Tải bản đầy đủ

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI

PHẠM THỊ THU HẰNG

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
SAU DỒN ĐIỀN, ĐỔI THỬA TẠI HUYỆN HOA LƢ,
TỈNH NINH BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội – Năm 2019


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI

PHẠM THỊ THU HẰNG

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
SAU DỒN ĐIỀN, ĐỔI THỬA TẠI HUYỆN HOA LƢ,

TỈNH NINH BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Chuyên ngành: Quản lý Đất đai
Mã số: 8850103
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. TS. Bùi Đắc Thuyết
2. TS. Lê Thị Kim Dung

Hà Nội – Năm 2019


i
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn 1: TS. Bùi Đắc Thuyết
Cán bộ hướng dẫn 2: TS. Lê Thị Kim Dung
Cán bộ chấm phản biện 1: PGS.TS. Trần Trọng Phương
Cán bộ chấm phản biện 2: TS. Vũ Thị Thanh Thủy

Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày 19 tháng 1 năm 2019


ii
LỜI CAM ĐOAN
Những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung
thực, của tôi, không vi phạm bất cứ điều gì trong luật sở hữu trí tuệ và pháp luật
Việt Nam. Nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phạm Thị Thu Hằng


iii
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại Trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà
Nội, tôi đã nhận được nhiều sự quan tâm giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô


giáo trong khoa Quản lý đất đai. Đặc biệt, trong quá trình hoàn thành luận văn này
sự cố gắng của bản thân tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô
trong khoa.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn đến Ban giám hiệu nhà trường, khoa Quản lý đất
đai cùng các thầy cô giáo đã giảng dạy trong suốt quá trình học tập. Đặc biệt tôi xin
gửi lời cảm ơn đến thầy giáo TS. Bùi Đắc Thuyết và cô giáo TS. Lê Thị Kim Dung
đã trực tiếp hướng dẫn để tôi hoàn thành luận văn này.
Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo UBND và các phòng,
Ban huyện Hoa Lư đã nhiệt tình chỉ bảo, tạo điều kiện giúp đỡ tôi làm quen với
thực tế hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả bạn bè, người thân và gia đình đã giúp đỡ tôi
trong quá trình thực hiện đề tài.
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày

tháng

Tác giả

Phạm Thị Thu Hằng

năm 2019


iv
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................ ii
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................. iii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iv
THÔNG TIN LUẬN VĂN ........................................................................... viii
DANH MỤC VIẾT TẮT ................................................................................ x
DANH MỤC BẢNG ....................................................................................... xi
DANH MỤC HÌNH ....................................................................................... xii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết ................................................................................................. 1
2. Mục đích, ý nghĩa của đề tài .......................................................................... 2
2.1. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................... 2
2.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................... 3
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ “SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP”,“
DỒN ĐIỀN, ĐỔI THỬA” .............................................................................. 4
1.1. Cơ sở lý luận về sử dụng đất nông nghiệp ................................................ 4
1.1.1. Khái niệm đất nông nghiệp ..................................................................... 4
1.1.2. Các quan điểm về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp............................. 4
1.1.3. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng đất............................................. 5
1.1.4. Những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng tới việc sử dụng đất nông nghiệp ..... 5
1.2. Chính sách quản lý và sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam .................... 7
1.2.1. Sự phát triển của quản lý ruộng đất sau thời kỳ đổi mới ........................ 8
1.2.2. Quyền sử dụng đất đai ở Việt Nam từ năm 1993 đến năm 2003 ............ 9
1.3. Ruộng đất manh mún và công tác dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp ..... 9
1.3.1. Ruộng đất manh mún .............................................................................. 9
1.3.2. Tập trung ruộng đất ở nước ngoài ......................................................... 12
1.3.3. Tình hình dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp ở Việt Nam .................. 15


v
1.4. Dồn điền đổi thửa và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp......................... 24
1.4.1. Dồn điền đổi thửa góp phần làm tăng hiệu lực trong công các quản lý
nhà nước về đất đai ......................................................................................... 24
1.4.2. Dồn điền đổi thửa tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển đổi cơ cấu sử
dụng đất đai ..................................................................................................... 25
1.4.3. Dồn điền đổi thửa tạo ra lãnh thổ hợp lý cho quá trình tổ chức sản xuất
nông nghiệp ..................................................................................................... 25
1.4.4. Dồn điền đổi thửa tạo tâm lý ổn định cho người nông dân yên tâm đầu
tư sản xuất ....................................................................................................... 25
CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU ................................................................................................................ 26
2.1. Đối tượng nghiên cứu............................................................................... 26
2.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................. 26
2.3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................ 26
2.4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 26
2.4.1. Điều tra thu thập số liệu ........................................................................ 26
2.4.2. Phương pháp thống kê, phân tích, xử lý số liệu và tổng hợp số liệu .... 28
2.4.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ................... 28
2.4.4. Phương pháp khác ................................................................................. 29
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ................... 31
3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình ....... 31
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................. 31
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ...................................................................... 38
3.2. Hiện trạng sử dụng đất, biến động sử dung đất nông nghiệp tại huyện
Hoa Lư ............................................................................................................ 44
3.2.1. Hiện trạng sử dụng đất .......................................................................... 44
3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ..................................................... 45


vi
3.2.3. Biến động đất nông nghiệp ................................................................... 47
3.3. Thực trạng công tác dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn
huyện Hoa Lư .................................................................................................. 48
3.3.1. Cơ sở pháp lý về dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp tại huyện Hoa
Lư ......................................................................................................... 48
3.3.2. Quy trình triển khai thực hiện công tác dồn điền, đổi thửa đất nông
nghiệp .............................................................................................................. 50
3.3.3. Kết quả công tác dồn điền, đổi thửa tại huyện Hoa Lư ........................ 50
3.3.4. Kết quả công tác dồn điền đổi thửa tại các xã Ninh An, Ninh Giang
và Ninh Thắng ................................................................................................ 51
3.3.5. Đánh giá kết quả công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp tại
huyện Hoa Lư ........................................................................................ 53
3.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa ........ 55
3.4.1. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Hoa Lư .. 55
3.4.2. Hiệu quả kinh tế sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa các xã
Ninh An, Ninh Giang và Ninh Thắng ............................................................. 61
3.4.3. Đánh giá hiệu quả xã hội sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi
thửa .................................................................................................................. 65
3.4.4. Đánh giá hiệu quả môi trường sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền,
đổi thửa ............................................................................................................ 69
3.4.5. Đánh giá chung về hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp .... 74
3.4.6. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả trên địa
bàn huyện Hoa Lư ........................................................................................... 76
3.5. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên
địa bàn huyện Hoa Lư ..................................................................................... 78
3.5.1. Giải pháp về vốn ................................................................................... 78
3.5.2. Giải pháp về thị trường tiêu thụ nông sản ............................................. 79


vii
3.5.3. Giải pháp về khoa học công nghệ ......................................................... 79
3.5.4. Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng ................................................. 80
3.5.5. Giải pháp về môi trường ....................................................................... 80
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 83
PHỤ LỤC ........................................................... Error! Bookmark not defined.


viii
THÔNG TIN LUẬN VĂN
Nội dung trình bày gồm:
+ Họ và tên học viên: Phạm Thị Thu Hằng
+ Lớp: CH3A.QĐ

Khóa: 3

+ Cán bộ hướng dẫn 1: TS. Bùi Đắc Thuyết
Cán bộ hướng dẫn 2: TS. Lê Thị Kim Dung
+ Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi
thửa tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
+ Thông tin luận văn:
Huyện Hoa Lư là một huyện nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, giáp hai thành
phố Ninh Bình và Tam Điệp. Thực hiện công văn số 230/UBND-VP3 của UBND
tỉnh Ninh Bình ngày 02/8/2013 về dồn điền, đổi thửa sản xuất nông nghiệp và phát
triển nông thôn về việc hướng dẫn chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh,
huyện Hoa Lư đã và đang tiến hành công tác dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp
trên địa bàn huyện. Theo báo cáo của Phòng Tài nguyên và môi trường huyện Hoa
Lư , hiện nay trên địa bàn huyện có các xã Ninh An, Ninh Giang và Ninh Thắng là
3 xã đã hoàn thành và được phê duyệt phương án dồn điền, đổi thửa; 05 xã đã đang
tiến hành dồn điền, đổi thửa (Ninh Mỹ, Trường Yên, Ninh Vân, Ninh Khang, Ninh
Hòa); còn 02 xã (Ninh Hải, Ninh Xuân) và 01 thị trấn (thị trấn Thiên Tôn) không
thực hiện dồn điền, đổi thửa mà chỉ thực hiện chỉnh trang đồng ruộng.
Kết quả công tác dồn điền, đổi thửa tại 3 xã Ninh An, Ninh Giang và Ninh
Thắng: Tổng diện tích tham gia dồn điền, đổi thửa là 806.35 ha với 4.012 hộ. Số
thửa bình quân/ hộ trước dồn điền, đổi thửa là 5,81; số thửa bình quân/ hộ sau dồn
điền, đổi thửa là 2,32 thửa. Diện tích thửa đất nhỏ nhất trước dồn điền, đổi thửa là
25 m2; lớn nhất là 1.100 m2. Sau dồn điền, đổi thửa, diện tích thửa nhỏ nhất là 280
m2; diện tích lớn nhất là 3.000m2.
Theo kết quả điều tra, trước và sau dồn điền, đổi thửa, huyện có 5 loại hình sử
dụng đất chính (LUT chuyên lúa; LUT 2 lúa +1 màu; LUT 1 lúa + 2 màu; LUT rau


ix
màu; LUT thủy sản) với nhiều kiểu sử dụng đất đa dạng. Đánh giá hiệu quả sử dụng
đất trước và sau khi dồn điền, đổi thửa theo từng loại hình.
+ Hiệu quả kinh tế: Sau dồn điền, đổi thửa, diện tích thửa đất tăng lên cùng
với hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng được hoàn thiện, các hộ gia đình yên tâm
đầu tư nên giá trị sản xuất tăng cao. Cùng với đó, chi phí công lao động (công làm
đất, công vận chuyển,..) giảm nên giá trị gia tăng của các loại hình sử dụng đất tăng
lên. Sau dồn điền, đổi thửa, các hộ có mức đầu tư cao hơn vào việc sản xuất nông
nghiệp (như đầu tư máy móc, trang thiết bị, đầu tư giống mới,…).
+ Hiệu quả xã hội: Sau dồn điền điền, đổi thửa, công lao động trên 1 ha giảm
do diện tích thửa đất sau dồn điền, đổi thửa có quy mô lớn hơn nên các hộ đều sử
dụng máy móc để làm đất, cấy mạ thay vì thuê lao động ngoài như trước kia. Nhờ
vậy, người nông dân có thời gian làm thêm các công việc khác lúc nông nhàn giúp
tăng thêm thu nhập. Công lao động giảm còn do từ phân tán nhiều thửa ở nhiều vị
trí khác nhau, nay tập trung lại ở 1 vị trí nên công đi lại, vận chuyển cũng giảm. Bên
cạnh đó, mức giá trị công lao động cũng tăng cao hơn.
+ Hiệu quả môi trường: Sau dồn điền, đổi thửa, mức độ sử dụng phân bón,
thuốc bảo vệ thực vật đã giảm tuy nhiên, việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực
vật trên địa bàn huyện Hoa Lư chưa phù hợp. Một số loại được sử dụng ở mức cao
hơn so với khuyên cáo; một số khác lại ở mức thấp hơn so với khuyến cáo gây ra
những tác động xấu đến môi trường như ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến
sức khỏe người tiêu dùng.
Qua kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn huyện Hoa Lư, tỉnh
Ninh Bình để đề xuất định hướng sử dụng đất phù hợp với điều kiện tự nhiên của
huyện, mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường. Để nâng cao hiệu quả sử
dụng đất sau dồn điền, đổi thửa, ngoài việc mở rộng một số loại hình sử dụng đất có
hiệu quả cao, địa phương cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp: Giải pháp về
vốn; Giải pháp về thị trường tiêu thụ nông sản; Giải pháp về khoa học công nghệ;
Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng; Giải pháp về môi trường.


x
DANH MỤC VIẾT TẮT
Kí hiệu

Danh mục

BVTV

Bảo vệ thực vật

TN&MT

Tài nguyên và Môi trường

CPTG

Chi phí trung gian

DĐĐT

Dồn điền, đổi thửa

GTGT

Gía trị gia tăng

GTSX

Gía trị sản xuất

HQDV

Hiệu quả đồng vốn

LUT

Loại hình sử dụng đất

LM

Lúa mùa

LX

Lúa xuân

STT

Số thứ tự

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

UBND

Ủy ban nhân dân


- Nếu bạn chưa có tài khoản ATM online hoặc khó khăn
trong việc mua tài liệu trực tuyến.
- Để mua bản Full tài liệu (Bản file Word) bằng thẻ điện
thoại nhắn tin trực tiếp vào tài khoản tailieuso trên trang
123doc.org














Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×