Tải bản đầy đủ

ỨNG DỤNG kỹ THUẬT lọc máu LIÊN tục TRONG hồi sức cấp cứu ở TRẺ EM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

BỘ Y TÊ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

ĐÀO HỮU NAM

ỨNG DỤNG KỸ THUẬT LỌC MÁU LIÊN TỤC
TRONG HỒI SỨC CẤP CỨU Ở TRẺ EM

CHUYÊN ĐỀ TIẾN SỸ

HÀ NỘI – 2018


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

BỘ Y TẾ


ĐÀO HỮU NAM

ỨNG DỤNG KỸ THUẬT LỌC MÁU LIÊN TỤC
TRONG HỒI SỨC CẤP CỨU Ở TRẺ EM
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN MINH ĐIỂN

Cho đề tài: Ứng dụng kỹ thuật lọc máu liên tục tĩnh mạch - tĩnh mạch
trong điều trị cơn cấp mất bù của một số bệnh
rối loạn chuyển hóa bẩm sinh ở trẻ em

Chuyên ngành: Nhi khoa
Mã số: 62720135

CHUYÊN ĐỀ TIẾN SỸ

HÀ NỘI – 2018


MỤC LỤC


DANH MỤC HÌNH


DANH MỤC BẢNG


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
AKI
Chn
thương
tChữ viết
tắt
CAVH

Tiếng Anh
Acute Kidney Injury

Tiếng Việt
Tổn thương thận cấp

Tiếng Anhin thương

Tiếng Việtin thương
Lọc máu liên tục động mạch-tĩnh mạch

ACT

Continuos arteriovenous
hemofiltration
Activated clotting time

AKI
APTT

Acute Kidney Injury
Partial thromboplastin time

Tổn thương thận cấpcute Kidney Injury
Thời gian sinh thromboplastin từng phần

ARDS

Acute respiratory distress syndrome

Suy hô hấp cấp tiến triển

Thời gian hoạt hoá đông máu

BN

Bệnh nhân

BVNTW

Bệnh viện Nhi Ttrung ương

CRRT
CVC

Continuous renal replacement therapy
Centralvenous catheterization

Liệu pháp thay thế thận liên tục
Catheter tĩnh mạch trung tâm

CVVH

Continuos venoveous hemofiltration

Lọc máu liên tục tĩnh mạch-tĩnh mạch

CVVHD

Continuous veno-venous
hemodialysis

Lọc máu liên tục thẩm tách

ĐM
ECMO

Động mạch
Extracorporeal membrane
oxygenation

HSCC

Oxy hoá màng ngoài cơ thể
Hồi sức cấp cứu

IHD
LMHW

intermittent hemodialysis
Low

Lọc máu ngắt quãng
Heparin trọng lượng phân tử thấp

MARS

Molecular Adsorbents Recirculating
System

Hấp phụ phân tử tái tuần hoàn

MSUD
OTC

Maple syrup urine disease
Ornithine transcarbamylase
deficiency

RLCH
RRT
SCUF

Renal replacement therapies
Slow continuous ultrafiltration

Bệnh MSUD
Thiếu enzyme Ornithine
transcarbamylase
Rối loạn chuyển hóa
Liệu pháp thay thế thận
Siêu lọc liên tục chậm


AKI

acute kidney insufficiency

BCAA

branched chain amino acid

CRRT

continuous renal replacement therapy

CVVHD

continuous veno-venous hemodialysis

CVVHDF

continuous veno-venous hemodiafiltration

CPS

carbamoyl phosphate synthetase-1

IHD

intermittent hemodialysis

MSUD

maple syrup urine disease

OTC

ornithine transcarbamylase deficiency

PD

peritoneal dialysis

RRT

renal replacement therapies

SVC

central venous catheterization

USG

ultrasonography


8

ĐẶT VẤN ĐỀ
Lọc máu liên tục (Continuous blood purification) hay còn gọi là liệu
pháp thay thế thận liên tục - CRRT (Continuous renal replacement therapy CRRT) lần đầu tiên được Kramer và cộng sự cộng sựs mô tả vào năm 1977.
Liệu pháp này (CRRT) nhằm hỗ trợ nhân tạo liên tục cố gắng cung cấp sự
giúp đỡ nhân tạo cho chức năng thận bị giảm chức năngsuy yếu của một bệnh
nhân (BN) không thể thực hiện đượclàm lọc thận nhân tạo ngắt quãng được
do tụt huyết áp [1].
Các dạng CRRT đầu tiên được thực hiện bằng cách lấy máu từ động
mạch (ĐM) và sử dụng chính huyết áp ĐM trung bình của bệnh nhânBN để
đẩy máu qua quả lọc. Kỹ thuật này gặp phải những bất lợi và tỷ lệ thành công
thấp do hiếm khi thành công do hầu hết các bệnh nhânBN nặng thường có
huyết động không ổn định, hơn nữa các biến chứng do đặt ống thông vào
động mạch đã làm hạn chế rất nhiều hiệu quả của liệu pháp này [2].
Năm 1981 Bischoff đã lắp thêm 1 bơm máu và lấy máu ra từ tĩnh mạch,
qua quả lọc và đưa vào tĩnh mạch đã có kết quả tốt hơn so với lấy máu từ
động mạch.
Năm 1985- tại Mỹ: Dr. Liebermann sử dụng siêu lọc liên tục (SCUF - )
(slow continuous ultrafiltration) điều trị hỗ trợ thành công cho 1 trẻ sơ sinh vô
niệu, quá tải dịch. Năm 1986 - tại Ý: Dr. Ronco áp dụng lọc máu (Continuos
arteriovenous hemofiltration - CAVH) (viết tắt???) thành công cho 4 trẻ sơ
sinh [3].
Năm 1987, : Dr. Leone áp dụng CAVH cho trẻ lớn hơn. Năm 1993,: chấp
thuận lọc máu liên tục (continuos venoveous hemofiltration- CVVH ít có vấn
đề hơn so với CAVH. Đến năm 2001,. hHệ thống lọc máuúa nhi khoa được
thiết lập tại Mỹ vVàođến năm 2012, máy lọc máu cấp cứu cho trẻ em chính
thức được sử dụng The Cardio Renal Pediatric Dialysis Emergency Machine
(CARPEDIEM). Máy lọc máu mini được sử dụng cho trẻ sơ sinh được sử
dụng [4].


9

Trải quaĐã 40 năm qua, CRRT đã trải qua những bước ngoặt đáng kể
về kỹ thuật và quan niệm. N, ngày nay hầu hết các trường hợp CRRT đều
thực hiện bằng cách lấy máu từ tĩnh mạch (TM) và sử dụng hệ thống bơm
máu nhằm duy trì dòng máu thỏa đáng đi qua quả lọc. Các n, việc nghiên
cứu và sử dụng các loạilọai màng lọc - quả lọc mới có cấu trúc đặc biệt,
cùng với những hiểu biết mới về cơ chế bệnh sinh tổn thương thận cấp đã
làm thay đổi một cách sâu sắc về vai trò của CRRT trong yY học, nhất là
trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu (HSCC) và chống độc.
CRRT không những chochỉ còn dành riêng để điều trị suy thận cấp trên
BNnhững BN có huyết động không ổn định mà cònđã được mở rộng không
ngừng về chỉ định điều trị cho cả nhóm BN không bị suy thận. CRRT thực sự
đã được coi như một cuộc cách mạng trong HSCC và chống độc. Liệu pháp
này đã t, nó đã góp phần hêm cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân, góp phần
đáng kể làm thay đổi tiên lượng nhiều bệnh lýcủa nhiều lọai bệnh, vốn là
những thách thức của nhân loại như những bệnh lýnhân suy đa tạng, suy hô
hấp cấp tiến triển (acute respiratory distress syndrome - ARDS), sốc nhiễm
khuẩn, suy gan cấp, phù phổi cấp do quá tải dịch, viêm tụy cấp, đặc biệt các
BN bị ngộ độc cấp nặng, rối loạn chuyển hóa bẩm sinh, hội chứng ly girải
u...đã có thêm cơ hội được sống [5],[6].
Năm 1985- tại Mỹ: Dr. Liebermann sử dụng siêu lọc liên tục(SCUF)
(slow continuous ultrafiltration) điều trị hỗ trợ thành công cho1 trẻ sơ sinh vô
niệu, quá tải dịch. Năm 1986- tại Ý: Dr. Ronco áp dụng lọc máu CAVH thành
công cho 4 trẻ sơ sinh [6].
Năm 1987: Dr. Leone áp dụng CAVH cho trẻ lớn hơn. 1993: chấp
thuận lọc máu liên tục CVVH ít có vấn đề hơn so với CAVH. Đến năm 2001.
Hệ thống lọc múa nhi khoa được thiết lập tại Mỹ đến năm 2012: The Cardio
Renal Pediatric Dialysis Emergency Machine (CARPEDIEM). Máy lọc máu
mini được sử dụng cho trẻ sơ sinh được sử dụng [7].


10

HĐã hơn 20 năm kể từ khi áp dụng lọc máu liên tục đầu tiên ở trẻ em,
các nghiên cứu về lưu thông tuần hoàn lọcluân chuyển mạch máu, và cải tiến
các vật liệu lọc cho phép tối ưu hóa độ bền và thời gian duy trì quả lọc máu;.
Sử dụng lLọc máu kết hợp với tăng liều thẩm tách và hiệu quả của hệ thống;.
Tối ưu hóa sự siêu lọc và quản lý tình trạng quá tải dịch. Cuối cùng, công
nghệ mới dành riêng cho trẻ em cho phép áp dụng lọc máu liên tục khả thi và
dễ dàng đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ được triển khai rộng rãi và đem lại hiệu
quả cao : một lĩnh vực mới về thận cần được chăm sóc đặc biệt, dành cho
bệnh nhân nhi khoa, đã được phát triển đầy đủ [7], [8].
Trên

thEN.CITE

BUTT2008
98