Tải bản đầy đủ

Tăng cường quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa huyện gia lộc tỉnh hải dương

ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐỖ THỊ THÀNH

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN GIA LỘC
TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH


ĐỖ THỊ THÀNH

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN GIA LỘC
TỈNH HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. BÙI THỊ MINH HẰNG

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận
văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi cũng xin cam kết chắc chắn rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện
luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ
rõ nguồn gốc, bản luận văn này là nỗ lực, kết quả làm việc của c á nhân
tôi (ngoài phần đã trích dẫn).
Thái Nguyên, ngày 9 tháng 7 năm 2015
Tác giả luận văn

Đỗ Thị Thành


ii
LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm
giúp đỡ tận tnh, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau Đại học và các
thầy, cô giáo trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh Doanh - Đại học Thái Nguyên
đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến TS Bùi Thị Minh Hằng đã tận tnh


hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở Y tế Hải Dương, Sở Tài Chính Hải Dương, Ban
giám đốc và cán bộ Bệnh viện đa khoa huyện Gia Lộc, các phòng ban của Bệnh
viện đa khoa huyện Gia Lộc đã tạo điều kiện, cung cấp số liệu, tư liệu khách quan
giúp tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện của bạn bè, đồng nghiệp
và người thân trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài.
Một lần nữa, tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 9 tháng 7 năm 2015
Tác giả luận văn

Đỗ Thị Thành


3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii
DANH MỤC VIẾT TẮT ...........................................................................................vi
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ ...................................................................................vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................
1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................
3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 3
4. Những đóng góp của đề tài .....................................................................................
3
5. Kết cấu của đề tài ....................................................................................................
4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU ....................................................... 5

1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu .................
5
1.1.1. Một số vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp có thu..............................................
5
1.1.2. Quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu ........................................
9
1.2. Các công cụ quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp có thu ................................ 28
1.2.1. Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước..................................................
28
1.2.2. Công tác kế hoạch ...........................................................................................
28
1.2.3. Quy chế chi tiêu nội bộ ...................................................................................
28
1.2.4. Hạch toán, kế toán, kiểm toán .........................................................................
28


4

1.2.5. Hệ thống thanh tra, kiểm tra............................................................................
29
1.2.6. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính ................................................................... 29
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp có thu
................ 29
1.4. Cơ sở thực tiễn của đề tài ...................................................................................
35
1.4.1. Bài học kinh nghiệm về quản lý tài chính trong Bệnh viện công của các
nước trên thế giới ........................................................................................... 35
1.4.2. Kinh nghiệm quản lý tài chính của một số Bệnh viện ở Việt Nam ................ 38
Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................... 39
2.1. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................ 39


5

2.2. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................... 39
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu ..........................................................................
39
2.2.2. Phương pháp tổng hợp số liệu......................................................................... 40
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu ........................................................................ 40
2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 41
Chương 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA BỆNH VIỆN
ĐA KHOA HUYỆN GIA LỘC TỈNH HẢI DƯƠNG ............................... 42
3.1. Giới thiệu về Bệnh viện Đa khoa huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương ................... 42
3.1.1. Quá trình phát triển của Bệnh viện ................................................................. 42
3.1.2. Đặc điểm chức năng hoạt động của Bệnh viện ............................................... 43
3.1.3. Cơ cấu tổ chức của Bệnh viện......................................................................... 43
3.1.4. Tình hình cơ sở vật chất, kỹ thuật của Bệnh viện ........................................... 45
3.2. Thực trạng quản lý tài chính của Bệnh viện đa khoa huyện Gia Lộc tỉnh
Hải Dương ...................................................................................................... 47
3.2.1. Quản lý các nguồn thu tại bệnh viện ............................................................... 47
3.2.2. Quản lý các khoản chi tại bệnh viện ............................................................... 53
3.3. Thực trạng việc sử dụng các công cụ quản lý tài chính tại Bệnh Viện đa khoa
huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương ...................................................................... 63
3.3.1. Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước.................................................. 63
3.3.2. Công tác kế hoạch ........................................................................................... 64
3.3.3. Qui chế chi tiêu nội bộ .................................................................................... 64
3.3.4. Công cụ hạch toán, kế toán, kiểm toán ........................................................... 64
3.3.5. Kiểm tra, thanh tra........................................................................................... 65
3.3.6. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính ................................................................... 66
3.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Đa
Khoa huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương ............................................................ 66
3.4.1. Những nhân tố khách quan ............................................................................. 66
3.4.2. Những nhân tố chủ quan .................................................................................
68
3.5. Kết quả khảo sát, đánh giá về quản lý tài chính tại Bệnh viện công lập..................
69


6

3.6. Đánh giá kết quả thực hiện quản lý tài chính tại Bệnh viện .............................. 71
3.6.1. Những kết quả đạt được .................................................................................. 71
3.6.2. Hạn chế và nguyên nhân ................................................................................. 73


7

Chương 4. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN GIA LỘC .......................................... 76

4.1. Mục tiêu và định hướng phát triển của Bệnh viện ............................................. 76
4.2. Một số giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Bệnh viện............................ 78
4.2.1. Quản lý tốt nguồn thu của Bệnh viện.............................................................. 78
4.2.2. Hoàn thiện việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ .......................................... 78
4.2.3. Hoàn thiện công tác quản lý và sử dụng tài sản .............................................. 80
4.2.4. Sắp xếp lại bộ máy kế toán, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ làm
công tác kế toán tại Bệnh viện ....................................................................... 81
4.3. Kiến nghị ............................................................................................................ 82
4.3.1. Một số kiến nghị với Sở Y Tế, Sở Tài Chính và cơ quan BHXH tỉnh Hải
Dương ............................................................................................................. 82
4.3.2. Kiến nghị với Bệnh viện ................................................................................. 84
4.3.3. Kiến nghị với chính quyền địa phương ........................................................... 84
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 87
PHỤ LỤC ................................................................................................................. 89


8

DANH MỤC VIẾT TẮT
BHXH

Bảo hiểm xã hội BHYT

Bảo hiểm y tế BVGL

Bệnh

viện Gia Lộc CCTL

Cải cách

tiền lương ĐVSN

Đơn vị sự

nghiệp
HCSN

Hành chính sự nghiệp

KCB

Khám chữa bệnh

KT

Khen thưởng

NSNN

Ngân sách Nhà nước

ÔĐTN

Ổn định thu nhập

PL

Phúc lợi

SNCT

Sự nghiệp có thu

TNTT

Thu nhập tăng thêm

TTB

Trang thiết bị

XHH

Xã hội hoá


vii
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng:
Bảng 3.1:

Tình hình thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn .................................. 43

Bảng 3.2:

Cơ sở vật chất của BVGL từ năm 2011-2013 ..................................... 46

Bảng 3.3:

Nguồn kinh phí Bệnh viện từ năm 2011-2013 .................................... 49

Bảng 3.4:

Bảng giá thu viện phí Bệnh viện Gia Lộc ........................................... 52

Bảng 3.5:

Bảng tổng hợp chi thường xuyên năm 2011-2013 .............................. 54

Bảng 3.6:

Định mức tiền ngoài giờ...................................................................... 56

Bảng 3.7:
57

Định mức phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật .............................................

Bảng 3.8:

Định mức tiền bồi dưỡng bằng hiện vật .............................................. 58

Bảng 3.9:

Định mức khoán điện thoại và công tác phí ........................................ 60

Bảng 3.10: Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá tnh hình quản lý tài chính
tại Bệnh viện công lập ......................................................................... 70
Sơ đồ:
Sơ đồ 3.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức của Bệnh viện ......................................................44


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quản lý tài chính công là một bộ phận, một khâu của quản lý kinh tế - xã hội
và là khâu quản lý mang tính tổng hợp. Quản lý tài chính công được diễn ra trong
các bộ phận cấu thành nên tài chính công như: Ngân sách nhà nước; tài chính các cơ
quan hành chính nhà nước, tài chính các đơn vị sự nghiệp công lập; tài chính các
đơn vị công ích nhà nước, các quỹ ngoài ngân sách. Việc quản lý tài chính ở các
đơn vị sự nghiệp công lập có thể hiểu đó là sự tác động có điều chỉnh của chủ thể
quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập lên quá trình tạo lập, phân phối, sử
dụng tài chính đơn vị sự nghiệp công lập theo những nguyên tắc, phương pháp
nhất định và thông qua việc sử dụng các công cụ quản lý hữu hiệu, hữu dụng
nhằm đạt được mục tiêu của chủ thể quản lý trong giới hạn thời gian, không gian
cụ thể.
Trong những năm gần đây, nguồn thu tài chính của các đơn vị sự nghiệp
công lập không chỉ do ngân sách nhà nước cấp mà còn do chính từng đơn vị tổ chức
cung cấp thêm các hoạt động dịch vụ cho xã hội ngoài nhiệm vụ được nhà nước
giao để tạo thêm nguồn thu tài chính của đơn vị mình. Nguồn thu từ hoạt động
cung ứng dịch vụ ngoài nhiệm vụ nhà nước giao của từng đơn vị đang có xu hướng
tăng dần lên, tỷ trọng thu từ hoạt động sự nghiệp như thu phí, lệ phí, thu hoạt
động sản xuất kinh doanh, cung ứng dịch vụ theo thỏa thuận trong tổng nguồn thu
hàng năm của các đơn vị ngày càng cao, góp phần hết sức quan trong cho sự phát
triển của các đơn vị sự nghiệp công lập cả về bề rộng lẫn bề sâu.
Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ ra đời đã trao
quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị sự nghiệp giúp các đơn vị chủ
động hơn trong việc tổ chức công việc, sắp xếp lại bộ máy, sử dụng lao động và
nguồn lực tài chính để hoàn thành nhiệm vụ được giao, phát huy mọi khả năng của
đơn vị để cung cấp dịch vụ với chất lượng cao cho xã hội, tăng nguồn thu nhằm
từng bước nâng cao thu nhập cho cán bộ viên chức. Việc đổi mới cơ chế quản lý đối


2

với các đơn vị sự nghiệp công lập hướng tới mục tiêu chất lượng, công bằng và hiệu
quả trong cung cấp dịch vụ công phù hợp với lộ trình cải cách hành chính nhà nước
và điều kiện thực tế của Việt Nam là hết sức cần thiết.


3

Đầu tư, phát triển sự nghiệp y tế luôn là ưu tiên hàng đầu của mọi Chính phủ,
là một trong các trụ cột của chính sách an sinh xã hội. Trong vài năm trở lại đây, sự
nghiệp y tế luôn được Nhà nước ta quan tâm bằng chính sách xã hội hóa công tác y
tế, phát triển BHYT toàn dân và việc trang bị cho các cơ sở y tế công lập các trang
thiết bị y tế thiết yếu nhằm nâng cao chất lượng y tế... Nhờ đó, sự nghiệp y tế
đã huy động được sự đóng góp hết sức to lớn của mọi tầng lớp trong xã hội.
Nguồn kinh phí để duy trì và phát triển các hoạt động của các cơ sở y tế công lập
ngoài nguồn Ngân sách Nhà nước cấp còn có nguồn thu viện phí của nhân dân,
từng bước góp phần bảo vệ sức khoẻ của nhân dân được tốt hơn.
Bệnh viện đa khoa huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương là đơn vị sự nghiệp có
thu, sau hơn 6 năm thực hiện Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ đến nay
Bệnh viện rất tích cực đổi mới cơ chế quản lý tài chính nói chung và công tác kế
toán nói riêng, đã chủ động khai thác tối đa các khoản thu, nâng cao hiệu quả các
khoản chi phí, tích cực cân đối thu chi đảm bảo tự chủ về tài chính phục vụ tốt sự
nghiệp y tế.
Thực hiện Nghị định số 85/2012/NĐ-CP của Chính phủ về việc tự bảo đảm
kinh phí hoạt động của các đơn vị sự nghiệp y tế, Bệnh viện đa khoa huyện Gia Lộc
tiếp tục mở rộng công tác xã hội hoá y tế, tăng cường cung cấp các dịch vụ chăm
sóc và phục vụ bệnh nhân trong và ngoài huyện để không ngừng nâng cao quy mô
các khoản thu chi tài chính của đơn vị. Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn
những hạn chế cần khắc phục, cần đổi mới, bổ sung và hoàn thiện cơ chế quản lý
tài chính của mình để đảm bảo hoạt động tài chính của Bệnh viện được quản lý
ngày càng tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn, góp phần hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ
chính trị được lãnh đạo cấp trên giao phó.
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài: "Tăng cường quản lý tài chính tại Bệnh
viện Đa khoa huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương" với mong muốn tổng hợp, phân
tích, khái quát hóa, đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa
huyện Gia Lộc những năm gần đây, từ đó, đề ra các giải pháp quản lý tài chính hữu
hiệu có khả năng thực thi, giúp cho Bệnh viện phát triển ngày một lớn mạnh, đáp
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


4

ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu của thực tiễn cuộc sống đặt ra cho cả trước
mắt và lâu dài.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


5

2. Mục têu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác quản lý tài chính trong Bệnh
viện đa khoa huyện Gia Lộc. Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn
thiện quản lý tài chính cho đơn vị, đáp ứng yêu cầu phát triển bệnh viện những
năm tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính trong đơn
vị sự nghiệp có thu.
- Phân tích thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa huyện
Gia Lộc, tỉnh Hải Dương trong những năm qua và những yếu tố ảnh hưởng đến việc
quản lý tài chính của Bệnh viện.
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa
huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý tài chính tại đơn vị sự
nghiệp có thu.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý tài chính của bệnh
viện và đề xuất giải pháp hoàn thiện nội dung này cho Bệnh viện.
- Phạm vị thời gian: Đề tài nghiên cứu sử dụng các số liệu trong 3 năm từ
2011-2013; Số liệu điều tra năm 2014.
- Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa huyện Gia
Lộc, tỉnh Hải Dương.
4. Những đóng góp của đề tài
- Xây dựng định mức chi tiêu hợp lý dựa trên các tiêu chí phản ánh nhu cầu
của bệnh viện.
- Nâng cao hiệu quả trong việc quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


6

- Củng cố phương thức chi trả BHYT, tạo mối quan hệ minh bạch giữa cơ
quan BHYT và bệnh viện.
- Góp phần quản lý nguồn thu của bệnh viện tốt hơn.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


7

5. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính trong các đơn vị sự
nghiệp có thu.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa huyện Gia Lộc
tỉnh Hải Dương.
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa Gia
Lộc tỉnh Hải Dương.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


8

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC
ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu
1.1.1. Một số vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp có thu
1.1.1.1. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp có thu
Đơn vị sự nghiệp có thu là những đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập để
thực hiện các hoạt động sự nghiệp. Hoạt động sự nghiệp là những hoạt động cung
cấp dịch vụ công cho xã hội nhằm duy trì và đảm bảo sự hoạt động bình thường của
xã hội. Hoạt động sự nghiệp không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng nó tác
động trực tiếp tới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định năng
suất lao động xã hội. Những hoạt động sự nghiệp mang tính chất phục vụ là chủ
yếu và không nhằm mục tiêu lợi nhuận. Trong quá trình hoạt động được ngân sách
Nhà nước cấp hoặc hỗ trợ kinh phí để thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao,
nhưng vẫn có chức năng sản xuất kinh doanh, dịch vụ nhằm tận dụng cơ sở vật
chất, trang thiết bị hiện có để tạo thêm thu nhập, nhằm hỗ trợ nâng cao đời sống
cán bộ công chức, viên chức và bổ sung kinh phí hoạt động thường xuyên.
Theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25 tháng 4 năm 2006 của Chính
phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ
máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Đơn vị sự nghiệp có
thu được xác định dựa trên những tiêu chuẩn sau:
- Có văn bản quyết định thành lập đơn vị sự nghiệp của cơ quan có thẩm
quyền ở Trung ương hoặc địa phương.
- Được Nhà nước cấp kinh phí và tài sản để hoạt động thực hiện nhiệm vụ
chính trị, chuyên môn và được phép thực hiện một số khoản thu phí, lệ phí theo
chế độ Nhà nước quy định.
- Có tổ chức bộ máy biên chế và bộ máy quản lý kế toán theo chế độ Nhà
nước quy định.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


9

- Có con dấu và tài khoản riêng, tài khoản mở tại Kho bạc nhà nước để kiểm
soát các khoản thu, chi tài chính.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


10

1.1.1.2. Đặc điểm hoạt động của đơn vị sự nghiệp có thu
Đơn vị sự nghiệp công lập là những tổ chức hoạt động theo nguyên tắc
phục vụ xã hội, không vì mục tiêu lợi nhuận.
Khác với hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động sự nghiệp cung ứng dịch
vụ cho nền kinh tế nhưng mục đích chính không phải vì mục tiêu lợi nhuận. Nhà
nước duy trì, tổ chức, tài trợ cho các hoạt động sự nghiệp để cung cấp dịch vụ cho
thị trường trước hết nhằm thực hiện vai trò của nhà nước trong việc phân phối
lại thu nhập và thực hiện chính sách phúc lợi công cộng khi can thiệp vào thị
trường. Nhờ đó, nhà nước hỗ trợ cho các ngành kinh tế hoạt động bình thường,
nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, đảm bảo và phát triển nguồn nhân lực,
thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển và ngày càng đạt.
Đặc điểm của các đơn vị sự nghiệp là rất đa dạng, bắt nguồn từ nhu cầu
phát triển kinh tế xã hội và vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Mục
đích hoạt động của các đơn vị sự nghiệp là phục vụ lợi ích cộng đồng xã hội, đất
nước. Trong quá trình cung cấp hàng hoá và dịch vụ công cho xã hội, các đơn
vị sự nghiệp được phép tạo nguồn thu nhập nhất định thông qua các khoản thu phí
và các khoản thu từ cung ứng dịch vụ do Nhà nước quy định để trang trải các
khoản chi tiêu. Quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp phải tuân thủ theo những quy
định pháp lý của Nhà nước. Tuỳ theo đặc điểm tạo lập nguồn thu của các đơn vị sự
nghiệp, Nhà nước áp dụng cơ chế quản lý tài chính thích hợp để các đơn vị sự
nghiệp thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình phù hợp với xu hướng cải
cách khu vực công trong bối cảnh hội nhập. Nhà nước thực hiện chính sách đổi
mới cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp theo hướng nâng cao
quyền tự chủ tài chính nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ xã hội.
Đơn vị sự nghiệp có những đặc điểm khác với cơ quan hành chính. Cơ quan
hành chính là những tổ chức cung cấp trực tiếp các dịch vụ hành chính công cho
người dân khi thực hiện chức năng qiản lý Nhà nước của mình. Các dịch vụ hành
chính công được cung cấp theo luật định, với chất lượng đồng nhất cho mọi người
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


11

tiêu dùng và được chi trả trực tiếp bằng ngân sách nhà nước. Dịch vụ hành chính
công là chức năng của cơ quan hành chính Nhà nước, là trách nhiệm và nghĩa vụ

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


12

của Bộ máy Nhà nước với nhân dân và chỉ có Nhà nước (chứ không có một tổ chức
tư nhân nào khác) có đủ thẩm quyền thực hiện chức năng đó. Nhà nước với tư cách
là một tổ chức công quyền phải có nghĩa vụ cung cấp các dịch vụ này cho nhân dân,
còn người dân có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước dưới hình thức thuế.
Như vậy, quan hệ trao đổi các dịch vụ hành chính công không phản ánh quan
hệ thị trường, mà phản ánh quan hệ nghĩa vụ của Nhà nước và phương tiện
thực hiện nghĩa vụ do xã hội công dân cung cấp. Người sử dụng có thể trả một phần
hoặc không phải trả tiền cho việc sử dụng dịch vụ đó, nhưng phải đóng thuế để
chi trả cho chúng. Chính vì vậy, cơ quan hành chính chỉ được tự chủ tài chính trong
phần kinh phí ngân sách nhà nước cấp (cơ chế khoán chi), không được tự do mở
rộng dịch vụ và nguồn thu, dịch vụ và nguồn thu là cố định theo Luật. Trong khi đó,
dịch vụ của đơn vị sự nghiệp cung ứng có thể cạnh tranh với khu vực tư nhân và
cung ứng theo nhu cầu nên các đơn vị này được phép khai thác và mở rộng nguồn
thu từ các hoạt động sự nghiệp của mình. Đặc điểm khác biệt này cho phép đơn vị
sự nghiệp có thể hoạt động theo nguyên tắc tự chủ tài chính.
Đơn vị sự nghiệp có những điểm khác với loại hình doanh nghiệp trong kinh
tế thị trường. Các doanh nghiệp phải tuân thủ nguyên tắc hạch toán kinh
doanh, hướng tới mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận bằng cách tự bù đắp đủ chi phí
và có lãi. Doanh nghiệp phải hoạt động theo quy luật thị trường. Đơn vị sự
nghiệp không hoàn toàn hoạt động theo cơ chế thị trường và không coi lợi nhuận là
mục tiêu hàng đầu của mình.
Lĩnh vực sự nghiệp tạo ra những sản phẩm đặc biệt vừa mang tính phục vụ
chính trị xã hội, sản phẩm của hoạt động sự nghiệp không thể chỉ đo bằng giá trị
tiền tệ hữu hình. Những đơn vị tạo ra sản phẩm đó không thể và càng không hạch
toán được lỗ lãi đơn thuần bởi sản phẩm của nó thuộc chức năng phục vụ nhân
dân, phục vụ xã hội. Mặt khác, mỗi sản phẩm này đều mang trong nó giá trị đã
hao phí để tạo ra nó. Để tái sản xuất giản đơn, các đơn vị sự nghiệp phải thu lại từ
ngân sách nhà nước và từ chi trả của người hưởng thụ.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


13

Hiệu quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp không đơn thuần đo đếm bằng
tiền mà thường được tính bằng các giá trị phi tiền tệ. Chính vì thế, việc đánh giá
hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp thường khó khăn.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


14

1.1.1.3. Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu
Để phân loại đơn vị SNCT có thể phân loại theo hai căn cứ sau:
* Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động các đơn vị Sự Nghiệp Có Thu (SNCT) bao
gồm:
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực y tế.
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực kinh tế.
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và công
nghệ.
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực văn hoá - thông tin truyền thông.
- Các đơn vị SNCT hoạt động trong lĩnh vực thể dục thể thao.
- Các đơn vị sự SNCT hoạt động trong lĩnh vực xã hội…
* Căn cứ vào mức độ tự chủ nguồn kinh phí cho hoạt động thường xuyên
các đơn vị sự nghiệp có thu bao gồm:
- Đơn vị SNCT tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên: đây là
các đơn vị có nguồn thu sự nghiệp chỉ đủ trang trải một phần kinh phí hoạt động
thường xuyên, phần còn lại vẫn phải phụ thuộc vào kinh phí do NSNN cấp. Mức tự
bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên luôn nhỏ hơn 100% và
được
xác định theo công thức sau:

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×
x