Tải bản đầy đủ

CHUYEN DE TIN 8 NEW

CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 1

PHÒNG GD & ĐT BẢO LÂM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

CHUYÊN ĐỀ:
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Chương trình tin học THCS quyển 3 dành cho học sinh lớp 8 dạy các em về
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. Loại ngôn ngữ lập trình được chọn dạy là PASCAL.
2. Ngôn ngữ lập trình Pascal có cú pháp trong sáng, mạnh về thuật toán, rất gần gũi
và khoa học trong cú pháp của nó.
3. Ngôn ngữ lập trình Pascal nhỏ gọn, chạy tốt trên các máy tính cấu hình yếu, rất
phù hợp để đầu tư cho các nhân học sinh – sinh viên hoặc phòng máy của trường
học. Với thời điểm hiện tại, đa phần các máy tính đều tối thiểu phải sử dụng hệ
điều hành window 7 (môi trường trường học). Mà với window 7, pascal có hai môi
trường làm việc phổ biến là: Turbo Pascal, Borland Pascal đều không hỗ trợ chính

thống và không nâng cấp cho phù hợp với thực tế. Và để giải quyết điều này chúng
ta sử dụng ngôn ngữ lập trình Free Pascal. Loại ngôn ngữ này tương thích thích tốt
với hệ điều hành window 7, window 10.
4. Hiện nay, trong các cuộc thi chọn học sinh giỏi các cấp: Huyện, Tỉnh, Quốc Gia.
Ở bộ môn tin học, học sinh dự thi vẫn có thể làm bài với ngôn ngữ lập trình pascal.
5. Tiết học tin 8 với kiến thức về Ngôn ngữ lập trình Pascal thực sự rất khô khan,
nhàm chán vì tính chặt chẽ về ngữ pháp và tính không thông dụng của chính nền
tảng Pascal.
6. Học sinh đã được học vẽ hình với phần mềm Geogebra từ lớp 7, lên lớp 8 tiếp
tục được học mở rộng hơn với phần mềm này. Geogebra dùng để vẽ các hình hình
học đơn giản như: điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, tam giác, đa giác... Ngoài ra
phần mềm còn có khả năng tạo ra sự gắn kết giữa các đối tượng hình học, được gọi
là quan hệ như: thuộc, vuông góc, song song. Đặc điểm này giúp vẽ được hình rất
chính xác và có khả năng chuyển động các đối tượng mà giữ nguyên được các mối
quan hệ.

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 2

7. Để giúp học sinh hứng thú hơn trong tiết học, Tôi mạnh dạn dạy học tích hợp tin
học 8 với việc vận dụng kiến thức học vào thực tiễn, cụ thể là sử dụng NNLT
Pascal vào giải các bài toán trong phạm vi kiến thức toán 8. Tuy chưa là có thể giải
tất cả các dạng toán 8, tuy chỉ là một vài dạng nhưng hy vọng điều này làm cho tiết
học tin học trở nên ý nghĩa hơn, thú vị hơn và kích thích học sinh vận dụng ở nhà
hơn.
8. Sau khi áp dụng day tích học toán học 8 vào tin học 8, tôi nhận thấy học sinh
hứng thú hơn trong tiết học tin học, hiệu quả của sự chủ động, tích cực là rõ rệt.
II. THỰC TRẠNG DẠY HỌC HIỆN NAY
Hiện nay dạy học bộ môn tin học ở cấp 2 đã thiết kế đầy đủ bộ sách cho các
lớp 6, 7, 8 ,9. Tuy nhiên việc dạy học chưa được quan tâm đúng mực. Tin học vẫn
chỉ là học cho có, là môn học tự chọn (học sinh và giáo viên cho rằng học tin học
là học chơi, dạy chơi)
1.

Đối với giáo viên


* Ưu điểm:
- Đa phần giáo viên dạy tin học ở cấp 2 đều được đạo tạo bài bản, chính quy.
Hầu hết là đào tạo toán – tin hoặc chuyên tin. Có cả giáo viên đạo tạo Đại học
chính quy chuyên tin. Vì thế có khả năng am hiểu về bộ môn, dạy học bài bản.
đúng quy cách.
- Đa phần trường học đều có máy chiếu Projecter nên giáo viên hầu hết sử
dụng bài giảng dưới dạng bài giảng điện tử. Vấn đề truyền tải được trình chiếu
nên rất sống động, trực quan, dễ hiểu và dễ làm theo.
- Các giáo viên liên tục được tham dự các lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ,
đổi mới phương pháp, các chuyên đề nâng cao khả năng chuyên môn, tập huấn
thay sách, cả tập huấn dạy tin học theo mô hình Trường học mới.
* Nhược điểm:
- Điều kiện về cơ sở vật chất của từng trường là khác nhau. Vì thế dẫn tới
việc dạy môn tin không đồng đều. Ảnh hưởng tới khả năng tiếp thu và phát
triển của học sinh.
- Vẫn còn nhiều trường học không đủ máy vi tính cho học sinh thực hành. Vì
thể ảnh hưởng rất lớn tới HỌC VÀ HÀNH của học sinh. Với tin học 8, học lý
thuyết mà không có máy tính thực hành thì rất ư là hạn chế cho việc tiếp thu
kiến thức đã truyền đạt cho học sinh.
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 3

- Nhiều giáo viên chưa chú tâm trong việc dạy bộ môn tin. Tiết tin học chỉ là
lên lớp hay đưa học sinh xuống phòng máy ngồi cho hết giờ. Ngoài ra thiết kế
tiết thực hành sau mỗi bài lý thuyết ở tin 8 là học sinh gõ theo nội dung in
trong sách giáo khoa, việc này theo tôi chỉ là “Cỡi ngựa xem hoa”. Việc này
mang tới nhiều hạn chế cho các em học sinh có tố chất, các em học sinh giỏi
mà lại đam mê tin học, muốn đi sâu hơn về tin học lập trình.
2.

Đối với học sinh

* Ưu điểm:
- Đa phần học sinh đều thích học môn tin học. Vì tư tưởng của các em là cứ
học tin là lên phòng máy, được nghịch máy vi tính (rất nhiều học sinh ở nhà
không có máy vi tính).
- Đôi với các em, được điều khiển máy vi tính bằng chuột, bàn phím đã là
sung sướng rồi. Nếu các em có thể điều khiển máy vi tính bằng các dòng lệnh
thì cực kì là đam mê, là lôi cuốn.
* Nhược điểm:
- Còn nhiều học sinh thụ động, nhút nhát khi sử dụng máy vi tính. Không
dám mạnh dạn dùng máy vi tính như là một công cụ giúp việc.
- Nhiều học sinh hổng kiến thức toán nên gặp hạn chế trong việc tìm tòi giải
quyết các bài tập và phát triển tư duy.
III. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ GIẢI PHÁP
Cơ sở lý luận
Chắc chắn rằng, học sinh muốn học tập và rèn luyện có kết quả tốt thì không
thể thiếu vai trò hướng dẫn, dìu dắt của người Thầy.
Về mặt lý thuyết, học sinh cần phải biết và hiểu về bài: “CÂU LỆNH LẶP VỚI
SỐ LẦN CHƯA BIẾT TRƯỚC”. Với nguyên tắc dạy học ở trường phổ thong
và theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là giúp học sinh tích
cực, chủ động, sáng tạo trong việc nhận biết vấn đề, rèn luyện kĩ năng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn. Để dễ dàng trong việc lập trình giải quyết các bài
toán mang tính lặp đi lặp lại với số lần chưa biết trước thì việc hệ thống các
kiến thức về câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước phải được giáo viên chú ý,
quan tâm đúng mức.
Phần mềm Geogebra giúp vẽ các hình hình học. Qua đó học sinh biết các
phương pháp dựng hình cơ bản như: đường trung trực, đường phân giác, đường
tròn nội tiếp, ngoại tiêp tam giác biết trước tam giác, vẽ hình vuông, hình thoi
biết trước một cạnh…

1.
-

-

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 4

Cơ sở thực tiễn
Tin học với trọng tâm là Ngôn ngữ lập trình pascal thực sự là rất khó với lứa
tuổi lớp 8.
Nhiều thuật toán trong tin học 8 các em chưa được học bên môn toán 8. Ngoài
ra môi trường lập trình pascal còn sử dụng rất nhiều từ hóa từ lệnh bằng tiếng
Anh nên học sinh rất sợ học tin 8. Đối với các em thì tin học 8 là rất khó hiểu,
khó học và làm cho các em chán học.

2.
-

- Tiết học tin 8 với kiến thức về Ngôn ngữ lập trình Pascal thực sự rất
khô khan, nhàm chán vì tính chặt chẽ về ngữ pháp và tính không thông dụng
của chính nền tảng Pascal.
- Để giúp học sinh hứng thú hơn trong tiết học, Tôi mạnh dạn dạy học
tích hợp tin học 8 với việc vận dụng kiến thức học vào thực tiễn, cụ thể là sử
dụng NNLT Pascal vào giải các bài toán trong phạm vi kiến thức toán 8. Tuy
chưa là có thể giải tất cả các dạng toán 8, tuy chỉ là một vài dạng nhưng hy
vọng điều này làm cho tiết học tin học trở nên ý nghĩa hơn, thú vị hơn và kích
thích học sinh vận dụng ở nhà hơn.
- Thực tế hiện nay học sinh sử dụng máy tính Casio dễ dàng giải được
phương trình bậc nhất. Tuy nhiên sử dụng chương trình do chính mình viết ra
để giải phương trình bậc nhất là điều gì đó rât kích thích học sinh, tạo hứng thú
cho học sinh tìm tòi, khám phá, sáng tạo.
- Kiến thức về các bài toán dựng hình của học sinh được học ở cấp 2 là
còn ít và học sinh chưa đủ khắc sâu, hiểu rõ hơn. Qua việc dạy toán tích hợp
vào tin học 8 giúp các em biết thêm các kiến thức về dựng hình.
3.

Các giải pháp

3.1 Tích hợp GIẢI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT vào tin học 8
- Thời gian dạy tích hợp: sau khi học sinh đã học xong bài CÂU LỆNH LẶP
VỚI SỐ LẦN CHƯA BIẾT TRƯỚC. Vì khi này học sinh đã có kiến thức về
câu lệnh điều kiện và câu lệnh lặp While ..do.
- Câu lệnh điều kiện If .. Then … dùng lập luận thông báo khi nhập a=0.
- Câu lệnh lặp While .. do dùng để khống chế điều kiện a#0 khi đó mới có
phương tình bậc nhất mà giải.
* Kiến thức tin học: câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước
+ Cú pháp:
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 5

WHILE < điều kiện > DO ;
+ Chú ý 1: <điều kiện>: là biểu thức chứa phép so sánh.
+ Chú ý 2: : có thể là câu lệnh đơn hoặc câu lệnh ghép.
+ Chú ý 3: Cứ <điều kiện> sau từ lệnh While còn đúng thì sau từ
khóa DO còn được làm. Tới khi <điều kiện> sai thì câu lệnh lặp dừng.

* Kiến thức toán học: cách giải phương trình bậc nhất ax + b = 0 với a#0
luôn có một nghiệm x = -b/a. Cần làm sang tỏ 3 vấn đề:
+ Một: xác định đúng 2 hệ số phải nhập thứ tự là a, b.
+ Hai: hệ số a#0 mới tiến hành giải.
+ Ba: nghiệm của phương trình có giá trị x = -b/a
* Câu hỏi gợi ý học sinh hình thành code.

CÂU HỎI GỢI Ý

TRẢ LỜI

- Cần nhập hệ số nào thì đủ để tiến - a, b
hành giải phương trình bậc nhất?
write (‘Nhap he so a =’); readln(a);
- Câu lệnh pascal tương ứng?
write (‘Nhap he so b =’); readln(b);
- Khi nhập cần kiểm tra tính đúng - Hệ số a, điều kiện: a <> 0
của hệ số nào? Điều kiện là gì?
- Ta có thể biết trước là nhập bao
- Không thể biết trước được. Phải sử
nhiêu lần thì được hệ số a thỏa mãn
dụng câu lệnh lặp KHÔNG BIẾT
không? Làm sao xử lý yêu cầu
TRƯỚC SỐ LẦN để xử lý việc nhập
này?
hệ số a
- Hệ số a không được nhập bằng - Hệ số a không được bằng 0. Nếu
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 6

giá trị nào? Nếu bằng thì sao?

nhập =0 thì phải nhập lại cho tới khi
thỏa yêu cầu a <> 0.

- Câu lệnh xử lý như thế nào?

While a=0 do
Begin
write (‘Nhap he so a =’); readln(a);
if a=0 then writeln(‘Phai nhap hẹ so
a <>0).
- Nghiệm x của phương trình bậc end;
x=-b/a;
nhất tính bằng công thức nào?
ĐOẠN CHƯƠNG TRÌNH HOÀN CHỈNH
Program giai_ptb1;
uses crt;
var a,b,x: real;
begin
clrscr;
while (a=0) do
begin
write('Nhap he so a ='); readln(a);
if (a=0) then writeln('Ban phai nhap a thoa man: a <>0');
end;
write('Nhap he so b ='); readln(b);
x:=-b/a;
writeln('Nghiem cua phuong trinh =',x:0:3);
readln;
end.
MÀN HÌNH KẾT QUẢ LÀM VIỆC CỦA FREE PASCAL

3.2 Giải các phương trình bậc nhất sau: Sgk đại số 8 – tập 2.

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 7

3.3 Sáng tạo về tính thẩm mĩ trình bày ở màn hình kết quả khi viết code.
MÀN HÌNH KẾT QUẢ

CODE PASCAL
Program giai_ptb1;
uses

crt;

var

a,b,x: real;

begin
clrscr;
goToxy(5,4);
write('**CHUONG TRINH GIAI PHUONG TRINH BAC NHAT MOT AN**');
gotoxy(10,5);
writeln('

X+ =0

');

while (a=0) do
begin
gotoxy(22,5); readln(a);
if (a=0) then writeln('Ban phai nhap a thoa man: a <>0');
end;
gotoxy(27,5);readln(b);
x:=-b/a;
write(' Nghiem cua phuong trinh x = ',x:0:3);
readln;
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 8

end.

TỰ LẶP LẠI QUÁ TRÌNH GIẢI PTBN
Program giai_ptb1;
uses

crt;

var

a,b,x: real;
k: byte;

begin
k:=1;
while (k<>0) do
begin
clrscr;
writeln('**CHUONG TRINH GIAI PHUONG TRINH BAC NHAT MOT AN**');
while (a=0) do
begin
write(' Nhap he so a = '); readln(a);
if (a=0) then writeln('Ban phai nhap a thoa man: a <>0');
end;
write(' Nhap he so b = ');readln(b);
x:=-b/a;
write(' Nghiem cua phuong trinh x = ',x:0:3);
writeln('Tiep tuc (0/1)?'); readln(k);
a:=0;
end;
end.

3.2 Tích hợp BÀI TOÁN DỰNG HÌNH vào tin học 8
Trong chương trình tin học 8, học sinh có 6 tiết học về sử dụng phần mềm
Geogebra vào vẽ hình trong toán học. Công việc và thao tác vẽ hình đã được phần
mềm tối ưu tới mức độ tối đa và dễ dàng thực hiện nhất cho người sử dụng. Tuy nhiên
dạy tích hợp vẽ hình thành các bài toán dựng hình theo hướng của toán học sẽ giúp
các em học sinh phát triển tư duy toán, các em sẽ hung phấn, hứng thú nghiên cứu và
ứng dụng phần mềm vào việc học toán thực tiễn hơn.
3.2.1 Bài toán 1: Cho trước tam giác ABC, hãy vẽ đường tròn ngoại tiếp tam giác.
- Với việc cho trước tam giác, trong phần mềm Geogebra ta chỉ việc sử dụng chức
năng “Vẽ đường tròn đi qua 3 điểm” là hoàn thành yêu cầu của bài toán vẽ hình trong
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 9

vòng chưa tới 1 phút. Tuy nhiên ta xây dựng thành bài toán dựng hình trong toán học
với hệ thống các câu hỏi như sau?

CÂU HỎI GỢI Ý

TRẢ LỜI

- Muốn vẽ đường tròn cần phải xác - tâm và bán kính
định điều gì?
- Ta phải vẽ đường tròn quan hệ ra - Đường tròn ngoại tiếp tam giác.
sao với tam giác cho sẵn?
- Tâm đường tròn ngoại tiếp tam - 3 đường trung trực
giác là giao điểm của ba đường gì? - Vẽ 3 đường trung trực của 3 cạnh của
tam giác, lấy giao điểm của 3 đường
- Vậy làm sao để xác định tâm 0?
trung trực làm tâm đường tròn cần vẽ.
- Đường tròn cần vẽ có bán kính =? - 0A hoặc OB hoặc OC
- Làm sao vẽ đường trung trực?

- Sử dụng chức năng vẽ đường trung
trực có sẵn của phần mềm.
- Không cần thiết. Có thể chỉ vẽ 2
- Ta có cần phải vẽ đủ 3 đường đường, sau đó xác định được tâm
trung trực của 3 cạnh của tam giác chính là giao của 2 đường trung trực.
không?
CÁCH VẼ
- Vẽ đường trung trực d1 của AB
- Vẽ đường trung trực d2 của BC
- Vẽ giao điểm O của d1 và d2.
- Vẽ đường tròn tâm O, bán kính OA ta được hình tròn ngoại tiếp tam giác
ABC.
HÌNH SAU KHI VẼ

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 10

3.2.2 Bài toán 2: Cho trước tam giác ABC, hãy vẽ đường tròn nội tiếp tam giác.

CÂU HỎI GỢI Ý

TRẢ LỜI

- Tâm đường tròn nội tiếp tam giác - 3 đường phân giác
là giao điểm của ba đường gì?
- Vẽ 3 đường phân giác của 3 góc của
- Vậy làm sao để xác định tâm 0?
tam giác, lấy giao điểm của 3 đường
phân giác làm tâm đường tròn cần vẽ.
- Đường tròn cần vẽ có bán kính =?

- Bán kính chính là khoảng cách từ
tâm O tới 1 trong 3 xạnh của tam giác.

- Làm sao xác dịnh được khoảng
- Sử dụng chức năng vẽ đường vuông
cách để làm bán kính?
góc từ tâm O tới 1 trong 3 cạnh của
tam giác. Gọi giao điểm của đường
vuông góc và cạnh vừa chọn vẽ là K.
Bán kính cần tìm chính là OK.
- Không, chỉ cần vẽ 2 đường phân
- Ta có cần phải vẽ đủ 3 đường giác.
trung trực của 3 cạnh của tam giác
không?
CÁCH VẼ
- Vẽ đường phân giác d1 của góc A
- Vẽ đường phân giác d2 của góc B
- Vẽ giao điểm O của d1 và d2.
- Vẽ đường thẳng d3 đi qua O và vuông góc với AB.
- Vẽ giao điểm K của AB bới d3
“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 11

- Vẽ đường tròn tâm O, bán kính OK.
3.2.3 Bài toán 3: Cho trước đoạn thẳng AB, hãy vẽ hình vuông ABCD.
- Với việc vẽ hình vuông, trong phần mềm Geogebra ta chỉ việc sử dụng chức
năng “Vẽ đa giác đều” là hoàn thành yêu cầu của bài toán vẽ hình trong vòng chưa tới
1 phút. Tuy nhiên ta xây dựng thành bài toán dựng hình trong toán học với hệ thống
các câu hỏi như sau?

CÂU HỎI GỢI Ý

TRẢ LỜI

- Hình vuông thỏa mãn điều kiện - Có 4 cạnh bằng nhau, có 4 góc
gì về góc và cạnh?
vuông.
- Với bài toán vẽ hình, ta sử dụng
cách nào để đảm bảo cạnh bằng - Sử dụng cách vẽ đường tròn (bán
kính của đường tròn bằng nhau)
nhau?
- Làm sao vẽ đảm bảo góc vuông?
3 góc trong của tam giác không?

- Công cụ vẽ đường vuông góc.
CÁCH VẼ

- Vẽ đường thẳng d1 đi qua A và vuông góc với cạnh AB
- Vẽ đường thẳng d2 đi qua B và vuông góc với cạnh AB
- Vẽ đường tròn tâm A, bán kính AB. (A)
- Vẽ giao điểm của (A) với d1: D, D1
- Vẽ đường tròn tâm B, bán kính AB. (B)
- Vẽ giao điểm của (B) với d2: C, C1
- Ta được 2 hình vuông thỏa mãn yêu cầu đề bài: ABCD và ABC1D1
HÌNH SAU KHI VẼ

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”


CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC 8

TRANG: 12

IV. KẾT LUẬN
1. Thưa các đồng nghiệp, tôi vừa trình bày tóm lược nội dung liên quan tới “DẠY
HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8” về cả lý thuyết và vận dụng.
2. Trong quá trình giảng dạy tin học 8, tôi hy vọng chuyên đề này sẽ là tài liệu
tham khảo giúp ích được cho các bạn để quá trình dạy của thầy và quá trình học
của trò đạt hiệu quả. Làm cho học sinh hào hứng học và hứng thú vận dụng Pascal
vào giải các bài tập toán đơn giản. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng bộ môn,
ươm mầm cho các tài năng tin học trẻ ngay từ lớp 8.
3. Trong phạm vi một chuyên đề viết về “DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO
TIN 8”, cách viết và trình bày cũng như cách phân tích vấn đề của tôi chưa thật sự
chi tiết, khoa học nên rất mong nhận được sự góp ý của quý đồng nghiệp, từ các
em học sinh để chuyên đề được hoàn thiện và nhìn nhận rộng rãi hơn.
Bảo lâm, ngày 15/03/2017

“DẠY HỌC TÍCH HỢP TOÁN 8 VÀO TIN 8”



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×
x