Tải bản đầy đủ

Thực hành công tác xã hội cá nhân với phụ nữ nghèo đơn thân

Mô tả trƣờng hợp.
Cô Đồng Thị H, sinh năm 1968, quê ở xóm Chúc, xã Bá Xuyên, thị xã
Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, là một trong những phụ nữ khuyết tật đơn
thân nuôi con nhỏ trên địa bàn xã. Cô bị khuyết tật vận động bẩm sinh (2
bàn chân bị dị tật) nên việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Cha cô có 2 người vợ,
cô H là con út của người vợ hai, trên cô còn có 3 anh trai và 5 chị gái. Người
vợ cả của cha cô cũng có 6 người con và hiện nay, các mối quan hệ này vẫn
được duy trì, anh em trong họ tộc vẫn đi lại và trợ giúp lẫn nhau. Cha cô và
người anh thứ 4 trong gia đình đã mất do chiến tranh.
Khi chiến tranh kết thúc, cô phải chịu nỗi đau mất đi người thân, điều
này ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của cô, tuy vậy, thời gian qua đi, nỗi
đau ấy cũng dần nguôi ngoai, nhưng sự cô đơn, trống vắng, nỗi niềm khao
khát được làm mẹ đã giúp cô dũng cảm hơn khi quyết định sinh một đứa con
để nuôi, dẫu vẫn biết để nuôi nấng, dạy dỗ con một mình phải đối diện với
bao vất vả, đắng cay từ sự thiếu thốn cả về vật chất và tinh thần, từ những
lời ra tiếng vào, những định kiến của xã hội.
Năm 2002, cô hạnh phúc khi con gái của cô chào đời nhưng bên cạnh
niềm vui đó là những khó khăn, vất vả mà cô sẽ phải đối diện. Và hiện nay
cô H và con gái đang sống riêng (hộ độc lập) gần nhà của mẹ đẻ, đây là một
trong những hộ nghèo của xã, gia đình hoàn cảnh khó khăn lại thường xuyên
đau ốm, hiện cô đang mắc chứng suy tim, viêm khớp và u nang buồng trứng,

mọi sinh hoạt từ ăn uống, phí sinh hoạt, chi phí cho con đi học...tất cả mọi
thứ chỉ trông chờ vào một vườn chè nhỏ. 2 sào ruộng và một khoản trợ cấp ít
ỏi cho đối tượng là phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ nên chi phí cho việc chữa
bệnh không có, do lao động vất vả nên sức khỏe cô ngày càng suy yếu.
Hoàn cảnh gia đình lại thêm khó khăn gấp bội khi mà con gái của cô
mắc bệnh tim bẩm sinh, từ khi sinh ra sức khỏe của em cũng rất yếu và việc
chăm sóc gặp rất nhiều khó khăn. Tuy vậy, nhờ có chương trình “Trái tim
cho em” mà con gái cô


đã được hỗ trợ để phẫu thuật tim. Hiện nay sức khỏe của em đang dần hồi
phục và em đã có thể sinh hoạt bình thường, có thể giúp cô các công việc
trong gia đình.
Hiện nay con gái cô đã 11 tuổi, tuy đã có thể đỡ đần cô trong các công
việc gia đình, nhưng là một người mẹ cô cũng luôn đau đáu nỗi lo làm sao
có thể dạy dỗ con nên người khi bên cạnh cô không có người để chia sẻ,
cùng cô bảo ban, dạy dỗ con cái.
Bao nhiêu nỗi lo, hàng trăm muộn phiền đã tạo nên những áp lực về
tinh thần, về vật chất và sức khỏe của cô.
Bảng 3.2: Tóm tắt các thông tin về thân chủ.
Thân chủ : Đồng Thị H, 45 tuổi.
-

Quê: xóm Chúc, xã Bá Xuyên, thị xã Sông Công, tỉnh Thái
Nguyên

-

Trình độ văn hóa: 6/10

-

Nghề nghiệp: Làm ruộng và trồng chè

-

Nơi ở hiện nay: xóm Chúc, xã Bá Xuyên, thị xã Sông Công, tỉnh
Thái Nguyên

Thành phần gia đình hiện nay: Gồm 2 người: Thân chủ và con gái


Thân nhân: Gồm 8 người anh trai, 6 người chị gái trong đó có 5
người anh và 1 người chị là cùng cha khác mẹ. Trong số các anh chị của
thân chủ có một người anh đã hi sinh trong chiến tranh, còn lại đều có gia
đình đầy đủ. Các anh trai và chị gái đều đã có gia đình riêng và nghề chính
là làm ruộng.
Tình trạng kinh tế của gia đình cô H: Rất khó khăn
Hoàn cảnh hiện tại của thân chủ H: Sức khỏe yếu, phải chịu nhiều áp lực.
Mối quan hệ của cô H với mọi ngƣời xung quanh: Cô H có mối
quan hệ tốt với anh em họ hàng, hàng xóm láng giềng. Ngoại trừ người chị
dâu sống ở gần, đôi khi xảy ra xích mích. Cô là người sống hòa đồng và khá
gần gũi. Cô và con gái luôn quan tâm, yêu thương lẫn nhau.
3.2.1.3. Các hoạt động hỗ trợ mà cô H đã và đang nhận đƣợc.
Cô H thuộc diện là đối tượng phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ và hiện
đang được nhận trợ cấp xã hội hàng tháng.


Cô H và con gái được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí theo quy định
tại Nghị Định số 63/2005/NĐ-CP ngày 16/5/2005 của Chính phủ ban hành
Điều lệ bảo hiểm y tế; hoặc khám chữa bệnh không phải trả tiền tại các cơ
sở y tế công lập.
Cô H cũng nhận được sự trợ giúp từ phía anh em, họ hàng và chương
trình “Trái tim cho em” khi đưa con gái đi phẫu thuật tim.
Ngoài ra cô H và con gái nhận được sự động viên, thăm hỏi và các
phần quà vào các dịp lễ, tết hay khi ốm đau, hoạn nạn từ UBND xã, từ các tổ
chức xã hội như Hội LHPN xã, Hội Nông dân, Hội Chữ thập đỏ, Hội Phật
giáo, Hội người khuyết tật thị xã.
3.2.1.4. Các hoạt động hỗ trợ của nhân viên công tác xã hội đối với
trƣờng hợp của thân chủ
a. Bƣớc 1: Tiếp cận thân chủ
Bá Xuyên là nơi tôi đã sinh ra và lớn lên, do đó tôi hiểu khá rõ về
cuộc sống nơi đây. Nhưng những câu chuyện từ xưa, về chiến tranh bom
đạn, về những người phụ nữ như cô H, những khó khăn vất vả của những
người phụ nữ ấy thì cũng chỉ được nghe qua bố, mẹ, qua người lớn kể lại.
Nhưng đi sâu tìm hiểu về những đối tượng yếu thế trong xã hội, tôi mới thực
sự hiểu được những gánh nặng, vất vả, tủi cực mà những người phụ nữ đơn
thân nơi đây phải chịu đựng, điều đó cũng thôi thúc tôi phải làm một điều gì
đó để giúp đỡ cho họ. Hay ít nhất cũng là hiểu được sâu sắc hơn về cuộc
sống của họ, trợ giúp cho họ vươn lên hòa nhập xã hội.
Người dân nơi đây sống rất gần gũi, hơn nữa được sự trợ giúp rất
nhiệt tình của cán bộ phụ nữ xã cũng như ở các thôn nên việc tiếp cận với họ
cũng khá thuận lợi. Chúng tôi đã tiếp cận thân chủ bằng phương pháp vãng
gia đến tận gia đình thân chủ để gặp gỡ và tạo mối quan hệ với thân chủ.
Lần đầu tiếp xúc với thân chủ, nhờ việc sử dụng các kỹ năng công tác
xã hội như kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thấu cảm cũng như việc trình bày rõ
về quan điểm cũng như mục đích của cuộc gặp nên tôi đã tạo được mối quan
hệ tốt đẹp với thân chủ và con gái của thân chủ. Qua cuộc gặp gỡ, trao đổi,
nói chuyện với thân chủ tôi đã tạo dựng được ấn tượng, niềm tin, ban đầu


với thân chủ. Đây là điều quan trọng để tôi có thể tiến hành tốt những bước
tiếp theo trong tiến trình trợ giúp thân chủ H.
b. Bƣớc 2: Xác định vấn đề
Sau bước tiếp cận với thân chủ, tôi đã tim ̀ hiểu đư ợc một số thông tin
cũng như những vấn đề liên quan đến thân chủ. Từ những thông tin ban đầu
thu được tôi đã tiến hành nhận diện vềvấn đềhiêṇ taịcủa thân chủ.
Thứ nhất: Thân chủ đang có vấn đề về tâm lý , việc chăm sóc, dạy dỗ
con cái cộng thêm những lo toan về kinh tế làm cho cô cảm thấy mệt mỏi và
áp lực. Cô có nhiều vướng mắc trong phương pháp dạy dỗ con cái nên luôn
trăn trở, suy nghĩ, ảnh hưởng đến tinh thần.
Thứ hai: Cô Đồng Thị H thường xuyên đau ốm, mắc bệnh suy tim,
viêm khớp, u nang buồng trứng ảnh hưởng đến sức khỏe, lao động và tâm
lý.
Thứ ba: Thân chủ H và con gái đang găpp̣ khókhăn trong v ấn đề kinh
tế (gia đình cô H thuộc diện hộ nghèo). Cô H thường xuyên bị đau ốm, khả
năng lao động ngày càng giảm sút, con gái của cô hiện đang học, chí phí cho
việc học hành tốn kém. Gia đình cô H cần được sự quan tâm, hỗ trợ và giúp
đỡ từ phía người thân (anh, chị, em...), bạn bè và các đoàn thể, chính quyền
địa phương.
c.

Bƣớc 3: Thu thập dữ liệu
Thông qua các nguồn tin do chính thân chủ cung cấp cùng với các

nguồn tin từ những người thân trong gia đình, bạn bè, hàng xóm và các tổ
chức, chính quyền địa phương, đã khái quát được một số thông tin về hoàn
cảnh hiện tại của thân chủ bao gồm các thông tin về tuổi, quê quán, đời sống
gia đình, tình trạng sức khỏe, tâm lí, tình cảm, các mối quan hệ của cô H
trong gia đình, họ hàng, làng xóm, mong muốn nguyện vọng, những sự trợ
giúp đã có…để tìm ra được vấn đề cũng như các nguồn lực trợ giúp cho thân
chủ.
d. Bƣớc 4: Xác định vấn đề (chấn đoán)
Thân chủ hiện đang gặp các vấn đề về tâm lý, sức khỏe và kinh tế,
trong đó vấn đề sức khỏe được đánh giá là vấn đề cần ưu tiên giải quyết.


Vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến đời sống của thân chủ đồng thời cũng là
một phần nguyên nhân dẫn đến khó khăn về kinh tế và áp lực về tâm lý.
Nguyên nhân rơi vào hoàn cảnh nghèo của thân chủ:
*Nguyên nhân khách quan:
-

Do điều kiện kinh tế chung của địa phương chưa
phát triển.

-

Xã chưa có các dự án, chính sách đầu tư cho phát
triển, xóa đói giảm nghèo

một cách hiệu quả. Mới chỉ là thực hiện các quyền lợi được hưởng do nhà
nước đề ra cho hộ nghèo, hộ gia đình đặc biệt khó khăn, chưa có phương án
riêng hiệu quả cho xã.
*Nguyên nhân chủ quan:
-

-

Do bị khuyết tật nên việc đi lại, lao động gặp nhiều
khó khăn.

Do thiếu lao động: sức khỏe của cô H đã ngày càng yếu đi,
mà cô lại là lao động chính trong gia đình.

e. Bƣớc 5: Lên kế hoạch trị liệu
Qua việc thu thập thông tin qua các tài liệu tại Hội LHPN xã Bá
Xuyên, đã thu thập được các thông tin về các dự án, các chương trình hỗ trợ
cho những phụ nữ làm mẹ đơn thân, các hộ nghèo mà Hội phụ nữ đang thực
hiện, qua đó cùng thân chủ tiến hành lập bản kế hoạch trợ giúp thân chủ như
sau:
Bảng 3.3. Kế hoạch can thiệp cụ thể
Các

Mục tiêu

Hoạt động

Kết quả đạt đƣợc

hoạt
động
Hoạt
động 1

- Cải thiện tinh
lực - NVXH tiến hành tham vấn, thần,
tư vấn tâm lý cho thân giúp thân chủ
giải quyết vấn đề
chủ,
lạc
giúp cho thân chủ nhận
cho thân chủ. Trong
thức
quan, vui vẻ.

-

Tăng năng

đó chú trọng đến được vấn đề của mình, tìm ra


tiềm năng và giải quyết các bớt áp lực về mặt
việc giải quyết vấn
vấn
tâm
đề về tâm lý chođề đang gặp phải.
lý.
thân
chủ.

Hoạt
động 2

- NVCTXH cùng với thân
- Tiếp xúc, trao đổi
chủ:
với thân chủ,
cùng + Phân tích thực tế và tìm ra

- Thân chủ nắm
bắt
được vấn đề của
mình,

với thân chủ và concác vấn đề của thân chủ.

những khó khăn
thách

gái thân

thức, điểm
chủ xác + Xác định các vấn đề cần mạnh,
giải

quyết và chỉ ra vấn đề ưu
định các vấn đề cơ tiên.

điểm yếu của bản

bản mà thân

thân.

chủ+ Tìm ra phương án giải
quyết
đang gặp phải, xác
vấn đề.
định và đánh giá
+ Xây dựng mục tiêu và lên
kế
các nhu cầu hiện tại

- Thân chủ
nói

lên

được nhu cầu, nguyện
vọng của bản thân.

của thân
chủ.

hoạch thực hiện các mục tiêu
thông qua các hoạt động
cụ
- Thân chủ ý thức
thể.

được về việc cần thay
đổi những suy nghĩ và
hành động của mình,
như vậy vấn đề mới
được giải quyết.

Hoạt

- NVXH gặp gỡ và trao đổi
- NVXH thảo luậnvới

- Huy động, vận động


động 3

gia đình, anh em, họ hàng,
cùng thân chủ nhằm bạn
bè thân thiết, bà con hàng
tìm ra các nguồnxóm,
cơ quan, đoàn thể, chính
lực từ gia đình,quyền

được tối đa tất cả các
nguồn lực có thể
trong
việc hỗ trợ thân chủ

cộng đồng, xã hội địa phương… trong việc hỗgiải quyết các vấn đề
trợ, tạo mọi điều kiện cần
để có thể trợ giúp thiết
của mình.
để trợ giúp thân chủ giải
giải quyết vấn đềquyết
- Kết nối thành công
cho thân
chủ.

vấn đề của mình.

các nguồn lực với
thân
chủ, giúpthân

chủ

giải quyết triệt để các
vấn đề.
Hoạt

- Cung cấp

động 4

thức,kỹ năng

kiến- NVXH sẽ cung cấp cho thân- Cô H nhận được sự

chochủ các tài liệu về các chế độ giúp đỡ, động viên
chính sách về bảo trợ xã hội
thân chủ và con gái và
tinh thần của anh, chị
quyền, lợi ích của thân chủ
thân chủ để chămkhi
em, bạn bè, con gái.
sóc và bảo
vệ
sứckhám sức khỏe có bảo hiểm y
- Cô H có suy nghĩ lạc
tế đồng thời cung cấp các
khỏe.
kiến
quan hơn về tình
trạng
thức, kĩ năng, tài liệu về
chăm

sóc sức khỏe cho người bị
bệnh

sức khỏe của mình và

tim, bệnh khớp….

thay đổi những hành
vi của

- Giúp thân chủ tìm ra đâu là
nguyên nhân khiến sức
hướngtích

mình theo
cực

để


khỏe
của thân chủ ngày càng xấu chăm sóc và bảo
đi.
sức khỏe.

vệ

- Sức khỏe của cô H
được cải thiện.
Hoạt
động 5

- Tìm kiếm nguồn lực giúp
- Trợ giúp thân chủxây
dựng một căn nhà cho
cải thiện tình hìnhthân
kinh tế hiện tại củachủ.
gia đình.

- Thân chủ nhận được
sự giúp đỡ về vật chất
từ anh em, họ hàng,
bạn bè, các đoàn thể,

- Kết nối thân chủ với các
chính

quyền

địa

chương trình, dự án dành cho
người nghèo và người có
phương để xây nhà và
hoàn
cảnh khó khăn mà cô M có phát triển kinh tế, cải
thể
tiếp cận.
thiện đời sống
gia
đình.
Hoạt
động 6

- Tiến hành tổng kết, lượng
- Tổng kết, đánhgiá
- Quá trình lượng giá
giá quá trình canquá trình trợ giúp thân chủ và phản ánh được đúng
lên kế hoạch trợ giúp tiếp
thiệp.
theo
kết quả của tiến trình
nếu mục đích của quá trình
trợ
trợ giúp.
giúp chưa đạt được.

f.

Bƣớc 6: Trị liệu

Sau khi cùng thân chủ xây dựng kế hoạch, NVXH, thân chủ và những
người có liên quan đã tiến hành triển khai kế hoạch. Các hoạt động sẽ được
triển khai lần lượt hoặc đan xen tùy thuộc vào các nguồn lực huy động được.
Hoạt động thứ nhất: Tăng năng lực giải quyết vấn đề, hỗ trợ giải quyết
vấn đề tâm lý cho thân chủ


Hiện tại thân chủ đang gặp phải các vấn đề về tâm lý, sức khỏe, kinh
tế, để giải quyết được những vấn đề này, NVXH phải cùng thân chủ tìm ra
được nguyên nhân của vấn đề. Cùng với thân chủ chia sẻ những buồn vui
trong cuộc sống, giúp thân chủ giải tỏa những cô đơn, buồn phiền. Đồng
thời việc cung cấp cho thân chủ những thông tin về sức khỏe tiến tới thay
đổi suy nghĩ và hành vi trong việc bảo vệ sức khỏe của thân chủ, giúp thân
chủ có thêm động lực để giải quyết các vấn đề khác. Tham vấn cho thân chủ
và cùng với thân chủ tìm ra những phương pháp giáo dục con cái phù hợp
nhất. Việc giúp thân chủ nhìn nhận và giải quyết được những vấn đề trên có
ảnh hưởng tích cực đến việc cải thiện tâm lý cho thân chủ.
Động viên chị tiếp tục tham gia sinh hoạt các câu lạc bộ, các tổ chức
xã hội để chị được gặp gỡ, chia sẻ với các hội viên khác, giúp chị có tinh
thần vui vẻ và lạc quan.
Hoạt động thứ hai: Tiếp xúc, trao đổi với thân chủ, cùng với thân chủ và
con gái thân chủ xác định các vấn đề cơ bản mà thân chủ đang gặp phải,
xác định và đánh giá các nhu cầu hiện tại của thân chủ
Nhân viên Công tác xã hội cùng với thân chủ làm một số việc:
-

Xác định vấn đề của thân chủ

Để xác định được vấn đề hiện tại của thân chủ, NVXH đã gặp gỡ và
trò chuyện với thân chủ và con gái thân chủ trong 4 lần gặp. Bằng kỹ năng
quan sát, phỏng vấn, phân tích, xử lý tin thông kết hợp với sự lắng nghe tích
cực những tâm sự từ phía thân chủ, cùng thân chủ và con gái thân chủ phân
tích và xác định một số vấn đề hiện tại của thân chủ đang gặp như sau:
Thứ nhất, thân chủH đang cóvấn đềvềtâm lý và sức khoẻ.
Nhân viên Công tác xã hội để thân chủ tự nói ra vấn đề tâm lý của
mình là gì và vì sao thân chủ lại rơi vào hoàn cảnh như hiện tại. Qua những
lần trao đổi, trò chuyện, có thể xác định được nguyên nhân của vấn đề tâm
lý là xuất phát từ những gánh nặng trong cuộc sống, do một mình phải gánh
vác gia đình, do lao động nặng nhọc và quá sức dẫn đến mệt mỏi, căng
thẳng.
Thứ hai, cô H và con gái đang gặp phải vấn đề về kinh tế.


Cô H là lao động chính trong gia đình, nguồn thu thập về kinh tế hạn
hẹp, phụ thuộc nhiều vào giá cả thị trường. Chi phí cho sinh hoạt gia đình đã
tạo gánh nặng, thêm vào đó là các khoản chi phí cho việc học của con gái,
-

Xác định nhu cầu, mong muốn, nguyện vọng và chỉ ra nhu cầu ƣu

tiên: Qua quá trình thu thập thông tin và cùng thân chủ thảo luận, có thể xác
định được những nhu cầu hiện tại của thân chủ bao gồm:
Nhu cầu về nhà ở
Nhu cầu cải thiện sức khỏe
Nhu cầu cải thiện kinh tế của gia đình.
Trong đó nhu cầu ưu tiên được xác định đó là nhu cầu cải thiện tình
trạng sức khỏe, đây cũng là mong muốn, nguyện vọng của thân chủ và đây
cũng là nguyên nhân tạo nên áp lực về tâm lý và vấn đề kinh tế của gia đình.
Hoạt động thứ 3: Xác định các nguồn lực giải quyết vấn đề
Với trường hợp của cô H, các nguồn lực có thể hỗ trợ cô giải quyết vấn đề
bao gồm:
Nguồn lực từ chính thân chủ: Thân chủ và con gái

-

luôn có mong muốn và xác định nhu cầu ưu tiên là cải thiện sức khỏe để có
thể yên tâm lao động.
-

Nguồn lực từ phía gia đình: Qua thông tin mà cô H cung
cấp, chúng tôi khái quát được các mối quan hệ với họ hàng
của cô rất tốt, và gia đình cô có rất đông anh chị em.

-

Nguồn lực từ phía các đoàn thể, chính quyền địa phương
trong đó quan trọng nhất là vai trò của Hội phụ nữ.


Sơ đồ sinh thái
UBND


TRẠM Y
TẾ

HÀNG
XÓM

THÂN
CHỦ

TRƯỜNG
HỌC CỦA
CON
HỘI PHẬT
GIÁO

CHÖ THÍCH


những người sau phẫu thuật. Nhân viên Công tác xã hội tiến hành tư vấn
động viên thân chủ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe cho bản
thân và con gái.
Họat động 5 là : Trợ giúp thân chủ cải thiện tình hình kinh tế hiện tại của
gia đình.
Để giúp gia đình cô H cải thiện kinh tế, việc ưu tiên cần giải quyết
trước đó là huy động các nguồn lực, các nguồn trợ cấp và vay vốn ưu đãi để
cô H có thể phát triển kinh tế gia đình.
Về phía anh em, họ hàng của gia đình cô H: Nhân viên Công tác xã
hội bàn bạc với gia đình anh trai, chị gái của cô H về kế hoạch giúp đỡ cho
thân chủ trong đó chú trọng đến mục tiêu cải thiện sức khỏe cho thân chủ.
Tiến hành tìm hiểu các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước dành
cho phụ nữ đơn thân và hộ nghèo. Đối chiếu với các chính sách mà cô đang
được hưởng.
Hướng dẫn cô cách làm hồ sơ vay vốn ưu đãi để phát triển kinh tế như
chăn nuôi, trồng trọt. Khuyến khích cô H tham gia lớp học nghề trồng nấm
mà Hội Phụ nữ xã Bá Xuyên phối hợp với Hội người khuyết tật thị xã sẽ
triển khai.
Với con gái của thân chủ H: Nhân viên xã hội tham vấn, tư vấn về các
kiến thức chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, giúp em ổn định tư tưởng, tâm lỹ để
yên tâm học tập.
Nhân viên xã hội phối hợp với các đoàn thể địa phương tiến hành xem
xét nguồn lực hiện có của gia đình cô H và khả năng của cô để có sự đầu tư
nguồn vốn đúng hướng.
g. Bƣớc 7: Lƣợng giá
* Đối với thân chủ
Sau hơn hai tháng làm việc cùng với thân chủ, có thể nhận thấy những
thay đổi tích cực hơn của thân chủ về tinh thần. Cô H có người cùng chia sẻ
những khó khăn, những tâm sự, mong muốn trong lòng nên suy nghĩ lạc
quan và vui vẻ hơn trước.


Về mặt nhận thức của thân chủ cũng đã có nhiều thay đổi và thay đổi
lớn nhất là thân chủ và con gái đã được mở rộng kiến thức của bản thân
trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của bản thân. Từ suy nghĩ bỏ mặc
sức khỏe của bản thân, thân chủ đã có sự thay đổi trong cách suy nghĩ và
quyết định sẽ đi khám và


điều trị khối u nang buông trứng, để cải thiện sức khỏe bản thân. Mặt khác
thân chủ nắm rõ hơn về các chương trình, chính sách của Đảng, Nhà nước,
những chương trình, dự án trợ giúp cho những đối tượng là phụ nữ đơn thân,
người nghèo nói riêng và những chính sách dành cho những đối tượng có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nói chung.
Về mặt sức khỏe: Thân chủ đã chú trọng hơn đến việc chăm sóc sức
khỏe bản thân.
*

Đối với bản thân NVCTXH

- Những tiến bộ của bản thân:
So với mục tiêu đã đặt ra thì tác giả vẫn chưa đạt được những kết quả
đúng như mong đợi nhưng sau đợt khảo sát thực tế tại địa bàn, bản thân tôi
cũng có những tiến bộ nhất định, nhất là trong quá trình tiếp cận và thu thập
thông tin từ thân chủ cũng như việc áp dụng các kiến thức, kĩ năng đã được
học vào thực tế, đồng thời tôi cũng học hỏi được nhiều kinh nghiệm khi trải
nghiệm thực tế như kinh nghiệm trong giao tiếp, thiết lập các mối quan hệ xã
hội, tạo dựng và duy trì niềm tin với thân chủ .
-

Những bài học rút ra từ quá trình can thiệp:

Qua đợt can thiệp trực tiếp với thân chủ, tác giả rút ra được một bài
học là lý thuyết rất cần cho thực tế, tuy nhiên trong quá trình thực tế cần phải
biến đổi một cách linh hoạt đồng thời có thể bổ sung những bài học từ quá
trình trải nghiệm làm phong phú hệ thống lý thuyết.
Việc hiểu và nắm bắt tốt các thông tin về cơ sở thực tế sẽ mang lại
hiệu quả cao trong quá trình thu thập thông tin.
BIÊN BẢN PHỎNG VẤN SÂU 2
1.

Tổng quan
-

Thành phần: Người nghiên cứu, Chủ tịch Hội liên
hiệp phụ nữ xã Bá Xuyên

-

Địa điểm: Văn phòng làm việc Hội Liên hiệp phụ nữ
xã Bá Xuyên

-

Thời gian: Từ 8h15p đến 9h20 ngày 11/06/2013.


2.

3.

Thông tin ngƣời đƣợc phỏng vấn
-

Tuổi: 49 tuổi

-

Giới tính: Nữ

-

Dân tộc: Kinh

-

Nghề nghiệp: Cán bộ phụ nữ xã

-

Chức vụ: Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Bá
Xuyên

-

Trình độ học vấn: Trung cấp

Nội dung

SW: Xin cô cho cháu biết trên địa bàn toàn xã hiện nay có bao nhiêu
đối tượng là phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ và cô có thể cho cháu biết về quá
trình sinh hoạt hội của những đối tượng này như thế nào?
CB: Trên địa bàn toàn xã hiện nay có 19 đối tượng là phụ nữ đơn thân
nuôi con nhỏ và tất cả các đối tượng này đều tham gia sinh hoạt hội, bên
cạnh một số chị em tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt của hội thì cũng có
một số chị em vì nhiều lí do khác nhau mà cũng không tham gia được tất cả
các buổi sinh hoạt, cá biệt có một vài đối tượng thì tham gia sinh hoạt rất ít
do lí do sức khỏe cũng như tính chất công việc nên có nhiều thông tin trong
quá trình triển khai như vay vốn, thông tin về các chương trình xuất khẩu lao
động ra nước ngoài, tập huấn phát triển kinh tế….các chị
em cũng chưa nắm bắt được ngay nhưng khi các cô chỉ đạo triển khai phổ
biến lại tại từng thôn xóm, thì hầu hết họ cũng nắm bắt được.
SW: Xin cô cho cháu biết những định kiến tiêu cực về người phụ nữ
đơn thân nuôi con nhỏ còn tồn tại ở địa phương mình không? Và theo đánh
giá của cô


thì những định kiến đó có ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của bản
thân những người phụ nữ này và sự phát triển chung của địa phương?
CB: Nhìn chung trong cộng đồng xã hội hiện nay nói chung và ở địa
phương mình nói riêng, những quan niệm về những người phụ nữ đơn thân
phải một mình nuôi con vẫn còn, trong đó cũng có một số định kiến ảnh
hưởng khá lớn đến đời sống của họ, đặc biệt là đời sống tinh thần, vì có khi
chỉ là lỡ lời thôi nhưng nếu họ nghe được họ sẽ cảm thấy tự ti, mặc cảm, dẫn
đến ngại tiếp xúc với những người xung quanh và có người khi nói chuyện
với bọn cô họ cũng tâm sự rằng, họ cảm thấy thiệt thòi trong cuộc sống một
phần vì một mình họ phải lo tất cả mọi việc trong cuộc sống, một phần cũng
vì những ảnh hưởng từ mọi người xung quanh mà họ cảm thấy mình không
được bằng những người khác. Một số người còn cho rằng những người phụ
nữ đơn thân, họ không có kiến thức trong cuộc sống, tầm nhìn suy nghĩ hạn
chế, là những người kém hiểu biết, là những người làm kinh tế kém, trình độ
ngoại giao kém…Những suy nghĩ này có một số người vượt qua được nhưng
cũng có một số người bị ảnh hưởng, suy sụp tâm lí, có tư tưởng chán nản
thậm chí có trượng hợp vì lí do này mà không muốn làm ăn phát triển kinh
tế. Đây là một thực tế mà các cô đang phải tập trung để khắc phục.
SW: Vậy trước những khó khăn này thì hội đã có những sự trợ giúp
như thế nào để họ vượt qua những rào cản, vướng mắc này?
CB: Những đối tượng này, ngoài sự cố gắng của bản thân, họ cũng rất
cần đến sự giúp đỡ của cộng đồng xã hội, các tổ chức nên hội luôn quan tâm,
tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt.
Về kinh tế: Hội giúp về vốn vay theo nguồn của Ngân hàng chính sách
dành cho đối tượng hộ nghèo, vì đa phần những đối tượng mà cháu đang tìm
hiểu hiện nay là những hộ thuộc hộ nghèo. Và nhờ sự quan tâm của các tổ
chức xã hội trong địa phương, của cộng đồng qua nhiều hình thức như quà,


tiền mặt, động viên, khuyến khích, một số chị em đã vượt lên được hoàn
cảnh như ở chi hội 4 có


một số chị em đang tham gia vào các tổ chức, câu lạc bộ gia đình đoàn kết
dưới sự thành lập của Hôi LHPN xã, họ đã được giúp đỡ rất nhiều trong
cuộc sống.
SW: Thế còn những gia đình là phụ nữ đơn thân nhưng không thuộc
hộ nghèo thì sẽ trợ giúp như thế nào ạ?
CB: Đối với những hộ này thì hội sẽ tạo điều kiện cho vay từ các
nguồn vốn khác như “Quỹ trâu vàng” – đây là quỹ tiết kiệm của hội phụ nữ
xã cho hội viên vay và là một hình thức cho vay không tính lãi và mức vay
từ 1 đến 2 triệu đồng/ một hộ/ năm và hết một năm sẽ hoàn trả và chuyển
cho hộ khác vay. Ngoài ra hội còn giúp đỡ ngày công những lúc ốm đau, tai
nạn, rủi ro, thiên tai, giúp ngày công làm nhà với những đối tượng được trợ
giúp xây nhà tình nghĩa….
Trong lúc thiên tai, hội trực tiếp trích nguồn quỹ hoạt động của hội và
vận động chị em trong ban chấp hành giúp đỡ trực tiếp và trao những xuất
quà ngay sau khi gặp hoạn nạn, những xuất quà này giá trị không lớn nhưng
nó thể hiện sự quan tâm của hội đến các hội viên.
Ví dụ: Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 5 năm 2012 vừa qua, do bị
sập nhà, tài sản mất hết, hội đã đến động viên và trao một xuất quà trị giá
100 nghìn đồng cho 1 hội viên tại chi hôi 3 là chị T.T.H.
Ngoài ra hội còn tổ chức tập huấn phát triển kinh tế cho hội viên để họ
tiếp cận với các nguồn vốn, con giống trong sản xuất như lớp tập huấn năm
2011 cho các hộ nghèo làm tương. Đồng thời hội còn làm tốt các công tác
đền ơn đáp nghĩa cho các hộ chính sách bằng cách vận động hội viên góp
ngày công, tiến hành làm nhà tình nghĩa cho hộ gia đình chính sách, hộ
nghèo. Và từ những hoạt động trên hội đã góp phần giúp cho nhiều gia đình
trong đó có các hội gia đình là phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ vươn lên phát
triển kinh tế gia đình.


SV: Vậy ngoài những kết quả đã đạt được như đã nói ở trên thì cô
đánh giá như thế nào về những hạn chế, những tồn tại trong quá trình trợ
giúp cho nhóm đối tượng này?


CB: Thật ra mà nói, hội cũng chưa thể quan tâm hết được đến cuộc sống của
họ như về vốn vay cũng chưa trợ giúp được tuyệt đối cho tất cả các đối
tượng mà chỉ giúp được một phần, chưa có những chương trình tập huấn
thường xuyên. SW: Theo cô thì những nguyên nhân cơ bản dẫn đến những
hạn chế này là gì ạ?
CB: Điều này một phần là do năng lực của cán bộ phụ nữ còn hạn chế
trong việc tuyên truyền, vận động, trong việc quan tâm, động viên, chia sẻ,
do nguồn vốn vay còn hạn hẹp và phần nào cũng do những điều kiện khác từ
phía chính những người được giúp đỡ.
SV: Vậy hội đã có những định hướng khắc phục như thế nào đối với
vấn đề này ạ?
CB: Trước tình hình này thì hội cũng có một số giải pháp trong đó hội
dự định sẽ mở lớp tập huấn hoặc cho các chị em trong ban chấp hành hội đi
tham gia các lớp tập huấn về Công tác xã hội để nâng cao kĩ năng trong việc
trợ giúp cho các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
SW: Với vai trò là chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ, cô có thể bày tỏ
quan điểm của mình về những người phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ?
CB: Với vai trò là chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ xã, cô quan niệm cần
phải luôn luôn quan tâm giúp đỡ những người phụ nữ đơn thân, nhất là
những người mà có con nhỏ, thường xuyên chia sẻ, động viên về kinh tế,
tinh thần, tạo điều kiện giúp đỡ trong các dịp giáp hạt, Tết nguyên đán, đặc
biệt là ủng hộ vào quỹ người nghèo và trực tiếp có những xuất quà cho
những phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Còn về suy nghĩ người phụ nữ đơn thân là người như thế nào thì bản
thân cô cho rằng họ là những người gặp phải rất nhiều những khó khăn trong
cuộc sống, tự mình vận động, tự mình nuôi con, nhiều lúc bản thân cũng
không biết trông chờ vào đâu, phải tự thân vận động nhưng họ lại có nghị
lực có quyết tâm, nếu nhìn nhận một cách khách quan thì họ là những tấm
gương để chúng ta biểu dương.


SW: Thông qua quá trình sinh hoạt hội và những hiểu biết của cô về
các đối tượng này cũng như sự quan tâm, sâu sát tại thực tế địa phương, cô
có thể khái quát về những khó khăn mà họ gặp phải trong đời sống?


CB: Nói về những khó khăn thì rất nhiều, trước hết là trong những
công việc lớn của gia đình, những người phụ nữ đơn thân sẽ cảm thấy thiếu
hụt, cảm thấy khó khăn khi phải quyết định những cộng việc trọng đại,
không có ai để bàn bạc, chia sẻ. Mặt khác họ cũng gặp phải rất nhiều khó
khăn trong việc dạy con, thông thường một đưa trẻ có đầy đủ cả cha lẫn mẹ
thì họ sẽ cảm thấy dễ dàng hơn trong việc chỉ dạy cho con cái cũng như việc
tìm ra được một phương pháp dạy con phù hợp nhất, nhưng với những gia
đình là phụ nữ đơn thân, họ cảm thấy thiếu những tác động từ những quan
điểm của người đàn ông, tầm nhìn của người phụ nữ còn có những hạn chế
nhất định. Đặc biệt họ sẽ thấy khó khăn hơn trong việc dạy dỗ con trai,
những đứa trẻ nghịch ngợm, người phụ nữ sẽ cảm thấy yếu đuối, bất lực.
SW: Trước những khó khăn này, cô có đề xuất gì trong việc giúp cho
các đối tượng là phụ nữ đơn thân nuôi con nhỏ tiếp cận với các chương trình,
chính sách của Nhà nước, đặc biệt là những chương trình phát triển về kinh
tế?
CB: Về vấn đề này thì cô nghĩ cần phải đề xuất lên trên để tăng nguồn
vốn vay, giảm mức lãi xuất để có nhiều chị em được vay vốn, hỗ trợ giải
quyết được 100% nhu cầu vay vốn của tất cả các chị em chứ không chỉ riêng
hộ nghèo.
SW: Cô có biết về đề án 32 của Chính phủ không? Nếu có cô có thể
khái quát về nội dung cơ bản của đề án?
CB: Đây là đề án về phát triển ngành Công tác xã hội, tăng cường
những nhân viên làm Công tác xã hội tại các địa phương để tiếp cận với
người dân, chia sẻ và giải quyết các vấn đề cho các đối tượng như trợ giúp
những người yếu thế trong cộng đồng, những người có hoàn cảnh đặc biệt
khó khăn, những đối tượng là phụ nữ đơn thân…..
SW: Xin cô cho biết đề án này đã được triển khai ở địa phương mình như
thế nào?


CB: Hiện nay tại địa phương cũng đang có 5 cán bộ học tại chức về
Công tác xã hội và những người này sẽ có vai trò tìm hiểu những vấn đề mà
người dân muốn chia sẻ, đối với nhân viên Công tác xã hội cần phải làm tốt
là nắm bắt dư


luận và lắng nghe những ý kiến của người dân, tìm cách giải quyết những
vấn đề mà người dân còn vướng mắc.
SW: Cô có thể cho cháu biết về định hướng phát triển ngành Công tác
xã hội của địa phương trong thời gian tới như thế nào?
CB: Trong thời gian tới nếu phát triển được ngành Công tác xã hội
cũng rất tốt, đặc biệt sẽ có tác dụng rất lớn trong công tác tuyên truyền, vận
động và nắm bắt tình hình dư luận, đời sống nhân dân đồng thời cũng sẽ
nắm bắt được những ý kiến phản hồi từ phía người dân để có những điều
chỉnh cho phù hợp,


PHỤ LỤC 8
BIÊN BẢN PHỎNG VẤN SÂU 3
1.

2.

3.

Tổng quan
-

Thành phần: Người nghiên cứu, Cô N.T.M

-

Địa điểm: Tại nhà riêng của thân chủ

-

Thời gian: Từ 20h15p đến 21h15 ngày 21/5/2013.

Thông tin ngƣời đƣợc phỏng vấn
-

Tuổi: 40 tuổi

-

Giới tính: Nữ

-

Dân tộc: Kinh

-

Nghề nghiệp: Làm ruộng

Nội dung

SW: Là một người phụ nữ đơn thân, cô có phải chịu những áp lực từ
gia đình, họ hàng không ạ?
C.M: Sống một mình nuôi con thì chỉ mình thấy buồn thôi, có lúc
cũng thấy tủi thân nhưng anh em, họ hàng thông cảm với hoàn cảnh của
mình, giúp đỡ mình nên cũng không phải chịu áp lực gì cả.
SW: Vậy còn hàng xóm, những người xung quanh thì sao ạ?
C.M: Hàng xóm láng giềng thì họ cũng tốt, mình có việc gì nhờ vả thì
họ cũng giúp đỡ nhiệt tình. Nhưng thấy thương con gái, bây giờ lớn rồi biết
suy nghĩ rồi nhưng trước, hay bị mấy đứa trẻ con trong xóm trêu, nó thấy
xấu hổ, mình thấy thế nghĩ cũng tủi thân cho con nhưng không làm thế nào
được.
SW: Những điều này có ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của hai mẹ
con ạ?
C.M: Nhiều lúc cũng thấy buồn lắm chứ, nghĩ mình có đứa con để
chăm sóc, để nương tựa sau này nhưng đi ra đường nó hay bị trêu trọc, sợ nó
xấu hổ, thiệt thòi. Nhưng nói chung bây giờ vì con vì cái mà sống nên giờ


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×