Tải bản đầy đủ

hai đứa trẻ Thạch Lam (văn 11)

Đọc văn:

HAI ĐỨA TRẺ
-Thạch Lam-


I. TÁC GIẢ
1. TIỂU SỬ:

THẠCH LAM
(1910 – 1942)


Phố huyện Cẩm Giàng khi xưa


Nhóm tự lực văn đoàn


2. Sự nghiệp



+ Cốt truyện đơn giản thường là “Truyện
không có cốt truyện
+ Đề tài: Cuộc sống lầm than của dân nghèo
+ Nhân vật: Những kiếp người nhỏ bé
+ Lối viết: nhẹ nhàng, tinh tế, thâm trầm, kín
đáo, xen giữa hiện thực và lãng mạn.


c. Quan điểm sáng tác
-“ Đối với tôi, văn chương không phải là một cách đem
đến cho người đọc sự thoát li hay sự quên, trái lại, văn
chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà
chúng ta có, vừa làm thay đổi một cái thế giới giả dối
và tàn ác, vừa làm cho lòng người trong sạch và phong
phú hơn”.
-> Đề cao giá trị nhân đạo trong văn chương
- " Thiên chức của nhà văn cũng như những chức vụ
cao quý khác là phải nâng đỡ những cái tốt kì vọng làm
cho đời có nhiều công bằng, thương yêu hơn".
-> Đề cao vai trò của người cầm bút.


II. Tác phẩm
1. Những vấn đề chung
a.Xuất xứ: In trong tập “Nắng trong vườn” (1938)
b. Chủ đề
Niềm xót thương đối với những con người sống nghèo đói
quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng trươc mong ước có
một cuộc sống tốt đẹp hơn
c. Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu -> dần về phía làng: Tâm trạng hai đứa
trẻ lúc chiều tàn
+ Phần 2: Tiếp theo -> mơ hồ không hiểu: Tâm trạng hai
đứa trẻ lúc đêm về
+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng hai đứa trẻ lúc đoàn tàu đêm
đi qua


KÕt cÊu


Theo sù vËn ®éng cña thêi gian

Lóc chiÒu tàn

Khi ®ªm xuèng

Lóc khuya vÒ,
chuyÕn tµu ®i qua

Sù vËn ®éng cña c¶m xóc trong nh©n vËt Liªn


2. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
a. Tâm trạng hai đứa trẻ lúc chiều tàn
*Bức tranh thiên nhiên cảnh vật
- Âm thanh:
+ Tiếng trống thu không
+ Tiếng ếch nhái kêu ran
+ Tiếng muỗi vo ve
-> gần gũi, quen thuộc, gợi k gian buồn tĩnh lặng
- Màu sắc:
+ Phương Tây đỏ
+ Mây ánh hồng
+ Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên
nền trời
-> Những hình ảnh như nhòe đi trước thời khắc của
ngày tàn.


=>Bằng những câu văn êm dịu, giàu hình ảnh, nhạc điệu Thạch
Lam đã miêu tả cảnh chân thực, sinh động gợi vẻ đẹp bình dị, nên
thơ như một “bức họa đồng quê”, thấm đượm một nỗi buồn man
mác.


*Bức tranh sinh hoạt và cuộc sống con người
- Dãy phố: Các nhà đã lên đèn cả rồi nhưng không
đủ làm sáng lên phố huyện tối tăm
- Cảnh chợ tàn: người đã về hết, tiếng ồn ào cũng
mất, trên đất chỉ còn lại rác rưởi với những mùi vị
đặc trưng của quê hương nghèo khó


- Những kiếp người tàn:
+ Mấy đứa trẻ nghèo nơi xóm chợ nhặt nhạnh rác
rưởi vương vãi đáng thương, tội nghiệp.
+ Mẹ con chị Tí ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng
nước ế ẩm lại là một số phận lam lũ
+ Cụ Thi điên nghiện rượu tiêu biểu cho kiếp người
tàn tạ về tâm hồn
+ Chị em Liên không có tuổi thơ thực sự.


- Những đồ vật tàn tạ:
+ Cái chõng hàng nước của chị Tí: nghèo nàn đơn
sơ như cuộc đời của chị, với nồi nước chè, thuốc
lào... toàn những thứ rẻ tiền.
+ Ngọn đèn dầu tù mù trên chõng hàng của chị, leo
lét, tăm tối.
+ Gian hàng của chị em Liên: dán báo, che liếp,
phên nứa, chõng gãy, nhà tối, đầy muỗi, với mấy
bánh xà phòng, vài bao diêm...vừa ít, vừa ế ẩm,
nghèo nàn, xơ xác.
=> Cuộc sống nghèo khổ quẩn quanh bế tắc


*Tâm trạng của Liên
-

Buồn man mác
Cảm nhận được mùi riêng của đất quê hương này
Xót thương bọn trẻ con nhà nghèo
Cảm thương mẹ con chị Tí, cụ Thi
=> Liên có tâm hồn nhạy cảm tinh tế trước sự biến
chuyển của thiên nhiên. Đồng thời cô còn là
người sống nhân hậu giàu lòng trắc ẩn yêu thương
con người


* Tấm lòng của nhà văn
-Thể hiện tình cảm yêu mến gắn bó với thiên nhiên,
quê hương đất nước
-Niềm xót thương với những kiếp người nghèo khổ


Thạch Lam đã chọn tả phố huyện vào
một buổi chiều tàn trong 1 k gian và
TÓM LẠI:
thời gian nghệ thuật đầy ám ảnh để
hóa thân vào nhân vật khám phá
những xao động tâm hồn ngây thơ,
đầy day dứt.


b. Tâm trạng 2 đứa trẻ lúc đêm về
*Quang c¶nh phè huyÖn.


HAI A TR

THCH LAM

Cảnh phố huyện khi
đêm về

Bóng tối

ánh sáng
>

ờng phố và các ngõ con chứa đầy
nhỏ (quầng sáng)
bóng tối
Chấm lửa nhỏ vàng lơ lửng (gánh ph
Tối hết cả: con đờng, cảnh sẫm đen
Tha thớt từng hột sáng (ngọn đèn củ
hơn
Cửa nhà hàng chỉ hé ra một khe sá
Hàng ngàn ngôi sao lấp lánh nhng
Vệt sáng của đom đóm

Bóng tối dày đặc,
mênh mông, hiu

=>ánh sáng yếu ớt, leo


*Âm thanh:
- Tiếng đòn gánh kĩu kịt của gánh phở bác Siêu
- Hoa bàng rụng xuống vai Liên khe khẽ
- Mấy tiếng đàn bầu bật trong yên lặng.
NT Lấy động tả tĩnh: Âm thanh lẻ tẻ, gợi
buồn, không đủ sức xua đi sự cô liêu, tịch mịch
của bóng đêm bao phủ


*Cuéc sèng con ngưêi n¬i
phè huyÖn

Những người dân phố huyện
Lũ trẻ con nhà nghèo

Cụ Thi

Cuộc sống

Đi nhặt nhạnh cả thanh tre thanh nứa Cuộc
sống nghèo khổ đến xót xa
Hơi điên, lại nghiện rượu với tiếng cười khanh
khách, lảo đảo lẩn vào trong bóng tối
 kiếp đời tàn.

Mẹ con chị Tý

Gia đình bác Xẩm
Bác Siêu
Chị em Liên

Những người về muộn

Sáng mò cua, tối bán hàng  cực nhọc vẫn
nghèo
Sinh sống trên manh chiếu rách bằng cây đàn
cũ→ kiếp người tận cùng của sự nghèo khổ (Niềm
xót xa, se thắt cõi lòng)
Gánh phở rong  mệt mỏi
Cuộc sống trông chờ vào gian hàng nhỏ hẹp 
cuộc sống eo hẹp, gia cảnh khó khăn
Từ từ đi trong đêm  cuộc sống lặng lẽ, chìm
trong bóng tối


*Tâm trạng 2 a tr
- Hớng tới nhng vi sao lấp lánh
đẹp nhng mơ hồ, xa vời

Thế giới ớc mơ tơi

-Hồi tởng về quá khứ tơi đẹp, ấm áp, sung túc với ánh sáng
rực rỡ - tơng phản với hiện tại.
- Buồn, cảm thơng cho nhng cảnh đời le lói
- Khao khát thay đổi cuộc sống.


Phố huyện khi đêm về

Cảnh vật

Cuộc sống con người

Bóng tối mênh mông, dày
đặc. Ánh sáng nhỏ bé, yếu ớt
 biểu tượng về cuộc sống

- Quẩn quanh, tù túng, đơn điệu, mệt
mỏi. Ước mơ mờ mịt, xa xăm nhưng
vẫn ánh lên vẻ đẹp

Tâm trạng Liên

Buồn mơ hồ, khắc khoải đợi chờ.


-Hình ảnh đoàn tàu:
Ánh đèn xanh lét như ma trơi của đèn ghi, tiếng còi xe lửa ở đâu xa
lắm vọng lại, rồi con tàu cũng xuất hiện….Tiếng dồn đạp, tiếng xe
rít mạnh vào ghi, làn khói trắng bừng sáng, tiếng khách ồn ào…
 Đoàn tàu mang đến một thế giới khác hẳn. Âm thanh
mãnh liệt, sôi động, ánh sáng rực rỡ, sang trọng của
chốn thành thị.
 Chuyến tàu đêm qua phố huyện càng làm rõ hơn
cảnh sống đơn điệu, tối tăm, tù túng nơi phố huyện
nghèo. Đó cũng là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Việt
Nam những năm trước cách mang


Ý nghĩa của cảnh đợi tàu:
-Đó là con tàu mộng tưởng, mang theo những hồi ức tốt đẹp trong
quá khứ.
-Đó là con tàu khát vọng – cần thay đổi cuộc sống hiện tại.
-Nỗ lực vượt lên cuộc sống tối tăm ngột ngạt của chị em Liên, An.

 Tóm lại: Cảnh chờ đợi một chuyến tàu đêm cùng
chuyên chở những ước mơ, hi vọng của con người nơi
phố huyện đã đem lại những trang văn của Thạch Lam
đầy giá trị nhân văn.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×