Tải bản đầy đủ

Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của cây Hồ đằng rễ mành (Cissus verticillata (L.) Nicolson C.E.Jarvis) (Khóa luận tốt nghiệp)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC – ĐIỀU DƯỠNG

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH DƯỢC HỌC
MÃ SỐ: 52720401

KHẢO SÁT HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA
CỦA CÂY HỒ ĐẰNG RỄ MÀNH
(Cissus verticillata (L.) Nicolson & C.E.Jarvis)

Cán bộ hướng dẫn:
PGS.TS. TRẦN CÔNG LUẬN
DS. TRÌ KIM NGỌC

Cần Thơ, năm 2017

Sinh viên thực hiện:
NGUYỄN LÝ THẢO
MSSV: 12D720401163
LỚP: ĐH DƯỢC 7B



LỜI CẢM ƠN
Từ xưa đến nay, không có sự thành công nào mà không gắn liền với sự hỗ trợ, giúp đỡ
dù ít hay nhiều từ mọi người. Trong thời gian 5 năm học tập, gắn bó với giảng đường
đại học, em đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ thầy cô, gia đình và bạn bè.
Với sự biết ơn sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến tất cả thầy cô ở
khoa Dược – Điều dưỡng đã cùng với tri thức, tâm huyết của mình để truyền đạt tất cả
vốn kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập tại trường. Thầy cô
không những chỉ dạy cho chúng em tri thức mà còn chỉ dạy cho chúng em cách làm
người để chúng em có đủ hành trang khi bước vào đời. Đó là những điều vô cùng quý
báu mà không có bất cứ thứ gì có thể so sánh được.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến thầy Trần Công Luận và cô
Trì Kim Ngọc, người đã tận tình hướng dẫn để em có thể hoàn thành luận văn tốt
nghiệp. Do kiến thức còn hạn chế nên cũng không thể tránh khỏi những sai sót trong
quá trình làm luận văn và báo cáo, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu
của quý thầy cô để em có thể học hỏi được nhiều hơn và hoàn thiện bài báo cáo khóa
luận tốt hơn.
Sau cùng, em xin kính chúc thầy cô của khoa Dược – Điều dưỡng cũng như toàn bộ
thầy cô giáo của trường Đại học Tây Đô thật nhiều sức khỏe và niềm tin để tiếp tực
thực hiện hiện sứ mệnh cao đẹp truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau.
Trân trọng.

i


LỜI CAM ĐOAN
Em cam đoan đây là công trình nghiên cứu của em.
Các số liệu, kết quả, hình ảnh nêu trong luận văn là trung thực và chính xác.
Sinh viên thực hiện

Nguyễn Lý Thảo

ii


TÓM TẮT
Đặt vấn đề
Hồ đằng rễ mành là một loại cây còn khá mới ở Việt Nam, nó được di thực từ châu
Mỹ. Mọi người chỉ biết nó dùng để làm cảnh mà ít ai biết được, nó cũng đem lại rất


nhiều công dụng trị bệnh như: Tăng huyết áp, đái tháo đường,…Đề tài này sẽ góp
phần tìm hiểu thêm về giá trị mà cây thuốc đem lại với các nội dung: Mô tả định danh,
khảo sát vi học, định tính sơ bộ thành phần hóa học và khảo sát tác dụng sinh học
chống oxy hóa của cây.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Dược liệu là cây Hồ đằng rễ mành (Cissus verticillata (L.) Nicolson & C.E.Jarvis) thu
hái vào tháng 10 năm 2016 tại tỉnh Bạc Liêu. Sau khi phơi khô, sử dụng bột dược liệu
để mô tả định danh, khảo sát vi học, định tính sơ bộ thành phần hóa học. Từ 3 kg dược
liệu HĐRM, sử dụng 1,6 lít cồn 96 % để làm ẩm dược liệu và 33 lít cồn 96 % chiết
ngấm kiệt với tốc độ xả 10 – 15 giọt/ phút.
Sau đó, đem toàn bộ dịch chiết thu được lắc phân bố lần lượt với các dung môi hữu cơ:
PE, EtOAc để được các cao phân đoạn. Thử hoạt tính chống oxy hóa của các cao phân
đoạn bằng SKLM và quang phổ UV – Vis.
Kết quả và kết luận
Định danh chính xác tên khoa học của mẫu thực vật thu hái được dùng trong nghiên
cứu là Cissus verticilla (L.) Nicolson & C.E.Jarvis, họ Nho (Vitaceae).
Qua khảo sát sơ bộ thành phần hóa học, xác định trong cây có flavonoid và một số
thành phần hóa học khác: Carotenoid, tinh dầu, tannin, saponin, chất khử và hợp chất
polyuronid.
Chiết được cao tổng.
Tiến hành lắc phân bố lần lượt thu được các cao với khối lượng như sau: 47,15 g cao
PE; 19,43 g cao EtOAc; 27,53 g cao cồn nước còn lại.
Kết quả thử nghiệm tác dụng chống oxy hóa bằng sắc ký lớp mỏng cho thấy các cao
đều có tác dụng chống oxy hóa và có thể sơ bộ kết luận cao EtOAc cho kết quả rõ
nhất.
Tiến hành thăm dò khả năng chống oxy hóa của các cao bằng phương pháp đo quang
trên máy quang phổ UV – Vis cũng giúp khẳng định cao EtOAc chống oxy hóa mạnh
nhất trong các cao.

iii


MỤC LỤC
DANH SÁCH BẢNG ................................................................................................ vii
DANH SÁCH HÌNH ................................................................................................viii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................... ix
CHƯƠNG 1. ĐẶT VẤN ĐỀ ....................................................................................... 1
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ....................................................................... 2
2.1. Thực vật học ...................................................................................................... 2
2.1.1. Vị trí phân loại ............................................................................................ 2
2.1.2. Đặc điểm họ Nho (Vitaceae)........................................................................ 3
2.1.3. Sơ lược về chi Cissus................................................................................... 3
2.1.4. Cissus verticillata (L.) Nicolson & C.E.Jarvis ............................................. 4
2.1.4.1. Mô tả hình thái.......................................................................................... 4
2.1.4.2. Phân bố, sinh thái...................................................................................... 4
2.1.4.3. Cách trồng ................................................................................................ 4
2.1.4.4. Thu hái, chế biến ...................................................................................... 5
2.2. Thành phần hóa học ........................................................................................... 5
2.3. Một số tác dụng dược lý của HĐRM.................................................................. 5
2.3.1. Tác dụng hạ đường huyết ............................................................................ 5
2.3.2. Tác dụng chống dị ứng và chống viêm ........................................................ 6
2.4. Nghiên cứu tác dụng chống oxy hóa .................................................................. 6
2.4.1. Khái niệm về gốc tự do ................................................................................ 6
2.4.2. Chất chống oxy hóa ..................................................................................... 7
2.4.3. Sự hình thành các gốc tự do của oxy trong cơ thể ........................................ 7
2.4.3.1. Sự hình thành gốc tự do trong trao đổi bình thường .................................. 8
2.4.3.2. Sự hình thành gốc tự do ngẫu nhiên .......................................................... 8
2.4.4. Ảnh hưởng của các yếu tố ngoại sinh đến sự hình thành gốc tự do .............. 9
2.4.4.1. Ảnh hưởng của các xenobiotic .................................................................. 9
2.4.4.2. Ảnh hưởng của các tác nhân viêm và hoại tử gan ...................................... 9
2.4.4.3. Ảnh hưởng của tác nhân tiêu máu và bầm huyết ..................................... 10
2.4.4.4. Ảnh hưởng của điều kiện sống ................................................................ 10
2.4.5. Sự phòng vệ của cơ thể chống lại gốc tự do ............................................... 11
iv


2.4.5.1. Hệ thống phòng vệ các gốc tự do trong cơ thể......................................... 11
2.4.5.2. Hệ thống enzym chống oxy hóa ở gan .................................................... 11
2.4.6. Các phương pháp khảo sát hoạt tính chống oxy hóa................................... 13
2.4.6.1. Phương pháp ức chế gốc tự do DPPH ..................................................... 13
2.4.6.2. Phương pháp đánh giá khả năng đánh bắt gốc superoxyd O2- (Superoxyd
scavenging) ......................................................................................................... 13
2.4.6.3. Phương pháp xác định hàm lượng MDA ................................................. 14
2.4.6.4. Phương pháp đánh giá khả năng kết hợp với ion sắt II ............................ 14
2.4.6.5. Phương pháp đánh giá khả năng đánh bắt peroxyhydro H2O2 ................. 14
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................................ 16
3.1. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................... 16
3.1.1. Nguyên liệu ............................................................................................... 16
3.1.2. Dung môi, hóa chất ................................................................................... 16
3.1.3. Trang thiết bị nghiên cứu ........................................................................... 16
3.2. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 16
3.2.1. Mô tả định danh......................................................................................... 16
2.2.1.1. Hình thái ................................................................................................. 16
2.2.1.2. Vi học ..................................................................................................... 16
3.2.2. Khảo sát sơ bộ thành phần hóa học ............................................................ 18
3.2.3. Chiết xuất dược liệu .................................................................................. 19
3.2.4. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa bằng thử nghệm DPPH ......................... 20
3.2.4.1. Chuẩn bị thuốc thử và mẫu thử ............................................................... 20
3.2.4.2. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của các cao trên SKLM với TT DPPH20
3.2.4.3. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của các cao bằng cách đo độ hấp thu
quang phổ UV – Vis ............................................................................................ 21
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN ............................................................... 22
4.1. Mô tả định danh ............................................................................................... 22
4.1.1. Hình thái.................................................................................................... 22
4.1.2. Vi học........................................................................................................ 23
4.1.2.1. Vi phẫu ................................................................................................... 23
4.1.2.2. Soi bột .................................................................................................... 32
4.2. Khảo sát sơ bộ thành phần hóa học .................................................................. 36
v


4.3. Chiết xuất dược liệu......................................................................................... 39
4.4. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa bằng thử nghệm DPPH ............................... 39
4.4.1. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của các cao trên SKLM với TT DPPH .. 39
4.4.2. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của các cao bằng cách đo độ hấp thu
quang phổ UV – Vis ............................................................................................ 40
4.5. Bàn luận .......................................................................................................... 43
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................. 44
5.1. Kết luận ........................................................................................................... 44
5.1.1. Thực vật học .............................................................................................. 44
5.1.2. Hóa học ..................................................................................................... 44
5.1.3. Khảo sát hoạt tính chống oxy hóa .............................................................. 44
5.2. Kiến nghị ......................................................................................................... 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................... 45

vi


DANH SÁCH BẢNG
Bảng 2.1. Các ROS và RNS trong cơ thể sinh học ............................................................ 6
Bảng 3.1. Phản ứng thử nghiệm DPPH ........................................................................... 21
Bảng 4.1. Kết quả khảo sát sơ bộ thành phần hóa học ..................................................... 37
Bảng 4.2. Kết quả xác định độ ẩm................................................................................... 39
Bảng 4.3. Kết quả thăm dò khả năng chống oxy hóa của 3 cao ở nồng độ 1 mg/ml ......... 40
Bảng 4.4. Kết quả đo độ hấp thu của cao EtOAc ở 5 nồng độ ......................................... 40
Bảng 4.5. Kết quả đo độ hấp thu của chất đối chứng vitamin C ở 5 nồng độ ................... 41
Bảng 4.6. Kết quả xác định giá trị IC50 của các mẫu........................................................ 42

vii


DANH SÁCH HÌNH
Hình 2.1. Sơ đồ vị trí phân loại thực vật của HĐRM .................................................... 2
Hình 2.2. Cây Hồ đằng rễ mành ................................................................................... 4
Hình 3.1. Sơ đồ chuẩn bị các dịch chiết ..................................................................... 18
Hình 3.2. Sơ đồ quy trình chiết xuất dược liệu HĐRM .............................................. 19
Hình 4.1. Các bộ phận của cây HĐRM ...................................................................... 22
Hình 4.2. Vi phẫu phiến lá HĐRM và sơ đồ kèm theo ............................................... 23
Hình 4.3. Chi tiết các bộ phận trong phiến lá ............................................................. 24
Hình 4.4. Vi phẫu cuống lá HĐRM và sơ đồ kèm theo .............................................. 25
Hình 4.5. Chi tiết các bộ phận trong cuống lá............................................................. 26
Hình 4.6. Vi phẫu thân già HĐRM và sơ đồ kèm theo ............................................... 27
Hình 4.7. Chi tiết các bộ phận trong thân già ............................................................ 28
Hình 4.8. Vi phẫu thân non HĐRM và sơ đồ kèm theo .............................................. 29
Hình 4.9. Chi tiết các bộ phận trong thân non ............................................................ 29
Hình 4.10. Vi phẫu rễ già bất định HĐRM và sơ đồ kèm theo ................................... 30
Hình 4.11. Chi tiết các bộ phận trong rễ già bất định HĐRM ..................................... 31
Hình 4.12. Vi phẫu rễ non bất định HĐRM và sơ đồ kèm theo .................................. 32
Hình 4.13. Chi tiết các bộ phận trong rễ non ............................................................. 32
Hình 4.14. Bột lá ....................................................................................................... 33
Hình 4.15. Các cấu tử trong bột lá HĐRM ................................................................. 33
Hình 4.16. Bột thân.................................................................................................... 34
Hình 4.17. Các cấu tử trong bột thân HĐRM ............................................................. 34
Hình 4.18. Bột rễ ....................................................................................................... 35
Hình 4.19. Các cấu tử trong bột rễ HĐRM ................................................................. 35
Hình 4.20. SKLM thăm dò hoạt tính chống oxy hóa .................................................. 39
Hình 4.21. Biểu đồ đường chuẩn của cao EtOAc ....................................................... 41
Hình 4.22. Biểu đồ đường chuẩn của vitamin C ......................................................... 41
Hình 4.23. Biểu đồ so sánh giá trị IC50 của các mẫu ................................................... 42

viii


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ADN

: Acid deoxyribonucleic

DMSO
DPPH

: Dimethyl sulfoxyd
: 1,1 – diphenyl – 2 - picrylhydrazyl

EtOAc
HĐRM
HTCO

: Ethyl acetat
: Hồ đằng rễ mành
: Hoạt tính chống oxy hóa

IC50
GSH

: Inhibitory concentration half maximal
: Glutathion

GSH – Px
LDL
MDA

: Glutathion peroxidase
: Low density lipoprotein
: Malonyl dialdehyd

MeOH
NBT
RNS
ROS
PE
SOD
SKLM
TT
UV – Vis

: Methanol
: Nitroblue tetrazolium
: Reactive oxygen species
: Reactive nitrogen species
: Petroleum ether (ether dầu hỏa)
: Superoxyd dismutase
: Sắc ký lớp mỏng
: Thuốc thử
: Ultra violet – visible

ix


Khóa luận đủ ở file: Khóa luận full
















Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×