Tải bản đầy đủ

BÀI tập cá NHÂN môn PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH đạo

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH
ĐẠO
I.

ĐỀ BÀI:

Hãy phân tích những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà bạn nhận
định là thành công, có thể là lãnh đạo trực tiếp của bạn hoặc người mà bạn
biết. Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý
thuyết tố chất và kỹ năng lãnh đạo mà bạn học trong môn học này.
II.

BÀI LÀM:

Doanh nghiệp thành công là doanh nghiệp có định hướng phát triển đúng
đắn, điều này có được là do các nhà lãnh đạo đã sáng suốt đề ra, vạch ra. Bởi
vậy khi nói tới sự thành công của bất kỳ doanh nghiệp nào cũng không thể
không nói đến yếu tố nhà lãnh đạo.
Để thành công trong việc quản lý một doanh nghiệp bất kỳ nhà lãnh đạo
nào cũng phải có các tố chất và kỹ năng lãnh đạo nhất định. Tố chất lãnh đạo là
các đặc điểm cá nhân khác nhau, bao gồm các đặc điểm về cá tính, tính khí,

nhu cầu và các giá trị của nhà lãnh đạo. Kỹ năng lãnh đạo là khả năng làm một
việc gì đó theo một cách có hiệu quả. Tố chất và kỹ năng của một người bị quy
định bởi yếu tố học hỏi, rèn luyện và di truyền tự nhiên.
Sau khi nghiên cứu môn học Phát triển khả năng lãnh đạo, với những lý
thuyết về tố chất và kỹ năng lãnh đạo, những học thuyết đã được học tôi đã
quan sát đơn vị nơi tôi đang làm việc, tôi sẽ giới thiệu và phân tích một số vấn
đề cơ bản về người lãnh đạo được đánh giá là rất thành công trong lĩnh vực


Doanh nghiệp Nhà nước tại Việt Nam: ông Nguyễn Đình Doãn – Giám đốc
Công ty Mua Bán Điện (EPTC).
Công ty Mua Bán Điện thành lập từ ngày 31/12/2007 trực thuộc tập đoàn
Điện Lực Việt Nam (EVN) và ông Nguyễn Đình Doãn phụ trách công ty từ
ngày thành lập. Qua hơn ba năm hoạt động dưới sự lãnh đạo của ông Nguyễn
Đình Doãn, EPTC đã có những thành công đáng kể với một doanh nghiệp nhà
nước còn non trẻ. Ba năm liền đều nhận được khen thưởng của Bộ Công
Thương, luôn dẫn đầu tập đoàn EVN về thành tích hoàn thành nhiệm vụ trong
3 năm 2009, 2010 và 2011. Với nhiệm vụ được giao từ ngày đầu thành lập là
đàm phán mua bán điện với các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất và tiêu thụ điện
trong nước thì ngày 01/01/2010 EPTC đã được EVN tin tưởng giao thêm trọng
trách về đấu nối điện, quản lý hệ thống đo đếm điện năng quốc gia, đàm phán
mua bán điện với đối tác nước ngoài ( hiện là Campuchia và Trung Quốc).
Với những thành tựu của EPTC đã đạt được trong các năm qua, tôi sẽ phân
tích một số tố chất lãnh đạovà kỹ năng có tính quyết định dẫn đến thành công
của ông Nguyễn Đình Doãn như sau:
1. Các tố chất lãnh đạo:
a. Tầm nhìn:
Sự phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc tài năng của nhà lãnh đạo bởi tầm
nhìn xa trông rộng. Xã hội có nhiều biến chuyển, nền kinh tế ngày một khốc
liệt và có nhiều mới mẻ đòi hòi nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lược thực
tế, vạch địch rõ ràng mục tiêu và những khó khăn, thuận lợi trước mắt để đưa
ra kế hoạch tiến triển công việc. Nếu không có khả năng phán đoán tương lai
thì doanh nghiệp sẽ gặp rất khó khăn để đưa ra tầm nhìn, chiến lược phát triển
lâu dài của doanh nghiệp.


Năm 2008, khi ông Doãn bắt đầu là CEO của EPTC, ông lên kế hoạch phát
triển 05 năm cho EPTC 2008-2012, đó là việc xây dựng hệ thống cấu trúc
phòng ban EPTC theo mô hình doanh nghiệp nhà nước trẻ, một doanh nghiệp
với lực lượng lao động chính là những người trẻ tuổi (chiếm ¾ lực lượng công


ty), định hướng phát triển công ty nhanh chóng trở thành cánh tay phải của tập
đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN), đó là một doanh nghiệp trẻ, hiện đại, dám
nghĩ dám làm và trở thành công ty hàng đầu về dịch vụ năng lượng điện Quốc
Gia chuẩn bị tiền đề cho một thị trường điện hoạt động thuận lợi không mang
bản sắc nhà nước, độc quyền... Bước đầu ông gặp không ít khó khăn từ đồng
nghiệp cũng như môi trường pháp lý và kinh doanh tại Việt nam, tuy nhiên cho
tới nay đó là xu hướng đi chung của nền kinh tế khi mà Việt Nam hiện tại đã
mở cửa hội nhập quốc tế, thay đổi cách nghĩ cách làm tin tưởng vào những
người trẻ tuổi và dám đối đầu với các thách thức mới, tham gia vào những lĩnh
vực mới, dần xóa bỏ nền kinh tế nhà nước, hình thành nền kinh tế thị trường...
b. Tính quyết đoán và tự tin:
Nhà lãnh đạo có sự tự tin cao thường gánh vác những công việc khó khăn
và đề ra những mục tiêu mang tính thách thức cho mình. Những nhà lãnh đạo
có kỳ vọng cao đối với chính mình thường có kỳ vọng cao đối với nhân viên
cấp dưới (Kouzes & Posner, 1987).
Một trong những thách thức lớn nhất của ông Nguyễn Đình Doãn khi là
Giám đốc của EPTC là công ty bắt đầu hình thành, tiên phong trong lĩnh vực
kinh doanh năng lượng điện. Ông gặp phải sự phản đối của một số cán bộ lâu
năm trong nghành EVN về cấu trúc EPTC theo hướng hiện đại và ¾ là các
chuyên viên trẻ tuổi. Theo như ý tưởng của ông Doãn, ¼ là các cán bộ nòng cốt
có kinh nghiệm, làm việc lâu năm sẽ chỉ bảo dẫn dắt đội ngũ nhân viên trẻ với
đầy nhiệt huyết và sự nhanh nhẹn, năng nổ. Trách nhiệm sẽ theo đầu việc, lãnh


đạo sẽ phải chịu trách nhiệm trước mỗi việc làm sai của nhân viên mình phụ
trách. Ông rất tự tin vào khả năng của bản thân cũng như ý tưởng mà mình đã
vạch ra. Các đồng nghiệp lâu năm khác thì khuyên ông nên lấy phần lớn là
những người làm việc lâu năm để tránh phải đào tạo và công việc chắc sẽ trôi
chảy hơn. Ông Doãn đã không nghe theo mà quyết tâm thực hiện ý tưởng của
mình, dám chịu trách nhiệm trước EVN về sự thành bại của EPTC. Tất cả mọi
người đều nhận thấy sự quyết đoán, sự tự tin của ông Doãn, ai cũng lo lắng cho
ông nhưng thực tế đã trả lời rằng con đường ông chọn và đang đi là hoàn toàn
đúng đắn.
c. Kiên trì và nhất quán:
Việc ông xây dựng công ty theo mô hình hiện đại với lực lượng lao động
chủ yếu là những người trẻ tuổi gặp không ít khó khăn. Khó khăn trước nhất là
tuyển được đội ngũ nhân viên vừa làm được việc vừa phải hăng say với nghề,
trách nhiệm giao phó cho những ai là người tuyển dụng, là người đứng đầu các
phòng ban.
Khi tuyển dụng, những vị trí nòng cốt trong công ty, ông trực tiếp phỏng
vấn. Có những vị trí với vai trò lãnh đạo ông đã giao cho người trẻ tuổi, ngoài
nghành làm không ít người phật ý. Hiện nay, mỗi vị trí sẽ có quyền lực và lợi
ích đi kèm cũng khác nhau bởi vậy tranh đua nhau vào các vị trí cao là điều
không thể tránh khỏi. Lại thêm các mối quan hệ từ cấp trên, từ nhiều người
khác. Ông Doãn đã gặp rất nhiều khó khăn khi sắp xếp các vị trí, nhưng với ý
chí nhất quán là chỉ tuyển người làm được việc, không nhân nhượng bởi các
mối quan hệ nên lực lượng lao động mà ông tuyển được không nhiều nhưng
trình độ rất tốt, phù hợp với công việc. Trong quá trình hoạt động của công ty
có một số người dù bằng cấp rất tốt nhưng lại không linh hoạt trong công việc


cũng bị thuyên chuyển công tác và cũng có những người trước đây phản đối
giờ muốn về làm việc cũng được ông tuyển dụng như đúng tiêu chí đã đề ra.
Ông không nóng vội để hoàn thành nhiệm vụ mà thường xuyên tổ chức các
lớp bồi dưỡng, đào tạo nghiệp vụ và triển khai từng bước chắc chắn theo lộ
trình đã định. Năm 2008 Công ty EPTC đã không hoàn thanh nhiệm vụ được
giao, toàn bộ Ban lãnh đạo công ty và một số Trưởng phó phòng đã bị khiển
trách, toàn công ty bị cắt thưởng nhưng ông Doãn không hề nao núng giữ vững
quan điểm lập trường và kiên trì đến cùng để đạt mục tiêu của mình. Nếu
không kiên trì và nhất quán chắc chắn quá trình này không thành công như
thực tế một số doanh nghiệp nhà nước khác đã gặp phải tại Việt Nam, sau một
thời gian dài triển khai mô hình kinh doanh mới thì gần như lại quay về mô
hình truyền thống ban đầu.
d. Học hỏi và chịu đựng áp lực công việc:
Áp lực là không thể tránh khỏi đối với bất cứ một nhà lãnh đạo nào, đặc biệt
là CEO của các Doanh nghiệp trẻ trong giai đoạn 2008 – 2011, khi mà nền kinh
tế thế giới và Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Với EPTC đó là những năm
bản lề cho một sự phát triển, một sự hội nhập, thực sự yêu cầu người lãnh đạo
cần có sức khỏe, cần có một tinh thần thép để chịu được áp lực từ rất nhiều
phía.
Một điều không ai nói, không ai chỉ cũng biết được rằng: trong môi trường
kinh tế hiện nay rất cần có các mối quan hệ, mối quan hệ đa chiều, mối quan hệ
rộng không chỉ là bạn bè thường tình mà còn là những mối quan hệ ràng buộc
để tạo chỗ đứng, để tiến thân. Khi thành lập công ty, với đặc thù là kinh doanh
năng lượng điện ( một loại hàng hóa đặc biệt, liên quan tới an ninh Quốc Gia,
tới toàn bộ nền kinh tế chính trị của đất nước ) nên nguồn vốn giành cho công
ty cũng là ưu đãi so với tất cả các công ty khác trong cùng tập đoàn EVN. Nhìn


thấy nguồn lợi lớn nên có rất nhiều vị lãnh đạo muốn đưa con em mình vào làm
việc tại EPTC, nhưng do ý chí kiên định, ông Doãn đã không nhượng bộ bất cứ
một trường hợp nào nên làm mất lòng một số vị lãnh đạo. Có thể thế nên thời
gian đầu Ông gặp rất nhiều áp lực, khó khăn khi thực hiện công việc. Điều này
có thể thấy khă năng chịu đựng áp lực rất lớn của Ông khi kiên định theo con
đường mà mình cho là phải.
Trong môi trường kinh tế xã hội đầy biến động, các tổ chức phải liên tục
thích ứng, đổi mới chính mình thì người lãnh đạo phải linh hoạt trong việc học
hỏi từ những thất bại, thay đổi quan điểm và điều chỉnh lại định hướng của
mình. Một trong những tố chất quan trọng cho sự lãnh đạo thành công trong
môi trường luôn biến động là khả năng học hỏi, thích ứng với thay đổi và chịu
được áp lực công việc. Sức học và áp lực công việc của ông Doãn thực sự rất
cao. Là người ban đầu không chuyên sâu về điện lực, nhưng với sức học hỏi
nghiên cứu của mình ông Doãn đã hiểu rất sâu các công việc của EPTC như
một chuyên gia. Tôi cũng như tất cả các nhân viên của EPTC rất nể phục và coi
ông Doãn như một tấm gương để cùng nỗ lực phấn đấu, với sức làm việc và
học tập 14- 16 tiếng/ ngày, với mỗi buổi sáng ông thường đến văn phòng sớm
hơn 1 giờ để cùng học với Giáo viên ngoại ngữ, xem xét lịch làm việc và cần
thiết sẽ đọc thêm một số tài liệu; buổi chiều sau giờ làm ông cùng với một vị
lãnh đạo phòng nào đó cùng ngồi lại để giúp ông tìm hiểu sâu hơn về ngành
điện, công việc của EPTC. Chính lỗ lực học hỏi tiếp cận cái mới, điều chỉnh tư
duy, đúc rút kinh nghiệm đã giúp ông triển khai thành công mô hình kinh
doanh của EPTC theo cơ cấu hoàn toàn mới, khác biệt với mô hình cũ của các
Doanh nghiệp nhà nước.
2. Kỹ năng lãnh đạo:
a. Các kỹ năng nhận thức:


Ở vị trí lãnh đạo cấp cao này có thể nói rằng kỹ năng nhận thức là kỹ năng
quan trọng nhất. Kỹ năng nhận thức của ông Doãn được thể hiện hầu hết trên
các lĩnh vực của tư duy như: khả năng phân tích, tư duy logic, tư duy quy nạp,
tư duy suy diễn... Nó thể hiện bằng các quyết định, đánh giá sáng suốt phù hợp
và tiên đoán trước được diễn biến, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng. Kỹ năng
nhận thức, tư duy chiến lược được thể hiện cụ thể qua quá trình hình thành mô
hình kinh doanh của EPTC, đã được ông Doãn tổ chức triển khai thực hiện
thành công và rất phù hợp với thị trường Việt Nam. Ngành năng lượng điện là
ngành liên quan tới tất cả các ngành khác, giữ vai trò quan trọng trong hệ thống
an ninh quốc gia và EPTC là công ty đầu tiên kinh doanh năng lượng đặc biệt
này nên càng chịu nhiều sự tác động của mọi biến động trong nền kinh tế còn
chưa thực sự định hình như Việt Nam hiện nay. Do đó lãnh đạo phải có được
kỹ năng nhận thức mới có thể có chiến lược kinh doanh phù hợp và kịp thời
thích ứng với sự biến động vô cùng tại Việt Nam.
b. Kỹ năng tổ chức và lập kế hoạch:
Lãnh đạo phải là người có khả năng đoán biết trước được những diễn biến
hoạt động trong tương lai và biết cách lập kế hoạch, tổ chức thực hiện đối ứng
để xử lý thành công những diễn biến đó. Nên kỹ năng tổ chức và lập kế hoạch
là kỹ năng rất quan trọng để trở thành nhà lãnh đạo thành công. Kỹ năng này
được thể hiện qua cách thức tổ chức, phân công công việc, xây dựng kế hoạch
thực hiện, phối hợp triển khai các kế hoạch đó. Đồng thời với quá trình tổ chức
thực hiện là quá trình giám sát thực hiện và điều chỉnh phù hợp với thực tế tình
hình.
Thông qua việc tổ chức công việc, lập kế hoạch, triển khai thực hiện kế
hoạch, người lãnh đạo đã động viên và sử dụng hợp lý nguồn lực của EPTC để
mọi người cùng vì mục tiêu chung của EPTC phấn đấu. Thị trường biến động


rất lớn do ảnh hưởng của thời tiết, nền kinh tế, xã hội, chính trị trong và ngoài
nước, chính sách điều hành của Chính phủ nặng tính mệnh lệnh hành chính.
Cho nên hoạt động của ngành điện trong những năm qua cực kỳ khó khăn,
thách thức vì không ổn định, không chủ động,...Nguồn điện hiện nay chủ yếu
sử dụng từ các nhà máy thủy điện bởi các nhà máy nhiệt điện, khí và phong
điện đều có mức giá rất cao; nếu sử dụng điện của các nhà máy này giá điện
bán ra trên thị trường phải cao gấp 3 lần như hiện nay, người dân sẽ không thể
chịu được chưa kể tới các đơn vị sản xuất, kinh doanh cũng phụ thuộc rất lớn
vào nguồn năng lượng này do đó tổng chi phí của nền kinh tế sẽ rất lớn, giá
thành sản phẩm quá cao gây ra siêu lạm phát trong nền kinh tế. Thủy điện phụ
thuộc vào nước, nhưng mấy năm gần đây tình hình thời tiết bất thường dẫn tới
để xây dựng được kế hoạch huy động điện từ các đơn vị sản xuất ra sao là bài
toán rất khó. Trong khi đó, Chính phủ lại chỉ đạo, phê duyệt xây dựng rất nhiều
các nhà máy nhiệt điện, chỉ định giá bán ra cho nền kinh tế làm cho bài toán
đầu vào và đầu ra trở nên quá khó khăn cho EPTC. Tuy nhiên ông Doãn đã có
những kế hoạch kinh doanh có tính tiên lượng rất cao, có sẵn các kịch bản ứng
phó rất phù hợp. Do đó kế hoạch hoạt động các năm với những mục tiêu đầy
thách thức đàm phán giá điện mua vào ở mức 800 đến 1000 đ/kWh với đơn vị
thủy điện, mức giá 1800 đến 2400đ/kWh với đơn vị nhiệt điện, đảm bảo cung
cấp đủ 80% đến 90% nhu cầu sử dụng điện trong nhân dân.
c. Kỹ năng giao tiếp, truyền cảm hứng:
Kỹ năng giao tiếp (còn gọi là “kỹ năng xã hội”) bao gồm kiến thức về hành
vi của con người và các quá trình của nhóm, khả năng hiểu cảm xúc, thái độ và
động cơ của người khác, khả năng truyền đạt rõ ràng và thuyết phục. Ông Doãn
là người đồng cảm, có sức lôi cuốn, khéo léo và có tính thuyết phục cao trong
giao tiếp với mọi người. Do đó ông Doãn có nhiều quan hệ ngoại giao rất thân


thiết, có nhiều sự ảnh hưởng đối với người khác và cũng được mọi người đồng
cảm.
Tính thuyết phục và kỹ năng giao tiếp giúp cho ông thực hiện chiến lược
ảnh hưởng của mình một cách hiệu quả hơn. Ông Doãn cũng luôn thể hiện là
người biết lắng nghe kể cả các ý kiến góp ý, phản biện từ đó xử lý rất tốt các
quan hệ cũng như điều chỉnh kịp thời công việc phù hợp hơn.
Do có kỹ năng giao tiếp tốt, có tư duy và liêm chính nên ông có khả năng
truyền cảm hứng rất tốt cho mọi người kể cả những vấn đề thách thức như các
kế hoạch hoàn thành nhiệm vụ, gánh vác thêm nhiệm vụ mới giao cho đơn vị
năm sau đều cao hơn năm trước nhưng mọi người đều tin tưởng đảm nhận vì
được truyền niềm tin thành công từ ông.
d. Hiểu biết về công việc:
Khi đã là CEO, nếu không hiểu biết về công việc sẽ dẫn đến các quyết định
xa rời thực tế, thậm chí trở thành rào cản cho sự phát triển của doanh nghiệp.
Thực tế, ông Doãn với sự hiểu biết sâu về công việc của mình đã giúp ông ra
các quyết định rất thực tế và chính xác. Đồng thời các yêu cầu cần xử lý gấp
cũng được xử lý ngay, rất quyết đoán vì ông rất hiểu việc tất cả các hoạt động,
công việc đặc thù của ngành điện. Tuy lý thuyết cho rằng ở tầm CEO thì kỹ
năng này không cần cao. Nhưng thực tế hoạt động trong lĩnh vực năng lượng
đặc biệt như điện năng thì ở Việt Nam chưa CEO nào thành công nếu không là
người hiểu sâu về điện như một chuyên gia. Đó là đặc thù hoạt động của ngành
điện lực ở Việt Nam, vai trò của CEO buộc phải điều hành xử lý trực tiếp rất
nhiều hoạt động. Đặc biệt trong số đó là các quyết định về đàm phán với đối
tác sao cho tổng mức đầu tư của một dự án là thấp nhất kéo theo là giá điện
xuống thấp. Xử lý các sự cố về điện một cách nhanh nhất để đảm bảo hoạt
động tiêu dùng điện trong thị trường diễn ra bình ổn mà không gây nguy hiểm


tới tính mạng của công nhân bởi sản xuất và tiêu dùng điện là đồng thời, mà
nguồn điện từ nơi sản xuất và truyền tải trên các đường dây đều là cao thế gây
chết người ngay tức khắc. Quyết định tổng mức chi phí các dự án và mức giá
điện là khó khăn nhất vì đòi hỏi sự am hiểu rất sâu về kết cấu của một nhà máy
điện, mức giá của nguyên vật liệu trong xây dựng, đặc biệt là thời gian hoạt
động ngưng nghỉ của nhà máy, và các ngành kinh tế, xã hội liên quan. Để lãnh
đạo EPTC thành công trong giai đoạn hiện nay cũng như nhiều thập niên nữa
tại thị trường Việt Nam bắt buộc phải là người có hiểu biết công việc về đặc
thù của ngành điện và các ngành liên quan.
Qua phân tích các tố chất, kỹ năng lãnh đạo từ thực tế và lý thuyết như
trên chúng ta thấy để trở thành nhà lãnh đạo thành công phải có những tố chất
và kỹ năng lãnh đạo nhất định phù hợp với lĩnh vực và môi trường hoạt động.
Trong đó các tố chất cơ bản phải có là sức khỏe để có thể chịu được áp lực
công việc, tâm lý ổn định, tự tin, quyết đoán, kiên trì và không thể thiếu được
là phải có một tầm nhìn. Nhưng chỉ với tố chất chưa thể thành nhà lãnh đạo
thành công mà để lãnh đạo thành công nhà lãnh đạo cần có các kỹ năng nhất
định: kỹ năng về nhận thức, kỹ năng nghiệp vụ và kỹ năng giao tiếp. Mức độ
quan trọng của các nhóm kỹ năng này phụ thuộc vào vị trí lãnh đạo cao hay
thấp, lãnh đạo cấp cao thì kỹ năng nhận thức đòi hỏi cao hơn, lãnh đạo cấp thấp
thì đòi hỏi kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ cao hơn. Những tố chất và kỹ năng
này có được không hề đơn giản và nhiều khi là không thể (các tố chất mang
tính tự nhiên di truyền của con người). Do đó để trở thành nhà lãnh đạo thành
công thực sự là rất khó, đặc biệt tại Việt Nam khi môi trường pháp lý, kinh tế
xã hội còn nhiều bất cập, đặc tính văn hóa khác biệt đòi hỏi nhà lãnh đạo phải
có những kỹ năng riêng biệt như năng lực về tâm linh (vì văn hóa Việt Nam có
rất nhiều yếu tố duy tâm), kỹ năng vận dụng pháp luật... Tuy nhiên, khi một
người thực sự đam mê trở thành nhà lãnh đạo, mong muốn có quyền lực và


khẳng định mình trong xã hội thì sẽ có động lực mãnh liệt để phấn đấu, học tập
rèn luyện nâng cao các kỹ năng, cải tạo bản thân từ đó có thể trở thành những
nhà lãnh đạo thành công.

Tài liệu tham khảo:
1. Giáo trình lãnh đạo trong tổ chức – ĐH Griggs
2. Các bài tham khảo trên mạng về lãnh đạo trong tổ chức.
3. Thông tin nội bộ về CEO Nguyễn Đình Doãn.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×