Tải bản đầy đủ

mạch điều khiển và kiểm soát trong hệ thống điện


.

1. M~ch dii;n nha't th(( 13gl ?
M~ch di<$nnha't thti' Ia m~ch di<$ntitp nh~n cac ngu'Ondi<$ncaD ap dtn tr~m, bitn
odi oi<$nap cua ngu'On di<$nnh~n dl1Qc,sau 06 phan ph6i di ngu'On di<$nc6 di<$nap da
hitn odi. M~ch di<$nnha't thti' g'Omc6 cac cap d~n oi<$nde'n va di (cap tren khong ho~c
cap ng~m) no'i vaG cac thanh g6p di<$n(thanh cai) thong qua cac may c~t di<$nva daD
cach Iy; di<$nap cua ngu'Ondi<$nnh~n dl1Qcbitn ddi nho cac may bitn ap It;ic; c6 cac thitt
bi baa v<$caD ap ( c~u chi caD ap, van cho'ng set); c6 cac may bitn dong di<$nde' bie'n d6'i
dong oi<$ncaD ap thanh dong di<$nh~ ap c6 cl1ong d() dong di<$nnho hdn (cung ca'p tin
hi<$udong di<$ncho thie't bi do de'm di<$nva rd Ie baa v<$);c6 cac may bie'n diCn ap de'
bitn odi di<$nap caD thanh tin hi<$uoi<$nap h~ ap (cung ca'p tin hiCu di<$nap cho thitt bi
do oe'm oi<$nva rd Ie baa v<$);co may bitn ap tt! dung de' bitn d6'i oi<$ncaD ap thanh di<$n
h~ ap (ngu'6n oit?n h~ ap tt! dung de' cung ca'p cho m~ch di<$nnhi thti', m~ch oi<$ntha'p
sang ...). Ngoai fa, trong m~ch di<$nnha't thti' cua tr~m bitn ap, con co the' co cac may bu
d'Ongb(), cac t\;1di<$nbu. M~ch di<$nnha't thti' lam vi<$c0 dit$n ap caD (ca'P dit$n ap caD
6kV,IOkV, 15kV, 22kV, 66kV, I IOkV, 220kV, 500kV ...).

2. M~ch nhi thu (m~ch di~n kiim soat) la gi ?
M~ch nhi tht1 (m~ch di<$nki~m soat) g'Omcac m~ch di<$nc6 cac cht1c nang kj~m

soat s\f v{in hanh cua m~ch di<$nnha't tht1 (di-eu khi~n, chi thi tr~ng thai, do d6m thong so'
di<$nva baa v<$m~ch di<$nnha't th(t). M~ch di<$nnhi tht1 c6 cac cap di<$nki~m soat, cac
day d~n di<$n,cac thie't b~ di<$nnh~ tht1 (thie't bi do de'm di<$n,thie't bi di-eu khie'n, rd Ie baa
v<$,...) duQc no'i m~ch theo cac trlnh t\f nha't dinh. M~ch di~n nhi tht1 lam vi<$c<'1di~n ap
tha'p (du(Ji IDDV ), dung dong di~n mQt chi-eu (chie'm ph-an l(Jn cua m~ng di<$nnhi th((
trans tr~m) va dong di<$nxoay chi-eu (chie'm ph-annho cua m~ng di~n nhi th((). M~ch di~n
nhi tht1 duQc l.1p d~t trans cac tu blmg di<$n;trong cac tu truy-en dQng di-eu khi~n thi6t bi
dj9n, trans mudng cap, o'ng cap, hGpcap.
Ngoai m~ch di<$nnhi tht1, trans tr~m bitn ap con c6 cac m~ch di<$nh~ ap khac la
m~ch di<$nth.1psang, m~ch di<$nthi6t bi thong tin lien l~c.

3. Cac chuc nang cua m'4chdi~n kiim 80at trong tr'4m bic'n ap ?
a) Chuc nani! di-eukhit1'n:
M~ch di~n kie'm soat dung de' di-eu khie'n s~ v~n hanh cac thie't bi di~n nha't thu.
Day la lo~i m~ch di~n di-eukhie'n. Thi dQ : m~ch di~n di-eu khie'n dong md may c~t di~n.
di-cu khie'n dong md dao cach ly; m~ch di~n di-eukhie'n cac thie't bi lam mat va b() d6'i na'c
135


.

c6 tai cua may bitn ap. Ngu'Onuit?n ca'p cho m~ch uit?n ui-eu khi~n u6ng md cac may c;1t
tchi'Bu cung cKp uQc l~p tit cac gian Ac quy
48v. 110v. 220v u~t t~i tr~m. Chi m()t So'it truung hq"pdung ngu'l>nm~ch ui~n ui-eu khie'n.
b) Chli"c nan!};do utm dien:

0

Mc;1Chdit?n kie'm soat dung de' do, de-mcac thong so'v(in hanh di4n cua mc;1chdit?n
nh{{t thu. C6 hai loc;1imc;1chdit?n tht1c hit?n chuc Dang do de-m dit?n, d6 la : mc;1chbie-ndong
dit?n va mc;1chbie-n dit?n ap. Hai mc;1chdit?n nay rieng re, khong no'i lien ke-t dit?n vdi
nhau, tuy co the' cung no'i de-nde' c{{p hai tin hit?u dong, ap cho mQt thie-t bi do de-m.Mc;1ch
bie-n dong dit?n mc1cno'i ti6p t~ cuQn day thu c{{p cua may bie-n dong dit?n de-ncac cuQn
day dong dit?n no'i lien ti6p cua cac thie-t bi do de-m. Mc;1chbie-n dit?n ap m.;{csong song
cuQn day thu c{{p cua may bie-ndit?11ap vdi cac cuQn day dit?n ap cua cac thie-t bi do de-m.
-Do cufJng d() dong di~n (A, KA) cua cac dufJng day nh(in ui~n va ph at di~n cua
tr<;lm;do di~n ap (V, kV) cua cac thanh cai, cua dufJng day; do cong sua't tac d~ng (KW,
MW), cong sua't phin khang (kV AR, MV AR) cua may bitn ap, dufJng day; do t'an s6'
dong di~n (Hz), do h~ s6'cong sua't (COSCf))
-Be'm dit$n nang lac dt,ing (KWH, MWH), dit$n nang phan khanS (kV ARH,
MV ARH) truyBn tcii qua may bje'n up; dit$n nang nh~n ho~c phat cua cac dUl'Jngday.
c) Chuc nang bao ve rd Ie:
M~ch di<$nkit:m soat dung dt: bao v<$m~ch di<$n nha't thlf, bhng cach CUDSca'p lien
t\lc cac thong so'vcjn hanh (tIn hi<$udong di<$n, di<$n ap) tr~m cho cac ro Ie bao v<$,dt: cac
ro Ie tac dQng mo cac may cc1tdi<$n, cc1tdi<$nIo~i trir cac ph-an ttt m~ch di<$n nha't thlf bi sl;i
co'trong

khi dang vcjn hanh, ra khoi llidi di<$n,bao dam cho cac ph-an ttt khac tie-p t\lC vcjn

hanh b)nh thliong.
M~ch di<$n ro Ie bao v<$g'om m~ch bie-n dong di<$n va (ho~c) m~ch bie-n di<$n ap
ca'p tin hi<$ucho ro Ie va cac tiEp dit:m cua ro Ie th) no'i vao m~ch di~n tac dQng mo may
cc1t.Cac ro Ie bao v<$kit:u di<$n ttt c-anc6 m~ch di<$n ca'p ngu'on nuoi.
M~ch biEn dong di<$n mc1c n6i tiEp cuQn day thlf Ca'p cua may bie-n dong qua cac
cuQn day dong di<$n cua ro Ie bao v<$.M~ch bie-n di<$n ap n6i song song cuQn day thlf Ca'p
cua may bie-n di<$n ap vdi cac cuQn day di<$nap cua cac ro Ie bao v<$.
M~ch tac d()ng cua ro Ie dliQC no'i tir tie-p dit:m cua ro Ie de-n m~ch di-cu khit:n mo
may c"t di<$n de' mo tl;i dQng may cc1t khi c6 sl;i co'. M~ch bie-n dong di<$n va m~ch bie-n
di<$n ap Ia Io~i m~ch ca'p tin hi<$u di<$n xoay chi-cu cho ro Ie th) m~ch lac dQng cua TOIe va
m~ch ca'p ngu'On nuoi cho ro'le la m~ch dung di()n mOt chi'Bu ca'p tir gian c1cquy cua tr~m
biEn ap.

d) Chttc nang chi thi trang thai va bao hieu sl! co':
M~ch dit?n kil;m soat dung dl; chi thi tr~ng thai lam vit?c cua cac thie't bi dit?n nha't
thli' (m~ch dit?n chi thi tr~ng thai) khi v{in hanh binh thlfong va baa hit?u khi c6 s\f co'
(m~ch dit?n baa hit?Us\f cO).
M~ch di~n chi thi tr~ng thai thu(Jngdung den bao tr~ng thai thie't bi, nhti :
136


.

-Tr'ilng thaj may c~t dit$n "D6ng" (den do sang), "Md" (den xanh Jl,lCsang) "Md tl! d()ng
do ro Je baa vC lac d()ng" (den trc1ngho~c yang sang)
-Den chi thi tr'ilng thai "dong" ho~c "md" cua daDcach Jy;
-Den chi thi che-d() Jam vit$c cua thie-t bi lam mat ~ay bie-nap.
M'ilch dit$n baa hit$u sl! co'dung am thanh (chuong dit$n, coi diCn) dt- baa d()ng khi
c6 dl! co' trong tr~m bie-n ap (nhl.! sl! co' Jam ro Ie baa vt$ lac d()ng md may c~t; sl! co' cua
thje't hi dj~n nha't thlt: may bje'n ap, may c.1t ...) va dung den haD sl! co' (ho~c dung tin
hit$u co cua ro Ie co hit$u) dt- chi thj thje't bj c6 sl! co', Io'ili sl! co', pha (A, B ho~c C) bi stf
'"
co
Ch(( nang lrUven
t '" tJn
" rueu
C. ,-nuc
h
xa :
W

.A

M~ch ki~m 803t c6 chti'c nang truy-entm hi~u xa nhu : tin hit':;ubao v~, tin hi~u do

]ttong...

4. Vi sao rn~ch dii?;nnhi thu ( di'eu khi~n, bao vi?;) sit d\lng ngu'on dii?;nrn()t chi'eu thay
VI ngu'on di(;n xoay chi'eu ?
Ntu m«:ichnhi thu sti' dl,lng ngu'on xoay chi-euthl khi Sl;fco' ma't di~n toaD tr~m ho~c
ma't di~n tl;f dung, se khong c6 ngu'on di~n cung ca'p cho m«:ich,trong khi d6 ngu'on di~n
mQt chi-eu t«:iitr~m bitn ap dltQ'ccung ca'p tir gian blnh ~c quy c6 tlnh cha't ~n dinh va tin
c~y caD.
N eu
'" tr<:1mmat
~ nguon
'" xoay c hleu,
o'" d lyn
O"
" c hIt;U
o~ tu
...,,;'
x cun
~ ue
."N I'am nh Iym
mQt
ac quy van
o"
Vl,l baD v~, dieu khj~n khong gay nguy hi~m cho tr~mo
Vdi chi c6 gian blnh ~c quy d~ cung ca'p thl sau mQt thai gian dung IltQ'ng cua n6
se giam va se c6 luc ngu'on mQt chi-eu nay khong du d~ cung ca'p cho m«:ichdi~n nhi tht'io
Vi v~y may n«:ipt«:iitr«:imlam nhi~m Vl,l bitn d6i ngu'on di~n xoay chi-eu thanh mQt chieu
d~ cung ca'pcho m«:ichva n~p cho ~c quy 0

5. Cae lo~i sd d() dii;n trong tr~m bitn ap ?
a) Sd d'o mot sdi (One -line diagram):
Chi ve m()t m~ch (thay VI ve uti ba m~ch) u6 trlnh bay m(;ich ui9n xoay chi-eu ba
pha, nhltng trcn sd d'o vfin ve dti tc1'tcae thie't bi (du cho thie't bi a'Ychi n()'i m~ch trcn m()t
pha ho~c n()'i m~ch tren ba pha) va each n()'i m~ch di~n lien ke't cae thie't hi.

e

-Ne'u so d'o m()t sQi chi ve cac thie't bj di~n nha't thu va m.;ich di~n nha't thu thi cq so d'o
m()t sQi nha'tthu.
-Ne'u sd d'o m()t sQi ve m.;ich di~n nha't thu va ve them cac m.;ich nhj thu, bie'n dong di~n,
bie'n di~n ap n6'i vdi cac thie't bi do de'm di~n, ro Ie bao v~ (va co the' con vc cac duong
net out chi s11tac o()ng cua ro Ie bao v~ lam mo cac may cc1tdi~n lien quan) thi co so d'o
m()t sQi nha't nhi thu.
137


Tren sd d'o mQt scJi,c6 ghi cae thong s6 ky thu~t dinh muc va chi danh v~n hanh

cua
t h 10t
'~ ht.
'
~ cae
,

b) Sd d'o ba sdi (three -line diagram) :
Ve dti ba m~ch de' trlnh bay m~ch <1ic$n
xoay chi'Buba pha, the' hic$nta't ca cac thie't
bi (m(:jt pha, ba pha) va cach n6i m~ch dic$nlien k~t cac thie't bi dic$n.
Sd d'o ba s<;1ic6 the' chi ve m~ch dic$nba pha nha't thlt ho~c chi ve m~ch dic$nba
pha nhi thlt bi~n dong dic$n,bitn dic$n ap va cfing c6 the' ve ca m~ch ba pha nha't, nhi thu
nay trcn cung m(:jt sd <1'0.
Tren sd d'(j ba sQ'i,co ghi cac thong s6ky thu~t <1inhmuc va chi danh v~n hanh cua
cac thi~t bi dic$n.
c) So' <1'0n!!uycn Iv (Schematic diagram)

Ve m~ch di~n no'i cac thie't bi theo qui 1u~tva trlnh tl! nha'tdinh. nhdm trlnh bay ro
rang nguyen 19 v~n hanh cua mQt hay nhi'(;u m~ch di~n.
Sd d'(j nguyen 19dl!Qc ve dl!di d~ng hdQ nha'thoi;\c khai trie'n
-Trong so d'o nguyen ly dC;inghQp nha-t,mdi mQt thie't bi (g'om cac ph-ant\i' khac nhau hQp
thanh va mC;ichdi~n n6'i giua cac ph-ant\i' a-y)duQc ve hen trong mQt khung gidi hC;inb~ng
duong vo net dti't, con tren duong khung thl vo cac d-auc\fc n6i cua cac ph'an t\i' trong thie't
bi n6i ra d-ay du cac mC;ichdi~n hen ngoai cua thitt hi. Nhu v~y, cac mC;ichdi~n do c6
chuc nang khac nhau nhung ne'u n({i de'n cac ph-an t\i' khac nhau cua cong mQt thie't bi thl
v~n dud'o nguyen ly dC;inghQp nha-t, do d6, bao g'om cac so d'o n6'i m~ch ngoai cua thie't hi.
Ngoai fa, ne'u mC;ichdi~n hen trong thie-t bi c6 nhi-euva ph((c t~p thl so d'o nguyen ly dC;ing
hQp nha-tchi ve cac mC;ichdit?n ngoai n6'i de-ncac d-auclfc tren duung khung gidi h~n chi
thie-t hi, con mC;ichdit?n hen trong cua thie-t bi dliQc ve rieng tren so d'o n6'i nQi bQ cua
thie-t b4(Internal connection diagram).
-Trong sd d'o nguyen 19 d~ng khai tri~n, rn~ch die;n dlf(jc ve theo chi-eu ngang va dQC,n6i
d~ d '" d 'A
"'"
h d '~ '" d .,
h
kh '
h
.~
h '~
.. d 'A
tII tern au en tern CUOtcua rn~c t¥n ay, t qua cac p an t1J ac n au cua C"C t tt;t
bi khac nhau, th~ hie;n ra rang d~ hitS"unguyen 19 v~n hanh cua rnC;ichdie;n. Nhlf v~y cac
thie't bi da dlfQc ve khai tritS"ndtS"cho cac ph'an ta cua thie't bi ve n6i theo cac rn~ch die;n
co chuc nang khac nhau tren cac sd d'o khac nhau. Thi dlJ : cac cuQn day cua rd Ie baa ve;
dlf(jc ve n6i trong sd d'o rn~ch bie'n dong die;n, bie'n die;n ap va cac tie'p ditS"rncua rd Ie a'y
dl1QCve n6i trong sd d'o rn~ch di-eu khitS"nrnd may c~t die;n.

'" .

d) Sd da n6i day (wiring diagram):
So <1'l)no'i day thlfong dung cho m~ch <1it';nki~m soat. So <1'0chi d~n vi tri n6i hai
uau
'" d ay
" dan,
x
mau
... vo bQc d ay,
" t ""'
teltd ten day,
" ' ) VI
' t n'
"' htQu
,of'" cua
.x' mot d ay
" d an
x utQn
.of'" ( C6 gh t' so
.X

no'i cac 16i cap dit?;n(c6 ghi so' hit?;ucap, tie-t dit?;ncap, s616i cap ...) no'i de-ncac thie-t bi
dil$n ki~m soat va cac tr~m n6i day nhhm thl!c hil$n m~ch dil$n da xac dinh trong so d'O
nguyen 19.
So d'o n6i day c6 th6 dliQc thay thtbhng cac bang n6i day (wiring table), bang n6i
cap (cable table) g'om cac chi titt vi tri n6i hai d-au day dAn, hai d-aucac 16i cap; mall
138


.

day, titt di~n va s(fhi~u day, titt di~n 16i cap, s(f16i cap, s(fhi~u cap ...ghi trong cac cQt,
cac hang cua bang.
Cac lo:;1iso d'o mQt sQi, ba sQi, so d'o nguyen 19 va so d'o n(fi day trlnh bay m:;1ch
di~n n(fi giua cac thi6t bi. Ngoai ra, con c6 so d'o b(ftrf thi6t bi, so d'o kh(fi.
e) So d'l) kh(fi (block diagram):
Trliang h(;1pthie't hi di4$nc6 ca'u t~o g'am nhi-cu ph-an ta dli(;1cke't n6i bdi nhi-eu
m~ch di4$nphuc t~p thl kh6ng thl: trlnh bay chi tie't loan thl: m~ch di4$ntrong sd d'a n6i
n()i b() cua thie't bi, ma trlnh bay dlidi d~ng Sd 8b Kh6i (thf dt.I m~ch dic$n n()i b() cua cac
thie't bi tit d()ng di-cu khil:n, do de'm dic$n,rd ]e bao vc$...c6 ca'u t~o kil:u dic$nta). Sd db
kh6i ph an tich ca'u truc va nguyen ]9 lam vic$ccua thie't bi bhng cach ve va s~p d~t theo
thu ttf cac kho'i chuc nang (functional unit) cua thie't hi, c6 cac dliang no'i gil1a cac kho'i dl:
chi stf lien l~c gil1a chung. Do d6, bie't dli(;1ctrlnh ttf va phlidng phap xa 19 tin hi4$unh~n
dli(;1cd kho'i da'u lien, qua cac kh6i tie'p theo, dl: trd thanh tin hic$uph at ra ttr kho'i sau
cling cua thie't bi. M6i kh6i k9 hi9U bhng m()t khung chl1 nh~t, ben trong khong ve m~ch
di9n cua kh6i ma ghi ten gQi ho~c k9 hi4$uchuc nang cua kh6i. Thf dt.I kh6i ca'p ngu'an.
kho'i so sanh, kho'i dinh thai (time delay Unit), kho'i khuYe'ch d~i ...
f) So d'o h6' tri thie't hi (Layout DiaJZram):
Ve St;lb6 tri thitt bi tren m~t b~ng, vi tri cac thitt bi dit?n ki~m soat (thitt bi di-eu
khi6'n, bitn d6'i dit?n, do dtm dit?n, rd Ie bao vt?, tr~m n6i day...) tren cac tu bang dit$n, vi
tri lc1pd~t cac cap dit?n trong cac mtfdng cap, 6ng cap trcn m~t b?ing tr~m bitn ap (sd 0'6
b6 tri cap -Cable Layout).

139


.

6. Ky hi~u trong sd d(, mlJch di~n ?
M.;lch dit?n nha't, nhj th(t va cac thi6t bj n6i vao m.;lch dit?n dItQc trlnh bay trong sd
dd bhng cach dung cac ky hit?u. Cac ky hit?u c6 thevkhac nhau chut it tuy theo lieu chutJn
ky thu~t chQn dung devthi6t l~p sd dd. Sau day la cac ky hit?u thItCfng dung (tieu chutJn
IEC -International Electrotechnical Commission Standard)

Giai thi'ch

-

DC

I

chi~u
Dong di~n XOOy'
m
-~=:J.-1I.

Thi~tbi chongset,(LiqhtninQ

~~

Khe.h'o ph6ng di.en

'f1:
,'-

~
ITdc.d<$ngbcJ"n9cdch
"Nhon

II

Doc cdch

Iy

0--

@--~

Ta'c dqng bO'ngcach

.f--

"Xoa~'1

--

811-1'i

(Turning)

c1Qnq~~

~--

"(an ",

.lrY~

( Lever)

Q---

.

ITaGcl9ng b<)'ngdqng
cd di~n
Trqm

0-

~

n8i dol) don

(Terminal)

Moi n8i co the' keo

-~~-

-,-

I rut tach roi m dL/9C
(withdrawable

---Q::::D--

.

-L

~unctjOr1J

not mqch dondl~n~~

(Link)

!W

-

No'i do't (Earth)

thao tc1c co kh06 lien,dQnq
cd khi')
Doc ca'ch Iy co Io:p
Idoo n8'i do't mqt phlQ

"~i

-

@---

cat,I cti~n

(Circuit Breaker)

@--~

(Pushing)

I

I
!,TOc
~
ICO'
I(

gap)

May

E---

0

(5pork

( Isolator)

-L

0

Ar~ster)

(fhQOtac co khob
lien dqng cd khi')

I

U

II

] [
[

I

fIJ
I!4u





.

7. Chi danh v4n hanh cua cac thie't bi trong tr~m bie'n ap ?
Chi danh v~n hanh cua cac thi6t bi trong tr~m bi6'n ap, ke' ca tr~m 500kV ( d{tc
bi~t ) moi tham khao trong man v~n hanh tr~m cua b() cifm nang dao t~o nay.

8. Chi danh cac rd Ie bao vi; thu'ilng dung?
Chi danh cac ro Ie trong tr~m bi~n ap, m(ji tham khao trong man role cua bQ cgm
nang daD t~o nay.

9. To bang dif:n kiim SORtla ga?
Cac thie-t bi di~n ki6'm soat (di'Bu khi6'n, 00 de-m, chi thi, rdle bao v~) dlJQ'c]~p ireD
cac tll bang di~n ki6'm soat.
+ Drfi vtli tr{lm biffn tip ngoai troi : cac thie't bj di~n nha't thli' va cac thanh cai, day
d§n nha't thli' duQ'clclp di[1tngoai trdi. Cac tu bang di~n kil;m so at duQ'c l~p di[1tt~i phong
di-eu hanh. Cac cap di~n kil;m soat se n6'i m~ch di~n lien ke't giua cac tti bang di~n kil;m
soat va n6'i m~ch di~n tit cac tti bang di~n kil;m soat de-n cac thie-t b~ di~n nha't thli' d{it
ngoai triJi.
+ D6i vdi tr~m phan ph6i (tr~m ngcit di~n) trQn b() trong nha: tr~m phan ph6i dung
de' tic'p nh~n va phan ph6i di~n n~ng tit m()t (hoi;ic nhi-eu thanh cai n6i thong qua cac may
ccit di~n, dao cach ly de' n6i vdi cac dttong day. Tr~m phan ph6i trQn b() g'om nhi-eu ng~n
tu, dtt<;1c
che-t~o sc!n trQn b(), kie-u kin. B~n trong m~i ng~n tu ch(ra may ccit di~n, cac may
bie-n dong di~n, dao n6i da't, ch6ng set van. L~p tr~n va ng~n tu, httdng ra ngoai, la cac
thie-t bi di~n kie-m socii (di-eukhie-n, do de-m,rd Ie baa v~) tttdng (rng vdi thie-t bi di~n nha't
th(r b~n trong ng~n tu. Nhi-eu ng~n tu dttQc lcip ghep sat c~nh li-en hen thanh day tu, c6
thanh cai phan ph6i dit?n cao ap di;it xuy~n su6t b~n trong day tu. (Metal-Clad
Switchgear).
* Ph-ansau day mo ta tti bani! dien kie'm soat cho tram bi5n aD ni!oai troi:
M6i tu bang di~n ki6'm soat d\iQc ch~ t';lo tuy theo nhi~m Vl,l. phan lo';li nh\i sau:
a) Tti dieD di-eu khi6'n va do de'm: 1-.I~p
cac thie't bi va m<;1ch
di~n nhlf sau:
-Cac m~ch di",n di-eu khie'n d6ng, md may coitdi",n; di'Bu khi~n d6ng, md dao cach ly v(Ji
cac kh6a (ho~c nut nha'n) di-eu khie'n loip trcn m~t tu di",n.
-Cacdao
m~ch
chi thi
thaist{va
coil,
cachdi",n
ly, cac
dentr~ng
chi thi
co'.bao hi",u st! co' v(Ji cac den chi thi tr~ng thai cua
. may
-Cac m~ch do de-m dit?n v(Ji cac thie-t bi do d6m A, V, W, V AR, Hz, coscac kh6a chQn m~ch do ba pha cho dong dit?n, dit?n ap.
-Cac m~ch di-eu khie'n b(> di-eu chinh dit?n ap c6 tlii va b(>chi thi vi tri na'c di-eu chinh dit?n
ap cua may bie-n ap.
144


v

Ben trong tu bang dit?n di-cu khi~n va do de-m c6 chu6ng dit?n, coi dit?n, cac b()
bie-n d6i di9n, cac day dAn n6i m~ch, cac tr~m n6i day va cac cap di9n ki~m soat n6i dc-n

.

tu.
Trong tr<;imbie-n ap. c6 tht$ c6 nhi-eu tu dit'$n die'u khit$n va do de-m. M6i tu c6
nhit'$m vv di-eu khie'n, do de-m cho m(>t so'thie-t bi nha't th([. Tren m~t trl.t(Jccua tu di-eu
khie'n, c6 I~p cac thanh mica dc:':ptheo hlnh gio'ng nhl.t sd d'o m(>t day nha't th([ cua tr~m.
Mau cua thanh mica thay d6'i theo cac dit'$nap khac nhau tren sd d'o m(>t sQi nha't th([. Khi
quan sat day tu bang dit'$ndi-eu khie'n (g'()m nhi-eu tu ghep sat bell theo th([ tlf vi trf nha'l
djnh), nh.;in bie-t dl.tQcsd d,()m(>tsQi nha't th([ cua tr<;imva tlnh tr<;ing(d6ng, md, md do rd
Ie, cac slf co' ...) cua tr<;imv(Ji cac so' Iit'$udo de-m dit'$n. Day Ia cac bang dit'$n d<;ingmo
phong (s~p xe-pgio'ng nhl.t sd d'() nha'tth([).
b- Tti die" rd Ie baD ve :
Tu di<$n rd Ie baD v<$dliQc lAp cac m~ch di<$n baD v<$rd Ie g'Om cac rd Ie baD v<$
chinh, rd Ie trung gian. Cling nhli tu di-eu khi~n, tu di<$nrd Ie baD v<$dliQc lAp m~ch di~n
va cac rd Ie tlidng ung voi thi6t bi nha't thu.
Ngoai cac tu di<$n di-eu khi~n. do d6m va cac tu rd Ie baD vI,?,trong tr~m con c6:

-I'll phan phol di~n xoay chi-eutl! dung.. LAp cac ap-to-mat va cac thie't bi do V, A,
WH va m~ch di~n dung de' tie'p nh~n ngu'Ondi~n xoay chi-eu h~ the' ( ba pha 380/220V)
cua may bie'n ap tt:!dung va phan pho'i cho cac ph\l tai trong tr~m.
-Tu phan ph{j'i di?n mQt chi-eu..dung d6' tie-p nh~n ngu'on dit?n mQt chi-eu (1 IDV=,
22DV=) do gian ~c quy cua tr~m cung ca'p va sau d6 thong qua cac ap-to-mat di. phan
ph6i cho cac m~ch dit?n ki6'm soat cua tr~m. Trong tu, co I~p cac thie-t bi do V, A di. do
dit?n ap, dong dit?n mQt chi-eu.

10. Cap di~n kiim soat 13gl ?
Cap di~n kil:m so at dung dl: n6i m~ch di~n kil:m soat, tit cac tu di~n kil:m soat
dlS'ncac thilS'tbi di~n nha't th(t va n6i m~ch giua cac tu di~n. Cap di~n kil:m soat dlft~o vdi cach di~n chill di~n ap 600V (c'an phan bi~t vdi cap lI!c, cap thong tin). Cap kil:m
soat g'Om nhi-eu 16i b~ng d'Ong, c6 bQc vo cach di~n rieng cho titng 16i.Vo 16i cap b~ng
nhlfa polivinil, polyetylcn, b~ng caD su, dlfs6d~ phan hi~t cac 16i. Con vo cach di~n cua cap cling h~ng nhl.ia polyvinyl. b~ng caD su
khong chay va cling co lo~i vo cap hQc bhng chI.
Trong tr~m bitn ap, cap ki~m soat di~u phlti c6 ghi so' hi~u cap t~i hai d'aU,(j ch6
cap re nhanh.

11. Cac quy dinh ky thu~t v~n hanh va st'tachua m'i)chdi~n ki~m soat?
San day Ia tnch d~n cac quy dinh ky thu~t cho cong tac v~n hanh va sita chl1a h~
th6'ng cd Ie bao v~ tl,i dQng, thie-t bi do de-ill, mCilchdi~n nhi thu.
145

BIen~

ap


.

-Trong vcJnhanh, phai baa dam cac di'cu kil$n de' cac rd Ie baa vl$, thie-t bi do
de-m va tt{ dQng dil$n, cac m~ch dil$n nhi th(( lam vil$c dtlQc blnh thtlong theo cac lieu
chu.1nqu6c gia va guy trlnh ky thucJt(nhil$t dQ, dQ .1m, dQ rung cho phcp va dQ sai Il$ch
thong s61am vil$c v(Ji thong s6 djnh m((c).
-Trcn cac bang dit?n di-eu khie'n va bang ro Ie bao ve;, d ca hai m{lt tr\tdc va sau
bang, phai ghi chi danh cac role bao vt?, cac thie't bi di-eu khie'n, thie't bi do de'm theo chi
danh quy djnh cua di-eu dQ va c6 ky hit?u phu hcJpvdi so d'o de' nhall vien v~n hanh thao
lac khong bi nh-aml§n.
-Khi thi6't bi chmh hen m~ch di<;n nha't th(( dang Jam vi<;c ho~c dang (j vi trf dl{
phong thi he; th6'ng ro Ie bao ve;. tl{ dQng hen m~ch nhi th(( cua thitS'tbi d6 phai (j vi trf
Jam vie;c. chi trir nhung cai c~n phai c~t ra do yell C~ll cua phuong th((c v~n hanh.
-Khi tach ra kh6ng cho lam vit$c ho~c bi hlf hong m()t vai rd Ie baa Vt; nao d6 thi
cac rd Ie baa vt$con l'i1iv~n phai baa dam dit$n. Nc'U nhilng di-eu kit$n d6 kh6ng d~t dlfQc thi phai d~t baa V9 t~m th<:Jiho~c phai c~t
uit$n cac thie't bi ho~c dlf<:Jngday d6.
-Ta-t ca cae trtfcua cae rd Ie bao vt$ va tl1 dQng cling nhtf khi tha-y htf hong m~ch dit$n ho~c rd Ie c-anbao
cao ngay cho cd quan quan I"} ca-ptren de' xem xet, phan tlch va lo~i tr\1, sli'a chua.
-cac rd Ie bao vQ, tlf d()ng va m~ch diQn nhi thu phai duQc djnh ky ki~m tra. Sau
filii l-anlac d()ng sai ho~c t~ ch(fi lac d()ng, cac thic't bi nay phai duQCtic'n hanh ki~m tra
bl1 sung (sau slf c(f) theo quy trlnh d~t biQt.
-f)i~n tro cach di~n d6i vdi da't cua ml.ich di~n nhi thli' c6 n6i lien ke't vdi nhau v-e
di~n cung nhu gil1a cac ml.ich chli'c DAng khac nhau khong c6 lien ke't vdi nhau v-e di~n,
do b~ng mcgomet 1000 Yon, khong duml.ich lam vi~c vdi di~n ap t~ 60 yon tro xu6ng, dumay bie'n ap cach ly thi di~n tro cach di~n khong du<;1C
be hdn 0,5 megom (0,5M.Q) va
dung megomet 500 yon de' do.
-Lam vit';c trong cac hc$1h6'ngrd Ie bao vc$,1t!dOng, di~u khi~n tit xa phai do cac
nhan vicn da dl!(jc hua'n luYt';n va dl!(jc cho ph6p lam vi9C dQc l~p tren nhl1ng thiEt bi d6.
-Lam vjl:;c d cac bang dj'eu khj6'n, rd Ie bao vl:;, tlf d()ng djl:;n phltj thlfc hjl:;n cac
bjl:;n phIlp ngan ngira vj~c c~t dj~n nh-am l~n cac thje't bi va chi dliQc dung dl.ing Cl.i c6
cach di~n to't. Phai c6 sd d'l>nguyen 19 da'u day hay nhl1ng sd d'l>khac, kho'i lliQng cong
vi~c va trlnh tlf thlfc hi~n khi lam cac cong vi~c tren. Khj ke't thuc cong vj~c phltj kj6'm
tra l~j slf chfnh xac cda m~ch n6'j dong djl:;n, dj~n ap va m~ch thao lac, dj'eU khj6'n ( theo
nguyen t~c kj6'm tra biing cach cho ho~t d()ng tht'i).
-Cu()n day thti' ca'p cua may bie-n dong ui~n lu6n lu6n khep kin m~ch vui rd Ie,
thie-t bi do de-m ho~c n6'i tdt I~i. M~ch nhi thti' cua may bie-n dong va may biEn dit?n ap

phai c6 die'mn6'i da't.
146


.

12. Sd dD n01 ba may bic'n di~n ap ?
a-Sd d,()D6i ba may bitD dieD aD thco hmh sao-sao (Y~II):

Hlnh 1)

A
B

c

B

G.

a

c

b

Hinh 1

f)i~n ap pha phia thu ca'p 13:
VIA

UZA = UZa-n= Ku

UZB= UZb-n= ~
Uzc = UZc-n=

Ku = Ti s6'bi~n d6i di~n ap cua may bi8'n di~n ap

-UIC
Ku

f)i~n ap day khi ba pha can bhng :UZAB= UZBc= UZCA= .J3 UZA= .J3UZB= .J3 Uzc
eN6i day sd ca'p va thli' ca'p cua ba may bitn dit$n ap dung cl,ic tinh d~ baa dam' sd d'O
0

vectd dit$n ap dung.
eD~t chi ho~c ap-to-mat d~ baa vt$ ch6'ng ngc1nmc;\chthli' ca'p. C'au chi ho~c ap-t6-mat
phai d\t"c d~t (:Jca ba pha.

147


.

.Di~m trung tinh phfa thli' ca'p ph:1i n6i da't. Khong d~t c-aucht, ap-to-mat ho~c thi6t bi
thao tac d6ng ng.1ttren day dln n6i da't.
h-Sd d'o ha may hie-DdieD aD theo hinh sao-sao-tam-2iac h{j(y~LY~~_.

AB

A
-

C
A
~

X

~-A..r-

lA

t

~

X.

\A
1-

X

~,.

~

B

G

Q
\

102<1°21\8
I

~.\
c

~~'b

U'/BC

(Hinh 2)

.CuQn thu ca'pchinh (W

V,) n6i YN, ca'ptin hi~u cho cac thie't bi do de'mva rd Ie bao

v~. Cac di~n ap pha, di~n ap day nhu 0 m\}c a.
C
.uQn

A

'/.
h .K
, h
h ' K h ( 110 V ) K'
d '1':. ' U d A k 'A
,
t u cap P \l 3
,nOl tam glaC (1cap tIn If;U lyn ap pq e lern tra tInh
'A

tr~ng cach di~n cua lttdi di~n g'om c6 Van-met do di<$n ap th(( tLf khong, rd Ie bao v<$
ch~rn dKt xoay chi'eu 64A).
Khi v~n hanh blnh thttong, ba pha can b~ng, di~n ap giua hai clfc hd rn~ch p, q la
Up-q = Uo= 0,
Khi c6 ch~rn dKt pha (A, B ho~c C) thl Uo = Up-q~ 0,
0

13. Sd d'o no1 ba may bitn dong dif!in ?
a-Sd d'() n6i ba may bitn dong dien theD hlnh saDYn Dhia thu Ca'D: (Hinh 3)
148


.
>51
;>51

Cac dong dic$nday 13:
IIA = Kr.[2A ; [IB = KI.I2B ; IIC = KI.12C.

A

c

B

PI;

P1<

~i8

tic

P1(

J

~t.A

r
,
t(-'Y~
+
L

.!:I!.,..

r.-l~~V""'\._++J~Y\_+-+-J-Y~-~--~ r
1 :-

,

1

I

I
I'I

I
I

I
I

I
I

I
II

!.

1

~

I

'"

rY""'\

r--I

,~

~

c

*

f.

[

[
~S2

.

'1,;

( >51

}52

~

-L

PZ<

L

J

,

L

r-v-\

rr

:

-il

:
I
rv-"\!

.

-1-

I

I

I

I

I

I

I

I

I

I

I

I

I
I

I
I

I
I

I
I
I

!I

L

J

I

!

I

!

J

I
I

~
I

Pc

r
j:
+/~_++f~+t--lY\-+-~_./-Y'\-.1
I
I

I
I

1

~.-rv--'\-4.- I

.I

I

I
I

J

1

I
I

I
I

Pc<

.

,
,
!

l__~__i
'
I

( Hinh 3)

0

Khi co ng~n m~ch mQt pha, hai pha ch~m da't ho~c khi dong di~n tren ba pha
khong can bhng thi IIA + lIB + IIC * 0 nen co dong di~n I2Nch~y trcn day trung tinh cua
m~ch th(f ca'p bitn dong.
So d'o n6i thli' clip ba may bie'n dong theo hillh sao dliQ'c dung cho h-au he't cac
m~ch dit%ndo de'm va ro Ie bao vt%,do d6 dliQ'cdu ba dong dit%nday ch~y tren ba pha.
.C'an n6i day sd ca'p va thu ca'p cua ba may bitn dong di~n dung cl{c tinh.
.M~ch thu ca'p may bitn dong phai c6 di~m n5i da't ( di~m trunh tmh ho~c m(>t
trong cac d'au ra cua cu(>nthu ca'P).
.Khong d~t c'au chi, ap-to-mat, titp di~m phl,l thu(>cho~c ba't cu m(>t thie-t bj thao
tac d6ng ngcit nao n5i titp tren m~ch thu ca'p bi6n dong d~ tranh hd m~ch.
149






.

Oat k~ dung kern vdi may bi~n dong di~n va may bi~n di~n ap c6 tht- ve v~ch do
tren m{lt chi thi cac tri sO'da nhan v(ji Ku. K1 d~ uQc trlfc ti~p cong sua'tlac dt,ing cua m~ch

di~n sd ca'p.

19. M~ch di~n dung mQt oat kc'ba pha hai ph'antll' di do c6ng so«t tac d\lng?
Cong sua't tac dl.Ing t([c thoj cua m~ch dj~n ba pha la tl1ng ba cong sua't t([c thoj
cua m6j pha :
P = PA+ PB+ Pc = iA. UA+ iB.UB+ic.uc
(1)
Trong m~ch di~n ba pha ba day (du tai can bhng hay khong can bhng) va trong
m~ch dj~n ba pha bd'n day can bhng, thl :
jA + jB + ic = 0
jc = -iA -iB
(2)
Thay jc = -jA -jB vao bi/;u th([c (I), dl!Q'c:
p = jA(UA-uc) + jB (UB-uc) = jA.UAC+ jB.UBC

0

Hinh ve 10 : M~ch bitn dong di~n va bitn di~n ap ca'pcho oat kG'ba pha hai ph-antt'i
154


.

Cong SUa'ttac d1;1ngtrung binh 13:
T.

1 T.

l~=~J JA.UAcdt+TJJ8.UBCdt= I.a.UACCOS(j)l+
To

IB.UBc COS(j)2

(3)

0

Bie'u thuc (3) cho tha'Yc6 the' dung hai oat ke' m()t pha ho{1cm()t oat ke' hai ph'an t1i'
(ph'an t1i' m()t nhi)n dong IA. ap UAC ; ph'an t1i'hai nhi)n dong lB. ap UBC)de' do cong sua't
m~ch difftn ba pha ba day (ho{1cm~ch dit?n ba pha b6'n day ~n bhng).
«/>I la g6c It'$ch pha giua IA. UAC va 2la g6c It'$ch pha giua lB. UBC), Oat k~ s~t
d tqn
'"
d Qng
"
b a p h a h at' p h'"'an t\'t.'"' gom h at' p h'"'
an t\'t
. d tqn
'"
d Qng
"
glong
"...
n h au cung
,,\
tCtC
~ d Qng
"
I am
,
quay mQt trl;lc quay chung

c6 g~n kim chi thi, M6i

ph 'an ta g'om mQt cuQn day dong

dit'$n

(tInh) va mQt cuQn day dit'$n ap (dQng),

Hlnh 10 1asd d'c,n6i m~ch oat ke' ba pha hai ph-antti'
Cong sua'ttac dQng PI cua m~ch di~n phia sd ca'pla PI = Ku.KI .Pz
Ku. KI 1acac ti s6bie'n di~n ap va ti s6bie'n dong

Tha'Y rfing ttY bi8'u thuc (2) c6 : iA = -iB -ic va iB = -iA -ic ; ne'u thay iA ho~c thay iB
vao bi8'u thuc (1) se l'an l\tQt c6 :
P =IB.UBA.cos
ho~c P = IA.UAB.coss+ Ic.UcB.cos6

<1>3:
goc It?ch pha giii'a IB va UBA
<1>4:
goc It?ch pha giii'a Ic va UCA
<1>5
:goc It?ch pha giii'a IA va U AB
<1>6
:goc It?ch pha giii'a Ic va UCB

155





Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×