Tải bản đầy đủ

Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án xây dựng đường vành đai 2 trên địa bàn quận tây hồ, thành phố hà nội

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

NGUYỄN VĂN TƯỞNG

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ
TRỢ
VÀ TÁI ĐỊNH CƯ DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG VÀNH ĐAI
2
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ
NỘI

Chuyên ngành:

Quản lý đất đai

Mã chuyên ngành:

60.85.01.03

Người hướng dẫn khoa học:


PGS.TS. Đỗ Nguyên Hải

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên
cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để
bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám
ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng

năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Tưởng

i


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình,
sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện cho tôi hoàn
thành luận văn này.
Trước hết, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Đỗ Nguyên Hải
người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho
tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào
tạo, Bộ môn Quy hoạch, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận
tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Ban bồi thường, giải
phóng mặt bằng quận Tây Hồ, phòng Tài nguyên và Môi trường quận Tây Hồ, Chi cục
Thống kê quận Tây Hồ; cấp uỷ, chính quyền và bà con nhân dân các phường thuộc
địa bàn nghiên cứu đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn tới gia đình và những người thân, các cán bộ, đồng
nghiệp và bạn bè đã đã luôn quan tâm, động viên và tạo điều kiện về mọi mặt cho tôi
trong quá trình thực hiện luận văn này.


Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày

tháng

năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Tưởng

ii


MỤC LỤC
Lời

cam

đoan

.................................................................................................................i Lời cảm
ơn

...................................................................................................................

ii

Mục

lục

......................................................................................................................
Danh

mục

các

chữ

iii

viết

............................................................................................vi

Danh

tắt
mục

bảng

...........................................................................................................vii Danh mục
đồ thị, sơ đồ...............................................................................................viii Trích
yếu luận văn ........................................................................................................ix
Thesis
Abstract.............................................................................................................xi
Phần

1.

Mở

đầu

...........................................................................................................1
1.1.
Tính
cấp
...................................................................................1

thiết

của

đề

tài

1.2.

Mục đích nghiên cứu .......................................................................................2

1.3.

Phạm vi nghiên cứu .........................................................................................2

1.4.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ..........................................................2

Phần
2.
Tổng
quan
..........................................................................................4
2.1.

tài

liệu

Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất
...............................................................................................4

2.1.1.
Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
..............................4
2.1.2.

Mục đích, ý nghĩa của việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư............................6

2.1.3.
Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
..................................7
2.1.4.
thường,

Một số nguyên tắc và những yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi
hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất..................................................8

2.2.


Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
một số nước và một số tổ chức trên thế giới ...................................................
13

2.2.1.

Trung Quốc ................................................................................................... 13
3


2.2.2.

Hàn Quốc ...................................................................................................... 14

2.2.3.

Australia ........................................................................................................ 15

2.2.4.
đất

Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi
của một số tổ chức trên thế giới ..................................................................... 16

2.3.


Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
Việt Nam ....................................................................................................... 18

2.3.1.

Thời kỳ trước khi có Luật Đất đai 1988 ......................................................... 18

2.3.2.

Thời kỳ 1988 đến 1993 .................................................................................. 19

2.3.3.

Thời kỳ từ 1993 - 2003 .................................................................................. 19

2.3.4.

Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 2003 đến trước khi ban hành Luật
Đất đai 2013 .................................................................................................. 20

4


2.3.5.

Cơ sở pháp luật hiện hành về bồi thường,và hỗ trợ tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất...................................................................................... 23

2.4.

Tình hình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất...................................................................................... 26

2.4.1.

Khái quát tình hình thu hồi đất trên địa bàn cả nước....................................... 26

2.4.2.

Tình hình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất .................. 28

2.4.3.

Khái quát tình hình thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà nội .......................................
29

Phần 3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu ........................................................ 34
3.1.

Địa điểm nghiên cứu...................................................................................... 34

3.2.

Thời gian nghiên cứu ..................................................................................... 34

3.3.

Đối tượng nghiên cứu .................................................................................... 34

3.4.

Nội dung nghiên cứu...................................................................................... 34

3.4.1.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.............. 34

3.4.2.

Tình hình quản lý đất đai và thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa quận Tây hồ, thành phố Hà Nội .......
34

3.4.3.

Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án
nghiên cứu ..................................................................................................... 35

3.4.4.

Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ
và tái định cư cho dự án trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội ........... 35

3.5.

Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 35

3.5.1.
35

Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp ................................................

3.5.2.

Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp ............................................................... 35

3.5.3.

Phương pháp tổng hợp, phân tch và xử lý số liệu .......................................... 36

3.5.4.

Phương pháp so sánh ..................................................................................... 36

2.3.5

Phương pháp minh họa bằng hình ảnh (bản đồ, sơ đồ) ................................... 36

3.5.6.

Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia .................................................... 36

Phần 4. Kết quả và thảo luận ....................................................................................
37
4.1.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận tây hồ, thành phố hà nội.................. 37

4.1.1.

Điều kiện tự nhiên và nguyên thiên nhiên ...................................................... 37

4.1.2.

Điều kiện kinh tế - xã hội............................................................................... 41

4.1.3.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ................................... 44

4.2.

Tình hình quản lý đất đai và thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa quận tây hồ, thành phố Hà Nội .........
45
4


4.2.1.

Hiện trạng sử dụng đất và tình hình biến động sử dụng đất đai tại quận
Tây Hồ .......................................................................................................... 45

4.2.2.

Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn quận Tây Hồ ....................................... 48

5


4.2.3.

Tình hình thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội ...................................... 50

4.2.4.

Trách nhiệm của các cấp, các ngành trong công tác bồi thường,
giải phóng mặt bằng....................................................................................... 53

4.3.

Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án
nghiên cứu ..................................................................................................... 53

4.3.1.

Quy mô dự án ................................................................................................ 53

4.3.2.

Các văn bản pháp lý có liên quan đến dự án ................................................... 55

4.3.3.
56

Trình tự, thủ tục thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án ............

4.3.4.

Kết quả công tác thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư tại dự án nghiên cứu .................................................................................. 58

4.3.5.

Đánh giá của người dân bị thu hồi đất tại dự án về công tác bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư ....................................................................................... 71

4.3.6.

Đánh giá chung về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án
nghiên cứu ..................................................................................................... 76

4.4.

Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ
và tái định cư cho dự án trên địa bàn quận tây hồ, thành phố Hà Nội.............. 77

4.4.1.

Nhóm giải pháp về chế độ chính sách ............................................................ 77

4.4.2.

Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện ............................................................. 78

Phần 5. Kết luận và kiến nghị ................................................................................... 80
5.1.

Kết luận ......................................................................................................... 80

5.2.

Kiến nghị ....................................................................................................... 81

Tài liệu tham khảo....................................................................................................... 82
Phụ lục ...................................................................................................................... 84

5


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Nghĩa tiếng Việt

BTGPMB

: Bồi thường giải phóng mặt bằng

BTHT

: Bồi thường, hỗ trợ

BTHT&TĐC : Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư CNHHĐH

: Công nghiệp hóa - hiện đại hóa GCNQSDĐ

: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB
Giải phóng mặt bằng
GTSX

: Giá trị sản xuất HĐND

: Hội đồng nhân dân KT-XH

:

Kinh tế - xã hội
QHKHSDĐ

: Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

QHSDĐ

: Quy hoạch sử dụng đất

QSDĐ

: Quyền sử dụng đất TĐC

: Tái định cư
UBND

: Ủy ban nhân dân

USD

: Đô la mỹ

6

:


DANH MỤC BẢNG
Bảng 4.1. Tình hình dân số và lao động quận Tây Hồ giai đoạn 2013-2015 ............... 43
Bảng 4.2. Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 của quận Tây Hồ ................................... 46
Bảng 4.3. Biến động sử dụng đất đai quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội giai đoạn
2010 - 2014 ............................................................................................... 47
Bảng 4.4. Khái quát về dự án nghiên cứu .................................................................. 54
Bảng 4.5. Xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ về đất tại dự án nghiên cứu ... 58
Bảng 4.6. Mức hỗ trợ với diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi .................................. 59
Bảng 4.7. Giá đất ở trung bình của các phường ......................................................... 59
Bảng 4.8. Đơn giá bồi thường về đất ở tại dự án nghiên cứu...................................... 60
Bảng 4.9. Kết quả bồi thường, hỗ trợ về đất tại dự án nghiên cứu .............................. 62
Bảng 4.10. Xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ về tài sản trên đất tại dự án
nghiên cứu ................................................................................................ 63
Bảng 4.11. Kết quả bồi thường về tài sản tại dự án nghiên cứu .................................... 65
Bảng 4.12. Đối tượng đủ điều kiện được hưởng các chính sách hỗ trợ khác ................. 66
Bảng 4.13. Mức thưởng tến độ bàn giao mặt bằng ...................................................... 69
Bảng 4.14. Tổng hợp các khoản hỗ trợ tại dự án nghiên cứu ........................................ 69
Bảng 4.15. Giá bán căn hộ tái định cư nhà CT13 và CT14 khu đô thị Nam Thăng
Long, quận Tây Hồ để phục vụ giải phóng mặt bằng ................................. 71
Bảng 4.16. Đánh giá của người có đất bị thu hồi trong việc xác định đối tượng và
điều kiện được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư........................................ 72
Bảng 4.17. Đánh giá của người dân về giá bồi thường, hỗ trợ ...................................... 73
Bảng 4.18. Đánh giá của người dân về chính sách hỗ trợ và tái định cư ....................... 74
Bảng 4.19. Đánh giá của người dân về trình tự thực hiện và trách nhiệm của các cấp
các ngành .................................................................................................. 75

vii


DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ
Đồ thị 4.2. Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế quận Tây Hồ năm 2015 ..............41
Đồ thị 4.3. Cơ cấu sử dụng đất quận Tây Hồ năm 2014 ...............................................45
Sơ đồ 4.1. Sơ đồ vị trí quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội ..............................................37

8


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Tên tác giả: Nguyễn Văn Tưởng.
Tên luận văn: Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Dự án
xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.
Ngành: Quản lý đất đai.

Mã số: 60.85.01.03

Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu:
- Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất Dự án xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà
Nội;
- Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất xây dựng đường
giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp;
- Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp;
- Phương pháp tổng hợp, phân tch và xử lý số liệu;
- Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia.
Kết quả chính và kết luận:
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội;
- Tình hình quản lý đất đai và thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa quận Tây hồ, thành phố Hà Nội;
- Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án
nghiên cứu;
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư cho dự án xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ,
thành phố Hà Nội.
Quận Tây Hồ Tây Hồ là quận thuộc khu vực trung tâm thành phố Hà Nội, có
vị trí đặc biệt quan trọng và dần khẳng định thành một trung tâm du lịch - dịch
9


vụ của thủ đô Hà Nội. Trong những năm qua, kinh tế - xã hội của quận có những
bước phát triển mạnh mẽ và ảnh hưởng nhiều tới tình hình sử dụng đất của quận.

10


Theo số liệu kiểm kê đất đai tính đến ngày 31/12/2014. Tổng diện tch đất
trong đơn vị hành chính quận Tây Hồ là 2.439,02 ha, bao gồm: 386,70 ha
đất nông nghiệp (chiếm 15,85%); 1.956,61 ha đất phi nông nghiệp (chiếm
80,22%) và 95,71 ha đất chưa sử dụng (chiếm 3,92%). So với kết quả kiểm kê
năm 2010, tổng diện tch đất trong đơn vị hành chính của quận tăng 38,21 ha.
Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về đất đai được quận thực hiện
tốt và đồng bộ.
Dự án xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà
2

Nội với diện tch đất thu hồi tại dự án là 210.942 m . Kết quả công tác BTHT&TĐC
của dự án như sau: Thời gian thực hiện từ năm 2008 đến năm
2015, tổng số tiền BTHT là 710.739 triệu đồng với tổng số 590 cá nhân, hộ gia
đình, cơ quan được BTHT; có 108 hộ đủ được bố trí tái định cư với 124 căn hộ.
Bên cạnh những kết quả khả quan đạt được thì công tác BTHT&TĐC tại dự án
còn một số mặt tồn tại, hạn chế cả về khách quan cũng như chủ quan.
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác BTHT&TĐC trên địa bàn quận Tây Hồ cũng
như toàn thành phố thì cần đẩy mạnh thực hiện các nhóm giải pháp về chế độ
chính sách và tổ chức thực hiện để thực hiện một cách chính xác và linh hoạt,
đảm bảo sự tuân thủ pháp luật cũng như lợi ích của người dân và tiến độ của dự
án.

10


THESIS ABSTRACT
Master candidate: Nguyen Van Tuong.
Thesis title: Assessment of compensaton, support and resettlement for the
project of building the Ring Road 2 in Tay Ho District, Hanoi.
Major: Land mannagement.

Code: 60.85.01.03

Educational organization: Vietnam National University of Agriculture
(VNUA)
Research Objectives:
- Evaluate the compensaton, support and resettlement when the State
recovers project land for building Ring Road 2 in Tay Ho District, Hanoi;
- Propose some solutons to contribute to improving the effectveness of
compensation, support and resettlement when the State recovers land for
building roads in Hanoi City.
Research Methods:
- Method of secondary data collecton and survey;
- Method of primary data survey;
- Method of synthesis, analysis and processing of data;
- Method of expert consultancy.
Main findings and conclusions:
- Natural, economic - social conditons in Tay Ho District, Hanoi;
- The situaton of land management and the implementation of policies for
compensation, support and resettlement when the State recovers land in Tay Ho
District, Hanoi;
- Assess the status of compensaton, support and resettlement in the
research project;
- Propose some solutions to improve the efectiveness of compensaton,
support and resettlement for the project to build Ring Road 2 in Tay Ho District,
Hanoi.
Tay Ho District is in the central area of Hanoi, which is particularly important
positon and gradually asserted to be tourism - service center of Hanoi. In recent
11


years, economic - social development of the district has strongly and greatly
afects the situation of land use.

12


According to the inventory of land as of 31/12/2014. The total land area
of the administratve unit - Tay Ho District is 2,439.02 ha, including 386.70 ha of
agricultural land (accountng for 15.85%); 1,956.61 ha of non-agricultural land
(accountng for 80.22%) and 95.71 ha of unused land (accounting for 3.92%).
Compared with the results of the inventory of 2010, the total land area in the
district rose 38.21 ha. Over the years, the state management of land is
always well-implemented.
The project to build Ring Road 2 in Tay Ho District, Hanoi City with an
2
area of land recovery of the project is 210,942 m . Results of compensaton,
support & resettlement of the project are as follows: Period of
implementaton from 2008 to 2015, the total amount of compensation, support
is 710,739 million for a total of 590 individuals, families, agencies; 108
households have adequate resettlement were arranged with 124 apartments.
Besides the positve results achieved, compensaton, support & resettlement
in the project, there are some
objective and subjective shortcomings and limitations.
To improve the effectiveness of compensation, support & resettlement
in Tay Ho District as well as the whole city, the need to promote
the implementaton of solutons on policies and implement in accurately
and flexibly, ensuring legal compliance as well as the interests of the people and
the progress of the project.

xii


PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không thể
thay thế được, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn phân
bố khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, an ninh, quốc phòng, là yếu tố
cấu thành lãnh thổ của mỗi quốc gia.
Thực hiện Nghị quyết của Đảng, Nhà nước là phát triển kinh tế nhiều thành
phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa để đưa đất nước tến lên theo hướng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Từ khi đất nước đổi mới đến nay nhiều
khu đô thị mới, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch, nhiều tuyến
đường... được hình thành. Dựa trên nguồn vốn nội lực cùng với ngoại lực trợ
giúp, Việt Nam đang dần chuyển mình thay đổi với rất nhiều dự án được xét
duyệt và thi công. Một trong những những vấn đề được quan tâm hàng đầu
là vấn đề bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thực
hiện dự án. Làm thế nào để đảm bảo lợi ích giữa Người dân - Nhà nước - Nhà
đầu tư và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để giải phóng mặt bằng là lĩnh vực
hết sức nhạy cảm và phức tạp. Nó liên quan trực tiếp đến quyền lợi của chủ
sử dụng đất, chủ sử dụng tài sản, nó tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế chính trị - xã hội hiện nay.
Trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn hẹp, nhận thức của người dân ngày
một cao, giá trị sinh lời của đất ngày càng tăng cùng với tốc độ phát triển kinh
tế thì việc giải phóng mặt bằng để tạo ra quỹ đất sạch triển khai dự án theo
đúng tiến độ ngày càng trở nên cấp thiết và quan trọng bởi không có đất sạch thì
không thể triển khai dự án theo đúng tiến độ đề ra. Tuy nhiên, vì quyền lợi
của người dân và vì nhận thức luôn phải có lợi cho mình của người dân lúc
nào cũng đòi hỏi phải được bồi thường thỏa đáng nhưng nếu việc giải phóng
mặt bằng không theo quy định của pháp luật, không tuân theo đúng chế độ
chính sách của Nhà nước thì cơ quan thực hiện việc giải phóng mặt bằng sẽ
không bao giờ đáp ứng được đầy đủ theo đúng nguyện vọng của nhân dân. Do

1


vậy, để giải quyết hài hòa mối quan hệ trên trong công tác giải phóng mặt bằng
thì cần phải xác định đúng

2


các nguyên nhân của những tồn tại, qua đó xây dựng những giải pháp thực hiện
nhằm đảm bảo quyền lợi của người dân cũng như việc đảm bảo tến độ của công
tác giải phóng mặt bằng nói riêng và tến độ thực hiện của các dự án cần thu
hồi đất nói chung.
Trong công cuộc đổi mới đất nước nhu cầu phát triển hạ tầng luôn đặt ra và
Nhà nước cũng phải bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của người dân
do vậy để đáp ứng việc thực thi pháp luật Nhà nước ban hành các Nghị định,
Thông tư, Quyết định thường xuyên phải sửa đổi, bổ sung để đáp ứng với tình
hình thực trạng đang diễn ra trong xã hội. Tuy có Nghị định, có Thông tư, có
Quyết định nhưng với đặc thù của từng địa phương, từng dự án có sự khác biệt
nên đây cũng là lý do để chủ sử dụng đất, chủ sử dụng tài sản lợi dụng để đòi
hỏi.
Để có cái nhìn cụ thể hơn về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên
địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội được sự phân công của khoa Quản lý đất
đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, được sự giúp đỡ của Ban Bồi thường giải
phóng mặt bằng quận Tây Hồ, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Phó giáo sư Tiến sĩ Đỗ Nguyên Hải, tôi tến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư Dự án xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn
quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội”.
1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất Dự án xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà
Nội;
- Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất xây dựng đường
giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội.
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Phạm vi dự án: Dự án xây dựng đường Vành đai 2 qua địa bàn quận Tây
2

Hồ với diện tch thu hồi 210.942 m .
- Thời gian: Thời gian thực hiện dự án nghiên cứu từ năm 2008 đến năm
2015; thời gian hoàn thiện đề tài từ tháng 01/2015 3/2016.
3


1.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
- Việc đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Dự án xây

4


dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội có ý nghĩa
thiết thực góp phần tìm ra giải pháp nhằm hỗ trợ giải quyết các vấn đề tồn
tại, đảm bảo lợi ích của người dân có đất bị thu hồi và đẩy nhanh tến độ
công tác giải phóng mặt bằng tại dự án.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở thực tễn, có thể dùng làm tài liệu
tham khảo cho các sinh viên, học viên cao học cũng như những nhà quản lý,
đơn vị thi công trong việc học tập, nghiên cứu, ban hành và thực hiện chính sách
bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất xây dựng đường
giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội.

5


PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH
CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
2.1.1. Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
2.1.1.1. Thu hồi đất
“Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử
dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường,
thị trấn quản lý theo quy định của Luật này” (Luật Đất đai, 2003).
“Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử
dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất
của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai” (Luật Đất đai, 2013).
2.1.1.2. Bồi thường
Theo từ điển Tiếng Việt: “Bồi thường” có nghĩa là trả lại tương xứng giá trị
hoặc công lao động cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của
chủ thể khác (Viện Ngôn ngữ học, 2002). Điều này có nghĩa là: Không phải
mọi khoản đều bồi thường bằng tền; Sự mất mát của người bị thu hồi đất
không chỉ là về mặt vật chất mà nhiều trường hợp còn mất mát cả về tinh
thần nhất là khi phải TĐC; Về mặt hành chính thì đây là một quá trình không tự
nguyện, có tnh cưỡng chế và vốn là điều hoà sự “hi sinh” không chỉ là một sự bồi
thường ngang giá tuyệt đối.
Việc bồi thường có thể vô hình (xin lỗi) hoặc hữu hình (bồi thường bằng
tiền, bằng vật chất khác), có thể do các quy định của pháp luật điều tiết, hoặc do
thỏa thuận giữa các chủ thể (Viện Ngôn ngữ học, 2002).
Theo Luật đất đai 2003: “Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà
nước trả lại giá trị QSDĐ đối với diện tch đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất”.
Theo Điều 3, Luật Đất đai 2013: “Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả
lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tch đất thu hồi cho người sử dụng đất”.
2.1.1.3. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
Theo từ điển Tiếng Việt: “Hỗ trợ là việc giúp thêm, góp thêm vào” (Viện
Ngôn ngữ học, 2002).
Theo Luật đất đai 2003: “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước
giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới,
cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới”.
6


Theo Điều 3, Luật Đất đai 2013: “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà
nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát
triển”.
2.1.1.4. Tái định cư
Theo Từ điển Tiếng Việt: Tái định cư được hiểu là đến một nơi nhất định
để sinh sống lần thứ hai (lại một lần nữa) (Viện Ngôn ngữ học, 2002).
Mặc dù thuật ngữ tái định cư được pháp luật đất đai đề cập nhưng lại
chưa có quy định nào giải thích cụ thể nội hàm của khái niệm này. Luật Đất đai
năm
2003 chỉ quy định: “Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
lập và thực hiện các dự án tái định cư trước khi thu hồi đất để bồi thường bằng
nhà ở, đất ở cho người bị thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở,… Trường hợp
không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thường bằng tiền
và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước đối với khu vực đô
thị; bồi thường bằng đất ở đối với khu vực nông thôn,… Chính phủ quy định việc
bồi thường, tái định cư cho người có đất bị thu hồi và việc hỗ trợ để thực hiện
thu hồi đất” (Luật Đất đai, 2003).
Từ quy định trên của pháp luật đất đai hiện hành, chúng ta có thể tạm đưa
ra quan niệm về tái định cư như sau: Tái định cư đó là những chính sách, biện
pháp của Nhà nước nhằm thông qua các hoạt động để ổn định cuộc sống của
những người bị thu hồi đất nằm trong diện phải di dời khi có dự án đầu tư,
đến nơi ở mới được ổn định đời sống, ổn định sản xuất để phát triển kinh tế xã
hội.
2.1.1.5. Một số khái niệm liên quan khác
- Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng
quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất (Luật Đất đai,
2003).
- Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp
đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất (Luật Đất đai, 2003).
- Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng
đất ổn định là việc Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu
cho người đó (Luật Đất đai, 2003).

7


- Nhận chuyển quyền sử dụng đất là việc xác lập quyền sử dụng đất
do được người khác chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật
thông qua các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền
sử dụng đất hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất mà hình thành pháp nhân
mới,... (Luật Đất đai, 2003).

8


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×