Tải bản đầy đủ

tiểu luận quy trình về sec

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

QUY TRÌNH VỀ SEC

NHÓM F5


MỤC LỤC
1. Phân loại séc: ........................................................................................................... 1
Căn cứ vào tính chất chuyển nhượng séc: ........................................................ 1
Căn cứ vào cách thanh toán séc: ....................................................................... 1
2. Quy trình thanh toán séc của Vietcombank ............................................................. 2
Quy trình thanh toán séc chuyển khoản và séc bảo chi .................................... 3
2.1.1

Thanh toán giữa hai khách hàng mở tài khoản ở VCB: ............................. 3

2.1.2 Thanh toán giữa khách hàng mở tài khoản ở VCB (bên trả) và khách
hàng mở tài khoản ở ngân hàng khác (bên thụ hưởng) thanh toán bù trừ: .............. 3
Quy trình thanh toán séc tiền mặt tại VCB ....................................................... 4
Quy trình thanh toán séc bảo chi tại VCB ........................................................ 5

3. Quy chế, quy định khi sử dụng sec: ......................................................................... 5
Quyền hạn và nghĩ vụ khi sử dụng sec của các bên có liên quan: .................... 5
3.1.1

Quyền hạn và nghĩa vụ của người phát hành séc ....................................... 5

3.1.2

Quyền hạn và nghĩa vụ của người thụ hưởng séc. ..................................... 6

3.1.3

Quyền hạn và nghĩa vụ của đơn vị thanh toán. .......................................... 6

3.1.4

Quyền hạn và nghĩa vụ của đơn vị thu hộ .................................................. 7

Các trường hợp đặc biệt .................................................................................... 7
3.2.1

Xử lý mất séc.............................................................................................. 7

3.2.2

Khiếu nại và khởi kiện ............................................................................... 8

3.2.3

Những điều cấm và xử lý vi phạm ............................................................. 9

4. Vấn đề sử dụng séc giả, lừa đảo gian lận khi thanh toán bằng séc ........................ 10
Các kiểu gian lận sec: ..................................................................................... 10
Chống gian lận séc .......................................................................................... 10


Quy trình về séc

Nhóm F5


1. Phân loại séc:
Căn cứ vào tính chất chuyển nhượng séc:

Séc đích danh (Nominal check): là loại séc ghi rõ họ tên người hưởng
lợi.Séc đích danh có hai loại: séc đích danh có thể chuyển nhượng bằng thủ tục ký hậuvà
séc đích danh không thể chuyển nhượng bằng thủ tục ký hậu.

Séc vô danh (Bearer check): là loại séc không ghi tên người hưởng lợi,
chỉghi câu “trả cho người cầm séc”. Bất cứ ai cầm séc này cũng có thể lĩnh tiền ở
ngânhàng, vì vậy không cần qua thủ tục ký hậu séc vẫn có thể chuyển nhượng bằng
hìnhthức trao tay. Nếu để mất séc coi như mất tiền. Loại này dùng để nhận tiền mặt.

Séc theo lệnh (To oder check): là loại séc ghi trả theo lệnh của người
hưởnglợi ghi trên tờ séc đó. Trên tờ séc ghi “trả theo lệnh của ông X”. Loại này có
thểchuyển nhượng được bằng thủ tục ký hậu.
Căn cứ vào cách thanh toán séc:

Séc chuyển khoản(Transfer check): là loại séc mà người ký phát ra lệnh
chongân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để chuyển trả sang một tài khoản kháccủa
một người khác trong hoặc khác ngân hàng. Séc chuyển khoản không thểchuyển nhượng
được và không thể lĩnh tiền mặt được.

Séc tiền mặt (Cash check): là loại séc mà ngân hàng thanh toán sẽ trả
tiềnmặt và người ký phát phải chịu rủi ro khi bị mất séc hoặc bị đánh cắp. Người cầmséc
không cần sự ủy quyền cũng lĩnh được tiền.
 Ngoài ba cách phân loại séc nêu trên, còn có các loại séc đặc biệt như:

Séc bảo chi của ngân hàng hay séc xác nhận (Certified check): là loại
sécđược ngân hàng xác nhận việc trả tiền nhằm đảm bảo khả năng chi trả của tờ
séc,chống phát séc khống.

Séc du lịch (Traveller’s check): là loại séc do ngân hàng phát hành và
đượctrả tiền tại bất cứ một chi nhánh hay đại lý nào của ngân hàng đó. Ngân hàng phát
séc đồng thời cũng là ngân hàng trả tiền. Người hưởng lợi là khách du lịch có tiền tại
ngân hàng phát séc. Trên séc du lịch phải có chữ ký của người hưởng lợi. Khi lĩnh tiền
tại ngân hàng được chỉ định, người hưởng lợi phải ký tại chỗ để ngân hàngkiểm tra, nếu
1


Quy trình về séc

Nhóm F5

đúng, ngân hàng mới trả tiền. Thời gian của séc du lịch có hiệu lực do ngân hàng phát
séc và người hưởng lợi thỏa thuận, có thể có hạn và có thể vô hạn.Trên séc du lịch có
ghi rõ khu vực các ngân hàng trả tiền, ngoài khu vực đó, séckhông có giá trị lĩnh tiền.
Có 2 đặc điểm phân biệt séc du lịch với séc thông thường,đó là séc có mệnh giá được
in trên mặt séc và séc du lịch phải được trả bằng tiềnmặt khi phát hành.

Séc gạch chéo(Cross check): là loại séc trên mặt trước của nó có hai gạch
chéo song song với nhau. Séc gạch chéo không thể dùng để rút tiền mặt, thườngđược
dùng để chuyển khoản qua ngân hàng. Séc loại này do người hưởng lợi sécgạch chéo
bằng hai cách:
- Séc gạch chéo thường (gạch chéo không tên) tức là giữa hai gạch song
song không ghi tên ngân hàng lĩnh hộ tiền.
- Séc gạch chéo đặc biệt (gạch chéo có ghi tên) tức là giữa hai gạch song
song có ghi tên một ngân hàng nào đó. Trong cách ghi này chỉ có ngân hàng đó mới
cóquyền lĩnh hộ tiền mà thôi. Gạch chéo không tên có thể trở thành gạch chéo có tên.
Ngược lại, gạch chéo có tên không thể chuyển thành gạch chéo không tên. Mụcđích của
séc gạch chéo là tránh dùng séc rút tiền mặt và nếu séc gạch chéo có tênngân hàng thì
có nghĩa là người hưởng lợi séc chính thức nhờ ngân hàng đó lĩnh hộtiền cho mình và
chỉ có ngân hàng ấy mà thôi.

Séc tài khoản của người hưởng lợi: Là loại séc mà người hưởng lợi
khôngmuốn ngân hàng trả tiền mặt mà muốn trả bằng chuyển khoản ghi vào tài khoản
củangười hưởng lợi với một câu ghi ngang qua tờ séc "Trả vào tài khoản" hoặc "chỉ
ghivào tài khoản của người hưởng lợi”

Séc điện tử:là loại séc được thiết lập trên cơ sở séc giấy nhưng lại sử
dụngdữ liệu điện tử để tạo lập nội dung, ký tên, ký hậu séc và chuyển giao séc bằng
phương tiện điện tử thông thường hoặc kỹ thuật số.
2. Quy trình thanh toán séc của Vietcombank
Để sử dụng dịch vụ thanh toán bằng séc ở Vietcombank (VCB) thì khách hàng cần:
- Khách hàng muốn mua séc trắng cần đảm bả đủ hai điều kiện:
- Mở tài khoản tiền gửi thanh toán tại VCB
- Không bị cấm sử dụng séc hoặc không bị đình chỉ quyền ký phát séc
- Khách hàng có thể mua séc trắng tại chi nhánh nào của VCB
- Khách hàng lập Giấy đề nghị bán séc

2


Quy trình về séc

Nhóm F5

Quy trình thanh toán séc chuyển khoản và séc bảo chi
2.1.1 Thanh toán giữa hai khách hàng mở tài khoản ở VCB:
Người trả tiền

Người thụ hưởng

1

2
4

3
Vietcombank

1. Người trả tiền phát hành séc và giao cho người thụ hưởng.
2. Người thụ hưởng tiếp nhận séc, sau khi kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của tờ
séc sẽ lập ba liên bảng kê nộp séc cùng tờ séc nộp vào VCB xin thanh toán.
3. VCB sẽ kiểm tra tờ séc, nếu séc hợp lệ và đủ các điều kiện thì tiến hành trích
tài khoản tiền gửi của người trả tiền và báo “nợ” cho họ.
4. VCB ghi “có” vào tài khoản của bên thụ hưởng và báo “có” cho họ.
2.1.2 Thanh toán giữa khách hàng mở tài khoản ở VCB (bên trả) và khách
hàng mở tài khoản ở ngân hàng khác (bên thụ hưởng) thanh toán
bù trừ:
Người trả tiền

Người thụ hưởng

1

2

3

Vietcombank

6

4

2’

Ngân hàng phục vụ
người thụ hưởng

5

1. Người trả tiền phát hành séc giao cho người thụ hưởng.
2. Người thụ hưởng sau khi kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của tờ séc sẽ lập 3 liên
bảng kê nộp séc cùng tờ séc nộp vào ngân hàng phục vụ mình xin thanh toán
2’. Người thụ hưởng cũng có thể nộp trực tiếp bảng kê nộp séc kèm theo tờ séc
vào ngân hàng phục vụ người trả tiền là VCB để được thanh toán tiền vòa tài
khoản.

3


Quy trình về séc

Nhóm F5

3. Ngân hàng phục vụ người thụ hưởng sẽ tiến hành kiểm tra và đóng dấu gạch
chéo đặt biệt lên tờ séc (để nếu lập bảng kê có gì sai sót hoặc tờ séc không hợp
lệ, quá thời hạn hiệu lực thanh toán thì VCB có thể gửi trả lại séc); sau đó
chuyển các tờ séc và bảng kê nộp séc cho VCB.
4. VCB sau khi kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của tờ séc và số dư tài khoản tiền
gửi của chủ tài khoản có đủ tiền sẽ tiến hành trích tài khoản của người trả tiền
và báo “nợ” cho họ.
5. VCB dùng các liên bảng kê nộp séc lập chứng từ thanh toán bù trừ và chuyển
cho ngân hàng phục vụ người thụ hưởng để thanh toán cho người thụ hưởng.
6. Ngân hàng phục vụ người thụ hưởng tiếp nhận các bảng kê nộp séc (thông qua
thanh toán bù trừ) sẽ ghi “có” vào tài khoản cho người thụ hưởng và báo cho
họ.
Còn nếu trường hợp người thụ hưởng nhờ VCB làm ngân hàng nhờ thu thì các
bước tiền hành củng tương tự như trên nhưng việc đóng dấu và gửi séc đi xác nhận, và
sẽ báo có cho người thụ hưởng nếu quá trình kiểm tra và thanh toán thành công.
Quy trình thanh toán séc tiền mặt tại VCB

Người trả tiền

2

Người thụ hưởng

4

3

1
Vietcombank

1. Người trả tiền đã có tại khoản tiền gửi tại VCB, sau đó sẽ mua séc trắng do
VCB phát hành
2. Người trả tiền sẽ ghi rỏ số tiền trên séc, ghi rỏ tên người thụ hưởng (hoặc có thể
không “trường hợp séc vô danh”), ký tên người trả và phát hành séc cho người
thụ hưởng
3. Người thụ hưởng mang tờ séc đến VCB làm các thủ tục để nhận tiền mặc
4. Nếu đủ các điều kiện thì VCB sẽ trích tiền trong tài khoản tiền gửi của người
trả báo “nợ” cho họ và chuyển thành tiền mặt giao cho bên thụ hưởng

4


Quy trình về séc

Nhóm F5

Quy trình thanh toán séc bảo chi tại VCB
Thanh toán cùng ngân hàng VCB:
Người trả tiền

2

Người thụ hưởng

4

3

5

1

Vietcombank

1. Người trả tiền làm thủ tục bảo chi séc ( lập hai liên giấy "Yêu cầu bảo chi séc"
kèm tờ séc đã ghi đủ các yếu tố nộp vào VCB để xin bảo chi séc). VCB đối
chiếu giấy yêu cầu và tờ séc, số dư tài khoản của người phát hành, nếu đủ điều
kiện thì tiến hành trích tiền từ tài khoản tiền gửi chuyển vào tài khoản "Đảm
bảo thanh toán Séc". Sau đó đóng dấu "Bảo chi" lên tờ séc và giao séc cho
khách hàng.
2. Người trả tiền giao séc cho người thụ hưởng để nhận hàng hoá, dịch vụ.
3. Người thụ hưởng lập bảng kê nộp séc kèm các tờ Séc nộp vào VCB xin thanh
toán.
4. VCB kiểm tra ký hiệu mật trên tờ séc và các yếu tố cần thiết khác, tiến hành ghi
“có” vào tài khoản của người thụ hưởng và báo “có” cho họ.
5. Ngân hàng tất toán tài khoản "Đảm bảo thanh toán séc" và báo cho bên người
trả.
3. Quy chế, quy định khi sử dụng sec:
Quyền hạn và nghĩ vụ khi sử dụng sec của các bên có liên quan:
3.1.1 Quyền hạn và nghĩa vụ của người phát hành séc
1. Người phát hành séc phải lập séc đúng quy định, bảo đảm có đủ số tiền trên tài
khoản tiền gửi thanh toán để thanh toán khi tờ séc được xuất trình tại đơn vị
thanh toán. Nếu trên tài khoản tiền gửi thanh toán không đủ tiền để thanh toán,
dẫn đến séc bị từ chối thanh toán, người phát hành séc phải chịu trách nhiệm
thanh toán tờ séc đó và những khoản tiền phạt, chi phí phát sinh liên quan đến
việc khiếu nại và khởi kiện.
2. Các tờ séc đã phát hành nhưng bị từ chối thanh toán trong trường hợp:
- Người phát hành séc là cá nhân bị chết, mất tích thì việc thanh toán séc sẽ
được giải quyết theo quy định của pháp luật; người phát hành séc là cá nhân bị
Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự
thì việc thanh toán séc được thực hiện bởi người giám hộ hoặc theo quyết định
của Toà án.
5


Quy trình về séc

Nhóm F5

- Người phát hành séc là đại diện pháp nhân, trường hợp pháp nhân bị tuyên bố
phá sản hoặc giải thể thì việc thanh toán séc của pháp nhân được giải quyết theo
quy định của pháp luật về phá sản hoặc về giải thể.
- Cá nhân hoặc pháp nhân phát hành séc bị phong toả tài khoản, thì việc thanh
toán tờ séc được thực hiện theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền.
3.1.2 Quyền hạn và nghĩa vụ của người thụ hưởng séc.
1. Trong thời hạn hiệu lực thanh toán của tờ séc, người thụ hưởng séc phải lập
bảng kê nộp séc cùng các tờ séc nộp vào đơn vị thanh toán hoặc đơn vị thu hộ
để đòi thanh toán.
Nếu vì lý do bất khả kháng, người thụ hưởng séc không thể nộp séc trong thời
hạn thanh toán thì sau khi lý do bất khả kháng chấm dứt, người thụ hưởng
phải nộp séc ngay cho đơn vị thanh toán hoặc đơn vị thu hộ kèm theo xác nhận
bằng văn bản về lý do bất khả kháng của Uỷ ban nhân dân xã, phường nơi
mình cư trú, làm việc hoặc đặt trụ sở.
2. Người thụ hưởng đầu tiên có quyền yêu cầu người phát hành séc trao cho mình
tờ séc đã được đơn vị thanh toán bảo chi.
3. Người thụ hưởng séc có quyền:
- Chuyển nhượng tờ séc cho người khác nếu trước đó tờ séc chưa có cụm từ
"không được phép chuyển nhượng" hoặc cụm từ "không tiếp tục chuyển
nhượng" ở phần quy định việc chuyển nhượng;
- Chấm dứt việc chuyển nhượng tiếp theo bằng cách ghi trước chữ ký của
mình cụm từ "không tiếp tục chuyển nhượng" ở phần quy định việc chuyển
nhượng trước khi trao séc cho người thụ hưởng tiếp theo.
4. Trường hợp séc bị từ chối thanh toán, người thụ hưởng séc có quyền yêu cầu
đơn vị thanh toán xác nhận lý do bằng văn bản theo mẫu.
3.1.3 Quyền hạn và nghĩa vụ của đơn vị thanh toán.
1. Khi nhận séc nộp xin thanh toán, đơn vị thanh toán phải kiểm tra các điều kiện
thanh toán của tờ séc.
Trường hợp séc đủ điều kiện thanh toán, đơn vị thanh toán có trách nhiệm
thanh toán ngay. Nếu nhận được tờ séc sau khi kết thúc giờ giao dịch với
khách hàng, đơn vị thanh toán có trách nhiệm thanh toán vào đầu giờ ngày
làm việc tiếp theo. Trường hợp thanh toán chậm do lỗi của đơn vị thanh toán,
gây thiệt hại cho người thụ hưởng thì đơn vị thanh toán phải chịu trách nhiệm
bồi thường cho người thụ hưởng. Số tiền bồi thường được tính trên số tiền ghi
trên tờ séc và số ngày chậm trả với mức lãi suất nợ quá hạn của lãi suất trần
cho vay ngắn hạn do Ngân hàng Nhà nước quy định tại thời điểm thanh toán.
Thời gian chậm trả bắt đầu tính từ ngày đơn vị thanh toán nhận được tờ séc.
2. Trường hợp có nhiều tờ séc nộp vào cùng một thời điểm để đòi tiền từ một tài
khoản mà trên tài khoản không đủ tiền để thanh toán tất cả các tờ séc đó thì
6


Quy trình về séc

Nhóm F5

thứ tự thanh toán séc được xác định theo số séc đã phát hành, các tờ séc có số
thứ tự nhỏ hơn sẽ được thanh toán trước.
3. Đơn vị thanh toán được quyền từ chối thanh toán và trả lại séc cho đơn vị thu
hộ hoặc người thụ hưởng trong các trường hợp séc không đủ điều kiện thanh
toán.
Khi từ chối thanh toán séc, phải lập phiếu từ chối thanh toán theo đúng mẫu.
4. Đơn vị thanh toán phải in sẵn các mẫu phụ lục đính kèm Thông tư này để cung
cấp cho khách hàng có nhu cầu sử dụng.
3.1.4 Quyền hạn và nghĩa vụ của đơn vị thu hộ
1. Khi nhận séc từ người thụ hưởng, đơn vị thu hộ phải kiểm tra tính hợp lệ của
tờ séc, thời hạn hiệu lực của tờ séc.
2. Đơn vị thu hộ phải mở sổ theo dõi những tờ séc nhận thu hộ. Sau khi nhận séc
và kiểm tra, đơn vị thu hộ phải chuyển séc ngay cho đơn vị thanh toán. Nếu
nhận được tờ séc sau khi kết thúc giờ giao dịch với khách hàng, đơn vị thu hộ
phải chuyển séc cho đơn vị thanh toán vào đầu giờ ngày làm việc tiếp theo.
Trường hợp chuyển séc chậm do lỗi của đơn vị thu hộ gây thiệt hại cho người
thụ hưởng, đơn vị thu hộ phải bồi thường cho người thụ hưởng; số tiền bồi
thường được tính trên số tiền ghi trên tờ séc và số ngày chuyển chậm với mức
lãi suất nợ quá hạn của lãi suất trần cho vay ngắn hạn do Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam quy định vào thời điểm chuyển séc. Thời gian chuyển séc chậm bắt
đầu tính từ ngày khách hàng nộp séc đến ngày đơn vị thu hộ chuyển séc cho
đơn vị thanh toán.
3. Trường hợp vì lý do bất khả kháng, đơn vị thu hộ không thể nộp séc ngay thì
sau khi lý do bất khả kháng chấm dứt, đơn vị thu hộ phải nộp ngày cho đơn vị
thanh toán tờ séc kèm theo xác nhận lý do bất khả kháng của Uỷ ban nhân dân
xã, phường nơi đóng trụ sở theo đúng mẫu quy định.
4. Đơn vị thu hộ được quyền từ chối thu hộ và trả lại séc cho người thụ hưởng
trong các trường hợp sau:
- Séc không hợp lệ;
- Séc hết thời hạn hiệu lực thanh toán nhưng không có giấy xác nhận lý do bất
khả kháng theo quy định tại điểm 1 mục II, phần III Thông tư này.
5. Đơn vị thu hộ được thu phí dịch vụ thanh toán séc của khách hàng nhờ thu hộ
theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
6. Đơn vị thu hộ phải in sẵn những mẫu phụ lục cần thiết đính kèm Thông tư này
để đáp ứng khi khách hàng có nhu cầu sử dụng.
Các trường hợp đặc biệt
3.2.1 Xử lý mất séc
1. Người phát hành séc khi bị mất séc phải thông báo ngay cho đơn vị thanh toán
và người thụ hưởng (nếu đã ghi trên séc). Thông báo chỉ có giá trị pháp lý khi

7


Quy trình về séc

Nhóm F5

gửi bằng văn bản theo mẫu quy định. Thời điểm đơn vị thanh toán nhận được
thông báo mất séc, được xác định như sau:
- Là thời điểm đơn vị thanh toán nhận được thông báo mất séc do bưu điện
chuyển đến, căn cứ theo sổ ký nhận của đơn vị thanh toán với bưu điện. Nếu
văn bản được gửi bằng thư bảo đảm, trên bì thư phải ghi rõ "Thông báo mất
séc" để văn thư lưu ý chuyển ngay cho kế toán;
- Là thời điểm đơn vị thanh toán xác nhận vào nơi quy định, nếu người làm
mất séc trực tiếp trao thông báo cho đơn vị thanh toán.
2. Người thụ hưởng séc khi bị mất séc phải thông báo ngay cho đơn vị thanh toán
và người phát hành séc. Thông báo chỉ có giá trị pháp lý khi gửi bằng văn bản
theo mẫu quy định. Thời điểm đơn vị thanh toán nhận được thông báo được
xác định như điểm 1, phần V trên đây.
3. Đơn vị thanh toán, khi nhận được thông báo mất séc, phải kiểm tra ngay tờ séc
báo mất đã thanh toán chưa. Nếu tờ séc chưa thanh toán thì đơn vị thanh toán
có trách nhiệm thông báo cho nhân viên của mình lệnh đình chỉ thanh toán tờ
séc đó và phải chịu trách nhiệm đền bù cho khách hàng nếu để séc bị lợi dụng
lấy tiền sau khi đã nhận được thông báo mất séc. Nếu thời điểm đơn vị thanh
toán nhận được thông báo mất séc là sau thời điểm tờ séc đã được thanh toán
thì đơn vị thanh toán thông báo ngay cho người làm mất séc và người mất séc
phải chịu trách nhiệm về các thiết hại do việc mất séc gây ra.
4. Người thông báo mất séc phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của việc
thông báo mất séc. Nếu phát hiện thông báo mất séc không trung thực thì tuỳ
theo mức độ người thông báo mất séc sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị xử lý
theo pháp luật.
5. Đơn vị thanh toán phải bảo quản séc trắng theo đúng quy định về bảo quản ấn
chỉ quan trọng và chịu trách nhiệm về việc bị lợi dụng do mất séc trắng gây
ra.
3.2.2 Khiếu nại và khởi kiện
 Khiếu nại
Khi nhận lại tờ séc bị từ chối thanh toán, người thụ hưởng có quyền khiếu nại
theo những quy định sau đây:
1. Lập đơn khiếu nại theo mẫu quy định; trao hoặc gửi đơn khiếu nại kèm bản
sao phiếu từ chối thanh toán séc của đơn vị thanh toán cho những người có
trách nhiệm đối với séc để đòi thanh toán, có thể ấn định thời gian giải quyết.
Người thụ hưởng séc phải chú ý giữ bản gốc phiếu từ chối thanh toán để khởi
kiện trong trường hợp người bị khiếu nại không đáp ứng yêu cầu của mình.
2. Thời điểm gửi đơn khiếu nại được xác định như sau:
Nếu trao trực tiếp thì người gửi phải yêu cầu người nhận ký xác nhận và lấy
đó làm thời điểm gửi đơn khiếu nại.

8


Quy trình về séc

Nhóm F5

Nếu gửi bằng thư bảo đảm thì thời điểm gửi đơn được xác định căn cứ vào
dấu bưu điện nơi gửi đi.
3. Người nhận được đơn khiếu nại, có trách nhiệm trả lời cho người gửi đơn
khiếu nại. Nếu chấp nhận đơn khiếu nại thì phải thanh toán ngay số tiền ghi
trên séc cho người khiếu nại và có quyền yêu cầu người khiếu nại giao lại tờ
séc và bản gốc phiếu từ chối thanh toán séc để kết thúc trách nhiệm của mình
đối với séc hoặc khiếu nại những người chuyển nhượng séc trước mình (nếu
có).
4. Trường hợp séc bị từ chối thanh toán do đã hết thời hạn hiệu lực thanh toán,
người thụ hưởng séc tuy bị mất quyền khiếu nại nhưng tờ séc vẫn có giá trị
làm căn cứ cho người thụ hưởng đòi tiền trực tiếp đối với những người có
trách nhiệm đối với séc hoặc khởi kiện đòi tiền trước Toà án khi những người
có trách nhiệm đối với séc không trả tiền.
 Khởi kiện:
Trường hợp không giải quyết được bằng khiếu nại, người thụ hưởng có quyền
khởi kiện những người có trách nhiệm đối với séc để đòi tiền theo quy định sau đây:
1. Phiếu từ chối thanh toán séc do đơn vị thanh toán lập và tờ séc là các bằng
chứng trong việc kiện đòi tiền do séc bị từ chối thanh toán. Người thụ hưởng
séc có quyền khởi kiện trước Toà án. Những người bị kiện là một hoặc tất cả
những người sau:
+ Người phát hành séc;
+ Những người chuyển nhượng séc (nếu có).
Vụ kiện về séc do Toà án giải quyết theo pháp luật.
2. Đơn vị thanh toán có quyền kiện trước Toà án các cá nhân, pháp nhân có
những hành vi gây thiệt hại cho mình, đòi bồi thường toán bộ các thiệt hại mà
đơn vị thanh toán đã phải gánh chịu từ người hưởng lợi bất hợp pháp.
3.2.3 Những điều cấm và xử lý vi phạm
Tổ chức và cá nhân vi phạm các điều cấm quy định tại Điều 40 của Quy chế thì
tuỳ theo tính chất và mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt theo các quy định hiện hành của
pháp luật.
Riêng việc phát hành séc quá số dư, đơn vị thanh toán xử lý như sau:
- Vi phạm lần đầu, phạt tiền theo quy định xử phạt vi phạm hợp đồng và có công
văn nhắc nhở để tranh tái phạm.
- Vi phạm lần thứ hai, ngoài việc phạt tiền như vi phạm lần đầu còn bị đình chỉ
quyền phát hành séc trong 6 tháng và thu hồi toàn bộ số séc chưa sử dụng của tổ chức,
cá nhân vi phạm. Sau đó phải có cam kết không tái phạm của chủ tài khoản thì mới
được khôi phục quyền phát hành séc. Danh sách những tổ chức và cá nhân bị cấm phát
hành séc phải được thông báo trong hệ thống ngân hàng thương mại. Nếu vẫn tái phạm
thì bị cấm phát hành séc vĩnh viễn.

9


Quy trình về séc

Nhóm F5

4. Vấn đề sử dụng séc giả, lừa đảo gian lận khi thanh toán bằng séc
Các kiểu gian lận sec:
 Ghi séc quá số dư
Ghi séc quá số dư đề cập đến việc sử dụng thả nổi để lợi dụng và trì hoãn việc
thông báo các khoản tiền không tồn tại.
 Biển thủ
Trong khi một số người ghi séc quá số dư có ý định hoàn toàn chỉ để mang tài
khoản của họ vào địa vị tốt, những người khác, thường được gọi là người ghi séc xấu,
có gian lận thuần túy trong tâm trí, cố gắng "lấy tiền và chạy."
 Ghi séc xấu
Một séc được ghi cho một người bán hoặc người nhận khác, hy vọng người nhận
sẽ không nghi ngờ rằng séc sẽ không được thanh toán. Người mua sau đó sẽ chiếm lấy
tiền mặt, hàng hóa hoặc dịch vụ mua vào với séc, và sẽ hy vọng người nhận sẽ không
hành động hoặc hành động một cách vô ích.
 Bỏ rơi
Người viết séc xấu ký quỹ một tờ séc một lần mà anh ta/cô ta biết là xấu hay hư
cấu vào tài khoản của mình. Khi ngân hàng xem xét các khoản tiền có sẵn (thường là
vào ngày làm việc tiếp theo), nhưng trước khi ngân hàng được thông báo séc là xấu,
người viết séc xấu liền rút tiền bằng tiền mặt. Người phạm tội biết tờ séc sẽ bị trả về, và
kết quả là tài khoản sẽ bị nợ nần, nhưng người phạm tội sẽ từ bỏ tài khoản và lấy tiền
mặt.
 Giả mạo
Đôi khi, giả mạo là phương pháp được lựa chọn trong lừa đảo ngân hàng. Một
hình thức giả mạo liên quan đến việc sử dụng séc hợp pháp của nạn nhân, đã hoặc hoàn
toàn bị đánh cắp và sau đó đổi ra tiền mặt, hoặc thay đổi một séc đã được ghi một cách
hợp pháp cho thủ phạm, bằng cách thêm từ và/hoặc chữ số để thổi phồng số tiền.
 Các trường hợp không bình thường
Làm biến mất mực đã được sử dụng để thực hiện một dạng hiếm của gian lận.
Trong trường hợp này, thủ phạm làm thay đổi hóa học chất để nó biến mất trong vài giờ
hoặc vài ngày thay vì vài phút.
Tẩy séc liên quan đến hành vi trộm cắp tờ séc trong quá cảnh giữa người ghi và
người nhận, tiếp theo là sử dụng hóa chất để loại bỏ mực đại diện cho tất cả các bộ phận
không phải là chữ ký.[1] Thủ phạm sau đó điền vào các chỗ trống cho các lợi thế của
hắn ta.
Chống gian lận séc
Trong hầu hết các nước, việc thông qua một séc cho một số tiền mà người viết
không biết là trong tài khoản tại thời điểm đàm phán (hoặc có bảo vệ thấu chi) thường
được coi là một hành vi vi phạm luật hình sự. Tuy nhiên, việc thực hành chung theo sau
bởi các ngân hàng đã được kiềm chế truy tố người viết séc nếu séc đến ngân hàng sau
khi có đủ tiền đã lưu ký, do đó cho phép nó để thanh toán. Nhưng chủ tài khoản thường
10


Quy trình về séc

Nhóm F5

phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về tất cả các hình phạt ngân hàng, hình phạt dân sự và
truy tố hình sự cho phép bởi pháp luật trong trường hợp séc không thanh toán bù trừ
được cho ngân hàng.
Chỉ khi thanh toán bù trừ thành công của tờ séc là do ý đồ ghi quá số dư ngân
hàng mới hành động theo cách truyền thống. Các ngân hàng đã luôn luôn có các phương
pháp khác nhau để phát hiện ý đồ ghi quá số dư và ngăn không cho chúng hành động.
Hệ thống máy tính tại chỗ sẽ cảnh báo các quan chức ngân hàng khi khách hàng tham
gia vào các hoạt động đáng ngờ khác nhau, bao gồm ký quỹ thường xuyên các séc mang
cùng, tổng số tiền lưu ký hàng tháng lớn kèm theo số dư trung bình hàng ngày gần như
bằng không, hoặc lẩn tránh các giao dịch viên bằng cách sử dụng thường xuyên máy
ATM đối với tiền gửi.
Công nghệ mới tại đây ngày nay có thể làm cho hầu hết các hình thức ghi séc
quá số dư và ghi séc xấu là một điều của quá khứ. Như phần mềm mới nhanh chóng bắt
hoạt động bất hợp pháp tại cấp nhân viên giao dịch/chi nhánh thay vì chờ đợi chạy hàng
đêm cho văn phòng phía sau, các ý đồ không chỉ dễ bị phát hiện hơn, mà còn có thể
được ngăn ngừa bởi giao dịch viên từ chối giao dịch bất hợp pháp của khách hàng thậm
chí trước khi họ bắt đầu.
Một phần của cách các ngân hàng chống gian lận séc là cung cấp cho các khách
hàng của họ dịch vụ bảo vệ gian lận. Bởi vì các ngân hàng không thể biết tất cả các séc
mà một khách hàng viết và chúng có thể gian lận hay không, quyền sở hữu này là thuộc
về khách hàng để cho ngân hàng biết về các séc họ viết những gì. Các hệ thống này cho
phép khách hàng tải lên tập séc của họ cho ngân hàng bao gồm số lượng séc, số tiền, và
trong một số trường hợp, tên người thụ hưởng. Bây giờ, khi một séc được trình bày để
thanh toán, ngân hàng thanh lọc nó đối với thông tin trên hồ sơ. Nếu một trong các biến
không phù hợp, thì séc sẽ được gắn cờ như là một mục có khả năng gian lận.
Những dịch vụ này giúp với gian lận bên ngoài nhưng chúng không giúp đỡ được
gì nếu có gian lận nội bộ. Nếu một nhân viên gửi thông tin cho ngân hàng với các mục
gian lận, thì ngân hàng sẽ có thể không biết để từ chối thanh toán. Một hệ thống kiểm
soát kép nên được đặt vào vị trí để không phân bổ tất cả các khả năng cho một người.

11


Quy trình về séc

Nhóm F5

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quyết định của thống đốc ngân hàng nhà nước về việc ban hành quy chế cung
ứng và sử dụng séc:
http://moj.gov.vn/vbpq/lists/vn%20bn%20php%20lut/view_detail.aspx?itemid
=15599
2. Thông tư quy định hoạt động cung ứng và sử dụng séc:
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tien-te-Ngan-hang/Thong-tu-22-2015-TTNHNN-quy-dinh-hoat-dong-cung-ung-su-dung-sec-287605.aspx
3. https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A9c_(ch%E1%BB%A9ng_t%E1%BB%
AB)
4. http://cafef.vn/tai-chinh-ngan-hang/quy-dinh-ve-cung-ung-va-su-dung-sec20151123172854896.chn
5. http://www.dankinhte.vn/cac-cach-phan-loaisec/?fbclid=IwAR19lDLjmrI_QxIP3dtzDWkBGGtS9aFXFOV8yP4RZpdZpzy
kxS1ts84ceDA
6. http://voer.edu.vn/m/cac-the-thuc-thanh-toan-khong-dung-tienmat/3c6ad2ca?fbclid=IwAR0Zdo36gOdPNJSAwpIBgll5iWokoSMTcYZuLI5k
UMoL32RE9Iki_XoKJ5Y
7. https://vi.wikipedia.org/wiki/Gian_l%E1%BA%ADn_s%C3%A9c

12



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×