Tải bản đầy đủ

Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức hoạt động sáng tạo – sân khấu hóa trong bộ môn ngữ văn

PHẦN I. MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Ngữ Văn là môn học mang đến cho các em học sinh nhiều kiến thức để
nuôi dưỡng tâm hồn; giúp các em biết yêu thương, trân trọng, thấu hiểu thêm
tình cảnh của các nhân vật trong từng tác phẩm. Nhưng làm thế nào để các em
học sinh có thể cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong môn Ngữ Văn, làm thế nào
để các em yêu thích môn Văn trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày nay. Thực tế
đáng buồn của nhà trường đó là đa số các em học sinh đều không thích học môn
Ngữ Văn, thậm chí có những em bị hổng quá nhiều kiến thức môn Văn, học để
đối phó khi kiểm tra, thi cử. Đó là những vấn đề không chỉ các thầy cô trong tổ
bộ môn Ngữ Văn trường THCS Lê Đình Chinh luôn trăn trở mà còn là vấn đề
chung của ngành giáo dục huyện nhà.
Để nhằm khắc phục tình trạng dạy học bộ môn Ngữ Văn gần đây các
trường đã bàn nhiều đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy học. Mối quan tâm
của những giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ Văn trong trường THCS Lê
Đình Chinh là làm thế nào để phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh,
khơi gợi niềm say mê, tạo hứng thú cho học sinh trong bộ môn Ngữ Văn trong
tình hình hiện nay. Để giải quyết vấn đề trên thay vì dạy theo phương pháp cũ
thì chúng ta nên phối hợp linh hoạt nhiều phương pháp và tùy vào đặc trưng của
tác phẩm văn học để tổ chức một tiết học hiệu quả. Muốn học sinh có hứng thú
thì giáo viên phải khơi gợi được cho các em ý muốn tìm hiểu nội dung của tác

phẩm. Muốn làm được điều này thì giáo viên phải phát huy phương pháp học
trải nghiệm sáng tạo.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một hoạt động giáo dục, trong đó dưới
sự hướng dẫn của giáo viên từng cá nhân học sinh được trực tiếp tham gia vào
các hoạt động khác nhau của nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là
chủ thể, qua đó phát triển năng lực thực tiễn và tiềm năng sáng tạo của mình góp
phần hình thành và phát triển nhân cách hài hòa, toàn diện cho học sinh.Vì vậy

1


việc đưa các hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào nội dung chương trình dạy học
là việc làm cần thiết, thông qua các hoạt động trải nghiệm bản thân học sinh sẽ
rút ra được những kinh nghiệm, hình thành các kĩ năng cần thiết để giúp các em
có những ứng xử phù hợp trong cuộc sống học tập và trong lao động.
Từ lý do trên cùng với những băn khoăn trăn trở làm thế nào để giúp các
em hứng thú học bộ môn Ngữ Văn. Với kinh nghiệm giảng dạy trong những
năm qua tôi đã mạnh dạn áp dụng việc đưa trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa
trong bộ môn Ngữ Văn 7 vào việc truyền đạt kiến thức cho các em học sinh khối
7 nói riêng và các em học sinh các khối khác của trường THCS Lê Đình Chinh
nói chung.
II. Mục đích nghiên cứu
Hiện nay học sinh càng ngày càng không thích học bộ môn Ngữ Văn rất
phổ biến. Mặc khác, xu hướng nghề nghiệp hiện nay thiên về các ngành khoa
học tự nhiên. Đó cũng chính là nguyên nhân khiến học sinh ngày càng thờ ơ với
môn Ngữ Văn. Đặc biệt hình thức dạy học truyền thống thuyết giảng là chính đã
gây nhàm chán, đơn điệu, không phù hợp với suy nghĩ hiện đại của các em ngày
nay nữa. Vì vậy, mục đích của tôi là thay đổi phương pháp dạy học, các tác
phẩm văn học sẽ được chuyển hóa thành các tác phẩm kịch hay các chủ đề múa
hát, trong quá trình chuẩn bị đó các em sẽ nhớ nội dung bài học và nắm được ý
nghĩa của các tác phẩm văn học. Dạy học theo phương pháp đổi mới này không
chỉ giúp các em thay đổi được không gian học truyền thống mà còn giúp các em
linh động hơn trong cách tiếp cận nội dung bài học. Ngoài ra, trong quá trình lập
nhóm, tìm tòi ý tưởng để chuyển thể các tác phẩm văn học sẽ tạo được cho các
em tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập. Đó cũng chính là mục
đích nghiên cứu của tôi khi thực hiện đề tài này.

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận của vấn đề

2


Trong những năm gần đây, chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn
đề cao đổi mới phương pháp dạy học thay vì cứ dạy theo phương pháp truyền
thống. Ngoài mục đích truyền đạt những kiến thức để phù hợp với sự phát triển
của thế giới mà còn tránh sự nhàm chán, tạo hứng thú khi tìm hiểu kiến thức cho
các em học sinh. Trong một số văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo
cùng với những phương pháp đã thực hiện như “dạy học tích hợp liên môn” thì
“trải nghiệm sáng tạo” là việc đã được rất nhiều trường trên cả nước thực hiện.
Đây là một hoạt động trải đều từ cấp Tiểu học cho đến THCS và THPT, mục
đích đưa trải nghiệm sáng tạo vào môn học là chuyển hóa kiến thức, kỹ năng,
thái độ thành năng lực trong học tập, nối liền bục giảng với thực tế cuộc sống.
Vì lý do đó mà hoạt động đã đem lại nhiều kết quả khả quan và thực sự rất cần
thiết trong giảng dạy, đặc biệt là ở bộ môn Ngữ Văn. Một môn học mà tính thực
tế rất cao, thông qua những vấn đề các em thực hiện thì các các em sẽ hiểu được
giá trị các mặt của xã hội qua các thời kì từ các văn bản Ngữ Văn.
Trong chương trình học của các em, môn học nào cũng cần có sự gắn kết
chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành. Lý thuyết và thực hành luôn song hành với
nhau để các em dễ dàng tiếp thu những kiến thức mới, chuẩn bị hành trang cho
những bậc học cao hơn. Đối với bộ môn Ngữ Văn thực hành lại càng có vai trò
quan trọng hơn, đây là một môn học giữ vị trí quan trọng, dạy cho học sinh cái
hay cái đẹp của ngôn ngữ văn chương, dạy cho các em kĩ năng giao tiếp đúng
cách trong xã hội. Cho nên để truyền đạt đầy đủ kiến thức cũng như kĩ năng của
bộ môn Ngữ Văn không phải là chuyện đơn giản ngày một ngày hai.
Trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu hóa bộ môn Ngữ Văn không phải là
công việc dễ dàng đối với các em học sinh. Khi thực hiện phương pháp này đòi
hỏi khả năng tư duy của các em rất cao để chuyển hóa các tác phẩm văn học các
em học thành những tiết mục mà khi thực hiện các em sẽ truyền đạt đầy đủ nội
dung yêu cầu đến cho mọi người. Do thực trạng cuộc sống hiện nay ngày một
phát triển nên các suy nghĩ trong giới trẻ không còn như ngày xưa, các em đa số
sống theo trào lưu của giới trẻ, của các trang điện tử thịnh hành nên nhận thức

3


về các tác phẩm nổi tiếng, truyền thống văn học của các em ngày càng bị mai
một. Các em đặt nhẹ giá trị nghệ thuật của văn học mà không dễ gì chúng ta đạt
được. Bởi vậy, tôi mạnh dạn chuyển hóa các tiết học của bộ môn Ngữ Văn thành
các chủ đề để từ đó hướng các em dựa vào những chủ đề đó mà chuyển hóa
thành các tác phẩm sân khấu đã vang bóng một thời. Khi các em tự thực hiện
các hoạt động Ngữ Văn đó các em sẽ chủ động biết tìm tòi, nghiên cứu để thấy
được giá trị văn học mà ông cha ta để lại mang một giá trị to lớn như thế nào.
II. Thực trạng vấn đề
Từ trước đến nay, được sự chỉ đạo của Phòng giáo dục huyện nhà cùng
với Ban lãnh đạo nhà trường thì các môn học đã từng bước thay đổi phương
pháp dạy học tích cực hơn. Tuy nhiên do đặc thù của trường nằm ở vùng nông
thôn, đa số các em học sinh đều xuất phát từ nhà nông nên hướng các em mạnh
dạn trong việc thực hiện hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa các tiết
mục trong bộ môn Ngữ Văn không phải là việc làm đơn giản. Các em còn khá
rụt rè khi giao tiếp hằng ngày, khi học bài các em không đủ tự tin để phát biểu ý
kiến của mình dù đã có câu trả lời của riêng mình. Như vậy, với tính cách ngại
giao tiếp của các em cũng gây một khó khăn không nhỏ khi thực hiện phương
pháp này. Các em không đủ tự tin, đọc diễn cảm để thuyết trình hay diễn một tác
phẩm văn học trước các bạn học sinh và thầy cô của mình.
Ngay từ khi nhận trách nhiệm giảng dạy bộ môn Ngữ văn 7 tôi đã cố gắng
tìm ra nhiều giải pháp ngay từ đầu năm học để tìm ra hướng đi mới cho bộ môn
Ngữ Văn 7. Làm sao để các em không còn nhàm chán khi học môn Ngữ Văn,
các em tự tin khi thực hiện những tiết học trải nghiệm, từ đó kiến thức các em
ngày một được nâng cao.
Để thực hiện được vấn đề trên, đầu tiên tôi phải xác định được nguyên
nhân. Sau khi đã xác định nguyên nhân, tôi tìm những giải pháp tốt nhất nhằm
giúp học sinh thực hiện được những tiết trải nghiệm đạt được hiệu quả cao. Theo
tôi, nguyên nhân có nhiều nhưng tập trung ở một số nguyên nhân cơ bản sau
đây:
4


+ Do các em không có tự tin, ngại giao tiếp khi thể hiện trước tất cả các
bạn học sinh và thầy cô.
+ Do đặc thù của bộ môn Ngữ Văn là hình thức dạy truyền thống là chủ
yếu, lấy thuyết giảng làm chính nên môn học trở nên đơn điệu.
+ Do thời gian một tiết học còn hạn hẹp trong 45phút/1tiết, nên không thể
tổ chức một tiết mục sân khấu hóa một cách hoàn chỉnh.
+ Do điệu kiện kinh phí của từng lớp, nhà trường không đủ khả năng thực
hiện quá nhiều tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa cho tất cả các khối trong
trường.
Từ việc tìm hiểu nguyên nhân, tôi đã tìm ra “Một số kinh nghiệm trong
việc tổ chức Hoạt động sáng tạo – Sân khấu hóa trong bộ môn Ngữ Văn 7 tại
trường THCS Lê Đình Chinh” và cũng đã thu được những kết quả đáng khả
quan.

Một tiết học truyền thống của bộ môn Ngữ Văn

III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

5


Dạy học bằng hình thức sân khấu hóa được sử dụng nhiều và phát huy tác
dụng tốt đối với bộ môn Ngữ văn. Đây là phương pháp được đánh giá là một
trong những phương pháp dạy học phát huy tối đa vai trò chủ động chiếm lĩnh
kiến thức của học sinh. Cho nên việc nghiên cứu của tôi dựa trên quá trình theo
dõi đổi mới phương pháp dạy học Ngữ Văn ở trường THCS trong những năm
gần đây. Tôi nhận thấy nội dung đổi mới chỉ xoay quanh việc là cho các em hoạt
động học nhiều hơn là hướng các em ra những tiết ngoại khóa, trải nghiệm thực
tế từ những tác phẩm mà các em đã học ở chương trình lớp 7. Chính vì lẽ đó mà
tôi đã mạnh dạn cho các em thực hiện những tiết trải nghiệm sáng tạo đơn giản,
tôi cố gắng để thực hiện nối liền bục giảng với thực tế đời sống, sau khi các em
thành thạo, đủ tự tin thể hiện mình thì sẽ đưa ra những chủ đề hướng tới các bài
học để các em thể hiện khả năng của mình thông qua những kiến thức các em đã
học. Thông qua những tiết trải nghiệm đó sẽ giúp các em tăng cường thêm tính
thực hành hơn trong môn học vốn đã gây nhàm chán cho các em, các em có thể
vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống thông qua những tiết
mục mà các em thể hiện. Nhờ vậy mà khả năng cảm thụ tác phẩm sẽ tốt hơn và
từ đó các em sẽ yêu thích hơn môn học này. Sau đây là những giải pháp mà tôi
đã thực hiện và rút ra được kinh nghiệm:
Giải pháp 1. Chủ động nắm bắt đặc điểm tình hình, những thuận lợi,
khó khăn trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa
trong bộ môn Ngữ văn 7
Dạy học bằng hình thức sân khấu hóa rất thu hút học sinh. Mọi học sinh
đều mong hứng thú tham gia để thể hiện bản thân, rèn luyện sự tự tin và các kỹ
năng khác. Nhờ những hoạt động cùng tìm hiểu, xây dựng bài học, tập kịch bản,
học sinh đoàn kết hơn, tình cảm hơn với thầy cô, bạn bè và có thêm những kỷ
niệm đẹp đẽ của tuổi thọc trò dưới mái trường. Nó cũng tạo động lực và thoải
mái tinh thần giúp các em học hiệu quả hơn ở các môn học khác. Để thực hiện
tiết học bằng hình thức trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa phát huy được tối đa
thì ngay từ đầu năm học tôi đã nghiên cứu những mặc ưu và nhược điểm của các

6


phương pháp dạy học tích cực mà các giáo viên bộ môn Ngữ Văn đã thực hiện.
Tôi nắm bắt tình hình học tập bộ môn Ngữ văn của khối học thông qua ban lãnh
đạo nhà trường, tổ chuyên môn, hội cha mẹ học sinh ở các lớp để tìm ra hướng
đi mới cho giải pháp này. Sau khi đã cùng mọi người tìm hiểu những hạn chế
trước đây mắc phải và những mặt tích cực đã làm được tôi tiếp tục phát huy
những ưu điểm mà những phương pháp dạy học tích cực mang lại cho bộ môn
Ngữ Văn, phân tích vì sao phương pháp này trước đây khi thực hiện lại xảy ra
những nhược điểm đó để rút kinh nghiệm khi sau này thực hiện. Tiếp tục khảo
sát tình hình về khả năng hiểu biết của các em học sinh bốn lớp 7A1, 7A2, 7A3,
7A4. Qua việc tìm hiểu này tôi cũng chủ động nắm bắt được những năng khiếu
vốn tiềm ẩn của các em mà các em chưa dám thể hiện, để từ đó tôi lên kế hoạch
cho tiết học trải nghiệm sáng tạo - sân khấu hóa.
Giải pháp 2. Làm tốt công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch thực
hiện
Hoạt động ngoại khóa văn học là một việc làm cần thiết, bổ ích và không
thể thiếu trong quá trình dạy học. Bởi lẽ, đây là dịp để học sinh khắc sâu kiến
thức, rèn kỹ năng cảm thụ tác phẩm, thể hiện sự tích cực, chủ động, sáng tạo
trong học tập. Qua đó, ngày càng yêu thích môn học vì hơn hết, đánh thức trí tuệ
và tâm hồn học sinh, đánh thức niềm say mê và hứng khởi với bộ môn Ngữ Văn.
Từ công tác tham mưu với ban lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên môn và các giáo
viên bộ môn Ngữ Văn của nhà trường tôi đã tiến hành các bước đầu tiên để
chuẩn bị thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa trong bộ môn Ngữ
văn 7 mà tôi đang đảm nhận giảng dạy.
Tôi đưa ra 5 bước cơ bản để thực hiện một giờ dạy theo hình thức cải tiến
này:
+Bước 1: Giáo viên lựa chọn bài dạy, xác định mục tiêu, kế hoạch dạy
học.
+Bước 2: Giao nhiệm vụ cho học sinh (hoạt động theo nhóm năng khiếu).
7


+Bước 3: Học sinh nghiên cứu bài học, xây dựng ý tưởng cách thức thực
hiện và trao đổi với giáo viên.
+Bước 4: Giáo viên sửa chữa, góp ý, hướng dẫn học sinh tìm hiểu và bổ
sung ý tưởng.
+Bước 5: Học sinh hoàn thành ý tưởng đã thống nhất, cùng nhau luyện
tập chuẩn bị. Giáo viên quan sát, góp ý và chỉnh sửa tiếp để hoàn chỉnh sau đó là
tổ chức dạy học trên lớp hoặc trong giờ ngoại khóa.
Trong quá trình giao nhiệm vụ cho học sinh, giáo viên có thể nêu thêm
các gợi ý để học sinh tìm hiểu hiệu quả hơn. Nên giới thiệu theo hình thức nào?
Cần truyền tải những thông tin gì?. Giáo viên chủ động tìm hiểu để phát hiện ra
những năng khiếu ở các em học sinh. Và dựa vào năng khiếu mà tôi đã tìm hiểu
và phát hiện ở các em học sinh tôi đang giảng dạy tôi tiến hành phân nhóm để
thực hiện tiết trải nghiệm như sau:
+ Nhóm 1: Sưu tầm phim tư liệu và phóng sự theo chủ đề.
+ Nhóm 2: Tiểu phẩm kịch.
+ Nhóm 3: Vẽ tranh và thuyết trình theo đề tài.
+ Nhóm 4: Thực hiện một số tiết mục hát – múa theo chủ đề.
Giải pháp 3. Tiến hành tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân
khấu hóa trong bộ môn Ngữ văn 7
Sau khi đã phân công nhiệm vụ cụ thể những việc mà các nhóm phải thực
hiện, tôi tiến hành tìm chủ đề để các nhóm hướng đến chủ đề chung để thực hiện
nhiệm vụ. Để xác định chủ đề cho học sinh tôi dựa trên những yêu cầu của sách
tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Ngữ Văn THCS. Trong
chường trình Ngữ Văn 7 có hai chủ đề mà yêu cầu học sinh phải thực hiện đó là
“Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn” và “Nếu tôi là hiệu trưởng”. Thời điểm khi
tôi bắt tay vào thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo bộ môn văn 7 là trong thời

8


gian hưởng ứng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, cho nên tôi xác định cho học
sinh thực hiện tiết trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa theo chủ đề “Người thắp
lên ngọn lửa tâm hồn”. Ở chủ đề này các em sẽ dễ hiểu hơn và hình dung được
ý tưởng mà mình cần thực hiện vì người thắp lên ngọn lửa tâm hồn đó chính là
những người thầy người cô đã dạy dỗ các em những kiến thức, tạo cho các em
hành trang bước vào đời. Khi chủ đề đã được xác định, tôi cùng các nhóm
trưởng của các lớp họp lại và tìm hướng đi cụ thể cho chủ đề đã chọn, sau khi
thảo luận và hướng dẫn các em bám sát chương trình học và chủ đề đã chọn thì
các em đã đưa ra nhiệm vụ cụ thể của từng nhóm mà các em sẽ thực hiện về chủ
đề trên như sau:
+ Nhóm 1: Sưu tầm phim tư liệu về thầy cô nhân ngày 20/11.
+ Nhóm 2: Tiểu phẩm kịch trích đoạn theo chủ đề người thầy và nên
bám sát văn bản Ngữ Văn 7 đã học.
+ Nhóm 3: Vẽ tranh về đề tài thầy cô giáo.
+ Nhóm 4: Thực hiện một số tiết mục văn nghệ hát - múa chủ đề thầy
cô.
Các nhóm đã hình dung được kế hoạch của buổi hoạt động trải nghiệm về
chủ đề “Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn” với các nội dung liên quan đến các
tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn 7 qua đó bước đầu các nhóm biết
tổ chức sự kiện, rèn luyện khả năng biểu cảm về sự vật, con người, học sinh sẽ
trực tiếp tìm hiểu các thông tin hoặc hóa thân vào hình tượng những người thầy,
người cô để thực hiện buổi trải nghiệm của mình. Khi cùng nhau luyện tập, biểu
diễn là kiến thức trong nội dung bài học và cả những kiến thức ngoài bài học đã
ăn sâu vào tiềm thức của học sinh. Đó không chỉ là quá trình trau dồi kiến thức
mà còn viết nên những kỷ niệm đẹp của tuổi học trò, rèn kỹ năng làm việc nhóm
rất hiệu quả cho mỗi học sinh. Trong tiết học trải nghiệm sáng tạo – sân khấu
hóa, vai trò của giáo viên sẽ là Ban giám khảo, nhận xét đánh giá kết quả tìm
hiểu và nghiên cứu của các em, động viên khuyến khích tinh thần tự học sáng
9


tạo của các em, đồng thời giáo viên có thể bổ sung thêm các kiến thức và chỉnh
sửa các phần còn thiếu sót, giúp các em thu nạp tối đa phần kiến thức cần thiết.
Giải pháp 4. Các nhóm tiến hành báo cáo kết quả của mình đã chuẩn
bị.
Sau khi đã thống nhất với nhau và được sự hướng dẫn của giáo viên bộ
môn Ngữ văn các nhóm đã tiến hành nghiên cứu và tập luyện theo năng khiếu
của từng nhóm phân công. Sau khi tập luyện hoàn chỉnh thì các nhóm sẽ báo cáo
chủ đề mà nhóm đã chọn và thực hiện cho các bạn và thầy cô theo dõi cụ thể
như sau:
+ Nhóm 1 – Lớp 7A1: Sưu tầm phim tư liệu “Trường THCS Lê Đình
Chinh xưa và nay”. Và thực hiện phim tài liệu phỏng vấn cảm nhận của học
sinh và phụ huynh về ngày 20/11.

Phim tư liệu về trường THCS Lê Đình Chinh

+ Nhóm 2 – Lớp 7A2: Tiểu phẩm kịch trích đoạn: “Cuộc chia tay của
những con búp bê” (Sách Ngữ văn 7).

10


+ Nhóm 3 – Lớp 7A3: Vẽ tranh và thuyết trình về đề tài người giáo
xưa và nay.

Thuyết trình tranh về người thầy

+ Nhóm 4 – Lớp 7A4: Thực hiện một số tiết mục văn nghệ hát - múa ca
ngợi thầy cô.

11


Hát về người thầy của nhóm 4

Các bạn và thầy cô xem buổi báo cáo kết quả

Qua buổi báo cáo kết quả của tiết trải nghiệm sáng tạo các giáo viên sẽ
nhận thấy rằng các em đã chủ động trong việc tìm hiểu kiến thức mà mình đã
12


được học. Hình thức dạy học mới này còn giúp thu hút các em, hấp dẫ các em
hơn trong việc tìm hiểu kiến thức bài học. Thay vì dạy kiến thức khô khan theo
lối truyền thống với hình thức sân khấu hóa, các em trải nghiệm được thực tế,
được hóa thân vào những nhân vật mà mình đã được học trên sách, từ đó các em
có cảm xúc và tự cảm nhận về nhân vật. Khi cùng nhau luyện tập, biểu diễn là
những kiến thức mà các em đã được học trong bài học và cả những kiến thức
bên ngoài bài học. Đó không chỉ là quá trình trau dồi kiến thức mà còn là những
kỷ niệm đẹp của tuổi học trò, là rèn kỹ năng làm việc nhóm rất hiệu quả cho mỗi
học sinh. Thông qua hoạt động ngoại khóa này, tổ Ngữ văn cũng hướng đến giáo
dục học sinh biết quý trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp tôn sư trọng đạo,
biết đối nhân xử thế. Bởi các tác phẩm văn học được đưa vào nhà trường không
chỉ có giá trị thẩm mĩ, giá trị văn học mà còn hàm chứa trong đó những giá trị
tốt đẹp đầy tính nhân văn. Đây cũng chính là một trong những mong muốn lớn
nhất của những người thực hiện chương trình.
IV. Tính mới của giải pháp
Phương pháp dạy học tích cực trải nghiệm sáng tạo – Sân khấu hóa đang
từng bước được các các cấp học áp dụng vào từng môn học cụ thể. Tuy nhiên vì
chưa khai thác triệt để khả năng của các em cho nên phương pháp dạy này còn
có những mặt hạn chế. Tuy nhiên, nếu như sự sáng tạo của học sinh không được
kiểm soát và định hướng đúng đắn thì có thể gây ra những tác động ngược đối
với học sinh. Với kinh nghiệm trong giảng dạy của mình, tôi nhận thấy bản thân
đã đưa ra được một số giải pháp mới và thiết thực để giải quyết vấn đề hoạt
động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa trong môn Ngữ Văn khối 7. Trong tiết
học được sân khấu hóa, giáo viên sẽ không đóng vai trò truyền đạt kiến thức mà
sẽ là ban giám khảo, đáng giá nhận xét kết quả tìm hiểu nghiên cứu của các
nhóm. Đồng thời giáo viên có thể bổ sung thêm kiến thức và chỉnh sửa các phần
còn thiếu sót giúp các em thu nạp tối đa phần kiến thức cần thiết. Ngoài ra, tôi
đã vận dụng ở mức có thể ở những tiết ngoại khóa, những hoạt động mà có thể
kết hợp trải nghiệm vào tiết học. Không chỉ áp dụng những sáng kiến ở khối 7

13


thành công mà tôi sẽ áp dụng ở những khối lớp mà tôi sẽ giảng dạy và trao đổi
kinh nghiệm với các giáo viên trong nhà trường để đổi mới phương pháp dạy
học, giúp các em hứng thú hơn với bộ môn Ngữ Văn.
V. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Bằng các giải pháp đưa ra, kết hợp với sự hỗ trợ của giáo viên bộ môn và
sự kiên trì, cố gắng của các em thì buổi báo cáo kết quả tiết trải nghiệm sáng tạo
– sân khấu hóa đã đem lại những kết quả rất khả quan. Cụ thể như sau:
- Các em đã mạnh dạn hơn khi thể hiện các tiết mục mình đã chuẩn bị
trước đông đảo các thầy cô và các bạn học sinh.
- Các em đã nắm được nội dung các bài học trên sách Ngữ Văn thông qua
các tiết mục trải nghiệm thực tế mà không cần thầy cô phải giảng dạy như các
tiết học truyền thống trước đó.
- Hầu hết các em hứng thú khi trải nghiệm những tiết học của bộ môn
Ngữ văn, các em thuộc bài ngay ở các buổi trải nghiệm sáng tạo.
PHẦN III. KẾT LUẬN
I. Kết luận
Khởi đầu của môn Ngữ văn, và cũng là con đường đổi mới cơ bản của
phương pháp dạy học bộ môn Ngữ Văn nằm ở khâu đọc văn bản, mà sân khấu
hóa tác phẩm văn học chính là một trong những hình thức đọc sáng tạo nhất.
Thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo này, các em học sinh không chỉ thâm
nhập mà còn được sống cùng với tác phẩm, phá vỡ sự ngăn cách giữa người đọc
và tác phẩm như cách học truyền thống. Sân khấu ở đây vừa là sàn diễn, nhưng
đồng thời cũng là lớp học, nơi các em được thỏa sức sáng tạo và bộc lộ cá tính
của mình. Có thể nhận thấy, đây chính là một trong những hình thức phù hợp
nhất với định hướng đổi mới phương pháp dạy học.

14


Qua tiết hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa với chủ đề “Người
thắp lên ngọn lửa tâm hồn” chúng ta rất xúc động và tự hào trước truyền thống
tôn sư trọng đạo của các thế hệ học sinh. Hình tượng những người thầy, người
cô trong các tác phẩm đã để lại ấn tượng không thể phai mờ trong lòng mọi
người qua nhiều thế hệ. Là chủ nhân tương lai của đất nước, tất cả chúng ta nhận
thấy mình cần phải cố gắng học tập, hoàn thiện bản thân để không phụ lòng
công ơn dạy dỗ để góp một phần nhỏ để xây dựng quê hương, đất nước giàu
mạnh.
Thông qua việc phân chia các nhóm chuẩn bị các tư liệu cho hoạt động
báo cáo sản phẩm với chủ đề “Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn”, tôi nhận thấy
các em làm việc rất nghiêm túc, hào hứng chuẩn bị tốt cho buổi báo cáo sản
phẩm. Qua đó có thể thấy được khi vận dụng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo
trong quá trình dạy học sẽ xây dựng được không khí hào hứng trong học tập
cũng như giúp các em từng bước khẳng định được năng lực của bản thân mình.
II. Kiến nghị
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa không chỉ áp dụng tron bộ
môn Ngữ Văn và những môn khác cũng có thể sử dụng phương pháp dạy học
tích cực này để tạo hứng thú khi các em học tập. Vì vậy tôi thiết nghĩ các giáo
viên bộ môn khác sẽ cùng phối hợp với nhau để đạt được những kết quả khả
quan hơn, tôi có một số kiến nghị sau:
1. Đối với PGD & ĐT
- Nên đưa ra những yêu cầu cụ thể về chuyên đề trải nghiệm sáng tạo để
các trường THCS trong toàn huyện đồng loạt thực hiện.
- Tổ chức thường xuyên các buổi tập huấn về hoạt động trải nghiệm sáng
tạo giữa các trường trao đổi, học hỏi kinh nghiệm.
2. Đối với nhà trường

15


-

Tạo điều kiện và phối hợp với giáo viên Ngữ Văn tổ chức những tiết học

trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa.
-

Thường xuyên tổ chức những tiết học ngoại khóa, trải nghiệm về những

kiến thức về môn văn. Bên cạnh đó tìm tòi, kết hợp những môn học liên quan để
tổ chức những tiết trải nghiệm sáng tạo giúp các em học hỏi được rấ t nhiều kiến
thức hay.
3. Đối với giáo viên
-

Tìm ra những phương pháp tích cực hơn, hướng các em đến những hoạt

động trải nghiệm.
-

Đầu tư thời gian hơn ở những tiết học trải nghiệm sáng tạo về kiến thức

để củng cố nâng cao về nội dung và kiến thức cho các em .
Trên đây là một số ý kiến của tôi rút ra từ kinh nghiệm bản thân để hạn chế
tổ chức cho các em các buổi hoạt động trải nghiệm sáng tạo – sân khấu hóa
trong bộ môn Ngữ Văn. Bản thân tôi đã cố gắng nhưng do phạm vi nghiên cứu
chưa được rộng nên không tránh được những thiếu sót rất mong được sự đóng
góp ý kiến của đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để phương pháp được hoàn
thiện hơn và áp dụng có hiệu quả hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Người viết

Nguyễn Thị Y Vân

16


MỤC LỤC
Trang
PHẦN I. MỞ ĐẦU...............................................................................................2
I. Đặt vấn đề :........................................................................................................2
II. Mục đích nghiên cứu :......................................................................................3
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.....................................................................3
I. Cơ sở lý luận của vấn đề: .................................................................................3
II. Thực trạng vấn đề: ...........................................................................................5
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: ...........................................6
IV. Tính mới của giải pháp: ...............................................................................14
V. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm: ..................................................................15
PHẦN III. KẾT LUẬN.....................................................................................16
I. Kết luận............................................................................................................16
II. Kiến nghị.........................................................................................................17

17


TÀI LIỆU THAM KHẢO

Năm
ST

Tên tài liệu tham khảo

Tác giả

Nhà xuất

xuất

bản

bản

T

1999
01

Phương pháp dạy học Văn

Phan Trong Luận

Đại học Quốc
gia

02

Văn học dân gian Việt Nam Hoàng Tiến Tựu

NXB Giáo

1998

dục

03

Hoạt động trải nghiệm
sáng tạo trong các môn

Nhiều tác giả

NXB Giáo

2017

dục

học

18


Tổ chức hoạt động trải
04

nghiệm sáng tạo trong dạy

Nhiều tác giả

NXB Giáo

2017

dục

học Ngữ Văn

19



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×