Tải bản đầy đủ

Chuyên đề: CÁC KĨ NĂNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH

SỞ GD & ĐT ……………….

TRƯỜNG THPT ……………….
------

Chuyên đề:
CÁC KĨ NĂNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH
(Tiếng anh lớp 10)

Người viết: ………………..

Năm học: 2018 – 2019

1

1


CÁC KĨ NĂNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Mục tiêu của môn Tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những
kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục
học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động. Vì vậy SGK Tiếng Anh THPT mới từ lớp 10
đến lớp 12 đều được biên soạn theo cùng một quan điểm xây dựng chương trình, đó là
quan điểm chủ điểm (thematic approach) và đề cao các phương pháp học tập chủ
động của học sinh.
Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm và được phối hợp trong
các nhiệm vụ của các hoạt động trên lớp.
Một trong bốn kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung cũng như học sinh
THPT nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó là k ỹ năng
nghe.
Tr ên th ực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh thì người học ngoại ngữ phải có
quá trình luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài vói những hình thức và nội dung nghe
khác nhau. Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn mới mẻ nhưng khó đối
với tất cả giáo viên và học sinh bậc THPT. Theo chương trình SGK cũ thì không có tiết
dạy nghe. Việc dạy nghe môn tiếng Anh bậc THPT mới được đưa vào chương trình kể từ
khi học sinh học theo chương trình phân ban.
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần
khắc phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả hơn, học
sinh tích cực, chủ động hơn khi tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học.
II. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đề tài xoay quanh vấn đề nghiên cứu giảng dạy và học tập môn nghe tiếng Anh
của giáo viên và học sinh bậc THPT ở các lớp 10, 11, 12 trường THPT Bến Tre
. Song đối tượng nghiên cứu điển hình mà tôi đã mạnh dạn áp dụng đề tài này là
học sinh lớp 10.

B. PHẦN NỘI DUNG
I. CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN TRỰC TIẾP TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ CỦA TIẾT
DẠY NGHE
a- Giáo viên:
- Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ đạo, điều
khiển học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt các
yếu tố cơ bản sau:
2

2


+ Chọn và sử dụng linh hoạt các kỷ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội
dung bài dạy.
+ Tổ chức, điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ
dạy nghe.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+ Truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh.
b- Phương pháp kỹ thuật dạy nghe (Listening Techniques)
- Phương pháp dạy nghe được qui định bởi nội dung dạy nghe, nói cách khác, nội
dung bài dạy nghe chi phối việc lựa chọn, vận dụng phối hợp các phương pháp, kỹ thuật
dạy nghe. Mỗi kỹ thuật dạy học phù hợp với hình thức bài dạy cụ thể ( dạy ngữ pháp, dạy
nói, dạy viết )
c- Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc dạy nghe:
- Việc sử dụng thiết bị tranh ảnh hỗ trợ cho dạy học đối với môn ngoại ngữ nói
chung v à tiếng Anh nói riêng được coi là một phương tiện thể hiện một phần nội dung
chính của SGK. Trong tất cả các đơn vị bài học chương trình SGK mới phần nội dung
của bài nghe được ghi trong băng cát sét, còn SGK chỉ ghi các bài tập luyện nghe. Muốn
thực hiện tốt các bài luyện nghe này thì người học phải được nghe các nội dung bài học
trong băng. Hơn thế nữa, thiết bị dạy học còn là phương tiện tích cực trong việc đổi mới
phương pháp dạy học, thúc đẩy động cơ và gây hứng thú học tập.
- Các thiết bị cần cho môn học:
+ Máy thu phát băng cát sét.
+ Máy ghi âm các bài đọc và nghe theo SGK.
+ Tranh ảnh minh hoạ nội dung bài học trong SGK.
+ Các tranh ảnh, đồ dùng giáo viên tự tạo…
d- Học sinh:
Trong mối tương quan giữa cách dạy và cách học: Giáo viên là người tổ
chức, điều khiển , học sinh tự chiếm lĩnh tri thức bằng chính những thao tác, những hành
động trí tuệ của riêng mình dưới vai trò điều khiển của giáo viên.
Để tiết dạy nghe được tốt thì học sinh cần có những kỹ năng cần thiết trong việc nghe
hiểu bằng tiếng Anh.
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC TẾ ĐỂ TIẾN HÀNH MỘT TIẾT DẠY NGHE ĐẠT HIỆU QUẢ

1. Kế hoạch cho một tiết dạy nghe:
a. Đối với giáo viên:
Để một tiết dạy nghe được tốt thì người giáo viên cần thực hiện các bước sau:
- Nghiên cứu kỹ các nội dung tiết dạy từ sách giáo khoa, sách giáo viên vì SGK,
SGV là cơ sở quan trọng để giáo viên hoạch định giảng dạy cho tiết học. Việc nghiên
cứu kỹ SGK, SGV sẽ giúp cho việc giáo viên tổ chức , điều khiển tiết dạy nghe đi đúng
trọng tâm, trọng điểm, phân bố thời gian cho các bước, các hoạt động một cách khoa
học.
- Nghiên cứu mục đích yêu cầu của tiết dạy: Mục đích , yêu cầu của tiết dạy là đích
mà cả giáo viên và học sinh cần phải đạt được sau mỗi tiết học. Đối với tiết dạy nghe,
thông thường mục đích yêu cầu của tiết dạy là giúp học sinh luyện tập và phát triển các
3

3


kỹ năng: Listening (nghe), Speaking (nói), Reading (đọc) và Writing (viết) (trong đó kỹ
năng nghe là chủ yếu). Sau khi kêt thúc phần nghe học sinh hiểu được nội dung chính của
bài nghe và thực hiện một số yêu cầu hay bài tập ngôn ngữ nào đó.
- Lựa chọn và phối hợp các kỹ thuật dạy nghe (Listening Techniques) một cách
linh hoạt và phù hợp (dựa vào nội dung tiết dạy, đặc điểm, năng lực của lớp học và các
giai đoạn trong tiến trình dạy nghe: Pre-listening, While- listening, Post- listening.)
Trong mỗi giai đoạn có các kỹ thuật dạy nghe đặc trưng riêng.
- Sử dụng tốt các phương tiện, đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe:
* Sử dụng máy cát sét :
+ Trước khi thực hiện dạy học cần chuẩn bị máy tốt, băng rõ và pin dự
phòng khi mất điện.
+ Phải đảm bảo tính an toàn khi thao tác.
+ Xem xét sự cần thiết, hiệu quả mang lại , thời gian cụ thể cho từng công
đoạn…
* Sử dụng tranh minh hoạ:
+ Kênh hình trong SGK: Một trong những thế mạnh của bộ SGK biên soạn
theo chương trình mới là có nhiều tranh hình minh hoạ. Việc tận dụng đến mức
tối đa các tranh hình trong SGK để giúp học sinh hiểu bài học là điều cần chú trọng.
+ Tranh hình minh hoạ phải có sự liên hệ thực tế gần gũi với nội dung bài
học.
+ Cần phải lên kế hoạch một giáo án hợp lý, khoa học: Giáo viên cần hoạch
định rõ hoạt động của thầy, hoạt động của trò, các yêu cầu của từng bài tập, các phương
án trả lời của học sinh.
+ Trao đổi thảo luận về phương án giảng dạy với đồng nghiệp.
b. Đối với học sinh:
Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị tốt cho tiết học tới bằng cách :
- Ra hệ thống các câu hỏi gợi mỡ về bài mà các em sắp được học để học sinh có
thời gian suy nghĩ , tìm hiểu tài liệu.
- Yêu cầu học sinh thực hiện một số bài tập liên quan đến nội dung tiết dạy.
- Khuyến khích, động viên học sinh tự tin, chủ động, sáng tạo nêu ra những vấn
đề, câu hỏi có liên quan đến bài dạy.
2. Thực hiện tốt tiến trình dạy nghe.
Tiến trình của một tiết dạy nghe bao gồm ba giai đoạn: Pre-Listening, While-Listening,
và Post-Listening. Tiến trình này không những giúp học sinh nắm hiểu bài mà còn giúp
các em sử dụng kỹ năng nghe trong giao tiếp thực tế. Song vấn đề tiên quyết là giáo viên
cần phải xác định rõ ràng mục đích yêu cầu của từng bài nghe cụ thể để từ đó định hướng
cho học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ trong những giai đoạn tiếp theo.
a. Pre-Listening: (7 phút)
(True/ False Prediction, Open Prediction, Ordering, Pre-Questions)
Đây là giai đoạn giúp học sinh định hướng, suy nghĩ về đề tài hay tình huống trước khi
học sinh nghe. Giai đoạn này:
- Giáo viên nên tạo tâm thế chuẩn bị nghe cho học sinh bằng cách dẫn dắt gợi hỏi
về chủ đề bài nghe, yêu cầu học sinh quan sát tranh, đọc từ và đoán xem các em sẽ nghe
chủ đề gì, ai sắp nói với ai …
4

4


- Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội dung sắp
nghe thông qua tranh hay tình huống bài nghe. Có thể các em nói không chính xác với
những gì các em sắp nghe nhưng vấn đề đặt ra là các em có hứng thú trước khi nghe.
- Giáo viên giúp các em lường trước những khó khăn có thể gặp phải về phát âm
hay cấu trúc mới, các kiến thức nền.
- Cuối cùng là giáo viên nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao nhiêu
lần và hướng dẫn yêu cầu nhiệm vụ khi nghe (chọn đúng, sai, trả lời câu hỏi …)
b. While-Listening: (20 phút)
(Selecting, Delibrate Mistakes, Grids, Listen and Draw, Comprehension
Questions)
Đây là giai đoạn học sinh có cơ hội luyện tập. Ở giai đoạn này , giáo viên đưa ra
các dạng bài tập, yêu cầu học sinh thực hiện. Học sinh có thể mắc lỗi ở giai đoạn này vì
vậy giáo viên chú ý cần sữa lỗi cho học sinh và đưa ra các phương án đúng.
Giáo viên bật băng hay đọc 2 đến 3 lần (nếu nội dung khó có thể nhiều lần hơn).
Lần đầu giúp học sinh với bài nghe hiểu và bao quát nội dung bài nghe (pendown). Lần
thứ hai nghe thông tin chính để hoàn thành bài tập. Lần thứ ba nghe và kiểm tra lại bài
tập đã làm. Mục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh nghe lấy nội dung chính hay thông
tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ quan điểm của tác giả. Do đó giáo viên cho học
sinh nghe cả bài để nắm được ý chung cũng như bố cục bài và làm bài tập, sau đó có thể
cho nghe lại từng đoạn để nắm kết quả hoặc nghe lại những chỗ khó để khẳng định đáp
án. Nên hạn chế cho học sinh nghe từng từ vì làm như vậy sẽ khiến người học có thói
quen phải hiểu từng câu từng từ trước khi nghe.
c. Post-Listening: (10 phút)
(Roleplay, Recall the story, Write- it – up, Further practice…)
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. Ở giai đoạn này học sinh sử dụng kiến
thức , kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While – Listening” vào các tình
huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Sau khi nghe học sinh cần thực hiện một số bài tập
như: báo cáo trước lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các học sinh khác nghe, cho ý
kiến nhận xét, hoặc chữa bài cho bạn. Giáo viên cần kết hợp các kỹ năng khác như
recall, write-it-up, discussion…
IV. CÁC BIỆN PHÁP- THỦ THUẬT DẠY HỌC .
1. Thủ thuật hoạt động: “ Ring the gold bell” ( Rung chuông vàng)
a. Mục đích:
Dùng để luyện tập, kiểm tra từ vựng, kiến thức ngôn ngữ. Sử dụng thủ thuật này vào
phần Warm up, While hoặc Post ở các tiết dạy kỹ năng.
b. Chuẩn bị:
* Giáo viên: Chuẩn bị các từ, câu hỏi, định nghĩa, kiến thức ngôn ngữ….liên quan đến
tiết dạy, thiết kế bài tập trên trình Powerpoint.
* Học sinh: Chuẩn bị bút lông màu xanh, đen, bảng phụ kích thước 30x40cm viết được
bằng bút dạ, xốp lau bảng.
c. Các bước thực hiện:
1. Giáo viên chia lớp thành 2 hoặc 3 đội chơi ( tốt hơn chia theo dãy bàn học sinh)
2. Giáo viên phổ biến luật chơi: các đội chơi tiến hành trả lời trong phạm vi 10
câu hỏi bằng cách viết câu trả lời lên bảng phụ. Trong mỗi lượt câu hỏi em nào trả lời
5

5


đúng thì được tiếp tục trả lời câu hỏi sau. Qua 10 câu hỏi, đội nào còn lại số người trả lời
đúng nhiều hơn sẽ thắng cuộc và sẽ nhận được món quà “ vô giá”. Các em bị loại vẫn
được tiếp tục chơi nhưng không được tính vào kết quả của đội chơi và không đưa lên
bảng sau mỗi lượt câu hỏi.
3. Giáo viên trình chiếu yêu cầu của bài tập lên màn hình
4. Chỉ định một học sinh đọc to nội dung bài tập được trình chiếu
5. Học sinh viết câu vào bảng phụ của các em
6. Giáo viên đưa ra đáp án đúng trên màn hình
7. Học sinh tự kiểm tra câu trả lời của mình
- Nếu câu trả lời đúng thì được tiếp tục cuộc chơi
- Nếu câu trả lời sai thì vẫn được tiếp tục chơi nhưng không giơ bảng lên và không được
tính vào kết quả cuối cùng của đội chơi.
8. Giáo viên kiểm tra, chọn ra đội thắng và trao thưởng quà “ vô giá” cho đội
thắng. Quà “ vô giá” có thể là một bài hát tiếng anh ( liên quan đến bài học thì càng tốt)
hoặc một tràng pháo tay……….. để khích lệ các em.
2. Thủ thuật hoạt động: “ Face to face”
a. Mục đích:
Dùng để luyện tập từ vựng theo chủ đề, chủ điểm, kiến thức ngôn ngữ. Sử dụng thủ
thuật vào phần Warm up, Post hoặc Further.
b. Chuẩn bị:
* Giáo viên: Giáo viên chuẩn bị nội dung từ vựng liên quan đến chủ đề, chủ điểm.
* Học sinh: Chuẩn bị bút, bảng phụ
c. Các bước thực hiện
1. Nêu ra chủ đề của các từ cần tìm
2. Giáo viên chọn người chơi, khoảng 5 học sinh đại diện cho 5 nhóm, đứng thành
một vòng tròn ( giống chương trình đối mặt trên truyền hình)
3. Lần lượt từng người chơi đọc tên từ cần tìm, cho đến hết một lượt, tiếp tục vòng
khác và cuối cùng lựa chọn ra được 1 cặp chơi còn lại ( mỗi vòng chơi loại một người mà
trong 5 giây không đưa ra được từ theo yêu cầu )
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Sau khi áp dụng chuyên đề này bản thân tôi đã gặt được những kết quả đáng kể và những
kinh nghiệm quý báu cho bản thân như sau:
1.- Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử dụng
tiếng Anh như là ngôn ngữ chính để giao tiếp. Tuỳ theo khối lớp và đối tượng học sinh,
giáo viên có thể sử dụng những câu tiếng Anh ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ
thuộc.
- Giáo viên phải luôn biết khích lệ học sinh sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp bằng
kiến thức đã học.
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để các em
nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi học sinh đó
đang cố gắng diễn tả ý nghĩ của mình bằng tiếng Anh, làm như vậy sẽ khiến các em cảm
thấy sợ khi nghe và nói.
6

6


- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hình thức “vừa
chơi vừa học.”
- Hướng dẫn các em tập nghe tiếng Anh qua đài, Tivi …
2. Giáo viên cần lôi cuốn, thu hút học sinh bằng các hình thức hoạt động, các kỹ
thuật dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết nghe.
3. Sử dụng những đồ dùng dạy nghe phù hợp với nội dung của bài nghe như tranh
ảnh, mô hình. Sử dụng băng, đĩa sáng tạo ( thu một bài nghe tiếng Anh vào băng hoặc đĩa
3 đến 4 lần. Điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm thời gian trên lớp.) .
4. Ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, giáo viên cần đưa ra các bài tập phù hợp, có
tính năng giao tiếp thực tế cao.

C. KẾT LUẬN
Ở bậc THPT việc dạy nghe môn tiếng Anh trong chương trình là điều kiện tốt để
học sinh có thể phát triển một cách đầy đủ các kỹ năng ngôn ngữ. Song việc dạy và học
tiếng Anh còn “khó” đối với cả học sinh và giáo viên. Cả học sinh và giáo viên đều không
thể tránh khỏi những khó khăn. Vói chuyên đề này, tôi hy vọng sẽ góp một phần nhỏ vào
việc giúp giáo viên và học sinh trường chúng tôi khắc phục dần khó khăn để thực hiện
việc dạy và học nghe môn tiếng Anh đạt hiệu quả tốt hơn.
.

7

7



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×