Tải bản đầy đủ

Giáo án Ngữ văn 7 bài 27: Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu

BÀI 27 - TIẾT 109
HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM:
NHỮNG TRÒ LỖ HAY LÀ VAREN & PHAN BỘI CHÂU
– Nguyễn Ái Quốc –
A – Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh: Đả kích viên quan toàn quyên Varen qua hành động lố bịch của
hắn với Phan Bội Châu.
- Ca ngợi nhân cách cao quý của nhà yêu nước Phan Bội Châu.
- Nghệ thuật viết truyện hiện đại của Nguyễn Ái Quốc: Dùng hư cấu tưởng tượng,
sử dụng biện pháp tương phản, kết hợp ngôn ngữ nhân vật với ngôn ngữ người kể
chuyện.
B – Chuẩn bị:
- Giáo viên nghiên cứu sách giáo khoa cộng tài liệu tham khảo.
- Học sinh trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
C – Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới.
I. Giới thiệu tác giả - tác phẩm.
1. Tác giả:
Giáo viên nhấn mạnh một số điểm.

- Nguyễn Ái Quốc là bút danh của Bác Hồ, khi Người hoạt động ở Pháp và viết
văn, viết báo bằng tiếng Pháp.


- Truyện và ký của Nguyễn Ái Quốc là những tác phẩm châm biếm xuất sắc được
in trên báo nhân đạo: “Người cùng khổ” 1922 – 1925 ở Pari.
- Bác là nhà thơ, nhà văn, nhà báo xuất sắc, Bác là một danh nhân văn hoá thế giới.
2. Tác phẩm.
Tác phẩm truyện “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu” được viết ngay sau
khi Phan Bội Châu bị bắt cóc ở Trung Quốc, bị giam ở Hoả Lò chờ xử, còn Varen thì
nhận chức toàn quyền ở Đông Dương.
II. Đọc – hiểu chú thích văn bản.
III. Đọc – tìm hiểu văn bản.
1. Đọc – hiểu cấu trúc văn bản.
? Văn bản “Những trò lố hay là Varen và Pha Bội Châu” là một truyện ngắn được tạo
bằng hư cấu (nghĩa là tưởng tượng bằng những cái có thật) theo dõi truyện kết hợp với
chú thích trong sách giáo khoa cho biết: Chuyện gì là có thật, chuyện gì là tưởng tượng.
- Chuyện có thật:
+ Nhân vật Varen – tên toàn quyền Pháp tại Đông Dương.
+ Phan Bội Châu nhà yêu nước bị bắt giam tại Hà Nội.
+ Phong trào đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu.
- Chuyện tưởng tượng: Cuộc tiếp kiến của Varen với Phan Bội Châu ra sao là do tác
giả tưởng tượng.
? Em hiểu những trò lố trong truyện này là trò lố như thế nào?
- Là trò nhố nhăng, bịp bịp bợm, đáng cười.
? Ai là tác giả của những trò lố đó?
- Varen người hứa sang Việt Nam chăm sóc cụ Phan Bội Châu.
? Quan sát văn bản: “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu” cho biết truyện
được kể theo trình tự nào?
- Kể theo trình tự thời gian: từ khi ông Varen xuống tàu đến khi tới khám giam cụ
Phan Bội Châu tại Hà Nội.


? Có thể chia truyện này thành những đoạn tương ứng với những nội dung nào?
- Đoạn 1: Từ đầu đến “…Vẫn bị giam trong tù” Giới thiệu Varen và trò lố đầu tiên
của y.
- Đoạn 2: Tiếp “…Thì tôi làm toàn quyền”: Trò lố chính thức của Varen với Phan
Bội Châu.
- Đoạn 3: (Còn lại): Thái độ của Phan Bội Châu.
2. Đọc hiểu nội dung văn bản.
A, Tin Varen sang Việt Nam
Cho học sinh đọc: Từ đầu….. “trong khi đó Phan Bội Châu vẫn ngồi trong tù”
? Phần đầu truyện nhắc tên hai nhân vật Varen và Phan Bội Châu – sách giáo khoa đã
giới thiệu hai nhân vật này như thế nào?
- Varen là toàn quyền Pháp tại Đông Dương từ năm 1925.
- Phan Bội Châu là lãnh tụ phong trào yêu nước Việt Nam từ năm 1925.
- Họ có địa vị xã hội đối lập.
? Varen hứa sang Việt Nam chăm sóc cụ Phan Bội Châu vì lý do gì?
- Công luận Pháp đòi hỏi.
- Varen vừa mới nhận chức, muốn lấy lòng dư luận.
? Tác giả bình luận việc này như thế nào?
- “Ông hứa thế….và ra làm sao”
? Qua đó tác giả muốn tỏ thái độ gì?
- Ngờ, không tin thiện chí của Varen.
? Nêu ý nghĩa về câu mở đầu truyện?
- Thông báo về việc sang Việt Nam cùng lời hứa của y.
- Gieo thái độ ngờ vực về lời hứa đó.
? Chi tiết “Varen vừa mới xuống tàu” và ngài chỉ muốn chăm sóc đến khi nào yên vị
thật xong xuôi ở bên ấy đã cho ta hiểu thêm gì về Varen?


- Chi tiết này cho ta thấy Varen chỉ vì bản thân y mà thôi. Hứa chăm sóc cụ Phan
Bội Châu theo cách “nửa chính thức”, lại sau bốn tuần mới đặt chân đến Đông Dương lại
mất bao thời gian mới “yên vị” được. Liệu bản thân những lời hứa và người ta còn nhớ
đến lời hứa không? Với chi tiết này tác giả gây sự nghi ngờ lời hứa của Varen và mỉa mai
giá trị của lời hứa đó bằng thực tế “Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù.
Giáo viên: Trong nguyên văn, tiếp theo là cách tác giả tưởng tượng ra Varen được đón
tiếp ở Sài Gòn, ở Huế. Y bị cuốn trong mớ bòng bong “những buổi chiêu đãi, những cuộc
tiếp rước, những lời chúc tụng”. Trong khi đó thì Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù,
Varen đã không nhớ và không vội thực hiện lời hứa. Y đã diễn những trò lố.
B, Varen gặp Phan Bội Châu – trò lố chính thức.
? Trong rất nhiều trò lố và Varen tại Việt Nam, có trò lố của y đối với Phan Bội Châu.
Đây là trò lố bịch nhất?
Trong đoạn truyện kể việc Varen đến xà lim tại Hà Nội gặp Phan Bội Châu xuất hiện
hai hình thức ngôn ngữ.
? Lời văn nào là ngôn ngữ bình luận của người kể chuyện (tác giả)
- Lời văn từ “Ôi thật là một tấn kịch” -> “xẳy ra truyện gì đây?”
? Lời văn nào ngôn ngữ độc thoại của Varen?
- Lời văn từ “Tôi đem tự do tới cho ông đây….thì ông làm toàn quyền?
? Nhận xét lời văn bình luận của người kể chuyện (tác giả) trên các phương diện.
a, Nghệ thuật bình luận.
- Dùng biện pháp tương phản đối lập tính cách cao thượng của Phan Bội Châu (bậc
anh hùng, vị thiên sứ với tính cách đê tiện của Varen kẻ phản bội nhục nhã).
? Qua đây em nhận xét gì về thái độ của người bình luận?
- Khinh rẻ kẻ phản bội Varen. Ca ngợi người yêu nước Phan Bội Châu.
? Mục đích của việc bình luận?
- Vạch ra sự lố bịch trong nhân cách của Varen. Khẳng định chính nghĩa của Phan
Bội Châu.
? Theo dõi lời độc thoại của Varen và cho biết: Varen đã tuyên bố và đã khuyên Phan
Bộ Châu những gì?


- Varen tuyên bố thả Phan Bội Châu (Tôi đem tự do đến cho ông đây với cái điều
kiện “Trung thành với nước Pháp, cộng tác, hợp tác với nước Pháp và chớ tình cách xúi
giục đồng bào nổi lên, hãy bảo họ hợp tác với người Pháp…)
Varen khuyên Phan Bội Châu từ bỏ lý tưởng chung (để mặc đấy những ý nghĩ phục
thù) bắt tay với Phan Bội Châu (ông và tôi tay nắm chặt tay…) chỉ nên vì quyền lợi cá
nhân giống như Varen (đốt cháy những cái mình tôn thờ những cái mà mình đốt cháy...)
? Bằng những lời lẽ của mình Varen đã bộc lộ nhân cách nào của y?
- Kẻ thực dụng đê tiện, sẵn sàng làm mọi thứ chỉ vì quyền lợi cá nhân.
? Cũng bằng những lời lẽ đó Varen đã bộc lộ thực chất lời hứa chăm sóc Phan Bội
Châu bằng cách nào?
- Không phải giúp đỡ giải phóng Phan Bội Châu mà là ép buộc cụ từ bỏ lý tưởng và
dân tộc mình.
- Không phải vị tự do của Phan Bội Châu mà vì quyền lợi của nước Pháp trực tiếp
là danh dự của Varen.
? Bằng những ngôn ngữ độc diễn trước Phan Bội Châu, Varen đã diễn trò lố cuối cùng
của mình như thế nào?
- Kẻ phản bội lý tưởng đê tiện nhất lại đi khuyên bảo kẻ trung thành lý tưởng.
- Lời hứa chăm sóc Phan Bội Châu không chỉ là lời hứa suông mà còn là trò bịp
bợm, đáng cười.
Giáo viên: Một kẻ phản bội nhục nhã, không biết nhục lại còn trâng tráo thuyết phục
người khác hành động theo gương mình. Đó là trò lố bịch nhất của Varen mà tác giả gọi
là trò lố chính thức.
? Tại sao Varen và Phan Bội Châu không hiểu nhau? Sự im lặng đó làm cho Varen
sửng sốt? Vì sao?
- Hai người không hiểu vì sự khác biệt như người và đêm...Hai lý tưởng hai nhân
cách hoàn toàn đối lập.
- Sự dửng dưng của Phan Bội Châu làm Varen sửng sốt bởi y tưởng có thể thuyết
phục được Phan Bội Châu, y cảm thấy mình vô cùng nhục nhã.


Giáo viên: Hai người không hiểu nhau vì đó là hai con người, hai lý tưởng, hai nhân
cách hoàn toàn đối lập nhau. Toàn quyền là kẻ phản bội nhục nhã, là kẻ đầu hàng còn
Phan Bội Châu là bậc anh hùng, vị thiên xứ, đấng xả thân.
Sự dửng dưng của Phan Bội Châu làm cho Varen sửng sốt, vừa trâng tráo, tưởng Phan
Bội Châu sẽ nể y (như cuộc tiếp rước ở Sài Gòn – Huế). Nhưng y sửng sốt vì lần đầu tiên
y đối xử lạnh nhạt -> mức khinh bỉ.Y sửng sốt vì nhận ra người đối thoại vao lừng lững
còn y chỉ là tên phản bội nhục nhã.
3. Thái độ của Phan Bội Châu
? Theo dõi phần cuối truyện cho biết:
? Trong khi Varen nói, Phan Bội Châu có biểu hiện nào?
- Nhìn Varen và im lặng dửng dưng.
- Đôi ngọn sâu mép nhiều lần nhích lên một chút rồi hạ xuống ngay.
- Mỉn cười một cách kín đáo.
- Nhổ vào mặt Varen.
? Các biểu hiện đó cho thấy Phan Bội Châu có thái độ như thế nào trước lời lẽ của
Varen?
- Ngạc nhiên.
- Khinh bỉ, căm ghét.
? Thái độ ấy toát lên đặc điểm nào trong nhân cách Phan Bội Châu?
- Cứng cỏi, không sợ khuất phục, kiêu hãnh.
? (Thảo luận) Trong khi thuyết giáo về nhân cách sống của mình Varen cũng kiêu
hãnh. Trong khi không nghe Varen thuyết giáo, Phan Bội Châu cũng kiêu hãnh. Theo em
sự khác nhau giữa hai niềm kiêu hãnh ấy là gì?
- Ở Varen – kiêu hãnh vì danh vọng của kẻ đê tiện, đáng để cười.
- Ở Phan Bội Châu – kiêu hãnh vì kiên định lý tưởng yêu nước, đáng khâm phục.
IV. Tổng kết – ghi nhớ.


? Em cảm nhận từ truyện: “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu”?
Những ý nghĩa nội dung nào?
- Đả kích viên toàn quyền Varen và hành động lố bịch của y
- Ca ngợi nhân cách cao quý của nhà yêu nươc Phan Bội Châu.
Giáo viên: Truyện đã khắc hoạ được tính cách hèn hạ, bỉ ổi của một kẻ phản bội nhục
nhã Varen, đồng thời ta càng khâm phục bậc anh hùng Phan Bội Châu – vị thiên sứ, đấng
xả thân vì độc lập, tự do cho đất nước
-> Tác phẩm như một bản ánh vạch trần bộ mặt xấu xa của bọn thống trị thực dân. Ca
ngợi tấm lòng yêu nước, sự kiên cường bất khuất Phan Bội Châu.
? Em cảm nhận những giá trị hình thức đặc sắc nào?
- Cách viết truyện bằng hư cấu tưởng tượng trên cơ sở sự thật.
- Sử dụng biện pháp tương phản để khắc hoạ nhân vật làm nổi bật chủ để tác phẩm.
- Kết hợp ngôn ngữ nhân vật với ngôn ngữ người kể truyện tác giả.
V. Luyện tập.
1. Trong truyện thái độ của tác giả đối với Phan Bội Châu như thế nào?
Căn cứ vào đâu để biết điều đó?
- Thái độ của tác giả đối với Phan Bội Châu là khâm phục ngưỡng mộ. Dễ dàng
nhận ra thái độ ấy qua việc mô tả cuộc chậm trán giữa Varen “kẻ phản bội nhục nhã” và
Phan Bội Châu “bậc anh hùng, vị thiên sữ, đấng xả thân vì độc lập, được hai mươi triệu
con người trong vòng nô lệ tôn sùng. Cách xây dựng truyện như vậy đã tỏ rõ thái độ tôn
kính của tác giả đối với vị anh hùng cứu nước.
2. Giải thích nghĩa cụm từ “những trò lố” trong nhan đề tác phẩm “những
trò lố” trong nhan đề tác phẩm chỉ những trò hề lố bịch của Varen, từ đó vạch trần bộ mặt
lừa bịp của thực dân Pháp.
Trong van bản trích có hai trò lố.
- Trò lố thứ nhất: Varen hứa sẽ chăm sóc cụ Phan Bội Châu.


- Trò lố thứ hai: Varen đến gặp cụ Phan Bội Châu trong nhà ngục khua môi múa
mép dụ dỗ người chiến sĩ nhưng vô hiệu. Hắn chỉ được đáp lại bằng sự im lặng, dửng
dưng, một cách nhếch mép cười ruồi và một nhổ vào mặt.
4. Củng cố:
Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài.
5. Dặn học sinh:
Ôn bài.
6. Đánh giá:



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×