Tải bản đầy đủ

Một số kinh nghiệm dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn âm nhạc lớp 7 ở trường THCS lương thế vinh, thị trấn buôn trấp, huyện krông ana, tỉnh đăk lăk

UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY HỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
MÔN ÂM NHẠC LỚP 7 Ở TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH,
THỊ TRẤN BUÔN TRẤP, HUYỆN KRÔNG ANA, TỈNH ĐĂK LĂK

Lĩnh vực: Âm nhạc
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hồng Tuyết
Đơn vị: Trường THCS Lương Thế Vinh

Krông Ana, tháng 02 năm 2019


MỤC LỤC


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
GV
HS
TĐN

THCS

Giáo viên
Học sinh
Tập đọc nhạc
Trung học cơ sở


Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Từ cổ chí kim Âm nhạc luôn là món ăn tinh thần không thể thiếu được
của mỗi người. Hoạt động Âm nhạc đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi
và một nhiệm vụ của mọi người trong xã hội. Giáo dục Âm nhạc trong nhà
trường có mục đích thực hiện quyền công bằng của trẻ em mọi dân tộc, mọi
vùng miền là được học Âm nhạc và trực tiếp tham gia vào các hoạt động Âm
nhạc.Ở nước ta, cùng với Mỹ thuật, Âm nhạc là môn học nghệ thuật đã được
đưa vào trường phổ thông từ những năm 90 của thế kỷ trước, nhưng mới chỉ
tập trung ở một số trung tâm lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh,…
Gần 10 năm trở lại đây, môn Âm nhạc đã được phổ cập trong toàn quốc, đã có
vị trí như các môn học khác của chương trình giáo dục bậc Trung học cơ sở.
Thế nhưng, một số ít trường trên địa bàn huyện vẫn chưa đề cao môn
Âm nhạc, chưa có sự đầu tư nhiều cho môn học này. Một số giáo viên chưa có
sự đầu tư nhiều trong quá trình giảng dạy, còn thực hiện các tiết dạy theo lối
mòn, rập khuôn, thiếu đi sự sáng tạo. Học sinh chưa thật sự hứng thú học tập
với môn Âm nhạc, tỉ lệ học sinh chưa đạt kết quả theo yêu cầu còn cao...
Mặc khác,là giáo viên giảng dạy bộ môn Âm nhạc trong nhiều năm qua
tôi nhận thấy đại đa số học sinh nói chung, học sinh lớp 7 trường THCS
Lương Thế Vinh nói riêng,tâm lý lứa tuổi có nhiều chuyển biến, các em nhạy
cảm, hiếu động, yêu thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài
dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách
có hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn một số em rất lơ là, thụ động, không chú ý,
không tham gia hoặc tham gia thờ ơ các hoạt động, kỹ năng đọc nhạc lý kém,
kỹ năng ca hát chưa đạt. Ngoài ra tâm lý xem môn Âm nhạc là môn học phụ,
chưa có sự cố gắng nhiều trong quá trình học tập môn học này, số lượng học
sinh bỏ giờ trốn tiết trong các tiết học Âm nhạc thường hay cao hơn các môn
học khác. Do đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng học tập của bộ môn vào cuối
kì, cuối năm.
Xuất phát từ thực tiển trên, tôi đã tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu, thực
hiện và đúc rút những kinh nghiệm từ công tác giảng dạy của bản thân tại đơn
vịđể thực hiện đề tài “Một số kinh nghiệm dạy học nhằm nâng cao chất
lượng môn Âm nhạc lớp 7 ở trường THCS Lương Thế Vinh, thị trấn Buôn
Trấp, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk”.
Vì thời gian có hạn nên bản thân tôi giới hạn đề tài trong năm 20172018 và học kỳ I năm học 2018-2019, áp dụng đối với 137 học sinh lớp 7 tại
trường THCS Lương Thế Vinh, thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana tỉnh
Đăk Lăk.


2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu các hoạt động dạy và học môn Âm nhạc lớp 7,
đề xuất một số kinh nghiệm dạy học bộ môn tại khối lớp trên ở trường THCS
Lương Thế Vinh để cùng chia sẻ, trao đổi với đồng nghiệp nhằm nâng cao
hơn nữa chất lượng dạy học bộ môn tại đơn vị nói riêng và địa phương nói
chung. Đồng thời góp phần phát triển toàn diện đối với học sinh trong thời đại
mới.
3. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học môn Nhạc lớp 7 ở trường THCS
Lương Thế Vinh thị trấn Buôn Trấp huyện Krông Ana tỉnh Đăk Lăk
4. Kế hoạch nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học môn Nhạc lớp 7
- Phân tích thực trạng về dạy học môn Nhạc lớp 7 ở trường THCS
Lương Thế Vinh thị trấn Buôn Trấp huyện Krông Ana tỉnh Đăk Lăk
- Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học môn Nhạc lớp 7 ở
trường THCS Lương Thế Vinh thị trấn Buôn Trấp huyện Krông Ana tỉnh Đăk
Lăk
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Bao gồm phương pháp phân tích – tổng hợp lý thuyết; phân loại, khái
quát hóa hệ thống lý luận có liên quan đến dạy học môn Nhạc lớp 7. Nghiên
cứu các văn kiện, nghị quyết của Đảng, tài liệu liên quan đến xây dựng TTSP
tích cực
5.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Bao gồm phương pháp điều tra, quan sát; phương pháp tổng kết kinh
nghiệm; nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng về việc dạy học môn Nhạc lớp 7
ở trường THCS Lương Thế Vinh thị trấn Buôn Trấp huyện Krông Ana tỉnh
Đăk Lăk.


Phần thứ hai: NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề
Đại văn hào M.Gorki đã nhận xét: “Âm nhạc tác động một cách kì diệu
đến tận đáy lòng. Nó khám phá cái phẩm chất cao quí nhất ở con người”. Lời
ca trong các tác phẩm âm nhạc giàu hình ảnh, phong phú và mang đậm chất
trữ tình. Chính vì vậy nó đã giúp ta phát hiện và cảm nhận vẻ đẹp trong thiên
nhiên, sự ngộ nghĩnh đáng yêu của các con vật quen thuộc, về tình cảm gia
đình, bạn bè, tình yêu quê hương đất nước... hình thành cách ứng xử thân
thiện giữa con người với con người. Hay nói cách khác là giáo dục đạo đức
làm người. Những bài dân ca, đồng dao phong phú về âm điệu, tiết tấu,
phương thức diễn xướng, phong tục tập quán sẽ cho chúng ta hiểu biết về bản
sắc âm nhạc dân tộc Việt Nam, bồi dưỡng lòng tự hào về văn hoá dân tộc.
Do đó âm nhạc là phương tiện giáo dục giao tiếp, hành vi ứng xử, tạo điều
kiện hình thành những phẩm chất đạo đức của học sinh.
Trong phần mục tiêu tổng quát, các chỉ tiêu quan trọng và nhiệm vụ
trọng tâm trong 5 năm 2016 – 2020, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã đưa
ra một trong những nhiệm vụ trọng tam đó là “Đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất
lượng cao”.
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn hoạt động học tập cần tạo ra môi trường
học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề nhằm khuyến khích người
học tích cực tham gia các hoạt động học tập. Chính người thầy giáo phải khơi
gợi, khuyến khích học sinh tự khẳng định năng lực và nguyện vọng của bản
thân, đồng thời rèn cho các em thói quen và khả năng tự học, phát huy tiềm
năng và vận dụng hiệu quả những kiến thức, kỹ năng đã tích lũy. Từ đây tạo
tiền đề để phát triển con người toàn diện trong bối cảnh phát triển của cách
mạng công nghiệp 4.0, hướng tới một nền giáo dục Việt Nam hiện đại và hội
nhập quốc tế.
(TS NGUYỄN TRỌNG HOÀN, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học,
Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Trong năm học 2018 – 2019 Phòng GD&ĐT đã ban hành nhiệm vụ
trọng tâm cấp THCS, trong đó chú trọng nội dung đổi mới phương pháp giáo
dục, phát huy năng lực tự học của học sinh. Tăng cường rèn luyện năng khiếu,
sở trường, khả năng sáng tạo của học sinh thông qua các môn học. Đặc biệt là
đối với các môn phát triển về năng khiếu học sinh như: Thể dục; Âm nhạc; Mĩ
thuật.


2.2. Thực trạng vấn đề
Học sinh lớp 7 là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,
các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện
giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số
em đã tỏ ra không thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể
lớp. Chính vì vậy việc tạo cho học sinh hứng thú, tự tin trong học tập là một
điều hết sức cần thiết.
Mặc khác, thống kê kết quả học tập môn Âm nhạc của HS lớp 7 năm
học 2016-2017 ở trường THCS Lương Thế Vinh thị trấn Buôn Trấp huyện
Krông Ana tỉnh Đăk Lăk như sau:
Bảng 1. Kết quả đến cuối năm học 2016-2017
Xếp loại học lực - Môn âm nhạc khối lớp 7
Tổng số
học sinh
lớp 7

173

Học sinh
hoàn thành tốt
(Loại Đạt)
SL
TL
141

87%

Học sinh chưa
hoàn thành tốt
(Loại Chưa Đạt)
SL
TL
22

Ghi chú

13%

Qua bảng thống kê kết quả học tập môn Âm nhạc của học sinh năm
học 2016-2017, tôi nhận thấy các em chưa đạt kết quả tốt như mong muốn
của giáo viên, có đến 13% học sinh đạt kết quả chưa hoàn thành.
Đồng thời, để tìm hiểu nguyên nhân các em học sinh lớp 7 ít có hứng
thú với môn Âm nhạc tôi lập phiếu điều tra và khảo sát ý kiến của 173 HS
lớp 7 trường THCS Lương Thế Vinh, thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana
tỉnh Đăk Lăk thu được kết quả như sau:
Câu 1: Các em có thích học môn Âm nhạc không?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Rất thích.
30
17.3
Thích.
96
55.5
Không thích.
47
27.2
Câu 2: Theo các em âm nhạc đem lại những lợi ích gì?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Giáo dục thẩm mỹ, đạo đức.
103
59.5
Phát triển trí tuệ,thể chất.
50
28.9


Không có lợi ích gì
20
11.6
Câu 3: Đến tiết học Âm nhạc các em cảm thấy như thế nào?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Rất vui.
30
17.3
Bình thường.
87
50.3
Rất lo lắng.
56
32.4
Câu 4: Trong giờ học Âm nhạc, các em thích học phần nào nhất?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Hát.
90
52.0
Nhạc lý, tập đọc nhạc.
38
22.0
Âm nhạc thường thức.
45
26.0
Câu 5: Ngoài giờ học chính thức, các em có thích giáo viên Âm nhạc tổ
chức những buổi ngoại khóa hay không?
Ý kiến học sinh
Rất thích.
Thích.
Không thích.

Số lượng
105
55
13

Tỷ lệ (%)
60.7
31.8
7.5

Câu 6: Nếu bỏ môn Âm nhạc khỏi chương trình dạy các em cảm thấy
như thế nào?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Rất mừng.
34
19.7
Bình thường.
129
74.6
Rất buồn.
10
5.8
Câu 7: Các em có ghi đầy đủ nội dung của môn Âm nhạc vào vở hay
không?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Có ghi đầy đủ.
80
46.2
Ghi nhưng không đầy đủ.
58
33.5
Không ghi.
35
20.2
Câu 8: Giáo viên Âm nhạc có thường xuyên kiểm tra bài cũ các em hay
không?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Kiểm tra thường xuyên
60
34.7
Đôi lúc có kiểm tra
113
65.3
Không bao giờ kiểm tra
0
0.0
Câu 9: Các em muốn 1 tuần học mấy tiết Âm nhạc?
Ý kiến học sinh
Số lượng
Tỷ lệ (%)
1 tiết.
67
38.7


2 tiết.
3 tiết.

96
10

55.5
5.8

Như vậy, qua quá trình giảng dạy trên lớp và khảo sát thực tế học sinh
lớp 7 tôi có một số nhận định như sau:
- Đối với học sinh:
+ Học sinh chưa thật sự hứng thú, yêu thích bộ môn, các em cảm thấy
lo lắng hoặc chán học tiết Âm nhạc.
+ Việc tiếp thu các kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn
chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu. Còn lại các em khác chỉ học theo
bản năng phải học nên ít có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức.
+ Học sinh của trường ở nhiều địa bàn khác nhau cho nên tập trung học
sinh khi cần thiết là rất khó khăn, những em học giỏi văn hóa thì thường có
năng khiếu Âm nhạc, Nhưng vì thời gian của các em phải chi phối nhiều
trong các hoạt động giáo dục khác nên mức độ tham gia vào các hoạt động
lĩnh vực Âm nhạc của học sinh chưa thật hiệu quả.
- Đối với giáo viên:
+ Một số giáo viên chưa có sự đầu tư nhiều trong quá trình giảng dạy,
còn thực hiện các tiết dạy theo lối mòn, rập khuôn, chưa có sự sáng tạo.
+ Chưa phát huy hiệu quả của phương tiện dạy học.
+ Còn máy móc, chậm đổi mới trong kiểm tra đánh giá nên học sinh
còn xem nhẹ, vì đây là bộ môn chỉ đánh giá theo hai mức độ đạt và chưa đạt.
- Đối với gia đình:
+ Phụ huynh cho rằng môn Âm nhạc là môn phụ nên không nhắc nhở
kiểm tra con em mình học, thậm chí không mua cả sách bài tập Âm nhạc cho
con em.
+ Một số phụ huynh không tạo điều kiện cho nhà trường, không cho
con em mình tham gia văn nghệ,đây cũng là một điều kiện khó khăn cho việc
đẩy mạnh phong trào ca hát của nhà trường, ảnh hưởng đến chất lượng học
tập môn Âm nhạc.
- Đối với nhà trường:
Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa về phong trào văn nghệ tại đơn
vị đã được thực hiện. Tuy nhiên chưa thường xuyên, vẫn còn mang tính chất
mùa vụ. Thông thường chỉ diễn ra vào đầu năm học, nên kĩ năng, năng khiếu
của các em chưa có nhiều cơ hội để rèn luyện một cách toàn diện.
Trước những thực trạng nêu trên, tôi rất mong muốn được chia sẻ
những kinh nghiệm trong việc đổi mới, làm mới một số phương pháp dạy học


mà bản thân tôi đã áp dụng tại đơn vị để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong dạy
học bộ môn Âm nhạc hiện nay.
2.3. Các sáng kiến kinh nghiệm đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Một số cách thức tổ chức dạy học hiệu quả môn Âm nhạc 7
* Đối với dạy hát
Trước đây, khi dạy phân môn hát giáo viên thường chỉ chú trọng đến
việc rèn luyện cho học sinh thuộc lời, hát đúng nhạc mà chưa chú trọng đến
việc luyện giọng, phát triển giọng hoặc thể hiện cảm xúc, diễn cảm của các
em qua bài hát.Thông thường các em hát mà như đang đọc thuộc lòng bài hát.
Chính vì vậy chưa thể hiện được cảm xúc, tình cảm mà nhạc sĩ gửi gắm trong
bài hát, chưa tạo được sự đam mê, yêu thích môn Âm nhạc cho kể cả người
học và người nghe.
Vậy để đạt hiệu quả cao nhất trong các tiết học phân môn hát đối với
học sinh khối 7 cần quan tâm thực hiện tốt những vấn đề sau:
- Trước tiên giáo viên cần hình thành các kỹ năng cần thiết để hát diễn
cảm cho học sinh như: Luyện thanh, cách mở và đóng khẩu hình, lấy hơi, nhã
chữ,...
- Phát triển giọng hát: tạo điều kiện cho học sinh thực hành thường
xuyên trong giờ học. Để học sinh dễ so sánh, phát hiện chất giọng của nhau
nên tổ chức hát xen kẽ giữa bạn hát đúng/hát sai; hát hay/hát chưa hay để kịp
thời chỉnh sửa giọng.
- Hình thành cách hát tự nhiên: tạo điều kiện cho các em thể hiện trước
đám đông, tập thể các bài hát, vừa hát vừa biểu diễn.
- Củng cố và phát triển âm vực giọng học sinh, hướng dẫn học sinh hát
từ tông (tone) thấp đến tông cao, phát huy khả năng ca hát của học sinh.
* Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc (TĐN)
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải, ít
xuất phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết
luận.
Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp dạy
cho học sinh chuyên nghiệp Âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề
không cần thiết, làm cho học sinh sợ tập đọc nhạc. Những tiết dạy như vậy
thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học. Mặt khác, dạy nhạc lý
nhưng đôi khi giáo viên lại không hoặc ít sử dụng nhạc cụ. Vì vậy để tạo cho
các em sự hứng thú trong học tập cách dạy tập đọc cao độ tôi thực hiện như
sau:


- Cách dạy thích hợp và hiệu quả nhất là khi dạy học sinh đọc cao độ, là
dựa vào tiếng đàn để làm mẫu cho các em. Việc thể hiện trường độ và tiết tấu
phải được chuẩn bị bằng những bài tập tiết tấu trong mỗi tiết học, bài học.
- Đàn từng câu ngắn cho học sinh nghe và đọc theo thật trôi chảy,
chuẩn xác sau đó ghép từng câu thành bài hoàn chỉnh và kết hợp gõ phách.
- Sử dụng phương pháp trực quan thính giác: Đối với môn Âm nhạc,
muốn các em tiếp thu nhanh bài học cần phải đảm bảo 2 yếu tố “nghe” và
“nhìn”. Khi được nghe, nhìn và được hướng dẫn cụ thể, các em có thể tự mình
rút ra được những kiến thức đã học và áp dụng vào việc thực hành, GV cần
phải có đồ dùng dạy học đó là đàn bởi nếu không có đàn Organ thì giờ học
nhạc không thu hút và không đạt được hiệu quả cao. Đồng thời GV phải
chuẩn bị chu đáo nội dung kiến thức bài dạy, đảm bảo được sự chính xác khi
đưa ra trực quan bằng âm thanh.
VD: Khi dạy bài TĐN số 3 – Lớp 7 GV cần chuẩn bị trước bảng phụ
bài TĐN, để qua phương pháp trực quan HS quan sát bản nhạc và trả lời câu
hỏi, các em được nhận biết các kí hiệu cách đọc cụ thể trên bản nhạc nhằm
khắc sâu kiến thức nhạc lí giúp cho TĐN đạt được hiệu quả cao. Sau đó HS
phải được nghe trên đàn để cảm nhận được giai điệu của bài.

Hình 1: Hình ảnh bài TĐN số 3 – Môn Âm nhạc 7
- Khi học bài xong, tôi thường hướng cho HS tự đặt lời mới theo chủ đề
mà giáo viên yêu cầu để các em dễ dàng ghi nhớ và rèn luyện khả năng sáng
tạo
Ví dụ: Đặt lời cho bài TĐN số 3 như sau:
Lời 1
Mặt trời soi sáng trên trời cao
Thầy cô soi sáng trong tâm hồn
Dựng xây đất nước luôn tươi đẹp
Khi bước chân vào đời em sẽ vững niềm tin.
Lời 2:
Lời cô ấm áp như vần thơ
Dạy dỗ chúng em bao tháng ngày
Mai sau khi lớn khôn nên người
Em sẽ luôn nhớ về những công ơn thầy cô.


Hình ảnh Thầy cô giáo và các em học sinh trường
THCS Lương Thế Vinh
Như vậy là giáo viên đã phát huy được năng lực trình diễn và sáng tạo
của HS. HS được trình bày sản phẩm của mình, được làm nhạc sĩ bản thân các
em rất thích khi trình diễn cho các bạn nghe.
*Đối với dạy Âm nhạc thường thức
Phân môn này bao gồm các nội dung: Giới thiệu tác giả tác phẩm,
nghe nhạc và một số kiến thức liên quan đến đời sống âm nhạc. Để hạn chế
tình trạng rập khuôn, máy móc và để tạo ra hứng thú đối với phân môn này
giáo viên có thể tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau:
- Đối với dạng bài: Kể chuyện âm nhạc, giới thiệu tác giả, tác phẩm,
nghe nhạc chúng ta có thể sử dụng các phương pháp và hình thức sau:
+Phương pháp hoạt động nhóm:
Đây là phương pháp không thể thiếu trong dạy học phân môn này. Để
giới thiệu về một nhạc sĩ chúng ta có thể dùng phương pháp vấn đáp thông
qua trò chơi“giải đáp thắc mắc” (giáo viên đã chuẩn bị các nội dung và học
sinh đã được giao nhiệm vụ trước ở nhà).
Cho học sinh xem lại những thông tin kiến thức có trong sách giáo
khoa trong vòng 5 phút. Sau đó gấp sách lại cùng thảo luận các câu hỏi giáo
viên đã chuẩn bị sẵn ở bảng phụ.
Sau hiệu lệnh, các em phất cờ giành quyền ưu tiên trả lời (cờ do học
sinh làm).
Lưu ý nhóm nào phất cờ trước hiệu lệnh, mất quyền ưu tiên trả lời
( luyện tập tính tự chủ, kiên nhẫn, năng động, nhạy bén,…).
Ví dụ: Giới thiệu nhạc sĩ Hoàng Việt (tiết 3)


+ Cho biết năm sinh, nơi sinh, năm
mất, nơi mất của nhạc sĩ Hoàng
Việt?
+ Nhạc sĩ Hoàng Việt bắt đầu soạn
những bản nhạc đầu tiên năm bao
nhiêu tuổi?
+ Ngoài sáng tác nhạc sĩ Hoàng
Việt còn làm nghề gì?
+ Kể tên một số tác phẩm mang
tính lịch sử của nhạc sĩ Hoàng
Việt?
+ Kể tên một số tác phẩm thiếu nhi
của nhạc sĩ Hoàng Việt?
+ Ông được Nhà nước truy tặng
gì?

Hình 2: Chân dung nhạc sĩ Hoàng Việt

Giáo viên ghi sẵn các câu hỏi ở bảng phụ (lần lượt từng câu). Mỗi câu
một hiệu lệnh.
Nhóm nào có số lượng câu trả lời đúng nhiều nhất là nhóm thắng. Giáo
viên cho điểm cộng nhóm để tạo hứng thú trong thi đua.
Giáo viên cần lưu ý bao quát lớp, tránh để học sinh mở sách giáo khoa
trong quá trình thi đua. Tập cho học sinh thói quen tự học tậo ở nhà. Nhóm
nào có học sinh vi phạm sẽ mất quyền thi đua.
Ở phân môn này, chúng ta đừng quá đặt nặng kiến thức bắt học sinh
phải thuộc. Khi giới thiệu về một nhạc sĩ, các em chỉ cần nhớ:
+ Năm sinh, nơi sinh, năm mất, mới mất? (nếu đã mất)
+ Các tác phẩm của nhạc sĩ ấy (một số tác phẩm tiêu biểu, không phải
nhớ hết các tác phẩm).
+ Được Nhà nước phong tặng (truy tặng) giải thưởng gì?
+ Tác phẩm tiêu biểu được giới thiệu trong sách giáo khoa, ra đời năm
nào? Hoàn cảnh nào? Trong đó, việc giới thiệu các tác phẩm của nhạc sĩ ấy là
quan trọng nhất.


- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề; tổ chức các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo
+ Nội dung: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh tìm hiểu về nhạc sĩ,
về thân thế, về tác phẩm của nhạc sĩ đó từ sách giáo khoa, từ những tư liệu
khác ở thư viện, trên mạng internet,…
+ Hướng dẫn cách thức chuẩn bị: Có thể là bài thuyết trình bằng lời
văn; bài báo tường, đọc vè, sáng tác nhạchoặc kể chuyệnvề tác giả bằng
tranh...
+ Thời gian: từ 3 đến 5 phút.
xoáy vào trọng tâm bài
(Ví dụ: Giới thiệu về nhạc sĩ nên xoáy vào thân thế, sự nghiệp, tác
phẩm, hoặc hay hơn nữa là nói về phong cách sáng tác, thể loại sáng tác…
giới thiệu về tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ, cần đi sâu vào điều kiện, hoàn
cảnh sáng tác, lý do, mục đích sáng tác tác phẩm đó…)
+ Học sinh trình bày trước lớp: thuyết trình, minh họa vài tác phẩm,
hát, đọc vè, ...
+ Qua việc các em tự tìm kiếm thông tin về người nhạc sĩ, họp nhóm
thảo luận để rút ra những ý chính đã giúp các em hiểu nhiều hơn về những
nhạc sĩ ấy. Thông qua việc này khi giới thiệu về các nhạc sĩ Việt Nam, giáo
viên cũng giáo dục các em lòng biết ơn đến những người đã cống hiến, đóng
góp cho nền âm nhạc Việt Nam nói riêng, những lĩnh vực khác nói chung,…
và phải tiếp bước các truyền thống ấy bằng thái độ học tập nghiêm túc.
+ Để hạn chế việc có một số học sinh chưa tích cực, không tham gia
cùng nhóm trong quá trình chuẩn bị, thực hiện nhiệm vụ ở nhà, giáo viên có
thể hỏi bất kỳ học sinh nào về quá trình thực hiện để kiểm tra.
* Đối với dạy dạng bài giới thiệu nhạc cụ
- Đối với dạng bài này, chúng ta nên phóng to nhiều loại nhạc cụ khác
nhau, sưu tầm hình ảnh các nghệ sĩ biểu diễn các loại nhạc cụ khác nhau,
ngoài những thông tin có trong sách giáo khoa ta tìm thêm những tư liệu như
nguồn gốc của các loại đàn, hay kể các câu chuyện phù hợp với bài học cho
học sinh nghe.
Ví dụ: Dạy bài “Sơ lược về một vài nhạc cụ phương Tây” (lớp 7- tiết 6)
- Giáo viên cho xuất hiện hình nhạc cụ cùng âm sắc của nhạc cụ đó, hỏi
tên nhạc cụ, học sinh trả lời. Giáo viên cho xuất hiện đáp án và trích đoạn
phim phần nhạc hòa tấu các nhạc cụ đó để minh họa.


1

2

3

4

5

6

7

8

9

Hình 3: Một số loại nhạc cụ
- Mặt khác, để củng cố phần này một cách hiệu quả nhất, giáo viên tổ
chức trò chơi “thử tài của bạn”. Giáo viên cho xuất hiện trên màn hình nhạc
công cùng tư thế biểu diễn nhạc cụ, nhưng không có nhạc cụ. Sau khi học
sinh trả lời, sẽ xuất hiện nhạc cụ. Để tạo thêm không khí sinh động giáo viên
có thể đưa hiệu ứng đếm số ngược từ 10 đến 0.
1

2


- Mặc dù phương pháp này không hoàn toàn mới nhưng do cách tổ
chức của giáo viên, tạo sự phấn khích thi đua, tạo khả năng tổ chức, tạo tinh
thần đoàn kết, biết chung sức, chia sẻ,…Học sinh đã biết tự học, tự tìm tòi
khám phá thêm kiến thức cho mình, cho bạn, học sinh thật sự thích thú phân
môn này, hình thành cho học sinh tính năng động, có óc tổ chức, tính tập
trung, sáng tạo, khả năng tự học tập.
Trong dạy phân môn này, giáo viên tham mưu với nhà trường trong một
năm học ít nhất một làn tổ chứ cho các em tham quan các nhà cộng đồng tại
địa phương, tham gia hoạt động trải nghiệm cùng với bộ môn lịch sử, địa lí
tại Bảo tàng Đăk lăk để hiểu biết rõ hơn về các nhạc cụ phổ biến như: chiêng,
đàn tơ rưng, đàn đá, ...
Những tiết học ở dạng này giáo viên nên sử dụng đàn Organ để các em
nghe và nhận biết âm sắc của từng loại nhạc cụ. Các em sẽ rất thích khi khi
được nghe giáo viên độc tấu một tác phẩm âm nhạc nào đó có các âm sắc các
nhạc cụ vừa được giới thiệu hoặc giáo viên cho HS nghe độc tấu các loại nhạc
cụ qua băng đĩa... Bên cạnh đó giáo viên cho học sinh nghe trích đoạn các bản
nhạc không lời để các em cảm nhận được cái hay, cái đẹp riêng của âm sắc
trên từng loại nhạc cụ.
2.3.2. Sử dụng phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc cảm
trong quá trình dạy học.
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học. Việc gây hứng thú cho học
sinh trong giờ học không chỉ một lần mà phải rèn luyện thường xuyên từ phút
đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải làm cho mức độ hứng thú ngày càng
tăng đến nổi các em không để ý thời gian trôi đi nhanh chóng và đến khi giờ
học kết thúc học sinh còn luyến tiếc. Để thực hiện giải pháp này, tác giả thực
hiện các biện pháp sau:
a. Phòng học bộ môn
- Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh: Tạo không khí vui
vẻ, thoải mái cho cả người dạy và người học, không làm ảnh hưởng đến các
lớp khác.
- Là nơi có đầy đủ các phương tiện dạy học giúp giáo viên không phải
vất vả trong việc mang, di chuyển các phương tiện dạy học: đàn organ, máy
tính, máy chiếu… đến từng lớp học
b. Công nghệ thông tin trong nhà trường
Cần phải khai thác triệt để lượng thông tin hữu ích phục vụ cho bộ môn
có từ mạng Internet: thông tin của tác phẩm, thông tin các nhạc sĩ , thông tin
về các sinh hoạt âm nhạc của các vùng miền….đẩy mạnh việc sử dụng các
phương tiên công nghệ: máy tính, máy chiếu để bài dạy mang tính trực quan


sinh động cao. thông qua đó tạo điều kiện cho học sinh được học bằng nhiều
giác quan: nghe, nhìn, vận động, cảm nhận…tạo cho học sinh sự hứng thú,
tiếp thu lượng kiến thức nhanh hơn, hoạt động dạy học của giáo viên trở nên
nhẹ nhàng nhưng hiệu quả.
Ví dụ: Dạy bài hát mới:
- Về phần giới thiệu tác giả tác phẩm: Giáo viên khai thác thêm một số
thông tin ở Internet mà các tư liệu khác chưa có.
- Cho học sinh nghe giai điệu bài hát: Bài hát được giáo viên soạn trên
phần mềm Fenale 2009 được trình diễn trực tiếp trên máy tính không cần
mang theo băng đĩa.
- Dạy và ôn TĐN: Bài TĐN được giáo viên soạn trên phần mềm Encore
4.5, học sinh được theo dõi trực tiếp phần mềm trình bày cao độ tiết tấu một
cách chính xác, thay cho bảng phụ vừa ….
- Dạy âm nhạc thường thức: Giáo viên khai thác từ Internet các thông
tin càn thiết cho bài giảng: hình ảnh, các đoạn video mang tính minh họa cao
và cho các em theo dõi trực tiếp bằng hệ thống máy tính và projector sau khi
đã được biên tập bằng phần mềm : Powerpoint, Violet…
c. Nhạc cụ được trường cấp
Hiện nay các trường THCS Lương Thế Vinh đã được trang cấp các loại
nhạc cụ: Đàn organ, đàn ghita.. đây là những nhạc cụ vừa hiện đại vừa thông
dụng tập trung khá đầy đủ các chức năng của một dàn nhạc thu nhỏ. Qua
giảng dạy cho thấy học sinh rất hứng thú khi học môn Âm nhạc nhưng cũng
dễ nhàm chán nếu người giáo viên không vận dụng linh hoạt các kĩ năng cơ
bản vào tiết dạy: phương pháp truyền đạt, kĩ năng ca hát, sử dụng nhạc cụ, chỉ
huy nhịp…
Ví dụ: Khi dạy bài hát mới cho học sinh, ngoài việc cho học sinh nghe
băng đĩa đòi hỏi người giáo viên phải hát mẫu và biểu diễn bài hát đó trên
nhạc cụ. Điều này sẽ giúp cho học sinh bước đầu nhớ giai điệu bài hát và
quan trọng hơn là làm cho học sinh hứng thú với tiết học.
Ví dụ: Trong tiết dạy có nội dung giới thiệu về một số loại nhạc cụ
phương Tây (Âm nhạc 7 – Tiết 6) nếu muốn tạo hiệu quả cho nội dung giảng
dạy này thì ngoài việc cho các em xem tranh ảnh thì đồng thời cho các em
nghe tiếng các loại nhạc cụ đó thông qua một số trích đoạn âm nhạc bằng việc
khai thác nhạc cụ điện tử (đàn organ). Như thế không những vừa để cho các
em vừa thấy, vừa nghe còn tạo cho học sinh thêm sôi động hứng thú. Hoặc
trong tiết dạy bài TĐN mới giáo viên sử dụng nhạc cụ đánh mẫu bài đọc một
hoặc hai lần sau đó phân câu đánh từng câu ngắn cho học sinh nghe và tự tập
luyện. Thông qua tiếng nhạc cụ, ngoài việc giúp cho học sinh chủ động tập


luyện, rèn luyện tai nghe còn giúp cho giáo viên đỡ tốn công sức vì phải đọc
đi đọc lại nhiều lần nhưng vẫn mang lại hiệu quả cao
d. Nhạc cụ tự làm
Thanh phách, song loan với mục đích hình thành trong các em kĩ năng
giữ và đánh nhịp, đây là hai nhạc cụ đơn giản, các em có thể tự làm để phục
vụ tốt cho việc học.
2.3.3. Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học
sinh được xem, được nghe, được thể hiện và bình luận.
Giúp cho học sinh có niềm say mê hứng thú trong học tập cũng là hình
thức phát hiện năng khiếu bồi dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc.
Để thực hiện giải pháp này, tác giả thực hiện các biện pháp sau:
* Tăng cường tổ chức các buổi biểu diễn và thi văn nghệ
Việc tăng cường các buổi biểu diễn văn nghệ sẽ giúp nâng cao khả
năng và kinh nghiệm biểu diễn của học sinh. Thông qua những buổi biểu diễn
đó học sinh sẽ ngày càng mạnh dạn hơn, vững vàng hơn về tâm lý khi đứng
trước đám đông. Các buổi biểu diễn thường xuyên chỉ cần có quy mô vừa và
nhỏ, được kết hợp với các hoạt động khác.
- Kết hợp với các buổi chào cờ đầu tuần
- Kết hợp với tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động ngoại khóa
- Phối hợp với Liên đội, Đoàn TN tổ chức các hội thi như: Giai điệu
tuổi hồng, Chúng em hát dân ca để tạo sân chơi cho học sinh, tăng niềm đam
mê, khả năng thể hiện bản thân trước tập thể.
- Bên cạnh các buổi biểu diễn mang tính thường xuyên, trong các ngày
kỷ niệm, các ngày lễ lớn, GV âm nhạc trong nhà trường nên tham mưu cho
Ban giám hiệu, phát động các cuộc thi văn nghệ với quy mô lớn trong toàn
nhà trường. Hình thức tổ chức: các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi
ngoại khoá âm nhạc nói về các nhạc sĩ....
- Quan sát và lựa chọn các em HS có năng khiếu, đam mê âm nhạc
thành lập đội văn nghệ, có kế hoạch cụ thể đẻ học sinh tham gia.
- Xây dựng chương trình hoạt động cho câu lạc bộ trong suốt cả năm


Hình 4: Một số hình ảnh về hoạt động văn nghệ của các em học sinh
trường THCS Lương Thế Vinh
* Phát huy tính tích cực của hoạt động Câu lạc bộ âm nhạc trong
nhà trường
Câu lạc bộ là một hình thức hoạt động ngoại khóa với nhiều hoạt động
phong phú và hấp dẫn, dựa trên sự tham gia tự nguyện của học sinh nhằm vào
việc khuyến khích các em học tập, tìm hiểu, mở rộng kiến thức của các môn
học. Qua đó giúp các em biết vận dụng những kiến thức đã được học vào
cuộc sống. Việc hình thành trong trường THCS những câu lạc bộ âm nhạc
mang tính hoạt động tập thể sẽ giúp thu hút đông đảo những học sinh có cùng
sở thích, có cùng đam mê về một bộ môn âm nhạc nào đó, có cơ hội cùng
nhau chia sẻ những kiến thức, kỹ năng và có cơ hội học hỏi, phát triển tiềm
năng của mình
* Tổ chức các chuyến tham quan, thực tế tìm hiểu về đời sống âm
nhạc dân gian ở các địa phương
Theo chủ trương của Đảng và nhà nước hiện nay, mỗi địa phương trên
cả nước đều nâng cao vai trò bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân gian,
trong đó có các lễ hội dân gian. Đối với những chuyến tham quan thực tế với
các nội dung trọng tâm của lễ hội giúp HS hiểu biết thêm về sinh hoạt âm
nhạc dân gian trong các lễ hội đó.
2.3.4. Phối hợp với gia đình học sinh và xã hội
Đứng trước tình hình học sinh lơ là và học yếu môn Âm nhạc, đó cũng
là một nỗi lo âu cho người giáo viên đang trực tiếp giảng dạy trong nhà
trường. Tôi đã tìm hiểu và đưa ra rất nhiều phương pháp để giúp cho các em
học tốt hơn, tiến bộ hơn.


- Luôn tạo mối quan hệ thân thiết, sự gần gũi giữa thầy và trò với mục
đích nhằm nâng cao chất lượng học tập cho các em, giúp các em có được nền
tảng cho những lớp sau.
- Tôi gặp một số phụ huynh và trao đổi về tình hình học tập của các em
cho phụ huynh biết, (ví dụ như: các buổi họp phụ huynh) tâm sự cùng phụ
huynh để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của bộ môn và có biện pháp
nhắc nhở giáo dục con em cố gắng trong học tập. Đồng thời tôi hướng dẫn
cho các em tạo một góc học tập ở nhà. Từ đó không những nâng cao chất
lượng môn Âm nhạc mà các môn học khác cũng tiến bộ hơn nhiều. Ngoài ra,
tôi còn liên hệ với chính quyền địa phương, Hội trưởng hội PHHS của các lớp
nhắc nhở tạo điều kiện cho con em các gia đình khó khăn được đến trường
học tập nhằm tránh sự kì thị đối với các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt
khó khăn.
2.4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
- Các biện pháp mà tác giả đề xuất là tạo sự hứng thú học tập môn Âm
nhạc của học sinh, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh. Cách khai
thác có hiệu quả các thiết bị dạy học trong môn Âm nhạc.
- Sử dụng hình thức học tập trải nghiệm cho học sinh, lấy học sinh làm
trung tâm, giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn.
- Tăng cường các hoạt động trải nghiệm của học sinh lớp 7 tại trường
THCS Lương Thế Vinh
Sau khi áp dụng sáng kiến, tôi nhận thấy sáng kiến đã đạt được những
hiệu quả sau:
2.4.1. Đối với giáo viên
- Trong tiết dạy việc truyền thụ kiến thức cho học sinh trở nên nhẹ
nhàng, không nặng nề như trước vì giáo viên chỉ đóng vai trò người hướng
dẫn, dìu dắt và học sinh làm trung tâm.
- Xây dựng được lớp học năng động, có tính tập thể cao, cùng đoàn kết
học tập, tiết học đạt kết quả. Qua đó giáo viên hiểu rõ được năng khiếu và tâm
lý của từng em, có biện pháp uốn nắn kịp thời.
- Được học sinh tin tưởng, trao đổi, giải quyết một số khó khăn khi học
hát cũng như học tập đọc nhạc.
- Môn Âm nhạc đã được nhìn nhận không phải là môn học phụ mà nó
là một môn giúp học sinh tiến tới cái “chân - thiện - mỹ” phát triển toàn diện
về thể và chất của các em.
- Đặc biệt hơn là nâng cao được ý thức học tập và chất lượng học tập
môn Âm nhạc cho học sinh trong toàn khối 7. Từ đó giáo viên có được sự
hứng khởi hơn khi bước chân lên bục giảng.


- Đã phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu của từng em, tạo mọi điều kiện
để học sinh được thể hiện năng khiếu của mình trước tập thể.
2.4.2. Đối với học sinh
Sau khi thực hiện đề tài kết quả đạt được đối với học sinh là:
- Qua mỗi tiết lên lớp học sinh rất vui, hứng thú hơn vì thầy cô giáo
giảng dạy nhiệt tình, quan tâm đến học sinh, hiểu được tâm tư nguyện vọng
của học sinh.
- Các em được học, được chơi, được vận động và được hiểu biết nhiều
hơn so với một số môn khác. Nắm chắc nội dung và cách trình bày mỗi bài
hát, mỗi bài tập đọc nhạc. Hiểu biết thêm một số nhạc cụ địa phương, trong
nước và nước ngoài. Được nghe thầy cô giáo kể chuyện, hiểu được các câu
chuyện kể.
- Chất lượng học tập môn Âm nhạc của học sinh tiến bộ hơn rất nhiều
so với năm học trước. Cụ thể:
Bảng. Kết quả đến cuối năm học 2017-2018
Xếp loại học lực - Môn âm nhạc khối lớp 7
Tổng số
học sinh
lớp 7

Học sinh
hoàn thành tốt
(Loại Đạt)
SL

160

152

TL
95%

Học sinh chưa
hoàn thành
tốt
(Loại Chưa
Đạt)
SL
TL
8

5%

Ghi chú


Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Âm nhạc là tấm gương phản ánh trung thực đời sống xã hội loài người,
do đó dạy học âm nhạc trong trường trung học cơ sở là việc làm mang tính
cấp thiết, không thể thiếu, bởi yêu cầu phát triển toàn diện con người Việt
Nam đầu thế kỷ XXI. Âm nhạc không chỉ là bài dạy và học trên lớp, mà mục
đích cao cả nhất là hướng tới sự phát triển toàn diện về Trí- Đức- Thể- Mỹ.
Với chức năng vai trò đặc thù, âm nhạc đang đóng góp tích cực vào quá trình
hình thành con người mới ở Việt Nam, nguồn nhân lực bền vững vừa kế thừa
truyền thống phẩm chất ưu việt chân thành, mộc mạc, giản dị nhưng đầy dũng
cảm, thông minh trong thời đại Hồ Chí Minh.
Tôi nhận thấy rằng Âm nhạc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong
nền giáo dục nước nhà cũng như trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Nếu như
trước đây vẫn còn có một số giáo viên dạy các bộ môn khác như: Toán, Lý,
Hóa,… và một số học sinh vẫn còn xem thường môn Âm nhạc, coi nó là
không quan trọng và cần thiết trong chương trình đào tạo và giảng dạy thì giờ
đây quan điểm đó đã thay đổi. Họ dần nhận ra rằng Âm nhạc là một thứ
không thể thiếu được trong cuộc sống tinh thần của họ, và rằng việc lồng
ghép môn Âm nhạc vào chương trình giảng dạy, song song với các bộ môn tự
nhiên và xã hội khác đã giúp cho việc giảng dạy môn của họ có hiệu quả hơn
vì học sinh tiếp thu bài vở nhanh hơn. Và hiệu quả cũng tương tự như thế đối
với học sinh, vì trước hoặc sau những tiết học căng thẳng, đầy áp lực, các em
được xả stress, đầu óc được thư thả, thoải mái, vì vậy năng suất học tập của
các em sẽ càng cao hơn, đạt thành tích tốt hơn.
Chất lượng học tập bộ môn là điều mà tất cả giáo viên cần quan tâm.
Nó góp phần cho sự phát triển toàn diện đối với học sinh trong trường phổ
thông. Hơn nữa, Âm nhạc là một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh
thần của mỗi con người. Nên việc dạy Âm nhạc cho học sinh nói chung và
học sinh lớp 7 nói riêng là tạo môi trường cho các em được hát, được hoạt
động, được nhận thức, được cảm thụ Âm nhạc và một số kiến thức phổ thông
về Âm nhạc. Tất cả những yếu tố đó sẽ mang lại cho các em một kiến thức
Âm nhạc tối thiểu nhất. Việc tạo không khí vui tươi, thoải mái trong giờ học
nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn nhạc là nhiệm vụ cần thiết đối với mỗi
giáo viên. Vì Âm nhạc góp phần cùng các môn học khác giáo dục nhân cách,
làm cho các nội dung học tập ở trường THCS có tính toàn diện, làm thăng
bằng, hài hoà các hoạt động học tập của học sinh.


Như vậy, việc nâng cao hiệu quả môn Âm nhạc là một việc hết sức
cần thiết và quan trọng cần phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai
tới. Những người dạy học, chịu trách nhiệm hướng dẫn và truyền tải nội dung,
giá trị giáo dục các bài hát phải luôn tìm tòi, học hỏi, nắm vững kiến thức về
Âm nhạc, hiểu được tâm lý học sinh và nhạy bén, tìm ra những phương pháp
dạy mới mẻ, phù hợp với tâm lý các em, và bắt kịp thời đại. Như vậy, giáo
dục mới đạt được hiểu quả tối ưu, hoàn thành được sứ mệnh cao cả là dẫn dắt
và lái con thuyền tri thức đến đường vinh quang, tươi sáng.
2. Kiến nghị
2.1. Đối với nhà trường
- Xây dựng kế hoạch và tham mưu cho Nhà trường nâng cấp, trang bị
các phòng học, cơ sở vật chất, trang thiết bị đạt chuẩn theo đặc thù của ngành
đào tạo Âm nhạc. Cụ thể, phòng học Âm nhạc nên xây dựng cách biệt với các
phòng học khác để tránh ảnh hưởng đến các giờ dạy của các môn khác, điều
này sẽ giúp cho việc dạy và học của cả giáo viên và học sinh tốt hơn.
- Thư viện trường phải có đủ giáo trình, sách, tài liệu tham khảo trong
nước và nước ngoài để hỗ trợ, đáp ứng tốt cho việc giảng dạy của giáo viên và
việc học tập của học sinh.
- Để đảm bảo chất lượng đào tạo đạt chuẩn, đội ngũ giáo viên Bộ môn
Âm nhạc cần phải được học tập, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn,
năng lực sư phạm, kiến thức tổng hợp, khả năng lý luận, trình độ ngoại ngữ,
năng lực ứng dụng công nghệ thông tin…
- Đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt để biến mục tiêu giáo dục
thành hiện thực, giữ vai trò quyết định trong việc tạo ra chất lượng và hiệu
quả giáo dục. Nhất là đối với môn học đặc thù như Âm nhạc đòi hỏi cần phải
có đủ giáo viên được đào tạo chuyên ngành, chính quy và thường xuyên được
bồi dưỡng nâng cao cả chuyên môn và nghiệp vụ.
- Thời gian một tiết cho một bài học là rất ít để giáo viên có thể dạy
đúng theo yêu cầu, mục đích của bài dạy và khó có thể truyền đạt được hết
những kiến thức cho học sinh, vì vậy mà kết quả đạt được sẽ không cao và
không như ý muốn của giáo viên. Vậy nên với chương trình giảng dạy vẫn
được giữ nguyên, nhà trường có thể xem xét để tăng thời gian dạy nhiều hơn
một tiết hay không, nếu có thể thì tăng thêm một tiết nhạc nữa trong tuần.
2.2. Đối với giáo viên
- Phải gây hứng thú cho học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần
giới thiệu đề mục mới:
- Rõ ràng ngay từ bước chân của giáo viên vào lớp với thái độ vui vẻ
thân mật đối với học sinh, việc đánh giá công bằng trong việc kiểm tra


miệng...đều là những yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung của
cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới, nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực
sự bắt đầu với phần giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh.
-Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực,
chủ động sáng tạo của học sinh nhằm gây hứng thú học tập cho các em.
Thực chất của việc học tập là chuỗi vấn đề được đặt ra, được nhận
thức ở mức độ cao hơn, đặc trưng của môn âm nhạc là thực hành. Thực hành
là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy và học bộ môn. Thông qua thực hành để
dạy lý thuyết, lấy lý thuyết để củng cố kỹ năng thực hành trên cơ sở sử dụng
thời gian trên lớp một cách tối ưu (tránh thời gian chết) để tất cả học sinh
được nhìn nghe và luyện tập nhiều. Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học
giáo viên đặt ra nhiều câu hỏi vừa sức đối với học sinh, học sinh dễ hiểu dễ
nhớ, cho các em nghe, nhìn nhiều thì học sinh rất có hứng thú học, tạo động
cơ học tập tốt.
-Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học:
Tránh cách dạy thông báo khô khan tẻ nhạt. Giáo viên phải nắm chắc
đặc trưng môn học âm nhạc để có cách dạy cho phù hợp, giờ học âm nhạc
phải là giờ học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm học vui - vui học . Tránh
dạy lý thuyết trừu tượng và dạy tập đọc nhạc nặng nề, căng thẳng. Phải tìm
mọi cách cải tiến cách dạy từng phân môn theo hướng tích cực hoá hoạt động
của học sinh. Bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa
dạng hoá cách thức truyền đạt ở mỗi bài học, mỗi tiết dạy.
- Giáo viên quán xuyến lớp học, gần gũi và nhắc nhở học sinh cần phải
cố gắng học tập chăm chỉ. Trong quá trình học, cần chú ý lắng nghe giáo viên
dạy, phải giữ thái độ học tập nghiêm túc nhưng vui vẻ, thoải mái, tích cực
phát biểu và mạnh dạn đưa ra những ý kiến thắc mắc khi có điều chưa hiểu
hoặc là đưa ra quan điểm cá nhân của mình, có như thế thì việc dạy và học
của cả thầy lẫn trò sẽ càng sôi động hơn, đạt được kết quả cao nhất. Các em
cần phải trang bị cho mình những tài liệu cơ bản cần thiết, đầy đủ cho việc
học. Riêng những em có năng khiếu về Âm nhạc thì cần tìm thêm những tài
liệu bên ngoài đọc thêm để kiến thức về âm nhạc của mình được củng cố bền
vững và nâng cao thêm.
- Hướng dẫn học sinh tích cực tham gia các hoạt động, phong trào văn
nghệ của lớp, của nhà trường tổ chức, điều này sẽ rèn luyện cho các em kỹ
năng tự thể hiện mình và mạnh dạn trước đám đông, nó sẽ rất có ích cho các
em trên con đường học tập và thăng tiến về sau. Học sinh được phát hiện là có
năng khiếu Âm nhạc thì giáo viên và nhà trường cần phải tạo mọi điều kiện
thuận lợi để các em có thể phát huy được tài năng của mình.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Sách giáo khoa Âm nhạc 7. NXB Giáo dục
Việt Nam.
2. Phạm Văn Đồng (2008); Giáo dục- đào tạo, quốc sách hàng đầu, tương
lai của một dân tộc. Nxb Chính trị quốc gia Trần Thanh Phong, Phương
pháp dạy học Âm nhạc I và II
3. Nguyễn Kế Hào (Chủ biên) và Nguyễn Quang Uẩn, Quá trình tâm lý học
lứa tuổi và tâm lý học sư phạm
4. Hoàng Long, Hoàng Lân (2005), Thực hành sư phạm âm nhạc. Nxb Đại
học sư phạm
5. Nguyễn Thạc(2003), Lý thuyết và phương pháp nghiên cứu sự phát triển
của trẻ em. Đại học sư phạm.
6. Phạm Trung Thanh (Chủ biên), Nguyễn Thị Lý, Giáo trình thực tập sư
phạm năm thứ ba
7. Phạm Viết Vượng (2007); Giáo dục học (in lần 2). Nxb Đại học quốc gia
Hà Nội.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×