Tải bản đầy đủ

Phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

DƯƠNG THÀNH CHUNG

PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BƯU CHÍNH CHUYỂN PHÁT
TẠI BƯU ĐIỆN TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: Quản lý kinh tế

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

DƯƠNG THÀNH CHUNG

PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BƯU CHÍNH CHUYỂN PHÁT
TẠI BƯU ĐIỆN TỈNH PHÚ THỌ

Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Duy Dũng

THÁI NGUYÊN - 2018


i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, luận văn nghiên cứu là công trình của riêng tôi, dựa
trên cơ sở lý thuyết đã được học tập và qua tìm hiểu tình hình thực tiễn tại
Bưu điện tỉnh Phú Thọ, dưới dự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Duy Dũng.
Những số liệu, thông tin và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung
thực, các giải pháp đưa ra xuất phát từ thực tiễn nghiên cứu, kinh nghiệm phù
hợp với địa phương và chưa được sử dụng để bảo vệ bất cứ một luận văn nào.
Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc.
Một lần nữa tôi xin khẳng định về sự trung thực của lời cam kết trên.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2018
Tác giả luận văn

Dương Thành Chung


ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài: “Phát triển dịch vụ bưu chính
chuyển phát tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ”, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản
thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ động viên của nhiều cá nhân,
tập thể.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của PGS.TS.
Nguyễn Duy Dũng - người trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp những ý kiến quý báu của Nhà
trường, của các thầy cô trong khoa Sau Đại học trường Đại học Kinh tế và
Quản trị Kinh doanh Đại học Thái Nguyên.
Tôi cũng xin được bày tỏ sự biết ơn chân thành tới gia đình, bạn bè,
đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và
nghiên cứu.


Đây là công trình nghiên cứu, là sự làm việc nghiêm túc của bản thân,
song do khả năng và trình độ có hạn, chắc rằng đề tài sẽ không tránh khỏi
những thiếu sót. Vì vậy tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý
thầy cô, bạn bè và bạn đọc quan tâm tới đề tài.
Xin chân thành cảm ơn!.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2018
Tác giả luận văn

Dương Thành Chung


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC HÌNH .............................................................................. viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của nghiên cứu đề tài ............................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 2
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ...................................................... 3
5. Cấu trúc của luận văn .................................................................................... 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN
DỊCH VỤ BƯU CHÍNH CHUYỂN PHÁT.................................................. 4
1.1. Cơ sở lý luận về dịch vụ bưu chính chuyển phát ....................................... 4
1.1.1. Khái niệm và phân loại dịch vụ bưu chính chuyển phát ......................... 4
1.1.2. Đặc điểm của dịch vụ bưu chính chuyển phát ........................................ 8
1.1.3. Sự cần thiết phải phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát ................. 11
1.1.4. Nội dung của phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát ...................... 14
1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của dịch vụ bưu chính
chuyển phát ..................................................................................................... 15
1.2. Cơ sở thực tiễn về phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát.................. 21
1.2.1. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát quốc tế .......... 21
1.2.2. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ Bưu chính chuyển phát trong nước .... 24
1.2.3. Bài học kinh nghiệm đối với Bưu điện tỉnh Phú Thọ ........................... 27


iv
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................... 29
2.1. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................. 29
2.2. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 29
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin ............................................................ 29
2.2.2. Phương pháp tổng hợp thông tin .......................................................... 30
2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin .......................................................... 31
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................. 31
2.3.1. Tiêu chí phản ánh quy mô phát triển mạng lưới ................................... 31
2.3.2. Tiêu chí phản ánh chất lượng sản phẩm dịch vụ ................................... 32
2.3.3. Mức độ đạt chuẩn của dịch vụ cung cấp ............................................... 33
2.3.4. Tiêu chí phản ánh phát triển dịch vụ bằng chỉ số Công nghệ thông tin .... 35
2.3.5. Chỉ tiêu thị phần cung cấp dịch vụ bưu chính chuyển phát từ
2015 - 2017 ..................................................................................................... 35
2.3.6. Chỉ tiêu kết quả kinh doanh dịch vụ bưu chính chuyển phát các năm
từ 2015 - 2017 .................................................................................................. 35
Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
CHUYỂN PHÁT TẠI BƯU ĐIỆN TỈNH PHÚ THỌ................................ 36
3.1. Giới thiệu chung về Bưu điện tỉnh Phú Thọ ............................................ 36
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Bưu điện tỉnh Phú Thọ ................... 36
3.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của Bưu điện tỉnh Phú Thọ ............ 36
3.1.3. Trình độ của cán bộ, công nhân viên Bưu điện tỉnh Phú Thọ .............. 38
3.1.4. Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ ...................... 40
3.2. Thực trạng phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại bưu điện
tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 40
3.2.1. Thực trạng kinh doanh dịch vụ bưu chính chuyển phát tại bưu
điện tỉnh Phú Thọ ............................................................................................ 40


v
3.2.2. Nội dung phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện
tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 49
3.3. Đánh giá chung về phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại
Bưu điện tỉnh Phú Thọ .................................................................................. 61
Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
CHUYỂN PHÁT TẠI BƯU ĐIỆN TỈNH PHÚ THỌ................................ 65
4.1. Định hướng và mục tiêu phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát
tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ đến năm 2020 ....................................................... 65
4.1.1. Định hướng phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện
tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 65
4.1.2. Mục tiêu phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện
tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 68
4.2. Giải pháp phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện tỉnh
Phú Thọ ........................................................................................................... 69
4.2.1. Giải pháp về phát triển mạng lưới Bưu chính ....................................... 69
4.3. Kiến nghị đối với các bên có liên quan .................................................... 81
4.3.1. Đối với Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam ........................................... 81
4.3.2. Đối với UBND tỉnh Phú Thọ và các sở/ban/ngành có liên quan .......... 81
KẾT LUẬN .................................................................................................... 83
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 85
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 87


vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
APPU
AVG
BC
BCCP
BCUT
BĐVHX
BHXH
BK
BPBĐ
CBCNV
CNTT
COD
CPN
DT
DTPS
DTTL
DV
EMS
GDP
GDV
KD
KSV
MB
PHBC
BHNT
PTI
TCBC
TCHC
TKBĐ
UBND
UPU
USPS
VAT
VNPost

Liên minh Bưu chính Châu Á Thái Bình Dương
Truyền hình An Viên
Bưu cục
Bưu chính chuyển phát
Bưu chính ủy thác
Bưu điện văn hóa xã
Bảo hiểm xã hội
Bưu kiện
Bưu phẩm bảo đảm
Cán bộ công nhân viên
Công nghệ thông tin
Phát hàng thu tiền
Chuyển phát nhanh
Doanh thu
Doanh thu phát sinh
Doanh thu tính lương
Dịch vụ
Chuyển phát nhanh
Tổng thu nhập quốc nội
Giao dịch viên
Kinh doanh
Kiểm soát viên
Mặt bằng
Phát hành báo chí
Bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểm bưu điện
Tài chính bưu chính
Tổ chức hành chính
Tiết kiệm bưu điện
Ủy ban nhân dân
Liên minh bưu chính thế giới
Bưu chính Mỹ
Thuế giá trị gia tăng
Tổng công ty Bưu điện Việt Nam


vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Cơ cấu lao động của Bưu điện tỉnh Phú Thọ.................................. 39
Bảng 3.2. Sản lượng bưu phẩm của Bưu điện tỉnh Phú Thọ trong giai
đoạn 2016 - 2017 ............................................................................ 43
Bảng 3.3: Kết quả doanh thu BCCP ............................................................... 43
Bảng 3.4: Kết quả nghiên cứu thị trường ........................................................ 48
Bảng 3.5: Thời gian từ khi bưu phẩm, bưu kiện đến bưu cục phát đến khi
phát xong cho người nhận ............................................................... 49
Bảng 3.6: Độ lưu thoát của dịch vụ Bưu chính ............................................... 50
Bảng 3.7: Kết quả điều tra mức độ tin cậy của khách hàng với dịch vụ
Bưu chính theo đánh giá của khách hàng ....................................... 51
Bảng 3.8: Kết quả điều tra về sự bảo đảm của Bưu điện tỉnh Phú Thọ
theo đánh giá của khách hàng ......................................................... 53
Bảng 3.9: Kết quả về sự thấu cảm của Bưu điện qua cảm nhận của
khách hàng ............................................................................. 55
Bảng 3.10: Kết quả điều tra về trách nhiệm của CBCNV Bưu điện qua
đánh giá của khách hàng ................................................................. 56
Bảng 3.11: Kết quả điều tra về tính hữu hình theo cảm nhận của
khách hàng ............................................................................. 57
Bảng 3.12: Mạng lưới hoạt động của Bưu điện Phú Thọ ............................... 58


viii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1. Cơ cấu tổ chức của Bưu điện tỉnh Phú Thọ .................................... 37


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của nghiên cứu đề tài
Dịch vụ bưu chính chuyển phát (BCCP) đang phát triển mạnh mẽ và
mang lại nhiều lợi nhuận cho các nhà cung cấp. Chính vì thế, số lượng doanh
nghiệp tham gia vào thị trường này ngày càng nhiều, nhu cầu của khách hàng
ngày càng cao cả về chất lượng dịch vụ và chất lượng phục vụ. Khách hàng có
thể tự do lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ BCCP nào mang lại nhiều lợi ích,
mang lại chất lượng cao nhất cho họ. Mức độ cạnh tranh của các doanh nghiệp
bưu chính trên thị trường ngày càng cao và quyết liệt để chiếm lĩnh thị phần.
Về xu hướng nhu cầu, theo dự báo của Liên minh Bưu chính thế giới sẽ
có sự dịch chuyển về nhu cầu sử dụng dịch vụ bưu chính: đối với dịch vụ bưu
phẩm, luồng thư thương mại B2B (giao dịch giữa các doanh nghiệp thông qua
giao tiếp điện tử) và B2C (nhà cung cấp và khách hàng giao dịch trực tiếp
thông qua mạng internet) sẽ gia tăng thay thế cho luồng thư C2C (hình thức
thương mại điện tử giữa những người tiêu dùng với nhau), sản lượng bưu kiện
và các dịch vụ chuyển phát quốc tế dự kiến tăng trưởng mạnh, lĩnh vực
logistic và kho vận phát triển ngày càng rõ nét hơn.
Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ
BCCP đầu tiên là Bưu điện tỉnh Phú Thọ. Bưu điện tỉnh Phú Thọ là đơn vị
trực thuộc VNPost, hoạt động kinh doanh các dịch vụ bưu chính theo sự phân
cấp của VNPost. Đứng trước tình hình phát triển về dịch vụ BCCP hiện nay
như số doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính chuyển phát ngày càng
đông, chủ yếu tại các thị trường trọng điểm như khu vực thành phố, các khu
công nghiệp cao.
Bưu điện tỉnh Phú Thọ đặt ra yêu cầu cấp bách là phải đổi mới xu
hướng quản lý kinh tế, xác định hướng đi phù hợp cho dịch vụ BCCP - dịch
vụ cốt lõi mang tính sống còn của doanh nghiệp để giữ vững mạng lưới điểm
phục vụ hiện có.


2
Xuất phát từ những lí do trên tôi chọn nghiên cứu đề tài "Phát triển
dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ” làm đề tài
nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Luận văn nghiên cứu, hệ thống hóa một số nội dung cơ bản về dịch vụ
BCCP và phân tích thực trạng phát triển dịch vụ này tại Bưu điện Phú Thọ.
Từ đó đưa các định hướng, giải pháp để góp phần phát triển dịch vụ BCCP ở
đơn vị hiện nay và trong thời gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về dịch vụ BCCP .
- Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ BCCP của Bưu
điện tỉnh Phú Thọ.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ BCCP tại Bưu
điện tỉnh Phú Thọ.
- Đề xuất được các giải pháp hợp lý và khả thi nhằm hoàn thiện phát
triển dịch vụ BCCP tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Các vấn đề liên quan đến phát triển dịch vụ BCCP trên địa bàn tỉnh Phú
Thọ như phát triển các dịch vụ cơ bản, các dịch vụ giá trị gia tăng, mạng bưu
cục, mạng vận chuyển, phương pháp và cách thức hoạt động, quy trình thực
hiện dịch vụ, ứng dụng công nghệ thông tin vào phát triển dịch vụ.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Thời gian: Thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài từ năm 2015 2017, các đề xuất giải pháp giai đoạn 2018 - 2020.
- Về không gian: đề tài được thực hiện tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ.
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về
phát triển dịch vụ BCCP; các yếu tố tác động đến dịch vụ BCCP tại Bưu điện


3
tỉnh Phú Thọ. Thực trạng phát triển dịch vụ BCCP và các yếu tố ảnh hưởng
đến phát triển dịch vụ BCCP tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ. Giải pháp phát triển
dịch vụ BCCP tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học của đề tài: Hệ thống hóa một số nội dung lý luận cơ
bản về dịch vụ BCCP.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Phân tích và chỉ rõ thực trạng dịch vụ
BCCP tại Bưu điện tỉnh Phú Thọ, qua đó đánh giá những ưu, nhược điểm,
nguyên nhân của thực trạng và đề xuất một số giải pháp về phát triển dịch vụ
BCCP đối với Bưu điện tỉnh Phú Thọ hiện nay và trong thời gian tới.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và các phụ lục, luận văn gồm 4 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ bưu chính
chuyển phát.
- Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
- Chương 3: Thực trạng dịch vụ bưu chính chuyển phát tại Bưu điện
tỉnh Phú Thọ.
- Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát tại
Bưu điện tỉnh Phú Thọ.


4
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ
BƯU CHÍNH CHUYỂN PHÁT
1.1. Cơ sở lý luận về dịch vụ bưu chính chuyển phát
1.1.1. Khái niệm và phân loại dịch vụ bưu chính chuyển phát
Dịch vụ là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong các sách, công trình
và tài liệu…được xuất bản công bố trong và ngoài nước. Tuy nhiên, nội hàm
của dịch vụ được hiểu với những giải nghĩa còn khác nhau. Trong Bách khoa
toàn thư Xô viết, dịch vụ được hiểu, thứ nhất, là hình thái của lao động phi
sản xuất, là quan hệ kinh tế-xã hội thể hiện sự tiêu dùng thu nhập, thứ hai, là
hoạt động có mục đích nhất định tồn tại dưới hình thái hiệu quả có ích của lao
động [40]. Đây là quan niệm phổ biến của thời kỳ kinh tế hiện vật, phủ nhận
kinh tế thị trường trong chủ nghĩa xã hội, từ đó, đã gây cản trở cho sự phát
triển của các ngành dịch vụ.
Những quan điểm gần đây đã khắc phục được tính phiến diện của quan
niệm kể trên. Trong Từ điển kinh tế Megabook.ru, dịch vụ được hiểu là công
việc được thực hiện theo đơn đặt hàng nhưng không tạo ra sản phẩm có hình
thái độc lập mới [41]. Trong Từ điển thuật ngữ kinh tế, dịch vụ là những dạng
hoạt động, công việc, mà trong quá trình thực hiện chúng không tạo ra sản
phẩm vật chất có hình thái vật thể mới, nhưng làm cho sản phẩm hiện có đã
được tạo ra thay đổi về chất. Đó là của cải được cung cấp không phải dưới
hình thái hiện vật, mà là dưới hình thái hoạt động [42].
Từ những quan điểm trên, có thể thấy điểm chung trong các quan niệm
về dịch vụ là đều coi dịch vụ là kết quả có ích của một dạng lao động đặc thù.
Kết quả đó được biểu hiện ra dưới hình thái phi vật thể hay vô hình. Trong tác
phẩm “Các học thuyết về giá trị thặng dư”, C. Mác cũng đã sử dụng thuật ngữ
“sự phục vụ” để thể hiện khái niệm dịch vụ. Theo đó, có thể hiểu dịch vụ là
những hiệu quả có ích của những lao động cụ thể tồn tại dưới hình thái sản
phẩm vô hình [19, tr.204 - 219, 573 - 591].


5
Dịch vụ bưu chính chuyển phát: là dịch vụ chấp nhận, vận chuyển và
phát bưu phẩm gửi bằng các phương thức từ địa điểm của người gửi đến địa
điểm của người nhận qua mạng bưu chính, trừ phương thức điện tử.
Bưu phẩm: bao gồm thư, gói, kiện hàng hóa được chấp nhận, vận
chuyển và phát hợp pháp qua mạng bưu chính công cộng
Mạng bưu chính công cộng: bao gồm các cơ sở khai thác và điểm phục
vụ bưu chính được kết nối bằng các tuyến vận chuyển và tuyến phát, do Nhà
nước đầu tư, giao cho Bưu điện Việt Nam quản lý, khai thác để cung ứng các
dịch vụ bưu chính công ích và thực hiện các hoạt động kinh doanh khác theo
quy định của pháp luật.
Túi thư: là túi đựng các bưu gửi của một (hoặc nhiều) loại dịch vụ,
được một bưu cục đóng, chuyển cho một bưu cục khác.
Chuyến thư: là tập hợp các túi thư (kể cả gói và kiện rời) của một hoặc
nhiều loại dịch vụ bưu chính do một bưu cục khai thác đóng, chuyển cho một
bưu cục khai thác khác theo quy định của Tổng công ty. Mỗi chuyến thư được
đánh số theo dõi trên sổ sách nghiệp vụ theo quy định tại bưu cục đóng
chuyến thư và bưu cục nhận chuyến thư.
Đường thư: là một tuyến đường giao thông trên đó sử dụng một hoặc
một số phương tiện vận chuyển nhất định để vận chuyển và giao nhận, trao
đổi túi gói bưu chính với các địa điểm giao nhận được quy định trên mạng
Bưu chính công cộng
Dịch vụ Bưu chính cơ bản: Là dịch vụ bưu chính mà doanh nghiệp bưu
chính cung cấp có hệ thống trong nước hoặc nước ngoài theo quy định của Tổ
chức liên minh Bưu chính thế giới (UPU). Các dịch vụ bưu chính cơ bản bao
gồm: Dịch vụ thư, bưu phẩm, bưu kiện, bưu chính ủy thác...
Dịch vụ bưu chính công ích: là dịch vụ bưu chính được cung ứng theo
yêu cầu của Nhà nước, gồm dịch vụ bưu chính phổ cập, dịch vụ bưu chính
phục vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ đặc thù khác.


6
Dịch vụ bưu chính phổ cập: là dịch vụ bưu chính được cung ứng
thường xuyên đến người dân theo các điều kiện về khối lượng, chất lượng và
giá cước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.
Điểm phục vụ bưu chính: là nơi bưu điện thực hiện việc chấp nhận,
phát bưu gửi, gồm bưu cục, ki ốt, đại lý, thùng thư công cộng, điểm bưu điện
văn hóa xã và các hình thức khác để chấp nhận, phát bưu gửi.
Phân loại dịch vụ bưu chính chuyển phát
Các loại hình dịch vụ bưu chính: bao gồm các dịch vụ bưu chính cơ
bản, dịch vụ bưu chính cộng thêm, dịch vụ bưu chính công ích:
Dịch vụ bưu chính cơ bản được thực hiện bằng việc nhận gửi, chuyển,
phát bưu phẩm, bưu kiện thông qua mạng bưu chính công cộng, mạng
chuyên dùng và mạng chuyển phát. Bưu phẩm bao gồm thư (trừ thư do
doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ chuyển phát thư thực hiện) bưu thiếp, gói
nhỏ, gói án phẩm, học phẩm dùng cho người mù được gửi qua mạng bưu
chính công cộng. Bưu kiện bao gồm vật phẩm hàng hoá được đóng gói khối
lượng không quá năm mươi kilôgam (50 kg) được gửi qua mạng bưu chính
công cộng.
Dịch vụ bưu chính cộng thêm là dịch vụ được cung cấp thêm vào dịch
vụ bưu chính cơ bản để đáp ứng yêu cầu cao hơn về chất lượng của người sử
dụng. Cơ quan quản lý nhà nước về bưu chính viễn thông quy định và công
bố danh mục cụ thể các dịch vụ bưu chính quy định tại điều này.
Dịch vụ bưu chính công ích bao gồm dịch vụ bưu chính phổ cập, dịch
vụ dịch vụ bưu chính bắt buộc. Dịch vụ bưu chính công ích được cung cấp
đến mọi người dân theo các điều kiện về khối lượng, chất lượng và giá cước
do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định. Dịch vụ bưu chính bắt buộc là
dịch vụ bưu chính được cung cấp theo yêu cầu của Nhà nước nhằm phục vụ
phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Căn cứ vào yêu
cầu của Nhà nước, tình hình phát triển kinh tế - xã hội và bưu chính trong


7
từng thời kỳ, cơ quan quản lý nhà nước về bưu chính viễn thông quy định cụ
thể việc cung cấp dịch vụ bưu chính công ích. Nhà nước có chính sách hỗ trợ
việc cung cấp dịch vụ bưu chính công ích thông qua dịch vụ bưu chính dành
riêng và các cơ chế hỗ trợ tài chính khác.
Dịch vụ chuyển phát thư là dịch vụ nhận gửi, chuyển, phát thông tin
dưới dạng văn bản được đóng gói, dán kín, có khối lượng đơn chiếc không
quá hai kilôgam (02 kg) và gửi tới một địa chỉ cụ thể thông qua mạng bưu
chính hoặc mạng chuyển phát.
Các loại hình dịch vụ bưu chính ngày nay được thực hiện thông qua
hoạt động của các mạng bưu chính như mạng bưu chính công cộng, mạng bưu
chính chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang nhân
dân, mạng chuyển phát. Mạng bưu chính công cộng được xây dựng, quản lý
và phát triển theo chiến lược, quy hoạch, kế hoạch do cơ quan nhà nước có
thẩm quyền phê duyệt. Mạng bưu chính công cộng bao gồm các trung tâm
đầu mối, bưu cục, điểm phục vụ, thùng thư công cộng được kết nối với nhau
bằng các tuyến đường thư. Các bưu cục, điểm phục vụ, thùng thư công cộng
được ưu tiên đặt tại các nhà ga, bến xe, cảng biển, cảng hàng không, cửa
khẩu, khu dân cư và các địa điểm công cộng khác để phục vụ nhu cầu của
người sử dụng. Các công trình thuộc mạng bưu chính công cộng là một bộ
phận quan trọng của kết cấu hạ tầng phải có trong quy hoạch, thiết kế tổng thể
xây dựng các khu đô thị, khu dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh
tế mới và các công trình công cộng khác để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ
trong đầu tư xây dựng và thuận tiện cho việc cung cấp, sử dụng dịch vụ.
Mạng bưu chính chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ
trang nhân dân được thiết lập để phục vụ nhu cầu thông tin của các cơ quan,
tổ chức đó. Tổ chức và hoạt động của mạng bưu chính chuyên dùng do Chính
phủ quy định. Mạng chuyển phát do doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh
tế xây dựng và quản lý để cung cấp dịch vụ chuyển phát thư theo quy định


8
của pháp luật về bưu chính viễn thông và các quy định khác của pháp luật về
vận chuyển hàng hóa.
1.1.2. Đặc điểm của dịch vụ bưu chính chuyển phát
Bưu điện các cấp có chức năng hoạt động kinh doanh và hoạt động
công ích cùng các đơn vị thành viên khác trong một dây chuyền công nghệ
bưu chính, chuyển phát liên hoàn. Sản phẩm cung cấp là các dịch vụ bưu
chính công ích theo quy hoạch. Dịch vụ bưu chính cơ bản được hiểu là các
dịch vụ nhận gửi, chuyển và phát bưu phẩm, bưu kiện, qua mạng bưu chính
công cộng. Vì thế nó cũng mang tính chất chung của dịch vụ, ngoài ra còn
mang một số đặc tính riêng khác:
a) Tính không vật chất:
Tính vô hình của sản phẩm được thể hiện khi sử dụng các sản phẩm
dịch vụ thông tin bưu chính khách hàng không nhìn thấy, không sờ thấy,
không ngửi thấy như các sản phẩm khác. Các dịch vụ là vô hình nó không tồn
tại dưới các dạng của vật chất, không phải là vật chế tạo mới cũng không phải
là hàng hóa cụ thể mà là hiệu quả có ích của việc truyền đưa tin từ người đến
người nhận. Cho nên bưu điện nói chung ngành bưu chính nói riêng muốn
được lòng tin và sự chung thủy của khách hàng là rất khó.
Cũng do tính vô hình, do không phải là vật chất cụ thể tồn tại ngoài quá
trình sản xuất nên không thể đưa vào cất giữ trong kho, không thể thay thế được
chính vì vậy mà ngành bưu điện buộc phải dự trữ năng lực thiết bị sản xuất để
thỏa mãn nhu cầu của xã hội, và phải đặc biệt quan tâm đến vấn đề chất lượng.
Sản phẩm của bưu chính được tạo ra và tiêu dùng ngay trong quá trình
sản xuất, không thể lưu kho, không thể bày bán như sản phẩm của các ngành
khác. Do vậy sản phẩm của bưu chính mang tính chất vô hình.
b) Quá trình sản xuất mang tính dây chuyền:
Quá trình truyền đưa tin tức trong thông tin bưu chính luôn diễn ra từ
hai phía có người gửi tin và người nhận tin. Người gửi tin và nhận tin ở hai vị


9
trí khác nhau, hai vị trí đó có thể ở trong một vùng của một nước hoặc hai
nước khác nhau. Cho nên để truyền đưa bưu gửi từ người gửi đến người nhận
thường phải có hai hay nhiều cơ sở (bưu cục) cùng tham gia; mỗi cơ sở chỉ
tham gia thực hiện một công đoạn, một khâu nhất định của quá trình truyền
đưa. Như vậy tham gia vào quá trình truyền đưa tin tức bưu gửi có cá nhân,
tập thể, xí nghiệp, thậm chí còn có sự tham gia của nhiều nước trên thế giới.
Muốn cho quá trình truyền đưa thực hiện được phải thống nhất về thể lệ thủ
tục, quy trình khai thác, thống nhất về thời gian biểu hoạt động, thống nhất
trong công tác đào tạo nguồn nhân lực... có như vậy các đơn vị cá nhân mới
hoạt động ăn khớp với nhau.
c) Quá trình sản xuất gắn liền với tiêu thụ sản phẩm
Quá trình sản xuất sẽ bắt đầu khi chúng ta nhận bưu gửi của khách và
cũng bắt đầu khi chúng ta phát bưu gửi cho khách hàng, khi phát bưu gửi cho
khách hàng cũng là lúc chấm dứt quá trình sản xuất và cũng chấm dứt quá
trình sử dụng, tiêu dùng sản phẩm của người sử dụng. Vì quá trình sản xuất
gắn liền với quá trình tiêu thụ nên sản phẩm không thể lưu kho, không thể bày
bán như các sản phẩm khác.
Trong lĩnh vực bưu chính chúng ta khó nhận thấy, bởi vì khi người
nhận nhận được thông tin (bưu gửi) phải sau khoảng thời gian nhất định (có
thể sau một ngày, vài ngày, có thể là vài giờ). Mặt khác khi người nhận nhận
được thông tin, chẳng hạn một bức thư thì người nhận có thể đọc đi đọc lại và
lưu giữ được lâu. Để lý giải vấn đề trên chúng ta phải hiểu đối tượng của Bưu
chính là thông tin và thông tin này là do chính khách hàng (người gửi) mang
đến và nó được chứa đựng bởi một cái vỏ vật chất nào đó. Ở đây bức thư chỉ
là cái vỏ mang thông tin, do đó khi người nhận đọc hết lá thư đó tức là họ đã
nhận được hết thông tin trong lá thư đó, lúc đó người nhận cảm nhận được lợi
ích của quá trình đưa tin tức của bưu chính đem lại, lúc đó sản phẩm của bưu
chính đã được tiêu dùng.


10
Như vậy quá trình tiêu thụ gắn liền với quá trình sản xuất, điều này sẽ
nảy sinh các vấn đề sau:
Ngành bưu điện nói chung và ngành bưu chính nói riêng không thể tự
sản xuất nếu không có nhu cầu tiêu dùng các dịch vụ bưu chính. Muốn sử
dụng các dịch vụ đòi hỏi người sử dụng các dịch vụ phải có mặt ở những vị
trí, những địa điểm có bưu điện, có điểm thông tin. Cho nên để kích thích và
thu hút nhu cầu truyền đưa tin tức của khách hàng, cần phải phát triển mạng
lưới rộng khắp đưa thông tin đến gần mọi đối tượng sử dụng. Phân bố sản
xuất phải phù hợp và tương xứng với sự phân bố và phát triển của nhu cầu
thông tin.
Do quá trình tiêu thụ không tách rời quá trình sản xuất cho nên yêu cầu
đối với chất lượng dịch vụ thông tin bưu chính được đặt ở vị trí quan tâm
hàng đầu và là yếu tố quyết định nếu không sẽ ảnh hưởng trực tiếp ngay đến
người tiêu dùng. Đối với các ngành sản xuất khác thì sản phẩm sản xuất ra
phải qua khâu kiểm tra chất lượng rồi mới đưa ra thị trường, người tiêu dùng
có thể từ chối không mua sản phẩm kém chất lượng, chính vì vậy nếu chất
lượng dịch vụ thông tin kém chất lượng thì trong nhiều trường hợp có thể gây
ra những hậu quả không bù đắp được cả về vật chất và tinh thần.
Các dịch vụ thông tin bưu chính thường được con người tiêu dùng khi
nó đang tham gia vào quá trình đó. Vì vậy mà việc phục vụ, thái độ bề ngoài
như ăn mặc, đi đứng, cách ứng xử ... của nhân viên có ảnh hưởng rất lớn đến
chất lượng của dịch vụ.
d) Tải trọng không đồng đều theo thời gian và không gian.
Tải trọng là lượng tin tức đến yêu cầu chuyển đi trong một khoảng thời
gian nhất định.
Ngành bưu điện nói chung và ngành bưu chính nói riêng thực hiện chức
năng truyền đưa tin tức để quá trình sản xuất diễn ra thì phải có tin tức, mà mọi
tin tức đều do khách hàng đem đến. Như vậy có thể nói rằng nhu cầu về truyền


11
đưa tin tức quyết định đến sự tồn tại của ngành Bưu điện, nhu cầu về truyền
đưa tin tức rất đa dạng nó không đều cả về thời gian và không gian, nó có thể
xuất hiện ở bất cứ ở đâu có con người thì ở đó có nhu cầu trao đổi thông tin.
Tải trọng của bưu điện luôn luôn phụ thuộc vào khách hàng nên có sự
giao động không đồng đều giữa các giờ trong ngày, các ngày trong tuần, các
tháng trong năm. Khác nhu cầu truyền đưa tin tức phụ thuộc vào nhịp độ sinh
hoạt của xã hội, vào các báo cáo ngày lễ, ngày tết, ngày 8/3, hay những giờ
làm việc của các cơ quan ở những thành phố lớn lượng nhu cầu là rất lớn đến
công tác tổ chức sản xuất kinh doanh của toàn ngành Bưu chính - Viễn thông.
Do đó để có thể đảm bảo lưu thoát hết mọi nhu cầu về truyền đưa tin tức
cần phải có một lượng dự trữ đáng kể trang thiết bị cũng như lao động vì sản
phẩm không dự trữ được. Điều đó có nghĩa là năng lực sản xuất kinh doanh
phải bảo đảm được nhu cầu về tải trọng là lớn nhất. Vấn đề này dẫn đến việc
ngay trong cùng một ngày hay một ca làm việc thì có những giờ mà công suất
sử dụng máy móc thiết bị cũng như lao động là rất thấp. Điều này nãy sinh mâu
thuẫn giữa chất lượng phục vụ và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Muốn giải
quyết được mâu thuẫn này, một mặt phải nghiên cứu sự thay đổi của tải trọng
theo giờ trong ngày, theo ngày trong tuần, tháng trong năm. Mặt khác phải tìm
cách thức tổ chức sản xuất, bố trí lao động, thiết bị phù hợp với tải trọng.
1.1.3. Sự cần thiết phải phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát
Thứ nhất, dịch vụ BCCP đáp ứng nhu cầu cần thiết về trao đổi, thu
nhận thông tin giữa các chủ thể trong các hoạt động sản xuất kinh doanh,
quản lý xã hội và đời sống sinh hoạt của con người.
Dịch vụ BCCP là công cụ thông tin hiệu quả nhất, nhanh nhạy nhất với
yêu cầu nhanh chóng, chính xác, an toàn, thuận tiện cho mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội bao gồm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc
phòng, là yếu tố nhạy cảm có liên quan đến vấn đề chính trị xã hội, kinh tế,
quân sự và an ninh quốc gia, là những công cụ quản lý quan trọng của hệ


12
thống chính trị. Các nước ở giai đoạn đầu phát triển đều coi bưu chính viễn
thông là lĩnh vực độc quyền đạt dưới sự quản lý trực tiếp của nhà nước.
Thứ hai, dịch vụ BCCP là nhân tố đặc biệt quan trọng thúc đẩy phát
triển kinh tế - xã hội.
Sản xuất ngày càng mang tính xã hội hoá cao, từ đó nhu cầu trao đổi,
truyền tải, thu nhận thông tin của các chủ thể kinh tế càng lớn. Vì vậy sự phát
triển của dịch vụ BCCP có tác dụng thúc đẩy quá trình tăng trưởng kinh tế,
chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xã hội theo hướng tiến bộ, nâng cao năng suất và
hiệu quả trong nông nghiệp nông thôn, công nghiệp, các dịch vụ xã hội như
giáo dục đào tạo, chăm sóc sức khỏe…cải thiện chất lượng cuộc sống ở các
khu vực đang phát triển, khuyến khích tính cộng đồng và tăng cường bản sắc
văn hoá vùng sâu, vùng xa, những nơi khoảng cách xa, thúc đẩy sự nghiệp
công nghiệp hoá hiện đại hoá.
Thứ ba, cung cấp thông tin về giá
Nếu không có dịch vụ BCCP thì các hoạt động kinh tế, xã hội sẽ không
thể hoạt động bình thường được. BCCP đóng vai trò khâu nối của mọi hoạt
động của con người và xã hội. Ngày nay, tất cả các nước, các tổ chức quốc tế
đều đặt lịnh vực BCCP ở vị trí ngang với các cơ sở hạ tầng thiết yếu khác của
xã hội như điện, nước, giao thông vận tải, y tế, giáo dục... Dịch vụ BCCP là
phương tiện, môi trường truyền tin quan trọng thuận lợi để thực hiện được
việc sản xuất, trao đổi, tiêu dùng các sản phẩm và dịch vụ thuộc tất cả các
ngành kinh tế khác. Các nhà sản xuất như nông dân và ngư dân và các nhà
doanh nghiệp thông qua thông tin về giá có thể thực hiện so sánh giá cả ở các
thị trường khác nhau, cho phép họ chọn được mức giá cao nhất cho sản phẩm
của họ (như loại cây trồng hay cá đánh bắt được, như các loại sản phẩm công
nghiệp), hoặc chọn mức giá rẻ và hợp lý nhất khi mua máy móc thiết bị phục
vụ sản xuất kinh doanh, và vì vậy sẽ giảm sự phụ thuộc vào những người
trung gian có thể điều chỉnh sản phẩm không có lợi cho họ.


13
Thứ tư, giảm thời gian chết của máy móc
Việc cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời giúp cho việc đặt mua các phụ
tùng linh kiện thông qua hệ thống dịch vụ BCCP và liên hệ trực tiếp với các
kỹ thuật viên sẽ giảm thời gian chết do sự cố hư hỏng của máy móc (như máy
bơm, máy kéo, máy phát điện….)
Thứ năm, giảm tồn kho
Thông qua mạng thông tin của dịch vụ bưu chính viễn chuyển phát, các
nhà sản xuất kinh doanh có thể chuyển giao những mặt hàng tồn kho cho nhà
sản xuất kinh doanh khác trên thị trường cần sử dụng, và tiến hành đặt mua
các mặt hàng mà mình cần thay thế sử dụng.
Thứ sáu, đưa sản phẩm ra thị trường đúng lúc
Các nhà sản xuất kinh doanh thông qua mạng thông tin của dịch vụ bưu
chính chuyển phát, cùng kết hợp sắp xếp kế hoạch trao đổi sản phẩm cho
nhau hay trao đổi, phân phối sản phẩm trên thị trường kịp thời góp phần làm
giảm tỷ lệ hư hỏng hàng hoá, bảo đảm được chất lượng sản phẩm (ví dụ như
các mặt hàng như cá, hoa quả tươi…)
Thứ bảy, giảm chi phí vận chuyển
Dịch vụ BCCP giúp cho các tổ chức, doanh nghiệp và mọi người có đủ
thông tin để thực hiện việc đi lại, hay tổ chức việc vận chuyển hàng hoá kịp
thời, bảo đảm thời gian, góp phần làm giảm chi phí, tiết kiệm đáng kể chi phí
về thời gian lao động trong đi lại, chuyển hàng hoá dịch vụ.
Thứ tám, cho phép khai thác lợi thế của phi tập trung hóa
Các dịch vụ BCCP giúp cho xã hội tiết kiệm thời gian, rút ngắn cự ly,
nối liền khoảng cách. Tính sẵn có của dịch vụ BCCP có thể thu hút các ngành
công nghiệp về các vùng nông thôn và cho phép phân tán các hoạt động kinh
tế ra ngoài phạm vi các vùng thành thị lớn, góp phần giải quyết tốt vấn đề ô
nhiễm môi trường, nghẽn tắc giao thông và hàng loạt các vấn đề khác của đời
sống xã hội. Dịch vụ BCCP góp phần vào tính công bằng thông qua việc cho


14
phép những người có hoàn cảnh khó khăn bao gồm những người ở các vùng
nông thôn xa xôi, hẻo lảnh, những người tàn tật và những người nghèo khổ
được sử dụng các thông tin phúc lợi của xã hội mà bình thường thì rất khó
hoặc không thể có được.
1.1.4. Nội dung của phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát
Khái niệm phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát: là việc mở rộng
các loại hình dịch vụ gắn liền với sự đổi mới, hoàn thiện cơ cấu dịch vụ
BCCP nhằm thích ứng với sự thay đổi của môi trường, nhu cầu và điều kiện
kinh doanh của doanh nghiệp; phù hợp với nhu cầu của khách hàng mục tiêu.
Nội dung phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát
- Phát triển quy mô mạng lưới:
+ Tổ chức mạng lưới một cách khoa học nhằm nâng cao hiệu quả kinh
tế và chất lượng phục vụ đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng.
+ Tạo sự đồng bộ, nhịp nhàng giữa tuyến đường thư cấp 1 với tuyến
đường thư cấp 2, cấp 3 và có sự móc nối hợp lý, hiệu quả. Kết hợp với vận
chuyển bằng phương tiện xã hội chất lượng cao, tùy theo thời gian và tính
chất cạnh tranh. Xây dựng phương án vận chuyển riêng cho những dịch vụ
đặc thù như báo chí, EMS, bưu kiện khối lượng lớn, logistic...
+ Nâng cấp, phát triển các điểm phục vụ Bưu chính
+ Tăng tần suất thu gom, phát bưu phẩm.
- Phát triển một cách có hệ thống các loại dịch vụ BCCP phù hợp với
nhu cầu thị trường và năng lực của Bưu điện tỉnh Phú Thọ.
+ Phát triển dịch vụ gắn liền với khai thác hiệu quả các thị trường
tiềm năng.
+ Kết hợp các kết hoạch phát triển dịch vụ ngắn hạn, dài hạn phù hợp
với từng chu kỳ sống của dịch vụ.
+ Khuyến khích các đơn vị trực thuộc tự chủ trong việc phát triển
khách hàng mới.


15
- Chất lượng sản phẩm dịch vụ: cải thiện chỉ tiêu về thời gian toàn
trình. Áp dụng khoa học công nghệ vào hoạt động phát triển sản phẩm.
- Tăng mức độ đạt chuẩn của dịch vụ cung cấp. Xây dựng Văn hóa
doanh nghiệp.
- Xây dựng đội ngũ kinh doanh dịch vụ BCCP riêng biệt, chuyên trách.
- Tăng cường thực hiện hoạt động nghiên cứu thị trường, tìm hiểu nhu
cầu khách hàng, xây dựng hệ thống thông tin thị trường đồng bộ.
- Tăng cường công tác truyền thông khuyếch trương, chăm sóc khách
hàng. Hoàn thiện hệ thống thông tin Hỗ trợ khách hàng, thành lập bộ phận Hỗ
trợ khách hàng.
1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của dịch vụ bưu chính
chuyển phát
Có thể coi dịch vụ bưu chính như một sản phẩm tất yếu trong tiến trình
phát triển của xã hội, nó có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển
kinh tế xã hội nói chung; Nhưng sự phát triển của dịch vụ bưu chính cũng
luôn luôn chịu sự chi phối của nhiều yếu tố:
Nhóm yếu tố khách quan:
1.1.5.1. Các yếu tố thuộc về điều kiện tự nhiên
Hầu hết các yếu tố tự nhiên như vị trí địa lý, diện tích, địa hình đồi núi,
sông suối, biển, khí hậu, tài nguyên đều có tác động đến sự phát triển của dịch
vụ bưu chính viễn thông, đó là những nhân tố vừa có những tác động thuận
lợi, vừa có thể gây nên những khó khăn trong phát triển dịch vụ bưu chính
viễn thông. Vị trí địa lý, địa hình nếu thuận lợi thì sẽ làm cho chi phí đầu tư
xây dựng mạng lưới giảm; ngược lại, nếu vị trí địa lý, địa hình phức tạp, đồi
núi sông suối nhiều bị chia cắt lớn sẽ làm cho chi phí đầu tư xây dựng mạng
lưới tăng lên, dẫn đến giá thành chi phí của dịch vụ cao. Những khu vực khí
hậu thuận lợi như bão gió, lũ lụt ít xẩy ra chi phí rủi ro sẽ thấp hơn những
khu vực bão gió, lũ lụt xẩy ra nhiều…


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×