Tải bản đầy đủ

Sử dụng trò chơi trong hoạt động “khởi động” nhằm tăng hứng thú, tích cực cho HS khi học môn ngữ văn 12 tại trường THPT

PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH CỦA GIẢI PHÁP
1. Không gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu tại trường THPT ...,
huyện ..., tỉnh ....
2. Thời gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu từ tháng 8 năm 2018
đến tháng 4 năm 2019.
3. Thực trạng của việc thực hiện:
Để thực hiện tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, Nghị quyết
số 29- NQ/TW ngày 4/11/2013 nhấn mạnh “Đối với giáo dục phổ thông, tập trung
phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và
bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS. Nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại
ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát
triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.” .
Đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới toàn diện trong GD&ĐT, Bộ
GD&ĐT có Công văn số 5555/BDGĐT-GDTrH ngày 8 tháng 10 năm 2014 hướng
dẫn và cụ thể hóa những yêu cầu trong đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích
cực của HS: “hình thức giao nhiệm vụ sinh động, hấp dẫn, kích thích được hứng thú
nhận thức của HS” .
Ngoài ra, yêu cầu của việc đổi mới PPDH còn được cụ thể hóa trong các văn
bản chỉ đạo về việc thực hiện nhiệm vụ năm học hàng năm của Bộ GD – ĐT;

hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Sở GD – ĐT; kế hoạch năm học của
nhà trường và kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của mỗi GV.
4. Tổng quan những thông tin về vấn đề cần nghiên cứu:
Khởi động: theo từ điển tiếng Việt, Khởi động được hiểu là “thực hiện những
động tác nhẹ trước khi bắt đầu”. Như vậy hoạt động khởi động được hiểu là một
hoạt động nhằm thực hiện những thao tác cơ bản, nhẹ nhàng trước khi bắt đầu thực
hiện một công việc cụ thể nào đó.
Trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện của ngành giáo dục, người GV
trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy cần có sự đổi mới trong phương pháp
tổ chức hoạt động để kích thích sự sáng tạo, khơi dậy nhu cầu khám phá, tìm hiểu
kiến thức của các em HS. Sự đổi mới đó không phải chỉ thể hiện trong đổi mới
phương pháp hướng dẫn HS khai thác kiến thức bài học mà còn thể hiện qua hoạt
động khởi động để các em có được điểm xuất phát tốt nhất trước khi tìm hiểu kiến
thức mới.
Năm học 2017 – 2018 và 2018-2019 cùng với các văn bản hướng dẫn, triển
khai về đổi mới dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của HS, Bộ GD&ĐT, Sở
GD&ĐT cũng đã mở các đợt tập huấn hướng dẫn GV về tăng cường đổi mới
PPDH, hướng dẫn HS tự học theo hướng phát huy tính tích cực, sáng tạo của HS.
Bước đầu GV Ngữ Văn trường THPT ... đã có sự tiếp cận, học hỏi để đổi mới
PPDH theo định hướng hình thành năng lực của người học. Tuy nhiên việc áp dụng
chưa sâu, chưa thực hiện đại trà mà cơ bản mới chỉ dùng lại ở công tác thử nghiệm


ở một số tiết học, chủ đề.
Hoạt động khởi động là bước “ thực hiện các động tác nhẹ trước khi thực hiện
công việc” nên việc khởi động cũng cần nhẹ và sinh động để tạo sự hấp dẫn cho
HS. Việc đặt câu hỏi hay tình huống khởi động cần chú ý tạo được hứng thú cho
HS: để HS được thực hiện nhiệm vụ, được tham gia trả lời câu hỏi hoặc tham gia
vào các tình huống khởi động. Câu hỏi/tình huống đưa ra ở phần này cũng cần có
nhiều mức độ trong đó nhất thiết phải có câu dễ HS nào cũng có thể trả lời được.
khi các em trả lời được sẽ phần nào sẽ cảm thấy vui vẻ, thích thú để tạo tâm lý tốt
khi vào bài học.
Ở mỗi hoạt động khởi động đều xuất phát từ nội dung bài học, nhưng nếu tình
huống nào đưa ra HS cũng giải quyết được thì các em sẽ không có hứng thú tìm
hiểu kiến thức mới, không kích thích được trí tò mò và nhu cầu học tập một cách
chủ động và tích cực của các em. Do đó bên cạnh câu hỏi dễ cần có một lượng nhất
định các câu hỏi khó liên quan đến nội dung bài học, đòi hỏi HS phải tư duy, phải
chủ động khai thác kiến thức mới thì mới trả lời được. Do đó, trong hoạt động khởi
động nếu GV tìm ra được tình huống khó nhưng lại hấp dẫn, kích thích trí tò mò
của các em thì dù là HS khá giỏi hay HS trung bình, HS yếu cũng sẽ có nhu cầu tìm
hiểu để trả lời. Từ đó dẫn các em vào bài học một cách tư nhiên, không gò bó mà
các em tự giác, tích cực học tập để giải quyết cái khúc mắc đã được đưa ra từ tình
huống ban đầu.
Trò chơi dạy học
Có những quan niệm khác nhau về trò chơi dạy học. Trong lý luận dạy học,
tất cả những trò chơi gắn với việc dạy học như là phương pháp, hình thức tổ
chức và luyện tập ... không tính đến nội dung và tính chất của trò chơi thì đều được
gọi là trò chơi dạy học.
Do những lợi thế của trò chơi có luật được quy định rõ ràng (gọi tắt là trò chơi
có luật), trò chơi dạy học còn được hiểu là loại trò chơi có luật có định hướng đối
với sự phát triển trí tuệ của người học, thường do GV nghĩ ra và dùng nó vào mục
đích giáo dục và dạy học.
Những trò chơi giáo dục được lựa chọn và sử dụng trực tiếp để dạy học, tuân
theo mục đích, nội dung, các nguyên tắc và PPDH, có chức năng tổ chức, hướng
dẫn và động viên HS hay HS tìm kiếm và lĩnh hội tri thức, học tập và rèn luyện kỹ
năng, tích lũy và phát triển các phương thức hoạt động và hành vi ứng xử xã hội,
văn hóa, đạo đức, thẩm mỹ, pháp luật, khoa học, ngôn ngữ, cải thiện và phát triển
thể chất, tức là tổ chức và hướng dẫn quá trình học tập của HS khi họ tham gia trò
chơi gọi là trò chơi dạy học.
II. LÝ DO CHỌN GIẢI PHÁP
Việc triển khai các PPDH tích cực theo hướng phát huy tính chủ động, tích
cực, tự học, phát triển năng lực HS diễn ra ở tất cả các khâu, các bước lên lớp,
trong suốt tiến trình của một tiết học. Chính vì thế mà quá trình tổ chức hoạt động
học của HS cũng có sự điều chỉnh nhất định. Nếu trước kia GV tiến hành lần lượt
các bước: Kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới; nội dung bài học; hướng dẫn HS học
bài thì hiện nay quá trình tổ chức hoạt động học của HS trong các giờ đổi mới
2


phương pháp gồm: Khởi động (hoạt động đầu giờ); nội dung bài học, hướng dẫn
HS tự học. Như vậy có thể thấy hoạt động kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới
được hợp thành hoạt động đầu giờ. Việc tổ chức hoạt động đầu giờ như thế nào cho
hiệu quả.
Làm thế nào để GV vừa kiểm tra, đánh giá được kiến thức năng lực của HS
vừa giới thiệu được nội dung bài mới đồng thời kích thích được tính chủ động, tích
cực hứng thú cho HS trong thời gian từ 3- 5 phút đang là thách thức lớn đặt ra đối
với mỗi GV trong từng tiết học. Để giải khó khăn này tôi nhận thấy việc đưa một
trò chơi trong nội dung các hoạt động đầu giờ tạo hứng thú cho HS trong các tiết
học Ngữ văn hết sức hiệu quả. Vì trò chơi vừa là một hoạt động giải trí vừa là một
phương pháp giáo dục: giáo dục bằng trò chơi - một phương pháp đã được nhiều
nền giáo dục tiên tiến trên thế giới vận dụng. Đưa trò chơi vào phần các hoạt động
đầu giờ học môn Ngữ văn và kết hợp với những PPDH khác sẽ làm thay đổi không
khí căng thẳng trong các giờ học, tăng thêm hứng thú cho người học, HS sẽ chú ý
hơn, chủ động, mạnh dạn, phát huy tư duy sáng tạo… và đó sẽ là sự khởi đầu tốt
cho việc nắm bắt kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách ở HS trong
tiết học
Từ những lí do trên tôi đã chọn sáng kiến: “Sử dụng trò chơi trong hoạt
động “Khởi động” nhằm tăng hứng thú, tích cực cho HS khi học môn Ngữ
Văn 12 tại trường THPT ...”.
III. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
1.Phạm vi nghiên cứu
Sáng kiến này tôi tập trung nghiên cứu vấn đề xây dựng và sử dụng trò chơi
trong hoạt động “ Khởi động” môn Ngữ Văn 12 tại trường THPT ....
Thực nghiệm được tổ chức tại trường THPT ... trên quy mô nhóm thực
nghiệm lớp 12B8 có 41 HS và nhóm đối chứng lớp 12B7 có 40 HS.
2.Đối tượng nghiên cứu
Một số trò chơi dạy học trong hoạt động “ Khởi động” của GV Ngữ Văn ở
trường THPT ....
VI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề sử dụng trò chơi dạy học
phần khởi động và việc kết hợp tổ chức trò chơi với hoạt động nhóm, có ứng dụng
CNTT trong dạy học. Từ đề xuất quy trình tổ chức, lựa chọn được những trò chơi
phù hợp với lứa tuổi THPT và bộ môn ngữ Văn; thiết kế thành modul bài giảng có
sử dụng trò chơi dạy học trong dạy học để tạo hứng thú, nâng cao chất lượng học
tập môn Ngữ Văn lớp 12 cho HS ở trường THPT ....

PHẦN NỘI DUNG
3


I. THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
1. Sử dụng trò chơi trong hoạt động đầu giờ môn Ngữ văn tại trường
THPT ...
1.1.Thực trạng về phía GV:
Trước những định hướng đổi mới của Đảng, nhà nước và của ngành về dạy
học phát huy tính tích cực và sáng tạo của HS; cơ bản GV trường THPT ... nói
chung và GV ngữ Văn nói riêng đã có tinh thần đổi mới PPDH theo hướng lấy HS
làm trung tâm, phát huy tính tích cực của các em. Tuy nhiên sự quan tâm đổi mới
chưa nhiều, chưa thực sự đi vào chiều sâu; đôi khi còn qua loa, hình thức. Đa phần
tiết dạy của GV vẫn còn theo hình thức cũ, thiếu đi tính hấp dẫn, lôi cuốn HS ngay
từ hoạt động vào bài; GV còn xem nhẹ việc dẫn dắt vào bài mà chủ yếu dành thời
gian cho việc tìm hiểu kiến thức mới dẫn đến tiết học khô khan, HS thụ động trong
việc tiếp thu kiến thức.
Một tiết dạy thu hút được sự chú ý, kích thích được sự tò mò tìm hiểu của HS
phải xuất phát ngay từ đầu tiết dạy để tạo nên hứng thú học tập cho HS trong suốt
quá trình diễn ra tiết học. Tuy nhiên trên thực tế, cá nhân tôi (ở các năm học trước)
và hầu hết GV khi thiết kế kế hoạch dạy học thường chỉ làm theo hình thức giới
thiệu qua một chút để vào bài, như vậy sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian dành cho
hoạt động khai thác kiến thức mới, không lo lắng nhiều về vấn đề thiếu thời gian,
cháy giáo án… do đó tiết học tương đối khô khan, thiên về lý thuyết và giảng giảng
mà thiếu di sự hợp tác tích cực của HS; ngay từ bước vào bài HS đã có tâm lý thụ
động chờ GV dẫn dắt nội dung và truyền thụ một chiều, từ đó sẽ khó tạo tâm lý để
các em sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ một cách tích cực ở các hoạt động tiếp theo
của bài học.
Khảo sát GV về thiết kế kế hoạch dạy học:
Số GV được khảo sát: 3 GV ngữ Văn ở trường THPT ... (không bao gồm
tác giả đề tài).
Bảng 1: Khảo sát hoạt động khởi động của GV
Số GV khảo
TT
Nội dung khảo sát
sát
1

2

Tỉ lệ
%

Thực hiện khởi động

3

100

- Có

3

100

- Không

0

0

Mục tiêu của thời gian hoạt động đầu giờ?

3

100

- Kiểm tra kiến thức của HS

1

0

- Tạo ra hứng thú cho HS

3

100

- Tạo ra “tình huống có vấn đề” để vào bài

0

0

Hình thức khởi động thường dùng

3

100

- Sử dụng trò chơi

0

0

4


3

4

- Dẫn dắt

2

66.7

- Khác

1

33.3

Người thực hiện, tham gia khoạt động đầu
giờ "Khởi động"?

3

100

- GV

3

100

- HS

0

0

- GV và HS

0

0

Nhận xét: Các GV Ngữ Văn trong trường có thực hiện việc khởi động trước
khi hướng dẫn HS tìm hiểu bài mới; hình thức thường là GV dẫn dắt trực tiếp vào
bài, HS lắng nghe, không tham gia trực tiếp vào hoạt động khởi động. Như vậy với
hình thức dẫn nhập vào bài mà HS thụ động hoàn toàn chờ GV định hướng thì chưa
thể hiện rõ sự đổi mới; thông qua đánh giá của GV thì với hình thức khởi động hiện
nay, lượng HS tích cực lắng nghe GV định hướng cũng không nhiều. Hay nói cách
khác, với hình thức khởi động như trên thì người thầy đang là trung tâm, thầy khởi
động còn trò là người nghe và quan sát, chưa thực sự được khởi động trước khi tiến
hành công việc là khai thác kiến thức mới. Như vậy, ngay khi vào bài đã chưa có
được sự lôi cuốn, hấp dẫn thu hút HS chủ động lĩnh hội kiến thức nên dẫn đến khả
năng HS học thu động, không tích cực trong việc tìm hiểu và nắm kiến thức mới.
1.2.Thực trạng về phía HS
Tâm lý của HS nhìn chung không hứng thú nhiều với môn Ngữ Văn; khi vào
tiết học thì quá trình dẫn dắt và định hướng bài học của GV còn khô khan, chưa tạo
được sự hứng thu để thu hút các em vào bài học; việc truyền thụ kiến thức của GV
còn nặng về lý thuyết, nội dung thiếu sinh động, hấp dẫn nên càng làm cho các em
ít có sự quan tâm đối với bộ môn này hơn.
Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu, tôi nhận thấy vai trò của việc đổi mới
PPDH theo hướng tích cực, phát huy tính sáng tạo của HS là rất quan trọng và việc
đổi mới cần quan tâm, chú trọng thực hiện ngay từ khâu vào bài để bài HS hoạt
động, hấp dẫn và lôi cuốn hơn. Trên thực tế điều này chưa được quan tâm đúng
mức; để có minh chứng cụ thể về những thực trạng trên, khi thực hiện đề tài này tôi
đã tiến hành một số khảo sát đối với HS về việc thực hiện hoạt động khởi động
(còn gọi là định hướng, dẫn nhập, …) của năm học 2018-2019, kết quả khảo sát
như sau:
* Số HS được khảo sát: 81 HS ở hai lớp 12B7, 12B8 của trường THPT ...
năm học 2018 – 2019.
* Hình thức khảo sát:
-Dùng phiếu điều tra.
-Số lượng HS được khảo sát: 81 HS (02 lớp).
* Kết quả khảo sát
Bảng 2: khảo sát HS
5


TT Nội dung khảo sát

Số HS
khảo sát

Tỉ lệ %

81

100

- Mức độ cao

14

17.28

- Mức độ TB

32

39.51

- Mức độ thấp

35

43.21

Mức độ hứng thú của em với hoạt động đầu
giờ thường tiến hành trước kia?

81

100

2 Rất hứng thú

14

17.28

Hứng thú

32

39.51

Bình thường

35

43.21

Em có quan tâm đến giới thiệu tiết học
của GV không?
1

Nhận xét: Qua khảo sát HS, đa số GV có thực hiện dẵn dắt trước khi vào tiết
học một cách thường xuyên hoặc không thường xuyên. Tuy nhiên việc khởi động
mà GV áp dụng mới chủ yếu dừng lại ở việc dẫn dắt của GV, HS chưa được tham
gia vào hoạt động cụ thể. Qua khảo sát cho thấy đa số HS đều có nhu cầu có được
tiết HS động, hấp dẫn để kích thích tư duy của các em chủ động khám phá kiến thức
mới. Tuy nhiên thực tế các em lại ít có sự chuẩn bị bài trước ở nhà, vào đầu tiết học
GV thực hiện truyền thụ một chiều như vậy dễ gây nhàm chán và chưa đáp ứng
được nhu cầu tìm tòi, khám phá của HS. Từ đó chưa phát huy hết tính tích cực cũng
như sự sáng tạo của các em trong học tập bộ môn.
2. Những ưu điểm, hạn chế của giải pháp đã biết
2.2. Những ưu điểm
Trong quá trình thiết kế các hoạt động dạy học đều có phần định hướng/dẫn
nhập (thực chất là một hình thức khởi động) để dẫn dắt HS vào nội dung bài học,
thời gian dành cho phần này không nhiều nên thời gian dành cho hoạt động khai
thác kiến thức mới được nhiều hơn.
2.2.Hạn chế
Từ những kết quả khảo sát thực tế đã nêu trên, cá nhân tôi xin mạnh dạn nêu
ra những hạn chế trong quá trình tiến hành hoạt động khởi động/định hướng mà
hiện nay các đồng nghiệp đã và đang thực hiện như sau:
Về phía GV: Việc định hướng vào bài học chỉ sơ qua bằng một vài câu dẫn dắt
có liên quan, mang tính chất giới thiệu bài học; tình huống khởi động chưa thực sự
xuất phát từ bài học để tạo hứng thú, tạo ra tình huống có vấn đề kích thích sự sáng
tạo và học tập chủ động của HS. Hoạt động khởi động/dẫn nhập còn mang tính hình
thức, chưa tạo được liên kết thực sự với bài học, chưa xuất phát từ bài học. Do đó
khi GV dẫn dắt, thực chất là truyền thụ một chiều, các em thụ động lắng nghe mà
6


không được trực tiếp khởi động. Việc đổi mới PPDH theo hướng tích cực là chuyển
từ việc lấy thầy làm trung tâm, truyền thụ kiến thức một chiều sang lấy hoạt động
học của trò làm trung tâm, thầy cần định hướng để trò thực hiện được hoạt động
học một cách tích cực. Tuy nhiên với phương pháp khởi động như GV đang thực
hiện như khảo sát trên thì chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới dạy học hiện nay.
Về phía HS: Việc chuẩn bị bài trước ở nhà còn hạn chế, chưa hứng thú với bài
học; chưa tạo ra được sự yêu thích và động lực để tự tìm hiểu, tự học tập một cách
tích cực. Tuy nhiên tất cả trong số các em HS được khảo sát đều có nhu cầu, mong
muốn có được tiết học sôi nổi, tạo hứng thú và hấp dẫn ngay từ hoạt động khởi
động để kích thích nhu cầu tự tìm hiểu, khám phá và chiếm lĩnh kiến thức mới một
cách tích cực.
Từ những hạn chế trên dẫn đến hiệu quả hoạt động Khởi động của tiết học
không cao, chỉ mang tính dẫn dắt mà không tạo được hứng thú và tư duy tích cực
cho HS, qua đó không chỉ hoạt động Khởi động không đạt được như mong muốn là
khởi động để tạo hứng thú, tạo đà cho việc học tích cực ở các hoạt động tiếp theo
trong bài học.
3. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế, khó khăn trên
3.1. Nguyên nhân về phía GV giảng dạy
3.1.1. Nguyên nhân khách quan:
Chương trình môn Ngữ Văn THPT hiện tại ở các tiết học còn tương đối dài
nhất là các tiết học tác phẩm văn xuôi do đó GV còn gặp khó khăn trong việc xây
dựng phân phối chưng trình, phân phối thời gian cho phù hợp để dành nhiều thời
gian cho hoạt động Khởi động.
Chương trình kiểm tra, thi hiện nay còn phân bổ số điểm tương đối nhiều cho
việc ghi nhớ, do đó GV khi dạy còn áp lực nhiều về việc cung cấp đủ kiến thức cho
HS, để các em có đủ kiến thức cơ bản đáp ứng cho việc kiểm tra kiến thức thường
xuyên và định kì.
Dạy học phát huy tính tích cực của HS là PPDH đã được nói đến nhiều trong
vài năm trở lại đây, tuy nhiên hiện nay để có được những tiết học thực sự đổi mới
theo hướng phát huy tính tích cực của HS để GV có thể tham khảo và học hỏi còn
hạn chế; GV chủ yếu dựa vào kiến thức và kỹ năng vốn có của bản thân kết hợp với
nghiên cứu lý thuyết, dự giờ đồng nghiệp… nên việc đổi mới của GV trong hoạt
động dạy học, đặc biệt là trong việc xây dựng các tình huống khởi động còn hạn
chế.
3.1.2. Nguyên nhân chủ quan:
Lực lượng GV bộ môn Ngữ Văn ở trường còn trẻ, kinh nghiệm giảng dạy
chưa nhiều nên việc đầu tư đổi mới phương pháp còn hạn chế.
Một số GV chưa chủ động trong việc học hỏi, tiếp thu phương pháp và kỹ
năng dạy học tích cực để vận dụng trong quá trình dạy học.
Tâm lý GV còn nặng về truyền thụ kiến thức bài học mới, còn sợ dành nhiều
thời gian cho hoạt động khởi động có thể bị “cháy giáo án” hoặc không đủ thời gian
7


dành cho việc khai thác kiến thức mới.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin của GV trong một số tình huống chưa tốt
nên còn ngại trong việc đổi mới PPDH và thiết kế giáo án theo hướng phát huy tính
tích cực của HS trong hoạt động khởi động.
3.2. Nguyên nhân về phía HS
Nhiều HS có tâm lý học lệch, chưa có sự đầu tư, chưa quan tâm chuẩn bị bài
chưa chu đáo, dẫn đến tiết học còn thụ động.
Áp lực học tập từ nhiều bộ môn khác nhau trong cùng một buổi học nên khả
năng tập trung tư duy, tích cực và sáng tạo dành cho môn Ngữ Văn còn ít.
Nhiều HS trong giờ học chưa thực sự tích cực và chủ động dành thời gian tìm
hiểu, khai thác kiến thức mà còn nặng về việc ghi chép nội dung bài học.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Bản chất của giải pháp mới
Sử dụng trò chơi vào dạy học chính là đổi mới phương pháp dạy học theo
hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS, tăng cường hoạt động
cá thể phối hợp với học tập giao lưu; hình thành và rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến
thức vào thực tiễn. Điều đó dẫn đến những đổi mới về nội dung và phương pháp
dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông mới chú ý đặc biệt đến đổi mới phương
pháp dạy học nhằm thúc đẩy quá trình tự học của HS, tạo cho HS những kĩ năng và
thói quen tự học cơ bản ban đầu để có thể học tập và học tập suốt đời. Sử dụng trò
chơi không chỉ củng cố kiến thức, kĩ năng đã học mà còn hình thành kiến thức, kĩ
năng mới cho học sinh. Để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng trò chơi trong hoạt
động “Khởi động” tôi đề xuất ba giải pháp như sau:
1.1. Giải pháp 1: Sử dụng trò chơi vào hoạt động “Khởi động”
1.1.1. Bước 1: Xây dựng quy trình sử dụng trò chơi vào hoạt động khởi
động.
Muốn sử dụng hiệu quả trò chơi trong hoạt động khởi động trước hết GV phải
nắm được quy trình, cách thức tổ chức trò chơi. Trong sáng kiến này tôi đề xuất các
thao tác vận dụng trò chơi như sau:
1.1.1.1. Thao tác 1: Lựa chọn trò chơi
- Lựa chọn trò chơi. Đối chiếu trò chơi lựa chọn với mục tiêu cần đạt tới xem
có phù hợp không, có đem lại hiệu quả không?
1.1.1.2. Thao tác 2: Chuẩn bị tổ chức trò chơi
- Thiết kế giáo án trò chơi:
+ Mục đích đặt ra khi cho HS chơi;
+ Các phương tiện phục vụ cho việc tổ chức trò chơi (tùy vào từng trò chơi,
như: chuẩn bị tranh ảnh, mẫu vật, mẫu chữ...);
+ Nội dung trò chơi, các hoạt động cụ thể với cách tiến hành cụ thể;
+ Dự kiến thưởng, phạt;
8


+ Đưa ra chuẩn và thang đánh giá.
- Chuẩn bị thực hiện “giáo án” trò chơi. (chuẩn bị đầy đủ, có chất lượng các
phương tiện, một phần do GV chuẩn bị, một phần do HS chuẩn bị theo sự phân
công của GV).
1.1.1.3. Thao tác 3: Tổ chức trò chơi
- Đặt vấn đề (giới thiệu và nêu yêu cầu của trò chơi).
- Giải thích rõ ràng mạch lạc nội dung trò chơi với các hoạt động cụ thể (nếu
cần thì làm mẫu).
- Cho HS thực hiện trò chơi theo các hoạt động đã định, theo dõi, uốn nắn kịp
thời hoạt động chưa chuẩn xác, đánh giá những kết của bộ phận.
1.1.1.4. Thao tác 4: Kết thúc trò chơi
- Phát phần thưởng (nếu có) và nêu vấn đề bài học.
Như vậy, quy trình lựa chọn và tổ chức trò chơi cho HS gồm 4 thao tác cụ thể.
Tuy nhiên, đây là một quy trình mềm dẻo, linh hoạt, sự phân chia các giai đoạn chỉ
có tính chất tương đối.
1.2. Bước 2: Lựa chọn những trò chơi phù hợp với HS THPT và bộ môn
ngữ văn.
Trò chơi dạy học có nhiều nhóm như trò chơi hình thành kiến thức, nhóm trò
chơi củng cố, ôn tập và nhóm trò chơi giới thiệu bài mới. Căn cứ vào đó tôi lựa
chọn một số trò chơi như sau:
1.2.1. Trò chơi: “ Ô CHỮ BÍ MẬT”
- Luyện óc quan sát, nhận xét nhanh nhạy, tạo
không khí hào hứng trong đầu tiết học.
Mục đích
- Rèn tính tự giác, nêu cao tinh thần đồng đội.
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.
Chuẩn bị
Mục đích
Cách tổ chức

- GV chuẩn bị kẻ sẵn ô chữ với các ô chữ theo
tùng
đề sát,
và nội
dung
thứcnhạy,
mỗi bài
- Luyện
ócchủ
quan
nhận
xétkiến
nhanh
tạo học.
không
khí hào
hứnglớp
trong
tiếtchơi.
học.
- Chia
làmđầu
4 đội
- Rèn-tính
nêu chọn
cao tinh
thần
GV tự
gọigiác,
HS lựa
ô chữ
bấtđồng
kì. đội.

- Nêu -vấn
tìm thì
hiểu.
Trảđềlờicần
được
ô chữ đó sẽ xuât hiện và cứ
lần lượt đến ô chữ từ khóa.
- GV chuẩn bị những bông hoa chứa câu hỏi, hình ảnh
có liên
quan
tớiTUỆ"
bài học.
1.2.2.
Tròbịchơi "NỞ
HOA
TRÍ
Chuẩn

Cách tổ chức

- Chia lớp làm 4 đội chơi.
- GV gọi HS lựa chọn bông hoa bất kì.
- Trả lời được thì hình ảnh liên quan đề chủ đề bài học
hiện ra.
9 vấn đề bài học bài học
- GV khái quát, nêu


1.2.3. Trò chơi "LẬT MẢNH GHÉP"

Mục đích

Chuẩn bị

Cách tổ chức
Mục đích

- Luyện kĩ năng nhận biết và phán đoán thông qua
hình ảnh cụ thể.

- Rèn tính tự giác, nêu cao tinh thần đồng đội.
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.
- GV thiết kế trò chơi trên powerpoint và trình chiếu
trên máy tính hoặc in trên giấy khổ lớn, hay có thể sử
dụng bảng dính.
- Chia lớp làm 4 đội chơi. Trả lời đúng 10 điểm, sai 0
điểm.
- GV chọn câu hỏi ở mảnh ghép đầu tiên. Đội nào trả
- Luyện kĩ năng nhận biết và phán đoán thông qua
lời nhanh,
hình
ảnh cụđúng
thể. được quyền chọn mảnh ghép tiếp theo.
-- Đội
đoán
đúng
trước
Rèn nhiều
tính tựđiểm
giác,hoặc
nêu cao
tinh
thầnhình
đồng
đội. sẽ chiến
thắng
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.

1.2.4. Trò chơi "-ĐUỔI
HÌNH
BẮT
CHỮ"
GV thiết
kế trò
chơi
trên powerpoint và trình chiếu
trên máy tính hoặc in trên giấy khổ lớn, hay có thể sử
Chuẩn bị
dụng bảng dính.

Cách tổ chức

- Chia lớp làm 4 đội chơi hoặc cả lớp.
- GV chiếu hình ảnh, HS trả lời. Trả lời đúng 10 điểm,
sai 0 điểm. Đội nhiều điểm sẽ chiến thắng
- Kết thúc GV chiếu tất cả hình ảnh, đặt câu hỏi tìm
hiểu chủ đề, giới 10
thiệu bài học.


1.2.5. Trò chơi " NGHE NHẠC HIỆU ĐOÁN TRƯƠNG TRÌNH"

Mục đích

Chuẩn bị

Cách tổ chức

Mục đích

- Luyện kĩ năng nhận biết và phán đoán thông qua
hình ảnh cụ thể.

- Rèn tính tự giác, nêu cao tinh thần đồng đội.
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.
- GV sưu tầm một số bài hát theo chủ đề bài học. Mỗi
bài chỉ chọn một đoàn ngắn. Có thể thiết kế trò chơi
trên powerpoint.
- Chia lớp làm 4 đội chơi hoặc cả lớp.
- GV chiếu hình ảnh, HS trả lời. Trả lời đúng 10 điểm,
sai 0 điểm. Đội nhiều điểm sẽ chiến thắng
- Cho HS nghe bài hát, nhóm giơ tay nhanh được
Trảnhận
lời sai
lại được
- quyền
Luyệntrả
kĩ lời.
năng
biếtcácvànhóm
phán còn
đoán
thôngquyền
qua
trà
lời
tiếp.
Kết
thúc
GV
đạt
câu
hỏi
khái
quát
chủ
đề.
hình ảnh cụ thể.

--Rèn
GV tính tự giác, nêu cao tinh thần đồng đội.
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.
1.2.6. Trò chơi " CHIẾC NÓN KỲ DIỆU"

Chuẩn bị

Cách tổ chức

- GV chuẩn bị bộ câu hỏi, hình ảnh theo chủ đề bài
học. Có thể thiết kế trò chơi trên powerpoint.
- Máy tính, máy chiếu

- Chia lớp làm 4 đội chơi hoặc cả lớp.
- GV đặt câu hỏi chọn HS quay đầu tiên. Mỗi HS được
quý tối đa 2 lần. Sau 2 lần giới thiệu một bạn khác
quay. Kết thúc trò11chơi GV tổng hợp đáp án. Đạt câu
hỏi tìm hiểu chủ đề. Giới thiệu bài mới.


1.2.7. Trò chơi " HỘP QUÀ BÍ MẬT"

Mục đích

Chuẩn bị

Cách tổ chức

- Luyện kĩ năng nhận biết và phán đoán thông qua
hình ảnh cụ thể.

- Rèn tính tự giác, nêu cao tinh thần đồng đội.
- Nêu vấn đề cần tìm hiểu.
- GV chuẩn bị bộ câu hỏi, hình ảnh theo chủ đề bài
học. Có thể thiết kế trò chơi trên powerpoint.
- Máy tính, máy chiếu

- Cho cả lớp cùng chơi.
- GV đặt câu hỏi trong các hộp quà cho HS chọn tiên.
HS chọn họp quà. Trả lời đúng được quyền chọn phần
thưởng, trả lời sai HS khác trả lời. Cứ như vậy cho đến
hết. Đạt câu hỏi tìm hiểu chủ đề. Giới thiệu bài mới.

* Những điều cần lưu ý khi tổ chức trò chơi
Trước khi tổ chức trò chơi: GV cần Lựa chọn tiết học phù hợp; chuẩn bị kĩ
nội dung trò chơi học tập và đồ dùng cần thiết cho hoạt động chơi; ghi chép lại
những khó khăn và bất hợp lí trong các trò chơi; tự điều chỉnh trò chơi cho phù hợp
với trình độ của HS.
Trong quá trình tổ chức chơi: GV cần Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện luật
chơi và các nội dung của trò chơi để kịp thời uốn nắn, sửa đổi vào những lần chơi
sau; nếu trong quá trình chơi, nhiều HS chơi sai thì phải dừng trò chơi và hướng
dẫn lại.
Kết thúc trò chơi: GV cần nhận xét việc thực hiện trò chơi của HS, chú ý đến
những HS nhút nhát; GV cần kích thích HS trao đổi và tích cực tham gia vào hoạt
12


động chơi; khuyến khích, động viên HS kịp thời, không nên chê trách khi các em
mắc lỗi, cần khéo léo hướng dẫn HS thực hiện lại yêu cầu của trò chơi
1.3. Bước 3: Thiết kế hoạt động trò chơi trong hoạt động đầu giờ một số
tiết học chương trình ngữ văn 12.
1.3.1.Thao tác 1: Xây dựng khung chương trình có sử dụng trò chơi trong
hoạt động đầu giờ.
Đối với bộ môn Ngữ văn 12 theo phân phối giảng dạy số tiết có 105 tiết học,
tôi chọn các tiết đổi mới có sử dụng trò chơi trong hoạt động đầu giờ như sau:
Tên bài

Tiết

Dự kiến trò chơi

21

Tây Tiến – Quang Dũng

25

Việt Bắc (trích- tác phẩm )- Tố Hữu

27

Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát Lật mảnh ghép
vọng)- Nguyễn Khoa Điềm

29

Sóng ( Xuân Quỳnh)

Đuổi hình bắt chữ

56

Vợ chồng A Phủ (trích) – Tô Hoài

Chiếc nón kỳ diệu

67

Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành

Lật mảnh ghép

73

Đọc thêm: Mùa lá rụng trong vườn (trích ) Lật mảnh ghép
- Ma Văn Kháng

77

Thuốc – Lỗ Tấn

80

Số phận con người – Sôlôkhốp

Ô chữ bí mật

Lật mảnh ghép

- Tổng số tiết được lựa chọn là 9 tiết, qua đó giúp GV dễ dàng vận dụng vào
trong các tiết học của mình.
1.3.2. Thao tác 2: Thiết kế Hoạt động Khởi động một số tiết học.
1.3.2.1. Hoạt động đầu giờ bài tiết 2 bài " TÂY TIẾN - Quang Dũng";
Hoạt động của Thầy và trò
GV hướng dẫn học sinh đến với tìm hiểu về tác phẩm Tây tiến bằng cách cho
HS chơi trò chơi "Đi tìm ẩn số"
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thanh 4 đội theo tổ; thông qua luật chơi.
chiếu hình ảnh bằng máy chiếu; đọc câu hỏi trên bảng chiếu.
-Câu hỏi 1: Bài thơ Tây tiến in trong tập thơ nào? ( Đáp án: Mây đầu ô)
- Câu hỏi 2: Điền vào chỗ trống: Quang Dũng là nhà thơ của…. ( Đáp án: Xứ
13


Đoàn mây trắng)
- Câu hỏi 3: Vẻ đẹp tiêu biểu của hồn thơ Quang Dũng là gì? ( Đáp án: Tài hoa,
lãng mạn)
Câu hỏi 4: Từ có 8 chữ cái tên địa đanh được nhắc tới trong bài thơ Tây tiến?
( Đáp án: Pha Luông)
Câu hỏi từ khóa: Đây là cảm xúc chủ đạo của bài thơ? ( Đáp án: Chơi với)
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghị trả lời theo đội: viết đáp án vào
bảng.
- B3: GV nhận xét, tổng kết điểm các đội chơi; từ đó giới thiệu Vào bài.
"Tây Tiến biên cương mờ khói lửa
Quân đi lớp lớp động cây rừng
Và bài thơ ấy, con người ấy,
Vẫn sống muôn đời với núi sông.”
Bao nhiêu năm tháng đã qua đi nhưng vẻ đẹp của người lính Tây Tiến
vẫn luôn toả sáng. Trong tiết học này chúng ta tiếp tục khám phá vẻ đẹp cảu
người lính Tây Tiến
1.3.2.2. Hoạt động đầu giờ bài " VIỆT BẮC - Tố Hữu"
Hoạt động của Thầy và trò
GV hướng dẫn học sinh đến với tìm hiểu về tác phẩm Việt Bắc bằng cách cho
HS chơi trò chơi "Ong tìm chữ".
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thanh 4 đội theo tổ; thông qua luật chơi.
chiếu hình ảnh bằng máy chiếu; đọc câu hỏi trên bảng chiếu.
Câu hỏi 1: Dòng suối nằm ở huyện
nào tỉnh Cao Bằng?

Câu hỏi 2: Ai là tác giả của những câu thơ sau?
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
14


Rất đậm hương và rộn tiếng chim...”
Câu hỏi 3: Hình ảnh này ghi lại
chiến thằng nào của dân tộc ta?

Câu hỏi 4: Những câu thơ sau viết về ai?
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.”
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: Chơi theo đội, cử đội trưởng, thư ký.
- B3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- B4: GV nhận xét từ đó giới thiệu Vào bài: Bắc Pó, Cao Bằng là một trong
những địa danh của Việt Bắc. Với Chiến thắng Điện Biên Phủ buộc Pháp phải
kí hiện định Giơ ne vơ, Tố Hữu viết bài thơ Việt Bắc. ....để thấy rõ điều đó,
chúng ta cùng đi vào tiết học
1.3.2.3. Hoạt động đầu giờ bài " ĐẤT NƯỚC – NGUYỄN KHOA ĐIỀM"
Hoạt động của Thầy và trò
GV hướng dẫn học sinh đến với tìm hiểu về tác phẩm Đất nước bằng cách cho
HS chơi trò chơi "MẢNH GHÉP".
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thanh 4 đội theo tổ; thông qua luật chơi.
chiếu hình ảnh bằng máy chiếu; đọc câu hỏi trên bảng chiếu.
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: Chơi theo đội, cử đội trưởng, thư ký.
- B3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
Câu hỏi 1: Thắng cảnh này
có tên là gì? ( Đáp án: Hòn
trống mái)

15


Câu hỏi 2: Ngọn núi này có
tên là gì?
( Đáp án: Núi Vọng phu)

Câu hỏi 3: Ngôi đền nổi
tiếng ở Phú Thọ có tên là
gì? ( Đáp án: Đền Hùng)

Câu hỏi 4: Bức tranh nói
tới người anh hùng nào?
( Đáp án: Thánh Gióng)

- B4: GV nhận xét từ đó giới thiệu Vào bài: Nguyễn Khoa Điềm cũng có một
đóng góp đặc sắc. Từ bình diện: lịch sử, địa lí, văn hóa,…đó là những tháng
cảnh, phong tục, truyền thống tạo những nét riêng với Đất Nước, như Đất
Nước(Nguyễn Đình Thi), Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?(Chế Lan Viên)

1.3.2.4. Hoạt động đầu giờ bài " SÓNG - Xuân Quỳnh"
Hoạt động của GV và HS
-B1: GV giao nhiệm vụ: GV hướng dẫn học sinh đến với tìm hiểu về tác
phẩm "Sóng" bằng cách cho HS chơi ĐUỐI HÌNH BẮT CHỮ
Quan sát các hình ảnh, tư liệu sau và đi tìm từ khóa
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: Tìm ra các từ đáp án ( tình yêu, bắt đầu, nỗi
nhớ, khám phá, bí mật, khát vọng)

16


Câu hỏi 1: Đây là gì? đáp án là từ
có hai tiếng 5 chữ cái? ( Đáp án:
Bí mật)

Câu hỏi 2: Đây là gì? đáp án là từ
có hai tiếng 7 chữ cái? ( Đáp án:
Trái tim)

Câu hỏi 3: Đây là gì? đáp án là từ
có hai tiếng 5 chữ cái? ( Đáp án:
Ly biệt)

Câu hỏi 3: Đây là gì? đáp án là từ
có hai tiếng 7 chữ cái? ( Đáp án:
Tương tư)

- B3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- B4: GV nhận xét từ đó giới thiệu vào bài:

" Chỉ riêng điều được sống cùng nhau
Niềm sung sướng với em là lớn nhất
Trái tim nhỏ nằm trong lồng ngực
Giây phút nào chẳng đập vì anh"
Đó là nữ sĩ Xuân Quỳnh... Trái tim sinh học của chị đã vĩnh ngừng đập.
Nhưng nhịp đập của trái tim tình yêu của chị còn muôn đời thổn thức trong
thơ ca. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đến Sóng - một thi phẩm độc đáo của nữ sĩ
17


Xuân Quỳnh.
1.3.2.5. Hoạt động đầu giờ bài " Vợ Chồng A Phủ - To Hoài"
Hoạt động của Thầy và trò
GV khởi động bài học bằng trò chơi “CHIẾN NÓN KỲ DIỆU”
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành 4 nhóm; các nhóm cử đội
trưởng thư ký. Tổ chức chơi trò chơi
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: Chơi theo đội, cử đội trưởng, thư ký.
Câu hỏi 1: Nhạc cụ truyền
thống của dân tộc H’mông là gì
( Đáp án: Khèn)

Câu hỏi 2: Trai gái người mông
hay chơi trò trò chơi gì ngày
tết?
( Đáp án: Ném Pao)

Câu hỏi 3: Trong hôn nhân
người H’mông có phong tục gì?
( Đáp án: Kéo Vợ)

18


Câu hỏi 5: Ai là tác giả của
truyện Dế mèn phưu lưu kí?
( Đáp án: Tô Hoài)

Từ đó, giáo viên giới thiệu: Tô Hoài là nhà văn rất am hiểu về văn hóa,
phong tục tập quán cảu đồng bào Tây Bắc Đặc biệt là đồng bào Mông. Kéo
vợ Thổi khèn, ném pao.. được ông phẩn anh sinh động kì thú qua Vợ Chồng
A Phủ ....
1.3.2.6. Hoạt động đầu giờ " MÙA LÁ RỤNG TRONG VƯỜN"
GV hướng dẫn chơi TRÒ CHƠI BÔNG HOA TRÍ TUỆ
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: GV
- B1: GV giao nhiệm vụ: Cho HS nghe bài hát
Câu hỏi 1: Với người niềm Bắc loài hoa nào biểu tượng cho mùa xuân? ( Đáp
án hoa đào)
Câu hỏi 2: Tết đến điều trẻ em thích nhất là gì? ( Đáp án: Lỳ xì)
Câu hỏi 3: Loại bánh nào không thể thiếu trong ngày Tết? ( Đáp án: Bánh
chưng)
Câu hỏi 4: Mong ước lớn nhất của những người xa quê khi tết đến là gì? Đáp
án: Xum họp, đoàn tụ)
- B3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: HS viết ra giấy, GV đánh giá
kết quả đúng sai, tổng hợp điểm của các đội.
- B4: GV nhận xét từ đó giới thiệu vào bài: Đoạn trích Mùa lá rụng trong
vường của Ma Văn Khang viết về cảnh tết của nhà ông Bằng của những năm
1985- nhà văn có cảm quan hiện thực nhạy bén, sự quan sát tinh tường để thể
hiện những vấn đề nóng bỏng ấy của xã hội ...
1.3.2.7. Hoạt động đầu giờ " THUỐC" –Lỗ Tấn
Hoạt động của Thầy và trò
GV khởi động bài học bằng trò chơi “CHIẾN NÓN KỲ DIỆU”
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành 4 nhóm; các nhóm cử đội trưởng
thư ký. Tổ chức chơi trò chơi
19


Câu hỏi 1: Người đàn ông này đang ở đâu?
( Đáp án: Bệnh viện)

Câu hỏi 2: Khi bị ốm ta thường uống gì để trị
bệnh? ( Đáp án: Uống Thuốc)

Câu hỏi 3: Hình ảnh lá cờ này của quốc gia
nào? ( Đáp án: Trung Quốc)

Câu 4: Ai là tác giả của truyện ngắn AQ chính
truyện? ( Đáp án: Lỗ Tấn)

Câu hỏi 5: Cuộc đấu tranh của học sinh, sinh
viên Trung quốc nổ ra ngày 5/4/1919 có tên là
gì? ( Đáp án: Ngữ Tứ)

Từ đó, giáo viên giới thiệu: Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc
thế kỉ XX. “Trước Lỗ Tấn chưa hề có Lỗ Tấn; sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn”
(Quách Mạt Nhược). Từ câu chuyện căn bệnh thể xác, ông đã liên hệ tới căn
bệnh bề tinh thần của người dân, của Cách mạng Trung Quốc qua Tác Phẩm
Thuốc…
1.3.2.8. Hoạt động đầu giờ " SỐ PHẬN MỘT CON NGƯỜI"
Hoạt động của Thầy và trò
GV khởi động bài học bằng trò chơi “HỘP QUÀ BÍ MẬT”
- B1: GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành 4 nhóm; các nhóm cử đội trưởng
thư ký.
20


Câu 1: Quảng trường này có tên là gì?
( Đáp án: Quảng đỏ)

Câu 2: Câu thơ sau của nhà thơ nào?
“ Tôi yêu em đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai”
( Đáp án: PutsKin)
Câu 3: Trong chiến tranh thế giới thứ II,
Hồng quân Liên đã chiến thắng phát xít
nào? ( Đáp án: Phát xít Đức)

Câu 4: Tác phẩm Sông Đông êm đềm của
nhà văn nào? ( Đáp án: Sô-Lô-Khốp)

- B2: HS thực hiện nhiệm vụ: trả lời câu hỏi theo nhóm.
- B3: HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: HS viết ra giấy, đội nào có tín
hiệu trả lời trước thì được trả lời.
- B4: GV đánh gia nhận xét, nhấn mạnh: Sô-Lô-Khốp – một phóng viên chiến
trường của tờ báo Sự thật đã kịp thời ghi lại những con người trong và sau
chiến tranh với những vinh quang và mất mát to lớn không gi bù đắp được
trong truyện ngắn Số phận một con người….
1.2. Giải pháp 2: Sử dụng trò chơi kết hợp phương pháp làm việc nhóm
trong hoạt động “Khởi động”.
1.2.1. Mục đích: Tạo không khi học tập tích cực, học sinh giữa các nhóm thi
đua với nhau. Rèn luyện tinh thần hợp tác, làm việc tập thể, các cá nhân phân công
nhiệm vụ để giải quyết vấn đề có tình huống; kiến thức, kinh nghiệm cá nhân được
chia sẻ.
1.2.2. Các điều kiện tiến hành: Giáo viên phân công HS ngồi học theo nhóm;
chuẩn bị biển nhóm…
21


- Các bước tiến hành:
+ Chia lớp thành 4 nhóm theo 4 tổ của lớp.
+ Bầu nhóm trưởng, thư ký của nhóm.
+ Đặt tên nhóm.
+ Tùy theo hoạt động khởi động từng bài, GV linh hoạt trong việc chia nhóm,
tổ chức cho các nhóm hoạt động thực hiện nhiệm vụ.
1.2.3. Kết quả:

HS HOẠT ĐỘNG NHÓM THAM GIA TRÒ CHƠI

- Các lớp dạy thực nghiệm đều được chia nhóm theo tổ của lớp. Các nhóm
hoạt động tích cực, ổn định không chỉ đối với bộ môn Ngữ Văn mà với nhiều bộ
môn khác.
3.3. Giải pháp 3: Sử dụng trò chơi kết hợp ứng dụng Công nghệ thông
tin, các phương tiện dạy học vào hoạt động “Khởi động”.
3.3.1. Mục đích: Các trò chơi được lực chọn đưa vào phần khởi động chủ yêu
là trò chơi trí tuệ, ít vận động. Do đó, sử dụng trò chơi kết hợp ứng dụng Công
nghệ thông tin, các phương tiện dạy học vào hoạt động “Khởi động" nhằm tổ chức
hoạt động trò chơi hiệu quả, đảm bảo thời gian; hình ảnh, âm thanh tạo được hứng
thú cho học sinh khi tham gia các hoạt động.
- Các điều kiện thực hiện giải pháp:
+ Có Loa đài, máy chiếu Projector, máy tính xách tay.
+ GV sử dụng thành thạo máy tính, thiết kế trò chơi trên phần mềm
Powerpoint.
3.3.2.Cách tiến hành
+ Sau khi xây dựng kế hoạch trình bày trên Word, GV thể hiện ý tưởng trên
phần mềm Powerpoint.
+ Kiểm tra các hiệu ứng; Chạy thử thiết kế trò chơi để thuần thục thao tác,
tránh các lỗi không cần thiết.
+ Tổ chức hoạt động dạy học trên lớp.
22


3.3.3. Kế quả
- Thiết kế được 10 hoạt động khởi trên phần mềm Powerpoint:
Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
TÂY
TIẾN"

Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
Việt Bắc"

Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
ĐẤT
NƯỚC"

Hoạt động
khởi động
đầu giờ

Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
VỢ
CHỒNG A
PHỦ"

Hoạt động
khởi động
đầu giờ

Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
MÙA LÁ
RỤNG
TRONG
VƯỜN"

Hoạt động
đầu giờ "
THUỐC"

Hoạt động
khởi động
đầu giờ "
TÂY
TIẾN"

Hoạt động
đầu giờ "
SỐ PHẬN
MỘT CON
NGƯỜI"

" SÓNG"

" RỪNG
XÀ NU"

- Tổ chức thực hiện trên lớp học:

23


Hình ảnh: GV vận dụng trò chơi vào hoạt động khởi động
- Địa chỉ :
https://123doc.org/document/5432126-khoi-dong-bai-dat-nuoc-nguyenkhoa-diem.htm
https://123doc.org/document/5432125-khoi-dong-bai-biet-bacto-huu.htm
https://123doc.org/document/5432156-khoi-dong-bai-song-xuanquynh1.htm
https://123doc.org/document/5432153-khoi-dong-rung-xa-nu-nguyentrung-thanh.htm
https://123doc.org/document/5432151-khoi-dong-mua-la-rung-trongvuon-ma-van-khang.htm
https://123doc.org/document/5432148-khoi-dong-bai-vo-chong-a-phu-tohoai.htm
https://123doc.org/document/5432145-khoi-dong-bai-thuoc-lo-tan.htm
2. Ưu điểm, nhược điểm của giải pháp mới.
2.1. Ưu điểm của giải pháp mới:
Hoạt động đầu giờ đã thực sự thu hút được sự chú ý và tham gia của HS; Các
em được tham gia trực tiếp vào hoạt động, được học tập tích cực và kích thích sự
sáng tạo bằng các tình huống “có vấn đề” giúp các em chú ý hơn, quan tâm hơn đối
với bài học; trong tiết học đã chủ động và tích cực hơn.
Tổ chức hoạt động trò chơi thành một hoạt động, có sự tham gia tích cực của
học sinh. Học sinh được tổ chức chủ yếu hoạt động theo nhóm, dưới hình thức đội
24


thi vì thế tạo được sự thi đua giữa các nhóm. Học sinh hào hứng hơn.
Việc kết hợp trò chơi với ứng dụng thông tin giúp cho hoạt động đầu giờ vừa
đa dạng, sinh động, hấp dẫn hơn. Tiết kiệm thời gian cho giáo viên.
Định hướng và cung cấp cho GV một số trò chơi trong hoạt động đầu giờ, từ
đó GV không còn lúng túng, khó khăn trong lực chọn hình thức tổ chức hoạt động
đầu giờ tiết học.
2.2. Nhược điểm của giải pháp mới
Việc tổ chức hoạt động trò chơi trong hoạt động đầu giờ mất thời gian: từ
khâu chuẩn bị của GV ở nhà, tổ chức hoạt động ở trên lớp từ 5-7 phút; một số trò
chơi cần sử dụng máy chiếu, bảng phụ, loa đài… Số lượng HS đông, còn thụ động
trong học tập, bên cạnh đó vẫn còn hiện tượng HS học chưa mạnh rạn tham gia các
hoạt động học tập, hoạt động nhóm.
III. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN
1. Việc áp dụng sáng kiến
- Sáng kiến đã được áp dụng thử qua tiết học tại lớp 12B8 năm học 20182019.
2. Lĩnh vực mà sáng kiến áp dụng: Giáo dục
3. Điều kiện áp dụng
Để tiến hành tổ chức hoạt động khởi động cần đáp ứng một số yêu cầu, điều
kiện sau:
Một là, GV phải có ý thức trách nhiệm với công việc cao, nhận thức đầy đủ
về đổi mới PPDH.
Hai là, GV phải có năng lực sư phạm và kiến thức vững vàng, có khả năng tổ
chức trò chơi; thuần thục kĩ năng tổ chức nhóm; ứng dụng CNTT.
Ba là, việc chuẩn bị các khâu của GV và HS phải cụ thể, chu đáo. HS tự tin,
chuẩn bị đầy đủ các yêu cầu của GV, chấp hành nghiêm túc kỉ luật học tập.
Bốn là, Ban giám hiệu nhà trường ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi, có sự
chuẩn bị tốt các thiết bị dạy học.
Năm là, được sự đồng tình, đồng hành, ủng hộ của các lực lượng giáo dục
trong và ngoài nhà trường.
4. Khả năng áp dụng:
Sáng kiến có thể áp dụng trong môn Ngữ văn tại trường THPT ... và các
trường Trung học Phổ thông, Trường DTNT THCS và THPT trên địa bàn tỉnh ....
IV. HIỆU QUẢ, LỢI ÍCH THU ĐƯỢC HOẶC DỰ KIẾN CÓ THỂ THU
ĐƯỢC KHI ÁP DỤNG GIẢI PHÁP
1. Hiệu quả kinh tế
- Đối với lĩnh vực giáo dục rất khó để đánh giá tính hiệu quả của Sáng kiên về
mặt kinh tế. Vì kết quả hoạt động giáo dục là những phẩm chất, năng lực, hứng thú,
25


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×