Tải bản đầy đủ

Y3 viêm đường mật cấp túi mật cấp ths lê minh tân 2016

VIÊM ĐƢỜNG MẬT TÚI MẬT
CẤP
Ths. Bs Lê Minh Tân


Cấp cứu nội- ngoại khoa-hồi sức
Nguyên nhân :
– Sỏi mật (+++)
– Ký sinh trùng: GCOM, sán lá gan
– Nhiễm khuẩn huyết
–…

Yếu tố làm dễ: ĐTĐ, thai…


DỊCH TỄ HỌC
- Tây Âu: tần suất sỏi túi mật # 10%, nữ gấp
2 nam
- Mỹ: 20 triệu người mắc các bệnh lý về túi
mật mà chủ yếu là do sỏi.
- Việt nam: sỏi OMC chiếm 46%, sỏi trong

gan 32% và sỏi túi mật 22%.
- Sỏi OMC : 80% là sỏi sắc tố mật, 12,5% là
sỏi cholesterol và 7,5% là sỏi hỗn hợp.
- Sỏi túi mật : cholesterol 50% và STM 50%.


CƠ CHẾ SINH BỆNH
3 loại sỏi mật chính :
sỏi cholesterol: CHUYỂN HÓA
sỏi sắc tố đen: TAN MÁU
sỏi sắc tố nâu : NHIỄM TRÙNG,
GIUN ĐŨA


CƠ CHẾ SINH BỆNH
Do giun
– Đem theo VK ruột
– Tắc nghẽn

Do sỏi:
– Tắc nghẽn
– Trào ngược
– CK ruột –gan E.Coli


Cơ chế tạo sỏi Cholesterol
Ba cơ chế chính tham gia vào bệnh
sinh của sỏi cholesterol là :
- Sự thay đổi thành phần dịch mật
- Sự kết nhân của các tinh thể
cholesterol
- Suy giảm chức năng của túi mật


Cơ chế tạo sỏi sắc tố mật nâu
Nhiễm trùng
– Các vi khuẩn gây viêm nhiễm làm
đường mật giãn, nhu động kém và ứ
đọng mật.
– Thành ống mật phù nề và niêm mạc
có thể bị bong ra.
– Men vi khuẩn (Glucuronidase)

Ký sinh trùng


Cơ chế hình thành sỏi sắc tố
đen
sự tăng cao nồng độ các bilirubin
không liên hợp (tan máu, xơ
gan...)
sự thay đổi nồng độ pH và Calci
sự quá bão hòa của một matrix
hữu cơ


TRIỆU CHỨNG
Sỏi túi mật
Diễn biến tự nhiên của sỏi túi mật
- 80% không có triệu chứng
- 15% có cơn đau quặn gan
- 5% : viêm túi mật cấp, VTC.


Cơn đau quặn gan
Cơ năng
Thực thể
Phim bụng không chuẩn bị
Siêu âm (+++)



Viêm túi mật cấp
Đau hạ sườn phải, tăng lên khi hít sâu
Nôn, táo bón hoặc đi lỏng
Sốt, rét run;
Vàng da trong 15%
Phản ứng thành bụng HSP, Murphy (+)
Có thể sờ được túi mật dưới HSP, ấn đau.
Xét nghiệm : tăng bạch cầu
Siêu âm:
Thành túi mật dày trên 5 mm
Túi mật căng to
Các dấu hiệu của sỏi mật nếu có



Biến chứng của VTMC
TẠI CHỖ
1.Đám quánh và Abcess quanh túi mật:
biểu hiện viêm phúc mạc khu trú
2.Viêm phúc mạc khu trú  toàn thể
3.Tắc ruột do sỏi
TOÀN THÂN:
4.Nhiễm trùng huyết
5.Choáng nhiễm trùng


aerobilie


Túi mật xơ teo:
Túi mật nhỏ, thành dày và xơ hóa,
thường do hậu quả của nhiều đợt
viêm túi mật cấp ít hoặc không có
triệu chứng.
Siêu âm : thành túi mật dày không
đều.
Có thể tiến triển đến ung thư túi
mật.


Sỏi đƣờng mật
Viêm đường mật cấp do sỏi:
Đau hạ sườn (P) t/tự cơn đau quặn gan
Sốt cao, rét run.
Nước tiểu vàng đậm, kết mạc mắt và
da vàng, phân bạc màu.



Biến chứng
nhiễm trùng huyết
choáng nhiễm trùng Gram âm
suy thận cấp
áp xe gan mật quản
chảy máu đường mật.


Chẩn đoán hình ảnh
Siêu âm (+): độ nhạy 50%
Dãn đường mật trong và ngoài gan
Hình ảnh trực tiếp của sỏi mật
Có thể kèm sỏi túi mật.

Siêu âm nội soi (EUS): chính xác, kể cả sỏi
nhỏ ở gần cơ Oddi, đánh giá đường mật.
ERCP (+++): tốt, chẩn đoán và điều trị.


SỎI OMC


Nguyên tắc soi chụp mật tụy ngược dòng

Thông
chụp
không
chọn lựa



Nghi ngờ có bệnh bóng Vater
- U bóng Vater
- Viêm cơ vòng Oddi

Nghi ngờ có bệnh đường mật khác
- U và nang gan liên quan đến đường mật

- Viêm sơ đường mật

- Giãn nang bẩm sinh đường mật

Hiện nay, ERCP chủ yếu được chỉ
định không phải để chẩn đoán mà là
để điều trị +++


ĐIỀU TRỊ


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×