ rõ rệt. Trẻ rất
hứng thú với các hoạt động bảo vệ môi trường, trẻ có thói quen rất tốt trong hoạt
động phục vụ và tự phục vụ. Trẻ có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường, luôn
giữ cho môi trường “ Xanh – Sạch – Đẹp”.
Kết quả thực nghiệm mà chúng tôi thu được đã cho thấy tính khả quan của đề
tài. Nó phù hợp với giả thiết mà chúng tôi đưa ra, với những biện pháp và kết quả
nêu trên bản thân tôi tự rút ra cho mình bài học là để nâng cáo ý thức giáo dục bảo
vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo thì ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm được
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, dạy cho trẻ từ dễ đến khó từ đơn giản đến phức tạp.
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi rút ra những kết luận sau:
- Cần đặt đúng vị trí tầm quan trọng của vấn đề đưa giáo dục môi trường vào
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo.
- Tạo môi trường phong phú cho trẻ tích cực hoạt động. Trẻ tự khám phá đưa ra
những nhận xét về nhưng hiện tượng trẻ được quan sát.
19


- Phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh và giáo viên giúp phụ huynh hiểu được tầm
quan trọng của việc giáo dục môi trường với trẻ mẫu giáo.
- Vận động phụ huynh xây dựng cơ sở vật chất giúp tổ chức tốt việc giáo dục
môi trường.
- Kiến thức, kỹ năng, năng lực của giáo viên là tiền đề cơ bản, đảm bảo giáo
dục môi trường cho trẻ có hiệu quả thực sự.
- Giáo viên phải linh hoạt, nhạy bén với những thông tin áp dụng sáng kiến mới
trong công tác giảng dạy.
Giáo dục bảo vệ môi trường trong nhà trường đã giúp cho trẻ hiểu biết về môi
trường sống của con người. Trẻ có những kỹ năng, thói quen bảo vệ môi trường và
có thái độ tình cảm tốt, biết yêu quý gần gũi với thiên nhiên tích cực tham gia vào
các hoạt động bảo vệ môi trường ở lớp học cũng như ở trường và gia đình
3.2. Kiến nghị
* Đối với Nhà trường
- Cần có sự đầu tư, đổi mới thường xuyên liên tục về môi trường, góc thiên
nhiên cho trẻ. Đề nghị nhà trường trồng thêm cây xanh trong trường. Mua sắm
thêm trang thiết bị phục vụ cho hoạt động và sinh hoạt của trẻ nhằm bảo vệ môi
trường: Thùng rác, dụng cụ trồng và chăm sóc cây xanh.
- Chú trọng việc xây dựng môi trường “ xanh – sạch – đẹp” và an toàn.
- Tổ chức các tiết dạy mẫu để cho giáo viên có điều kiện trao đổi với đồng
nghiệp các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non tự tin
hơn.
* Đối với Phòng giáo dục và cấp trên
- Tổ chức thêm các buổi học chuyên đề về giáo dục bảo vệ môi trường cho các
giáo viên tham gia học tập.
- Hỗ trợ thêm kinh phí cho các nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục
mở.
- Tạo điều kiện cho giáo viên đi học tập các trường bạn, các giờ dạy mẫu.
Tôi rất mong sự đóng góp, bổ sung của HĐKH các cấp xét duyệt, bổ sung để
sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỜNG
ĐƠN VỊ
(Xác nhận, ký đóng dấu)

Xuân Lộc, ngày 15 tháng 3 năm2019.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác
Người thực hiện
( Ký, ghi rõ họ tên)

Bùi Thị Huyền

20


21



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×