Tải bản đầy đủ

giao an tiêt 20 lưc ma sat

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒA
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ

GIÁO ÁN VẬT LÝ 10
TIẾT 20: LỰC MA SÁT

TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
TỔ LÝ- CÔNG NGHỆ
NGƯỜI THỰC HIỆN: PHAN THỊ VÂN
ĐIỆN THOẠI: 0978538393
EMAIL: pvan.c3ngtu@khanhhoa.edu.vn


Ngày soạn:........

Tiết thứ: 20

Tên chương:
CHƯƠNG II. ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM

TÊN BÀI: LỰC MA SÁT

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức
1.1. Môn Vật lý
- Nêu được những đặc điểm của lực ma sát trượt xuất hiện trong những trường hợp
nào.
- Nêu được các đặc điểm về chiều và độ lớn của các loại lực ma sát.
- Viết được công thức của lực ma sát trượt.
- Nêu được một số cách làm giảm hoặc tăng ma sát.
1.2. Môn giáo dục công dân
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
- Nêu được vai trò của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với cuộc sống của
con người.
- Biết bảo vệ môi trường ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng và biết nhắc nhở các bạn
cùng thực hiện.
- Biết chung tay ứng phó với biến đổi khí hậu.
Địa chỉ nội dung tích hợp
+ Lớp 7 bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
+ L ớp 10; bài 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại
+ Lớp 11: bài 12, chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường
1.4. Môn địa
- Hiểu được một số vấn đề chính về bảo vệ môi trường nước ta, mất cân bằng sinh
thái và ô nhiễm môi trường (nước, không khí, đất).
Địa chỉ nội dung tích hợp
+ Lớp 12;Bài 15: bảo vệ môi trường và phòng chống thiên tai
1.5. Môn sinh học
Học sinh hiểu được cách giảm thiểu chất thải độc vào không khí.
Địa chỉ nội dung tích hợp
+ Lớp 8; bài 22: Vệ sinh hô hấp
Bài 42; vệ sinh da
Bài 50: Vệ sinh mắt


2. Kỹ năng
- Vận dụng được công thức lực ma sát trượt để giải các bài tập liên quan.
- Giải thích được vai trò của ma sát trượt trong một số hiện tượng thực tế và nêu
một vài cách để làm tăng giảm ma sát.
- Bước đầu biết đề xuất giả thuyết một cách hợp lí và đưa ra đươc phương án thí
nghiệm để kiểm tra giả thuyết.
3. Thái độ
- Tạo hứng thú học Vật lý cho HS.


- Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động.
4. Năng lực
- Thông qua chủ đề các em phát triển năng lực tự học, năng lực tự giải quyết vấn
đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực hợp tác, năng lực sử
dụng công nghệ thông tin và truyền thông, năng lực nghiên cứu
II. YÊU CẦU CHUẨN BỊ ĐỐI VỚI HỌC SINH:
1. Chuẩn bị kiến thức: Ôn lại nhứng kiến thức về lực ma sát đã hoc ở lớp 8
2. Chuẩn bị tài liệu học tập; thí nghiệm, thực hành, dụng cụ học tập: SGK, SBT
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN:
1. Chương trình giảng dạy: cơ bản
2. Chuẩn bị thiết bị, đồ dùng dạy học: Dụng cụ thí nghiệm như hình 13.1 SGK
gồm: Khối hình hộp chữ nhật, một số quả cân, lực kế
- Hình ảnh trên máy chiếu
- Phiếu học tập
3. Dự kiến hình thức, phương pháp đánh giá kiến thức, kỹ năng của học sinh: đặt
câu hỏi và bài tập
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định tổ chức (Kiểm tra sĩ số, nhắc nhở học sinh ....) - (Thời gian:1 phút):
Ngày, lớp Tên
HS Ngày, lớp Tên
HS Ngày, lớp Tên
HS
dạy
vắng
dạy
vắng
dạy
vắng

2. Kiểm tra bài cũ (Thời gian: ): Kiểm tra trong quá trình học bài mới 5 phút
TT
Học sinh
Nội dung (câu hỏi, bài tập) kiểm tra
thứ
Câu1. Nêu đặc điểm của hai lực cân bằng
1
1


2

Câu2. Nêu trạng thái chuyển động của vật khi chịu tác dụng
của hai lực cân bằng.

2

3. Bài mới:
TT

NỘI DUNG

1

Đặt vấn đề

2

I .Lực ma sát
trượt
Xuất hiện ở mặt
tiếp xúc của vật
đang trượt trên một
bề mặt, có hướng
ngược với hướng
của vận tốc.


Fmst

A
B


v

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GV
CỦA HS
Cho hs xem clip.
Gv đặt vấn đề vào
bài mới: Tại sao khi
ta tra dầu nhớt vào
cây cung kéo đàn
violon thì khi kéo
đàn, đàn không phát
ra âm thanh. Khi ta
lau sạch dầu nhớt và
chà một ít nhựa
thông lên cây cung
thì khi kéo đàn, đàn
phát ra âm thanh.
Để trả lời cho câu
hỏi trên thì chúng ta
sẽ học bài 20: Lực
ma sát
Tác dụng cho một
mẫu gỗ trượt trên
bàn, một lát sau mẫu
gỗ dừng lại. Lực nào
đã làm cho vật dừng
lại?
- Gọi HS lên bảng
r r
vẽ các vectơ v; Fms
- Cho hs xem clip.
Yêu cầu hs nhận xét
lực ma sát trượt xuất
hiện ở đâu? Khi

Hoạt động 1:
Tìm hiểu khái
niệm về lực ma sát
trượt.
- Hs lên bản vẽ
hình.
Xem clip,
nhận xét.

THỜI
GIAN

10
phút


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GV
CỦA HS
nào? Có tác dụng
gì?
- Nhận xét.
- Tích hợp về giáo
dục bảo vệ môi
trường
- Cho hs xem clip
về tai nạn lúc
đường trơn.
Nếu đường nhiều
bùn đất, xe đi trên
đường có thể bị
trượt dễ gây ra tai
nạn, đặc biệt khi
trời mưa và lốp xe
bị mòn. Em có biện
pháp gì khắc phục
hiện tượng trên?
- Cho hs xem
một số hình
ảnh về khói,
bụi khi các
phương tiện
lưu thông.
GV: Trong quá trình
lưu thông của các
phương tiện giao
thông đường bộ, ma
sát giữa bánh xe và
mặt đường, giữa
các bộ phận cơ khí
với nhau, ma sát
giữa phanh xe và
vành bánh xe làm
phát sinh các bụi
cao su, bụi khí và

HS: Cần thường
xuyên kiểm tra chất
lượng xe đặc biệt
là lốp xe và tham
gia giữ vệ sinh và
vệ sinh mặt đường
sạch sẽ.

HS: Khi tham gia
giao thông cần
mang khẩu trang
để bảo vệ sức khỏe.
Vận động người
dân không sử dụng
các phương tiện đã

THỜI
GIAN


TT

NỘI DUNG

1. Đo độ lớn của
lực ma sát trượt
như thế nào?
Thí nghiệm (hình
13.1)
2. Độ lớn của lực
ma sát trượt phụ
thuộc những yếu
tố nào?
+ Độ lớn của lực
ma sát trượt không
phụ thuộc vào diện
tích tiếp xúc và tốc
độ của vật.
+ Tỉ lệ với độ lớn
của áp lực
+ Phụ thuộc vào
vật liệu và tình
trạng của 2 mặt
tiếp xúc.

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
bụi kim loại. Các cũ nát, không đảm
bụi khí này gây ra bảo chất lượng.
tác hại to lớn đối Các cơ quan chức
với môi trường: ảnh năng cần tăng
hưởng đến sự hô cường kiểm tra các
hấp của cơ thể phương tiện tham
người, sự sống của gia giao thông đảm
sinh vật và sự bảo các tiêu chuẩn
quang hợp của cây về khí thải và an
xanh. Em đề xuất toàn đối với môi
biện pháp gì hạn trường.
chế các tác hại .
trên?
Hoạt động 2: Tìm
hiểu về độ lớn của
lực ma sát trượt.

- Hướng
hs
tiến hành thí
nghiệm

- Nhận xét kết
quả của các
nhóm.

- Quan sát dụng cụ
thí nghiệm và đề
xuất phương án
cách đo độ lớn của
lực ma sát trượt.
- Cử đại diện nhóm
trình bày cách đo
độ lớn lực ma sát
trượt.
- Hs thảo luận ở
nhóm rồi trình bày
trước lớp các yếu tố
ảnh hưởng đến độ
lớn của lực ma sát
trượt.
- Hs hoạt động
nhóm
nêu các
phương án thí
nghiệm
kiểm

20
phút


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
chứng, trong đó chỉ
thay đổi một yếu tố,
còn các yếu tố khác
giữ nguyên.
- các nhóm cử đại
diện thực hiện các
thí nghiệm và nêu
kết luận.

- Tích hợp trong
vấn đề sử dụng
năng lượng tiết
kiệm và hiệu quả,
giáo dục bảo vệ
môi trường
- Sử dụng xe đạp và
các loại xe đúng
cách nhằm tiết kiệm
năng lượng.
GV đặt câu hỏi:Tại
sao khi lốp xe bị
mòn chúng ta nên
thay? Nên hay
không nên để lốp xe
quá non?

- Lốp xe là một
trong những bộ
phận quan trọng
nhưng có lẽ ít được
chú ý nhất. Tăng
tốc nhanh, phanh
gấp, vào góc cua
hẹp làm lốp rất
nhanh mòn. Lốp xe
bị rạn nứt, bơm
quá căng hoặc quá
non sẽ làm cho xe
hoạt động không
ổn định.
Nếu mặt lốp bị
mòn, khi di chuyển
ngoài trời mưa
hoặc đường ướt dễ
bị trơn trượt. Đặc


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
biệt là những ngày
nắng nóng, nếu
phải di chuyển trên
một quãng đường
dài, do nhiệt độ
của mặt đường cao
cộng với ma sát, sẽ
làm cho mặt lốp
nóng lên nhanh
chóng. Không khí
bên trong nở ra,
tăng áp suất lên bề
mặt. Lốp mòn
không những không
đảm bảo chất
lượng mà dưới áp
suất cao còn dễ bị
nổ gây mất an
toàn.
Lốp quá non (áp
suất hơi quá thấp)
sẽ làm tăng bề mặt
tiếp xúc với mặt
đường làm tăng độ
ma sát, dẫn đến
động cơ phải hoạt
động nhiều hơn,
giảm tính tiết kiệm
nhiên liệu và gây
hiện tượng biến
dạng bề mặt lốp
như méo, phình
hoặc mòn không
đều.
Ngoài ra, nếu lái
xe trong tình trạng


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
lốp quá căng (áp
suất hơi quá cao),
khi lái cho cảm
giác không được
thoải mái giống
như xe bị nẩy lên.
Lốp căng sẽ làm
cho phần giữa lốp
nhanh bị mòn do
phải chịu trọng tải
cao dẫn đến giảm
tuổi thọ sử dụng.
- Ma sát có hại -Ma sát có thể có
hay có ích? hại hoặc có ích
Nêu một số Giảm ma sát có hại
cách giảm tác bằng cách bôi trơn
hại của ma các chi tiết chuyển
sát?
động của các thiết
bị , máy móc hoặc
phối hợp các vật
liệu thích hợp khi
chế tạo các chi tiết
này sẽ làm cho hiệu
suất sử dụng chúng
được nâng cao góp
phần vào việc sử
dụng năng lượng
tiết kiệm và hiệu
quả . Nếu tiết kiệm
được năng lượng
cũng đồng thời
giảm thiểu được sự
phát thải các khí
gây ô nhiễm môi
trường , giảm được
tiếng ồn khi hoạt


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
động ( liên quan
đến ô nhiễm tiếng
ồn )

3. Hệ số ma sát
trượt
- Vì Fmst ~ N ta hãy
F
µt = ms (không có lập hệ số tỉ lệ giữa
F
N
chúng: µt = ms hay
đơn vị)
N
Hệ số ma sát trượt Fms = µtN
phụ thuộc vào vật
liệu và tình trạng - Vậy µt có đơn vị
của 2 mặt tiếp xúc là gì?
4. Công thức của Cho hs xem bảng hệ
lực ma sát trượt
số ma sát trượt của
Fms = µt N
một số vật liệu. Yê
cầu hs nhận xét hệ
số ma sát trượt phụ
thuộc những yếu tố
nào?

Hoạt động 3: Xây
dựng khái niệm hệ
số ma sát trượt và
công thức tính lực
ma sát trượt.
Ghi nhận hai công
thức
- µt không có đơn

5 phút

vị
- Nhận xét

.
3

Củng cố kiến thức
và kết thúc bài

- Cho hs xem clip
- HS trả lời câu 4 phút
về vai trò của hỏi đặt ra ở đầu bài
ma sát trượt Do lưc ma sát trượt
trong đời sống. giữa cây cung kéo


TT

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
- Yêu cầu hs giải đàn và dây đàn
thích
hiện giảm làm giảm sự
tượng đặt ra ở tiếp xúc giữa hai
đầu bài.
vật nên đàn không
- Từ đó gv đi tới phát ra âm thanh..
vấn đề là đàn
violon sau một
thời gian sử
dụng thì âm
thanh bi nhỏ
dần đi là do
lực ma sát
giảm.
- Biện pháp khắc
phục:
Nên chà một ít
colophan
(nhựa thông)
lên dây vĩ
trước khi chơi
đàn.
Cầm
thanh vĩ ở tay
phải

colophan ở tay
trái, để các sợi
dây cung nằm
trên colophan,
giữ
yên
colophan và từ
từ di chuyển
cây vĩ lên
xuống,
colophan giúp
cho các dây
cung tăng lực
ma sát tạo ra
âm thanh khi


TT

4

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THỜI
NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIAN
GV
CỦA HS
kéo
đàn,
trường
hợp
khi bạn chà
không đủ hoặc
quá ít thì khi
chơi đàn violin
sẽ không có
tiếng hoặc âm - TL nhóm hoàn
thanh
nhỏ. thành các phiếu học
Ngược lại, chà tập
quá nhiều thì
tạo ra âm
thanh
khô,
cứng và làm
rơi nhiều bụi
colophan lên
dây khi chơi
làm bẩn dây
đàn.
- Phát phiếu học
tập cho các
nhóm
- Yêu Cầu Hs
Hoàn thành các
phiếu học tập
Giao nhiệm vụ về Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập
4,6,7,8 trang 79 sgk; chuẩn bị bài lực
nhà cho học sinh.
1 phút
hướng tâm

Phiếu học tập.
1. Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho biết trong các hiện tượng này ma
sát có lợi hay có hại:
A. Tại sao giày đi lâu đế bị mòn.
B. Tai sao mặt lốp ô tô phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp.


2. Hãy quan sát các trường hợpõ ở hình dưới đây và
tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát sẽ xảy ra
hiện tượng gì? Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát trong
những trường hợp này.
A. Phấn viết không ăn bảng.
B. Diêm quẹt không cháy.
C. Khi thắng ô tô không dừng lại được

5. Rút kinh nghiệm sau tiết giảng:
- Về nội dung: ............................................................................................................
- Về phương pháp: .....................................................................................................
- Về phương tiện: ........................................................................................................
- Về thời gian: ............................................................................................................
- Về học sinh: .............................................................................................................



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×