Tải bản đầy đủ

Giáo án Sinh học 11 bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM

Tuần: 9
Tiết: 9-cb

BÀI 9: QUANG HỢP Ở CÁC NHÓM THỰC VẬT C3,
C4 VÀ CAM
I. Mục tiêu
Sau khi học xong bài này HS phải:
- Trình bày đặc điểm của pha sáng và pha tối, từ đó tìm mối liên hệ giữa pha
sáng và pha tối
- Phân biệt được các con đường cố định CO 2 trong pha tối ở các nhóm thực vật
C3, C4 và CAM
- Phân tích được đặc điểm thích nghi của thực vật C4 và CAM đối với các môi
trường sống ở vùng nhiệt đới và hoang mạc.
II. Chuẩn bị
- Tranh vẽ sơ đồ của các pha trong quang hợp, sơ đồ về chu trình C 4 (H 9.1, 9.2,
9.3 9.4 sgk)
- Phiếu học tập.
III. Tiến trình bài học
1. Ổn định tổ chức
Lớp


11A3

11A4

Ngày
Vắng
TaiLieu.VN

Page 1


2. Kiểm tra bài cũ
- Quang hợp là gì? Quang hợp có vai trò gì?
- Lá có hình thái và cấu tạo như thế nào thích nghi với chức năng quang hợp?
- Nêu vai trò của các nhóm sắc tố trong quang hợp?
3. Bài mới
Hoạt động GV và HS
Hoạt động 1: Thực vật C3

Nội dung
I. Thực vật C3

▼ Quá trình quang hợp gồm mấy 1. Pha sáng
pha?
- Pha sáng là pha chuyển hóa năng lượng ánh sáng
▼ Bản chất của pha sáng là gì?
đã được diệp lục hấp thụ thành năng lượng của các
liên kết hóa học trong ATP và NADPH
- Pha sáng là pha chuyển hoá năng
lượng của ánh sáng đã được diệp lục - Vị trí: Tại các tilacôit
hấp thu thành năng lượng của các liên
- Điều kiện: AS, H2O và DL
kết hoá học trong ATP và NADPH
▼ Vị trí xảy ra pha sáng?

- Sản phẩm: ATP, NADPH và O2

▼ Yêu cầu HS quan sát H9.1 và - Trong pha sáng diễn ra quá trình quang phân li
nghiên cứu SGK cho biết diễn biến nước (trong xoang của tilacôit)
của pha sáng diễn ra như thế nào?


H2O AS
4H+ + 4e- + O2
DL
- Diễn ra quá trình quang phân li nước
▼ Vậy nguồn gốc của O2 có trong
+ Giải phóng O2
quang hợp là do đâu?
- Do quá trình quang phân li nước tạo + Bù điện tử cho DL a
ra
+ H+ tham gia khử NADP+ thành NADPH

TaiLieu.VN

Page 2


▼ Sản phẩm của pha sáng là gì?

2. Pha tối (pha cố định CO2)

▼ Để tổng hợp nên các hợp chất hữu - Vị trí: trong chất nền (Stroma)
cơ thì phải trải qua pha nào?
- Diễn biến: theo chu trình Canvin (chu trình C3):
- Pha tối
Bao gồm 3 giai đoạn:
▼ Pha tối trong quang hợp hoàn toàn * Giai đoạn cố định CO2
không phụ thuộc vào ánh sáng phải
- Chất nhận CO2 đầu tiên và duy nhất của chu trình
không? Vì sao?
là hợp chất có 5C (Ribulôzơ 1,5diP (RDP))
- Không đúng. Vì pha tối xảy ra phải
cần dùng năng lượng từ pha sáng - Sản phẩm đầu tiên ổn định của chu trình là hợp
chuyển qua. Như vậy pha tối đã sử chất 3C: Axit photpho glyxêric (APG)
dụng as một cách gián tiếp
- Enzim xúc tác cho phản ứng là RDP-Cacboxilaza
▼ Pha tối có chức năng gì?
* Giai đoạn khử CO2
- Cố định CO2
ATP NADPH

▼ Vị trí xảy ra?

- APG

AlPG

▼ Chu trình Canvin gồm mấy giai
- Một phần AlPG tách ra khỏi chu trình, kết hợp với
đoạn?
phân tử Triozơ photphat khác hình thành nên phân
tử C6H12O6 từ đó hình thành nên tinh bột, đường…
- Gồm 3 giai đoạn:
+ giai đoạn định CO2

* Giai đoạn tái sinh chất nhận CO2

+ giai đoạn khử

- Phần lớn AlPG qua nhiều phản ứng cần cung cấp
ATP tái tạo nên RDP để khép kín chu trình

+ giai đoạn tái sinh chất nhận RiB1,5
3. Ý nghĩa của chu trình C3
diP
▼ Chất nhận CO2 đầu tiên là gì?
- Là RiB1,5 diP
▼ Tại sao gọi là chu trình C3?

TaiLieu.VN

- Chu trình C3 là chu trình quang hợp cơ bản nhất
của thế giới thực vật xảy ra trong tất cả thực vật.
- Là chu trình khử CO2 duy nhất để tạo nên các sản
phẩm quang hợp trong thế giới thực vật

Page 3


- Vì sản phẩm ổn định đầu tiên của - Chu trình C3 tạo nên nhiều sản phẩm sơ cấp đó là
chu trình chứa 3 nguyên tử C (APG)
hợp chất C3, là nguyên liệu để tổng hợp nên các sản
phẩm quang trongjnhuw đường, tinh bột, protein,
▼ Ý nghĩa của chu trình C3?
lipit...
II. Thực vật C4
1. Đặc điểm của thực vật C4
Hoạt động 2: Thực vật C4

* Đặc điểm cấu tạo thực vật C4

Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, phân - Có 2 loại tế bào nhu mô:
tích sơ đồ H9.2 và H9.3, hãy rút ra
những điểm giống nhau và khác nhau + Tế bào nhu mô thịt lá (TB mô giậu)
về quang hợp giữa thực vật C 3 và C4?
+ Tế bào nhu mô bao bó mạch
(phát phiếu HT cho các nhóm)
- Có 2 loại lục lạp:
+ Lục lạp trong các tế bào nhu mô thịt lá có kích
thước nhỏ
+ Lục lạp trong các tế bào bao bó mạch phát triển
hơn
* Đặc điểm sinh lí của thực vật C4
- Thích nghi sinh lí với cường độ ánh sáng mạnh ở
vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới
- Cường độ quang hợp cao
- Nhu cầu nước thấp và thoát hơi nước ít
2. Chu trình quang hợp của thực vật C4
- Pha sáng: giống thực vật C3
- Pha tối gồm chu trình C4 và chu trình calvin
* Chu trình C4 (Tiến hành tại lục lạp của tế bào thịt
TaiLieu.VN

Page 4


lá)
- Chất nhận CO2 đầu tiên là Photphoenol Pyruvic
(PEP)
- Sản phẩm ổn định đầu tiên là chất có 4C (Axit
Oxalo axetic (AOA) hay Malic (AM))
- Enzim PEP-Cacboxilaza có hoạt tính cực mạnh
- AOA di chuyển vào tế bào bao quanh bó mạch và
bị phân hủy để giải phóng CO2 cung cấp cho chu
trình C3 và hình thành nên Axit pyruvic (C3)
- Axit pyruvic quay lại tế bào thịt lá và biến đổi
thành PEP để khép kín chu trình
* Chu trình C3 (Tiến hành trong lục lạp tế bào bao
bó mạch)
- CO2 do chu trình C4 cố định được chuyển cho chu
trình C3 để khử thành các chất hữu cơ khác cho cây
III. Thực vật CAM
1. Đặc điểm của thực vật CAM
Hoạt động 3: Thực vật CAM

- Thực vật CAM gồm những loài mọng nước sống
ở vùng hoang mạc khô hạn

▼ Thực vật CAM gồm những loài - Khí khổng đóng vào ban ngày và mở vào ban đêm
nào? sống ở môi trường nào?
- Có 1 loại lục lạp
- Thực vật CAM: xương rồng, thanh
long, dứa… Môi trường sống khô 2. Quang hợp ở thực vật CAM
hạn, ở sa mạc
* Quá trình cố định CO2 (Thực hiện vào ban đêm
▼ Đặc điểm thích nghi với môi khi khí khổng mở)
trường thiếu nước?
- Khí khổng đóng vào ban ngày và mở
TaiLieu.VN

Page 5


ra vào ban đêm để hạn chế sự mất - CO2 khuếch tán vào lá qua khí khổng
nước.
- Chất nhận CO2 đầu tiên là PEP và sản phẩm ổn
▼ Chúng hạn chế mất nước nhưng lại định đầu tiên là AOA
cản trở cho quá trình gì?
- AOA chuyển hóa thành malat (C4) vận chuyển và
- Thiếu hụt CO2 cho quá trình quang dự trữ ở tế bào chất.
hợp.
* Quá trình khử CO2 (Thực hiện vào ban ngày khi
Gv: Để khắc phục thực vật thực hiện khí khổng đóng)
quang hợp theo chu trình CAM
- Malat bị phân hủy giải phóng CO2 cung cấp cho
▼ Giữa chu trình C3 và C4 có gì khác chu trình C3. Axit pyruvic biến đổi thành chất nhận
nhau?
CO2 là PEP
- Thực hiện chu trình C3 giống như các thực vật
khác để tổng hợp chất hữu cơ
Thực vật C4

Thực vật CAM

- Bản chất của chu trình CAM giống với chu trình
C4 (về chất nhận CO2 ban đầu và tiến trình)

+ Xảy ra ở cả hai + Chỉ xảy ra ở
loại tế bào
một loại tế bào
+ Cả hai giai
đoạn đều xảy ra
ban ngày

+ C4 ban ngày
và C3 ban đêm

IV. Củng cố và hướng dẫn HS học ở nhà
- Trả lời các câu hỏi ở cuối bài
- Học bài và đọc mục “em có biết”
- Ôn lại các kiến thức để chuẩn bị cho tiết kiểm tra 1 tiết

TaiLieu.VN

Page 6


ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Đặc điểm
Giống nhau

Thực vật C3

Thực vật C4

Đều có chu trình Canvin tạo ra AlPG rồi từ đó hình thành nên
các hợp chất hữu cơ: Cacbohidrat, axitamin, lipit…

Khác nhau
+ Chất nhận CO2 đầu tiên

- RiB1,5 diP

- PEP

+ Sản phẩm ổn định đầu
tiên

- APG

-AOA và axit malic

- Chỉ xảy ra chu trình Canvin

- Gồm hai giai đoạn

+ Diễn biến

+ Cố định CO2 thành hợp chất
C4
+ Thực hiện chu trình Canvin
- Nhu mô

+ Các loại tế bào quang hợp

TaiLieu.VN

- Gồm tế bào nhu mô và bao
bó mạch

Page 7



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×