Tải bản đầy đủ

Tiểu luận QUAN ĐIỂM, TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT

MỞ ĐẦU
Trong những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản
chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, giai đoạn mà cách mạng vô sản đã trở
thành lực lượng đấu tranh trực tiếp với giai cấp tư bản. Giai đoạn này, giai cấp
công nhân đã lớn mạnh về số lượng, về tổ chức và về chính trị, ý thức giác ngộ
giai cấp và vai trò của các Đảng cộng sản cũng được nâng cao. Trong tình hình
ấy, chủ nghĩa đế quốc tăng cường việc tuyên truyền hệ tư tưởng tư sản, tìm cách
chia rẽ phong trào công nhân, phát triển chủ nghĩa cơ hội trong hàng ngũ công
nhân. Là người kế tục trung thành học thuyết cách mạng của C.Mác và
Ph.Ănghen, bằng hoạt động thực tiễn vô cùng đa dạng và lao động không mệt
mỏi của một thiên tài trí tuệ, một nhà lãnh đạo vĩ đại của giai cấp vô sản, Lênin
đã căn cứ vào những điều kiện cụ thể ở cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX để bổ
sung và phát triển học thuyết Mác bằng những luận điểm mới vô cùng phong
phú, khoa học và cách mạng, đã để lại cho nhân loại một kho tàng lý luận vô giá,
đó là chủ nghĩa Lênin và trong kho tàng lý luận ấy Lênin đã đề cập rất nhiều đến
công tác kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát của Đảng.
Sau cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 thành công, nước Nga Xô Viết
ra đời, hình thành nên hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông
Âu. Lúc này, Lênin rất quan tâm đến công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, để
đảm bảo công tác này có chất lượng và hiệu quả trong điều kiện Đảng cộng sản
Bônsêvích Nga là Đảng lãnh đạo chính quyền lúc bấy giờ đứng trước nhiều khó

khăn thử thách và chưa có nhiều kinh nghiệm. Theo Lênin, muốn thực hiện tốt
nhiệm vụ chính trị đã đề ra thì những người cộng sản phải nắm chắc công cụ
kiểm tra, kiểm soát, kiểm kê, coi đó như là: “những nhiệm vụ đã trở thành tự
nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi đã giành được chính
quyền”1. Người khẳng định kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo, quản
1

V.I. Lênin: Toàn tập, Nxb, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, t.36, tr.298.


2
lý của Đảng, Nhà nước. Như vậy, để giữ vững chính quyền cách mạng của giai
cấp vô sản, Lênin luôn quan tâm đến công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng, đặc
biệt Người rất quan tâm đến công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, Người cho
rằng, sau khi giành được chính quyền, nhiệm vụ trọng tâm lúc này là chuyển
sang lĩnh vực quản lý đất nước, đặc biệt là quản lý kinh tế, trong đó bao gồm hai
nhiệm vụ quan trọng, thì trong đó có nhiệm vụ là tổ chức kiểm kê, kiểm soát.
Trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng, công tác kiểm
tra, giám sát của Đảng. Đối với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, Người
cũng rất quan tâm xây dựng phương thức kiểm tra, giám sát để bảo đảm thực
hiện công tác này có chất lượng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị,
công tác xây dựng Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi kiểm tra, giám sát như một
công cụ quan trọng để bảo đảm vai trò chức năng lãnh đạo của Đảng, một liều
thuốc đặc hiệu chống lại các bệnh: nghị quyết một đằng, thi hành một nẻo, quan
liêu, mệnh lệnh là nguyên nhân gây ra lãnh phí, tham ô.
Trong giai đoạn hiện nay, cả nước đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế, dưới tác động của mặt trái cơ chế thị trường,
các thế lực phản động, thù địch ra sức chống phá cách mạng. Vì vậy, Đảng ta
không ngừng bảo vệ, đồng thời vận dụng những tư tưởng của Mác-Lênin, của
Chủ tịch Hồ Chí Minh vào xây dựng chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh
đạo và sức chiến đấu của Đảng, trong đó Đảng ta, không ngừng vận dụng tư
tưởng của Người về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng và qua nhiều nhiệm kỳ
Đại hội, Đảng ta luôn luôn khẳng định: kiểm tra, giám sát là những chức năng
lãnh đạo của Đảng, không kiểm tra, giám sát coi như không lãnh đạo.


3
NỘI DUNG
1. QUAN ĐIỂM, TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ CÔNG TÁC KIỂM


TRA, GIÁM SÁT

1.1. Quan điểm, tư tưởng của lênin về công tác kiểm tra, giám sát
trước cách mạng Tháng Mười
Trước cách mạng tháng Mười, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là
hết sức quan trọng, trong điều kiện Đảng cầm quyền công tác kiểm tra lại càng
quan trọng hơn. V.I.Lênin cho rằng, sự kiểm tra chung (theo đúng nghĩa của chữ
đó), đối với nhất cử nhất động của một đảng viên trong đời sống hoạt động
chính trị của người đó tạo ra một cơ cấu hoạt động tự động cái mà trong sinh vật
học người ta gọi là: “thích ứng để tồn tại”. Nhờ có sự đào thải tự nhiên ấy kết
quả của chế độ công khai tuyệt đối, của chế độ bầu cử và kiểm tra chung mà
cuối cùng mỗi chiến sĩ đều được “đặt vào đúng chỗ của mình”, đều đảm đương
cái nhiệm vụ thích hợp nhất với sức lực và khả năng của mình, tự mình chịu
trách nhiệm trước hậu quả của những sai lầm của mình và tránh những sai lầm
của mình. Theo V.I.Lênin: một trong những biện pháp để đấu tranh chống bọn
quan liêu lề mề là kiểm tra việc các địa phương chấp hành các đạo luật và chỉ
thị của trung ương. Tất cả các nghị quyết của Đại hội và tất cả những cuộc bầu
cử do Đại hội tiến hành đều là những quyết định của Đảng, toàn thể các tổ chức
đảng nhất thiết phải chấp hành. Bất kỳ người nào cũng không thể hiện ra bất kỳ
lý do gì để phản đối nghị quyết đó, các nghị quyết đó chỉ có thể bị bãi bỏ hoặc
được sửa đổi bởi các lần Đại hội lần sau mà thôi.
Ông còn viết khi mục đích và nhiệm vụ đã được xác định, nghị quyết đã
được thông qua thì nhiệm vụ tổ chức phải được đặt lên hàng đầu: điều chủ yếu
là chuyển trọng tâm từ việc soạn thảo các sắc lệnh và mệnh lệnh sang việc lựa
chọn người và kiểm tra việc thực hiện.


4
V.I.Lênin nhấn mạnh việc kiểm tra nhân viên công tác và kiểm tra việc
chấp hành thực tế công tác - mấu chốt của toàn bộ công tác, của toàn bộ chính
sách là ở đấy, vẫn ở đấy và chỉ có ở đấy, đó không phải là việc làm trong vài
tháng, hay một năm mà là một việc làm trong nhiều năm. Ở nước ta chỉ có một
đảng cầm quyền duy nhất lãnh đạo và không thể ngăn cấm bất kỳ một đảng
viên nào khiếu nại cả. Người cho rằng cần phải tiến hành kiểm tra, thực hiện
trên thực tế “công việc” một. Đó là điều quan trọng nhất và cần thiết nhất. Phải
nêu kết quả từng lần kiểm tra. Cần phải thường xuyên càng tốt căn cứ vào các
sự kiện chính trị mới mà kiểm tra lại các nghị quyết và sách lược đã được thông
qua trước đây. Người phê phán các cơ quan, cán bộ chỉ “bù đầu, bù tai vào
những vấn đề vụn vặt” chìm ngập trong cái bề giấy tờ và vũng lầy chủ nghĩa
quan liêu, không hề quan tâm đến việc lựa chọn người, thiết lập chế độ cá nhân
đối với công việc kiểm tra, công việc thực tế. Và V.I.Lênin đã kết luận mấu chốt
của toàn bộ công tác là ở việc lựa chọn người và kiểm tra việc chấp hành. Kiểm
tra như thế là cần thiết cả về mặt lý luận cũng như về mặt thực tiễn: về lý luận
là căn cứ vào mặt thực tế, vào kinh nghiệm mà biết chắc được rằng các nghị
quyết đã được thông qua có đúng hay không và đúng đến mức nào, cần phải sửa
đổi những gì, do có sự kiện chính trị xảy ra sau khi đã có nghị quyết, đòi hỏi
phải tiến hành - về mặt thực tiễn là để học tập cho biết cách tuân theo các nghị
quyết ấy một cách thực sự, học để biết coi các nghị quyết ấy là những chỉ thị
cần được áp dụng trực tiếp và ngay lập tức vào thực tế. Theo V.I.Lênin trong
giai đoạn xây dựng kinh tế hiện nay cần phải tổ chức kiểm tra nghiêm ngặt các
công tác thực tế, kiểm tra trên quan điểm của nền kinh tế quảng đại quần chúng,
ông đã chỉ ra rằng chúng ta phải tổ chức kiểm tra nghiêm ngặt công tác của
chúng ta không phải kiểm tra theo kiểu những cơ quan kiểm tra do chính những
người cộng sản lập nên dù cho những cơ quan kiểm tra đó có tuyệt vời đi nữa
và dù cho các cơ quan kiểm tra đã có trong hệ thống các cơ quan Xô- Viết cũng


5
như trong hệ thống tổ chức Đảng, dù cho những cơ quan hầu như lý tưởng đi
nữa cũng thế; sự kiểm tra như thế đứng trên giác độ nhu cầu thực tế của nền
kinh tế nông dân mà xét thì chỉ là một điều chế giễu. Hiện nay chúng ta đang
thành lập cơ quan kiểm tra đó, nhưng không nói đến sự kiểm tra như vậy mà là
kiểm tra trên quan điểm kinh tế quảng đại quần chúng.
Trong công tác kiểm tra, giám sát cần tuyển lựa những người ưu tú nhất
trong giai cấp công nhân, nhân dân lao động, những người có uy tín nhất, trình
độ năng lực nhất. Bởi thực hiện việc kiểm tra chấp hành thực tế là một điều hết
sức khó khăn, phức tạp có thể đụng chạm đến uy tín và danh dự của con người,
mỗi kết luận kiểm tra có thể ảnh hưởng đến đời sống chính trị của cá nhân, tổ
chức, V.I.Lênin nêu rõ cần phải tiến hành kiểm tra sự thực hiện trên thực tế
từng công việc một. Đó là điều quan trọng nhất và cần thiết nhất, phải nêu kết
quả của từng phần kiểm tra.
* Về vị trí, vai trò và tính tất yếu của công tác kiểm tra, giám sát
Có thể thấy rằng, trong di sản lý luận cũng như trong hoạt động lãnh đạo
của một người đứng đầu bộ máy Đảng và nhà nước, V.I.Lênin rất coi trọng công
tác kiểm tra, kiểm soát. V.I.Lênin coi công tác kiểm tra, kiểm soát là một công cụ
hữu hiệu và là một nội dung lãnh đạo quan trọng. V.I.Lênin đặc biệt nhấn mạnh
đến vai trò của kiểm tra, kiểm soát sau khi đã giành được chính quyền. Bởi
nhiệm vụ trọng tâm đã chuyển từ tước đoạt của kẻ đi tước đoạt, sang nhiệm vụ tổ
chức, quản lý xây dựng chính quyền, đặc biệt trung tâm là phát triển kinh tế nâng
cao năng suất lao động. Đây là nhiệm vụ khó khăn gấp bội, như V.I.Lênin
thường nói, giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền càng khó hơn. Tình hình
đất nước và nhiệm vụ đặt ra cho chính quyền Xô viết hết sức khó khăn và nặng
nề. Để chính quyền non trẻ đứng vững được, phát triển được thì những người
cộng sản phải nắm vững công cụ kiểm tra, kiểm soát, coi đó như là “những


6
nhiệm vụ đã trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi đã
giành được chính quyền trong tay mình”. V.I.Lênin còn chỉ ra rằng, mọi ý kiến
và sự chỉ dẫn mặc dầu rất quan trọng, nhưng không thể thiếu được việc tổ chức
kiểm tra trong thực tiễn để biến lời nói thành hành động cụ thể; “Từ nay cho đến
khi giai đoạn “cao” của chủ nghĩa cộng sản xuất hiện, những người xã hội chủ
nghĩa yêu cầu xã hội và nhà nước kiểm soát thật nghiêm ngặt mức độ lao động
và mức độ tiêu dùng”1. Trong vấn đề kiểm kê và kiểm soát - vấn đề căn bản đối
với cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, ngay sau khi lật đổ được giai cấp tư sản:
“Nếu nhà nước không tiến hành kiểm kê và kiểm soát toàn diện đối với việc sản
xuất và phân phối các sản phẩm, thì chính quyển của những người lao động, nền
tự do của họ, sẽ không thể nào duy trì được và nhất định họ sẽ phải sống trở lại
dưới ách của chủ nghĩa tư bản”2. “Không có chế độ kế toán và kiểm soát trong
sự sản xuất và phân phối sản phẩm, thì những mầm mống của chủ nghĩa xã hội
sẽ bị tiêu diệt, thì có nghĩa là ăn cắp quốc khố (vì tất cả của cải đều thuộc về
quốc khố mà quốc khố đây lại chính là Chính quyền xô viết, chính quyền của đa
số những người lao động); cầu thả đối với việc kiểm kê và kiểm soát là trực tiếp
giúp sức cho bọn Coóc- ni- lốp Đức và Nga, là những kẻ chỉ có thể lật đổ chính
quyền của những người lao động, nếu chúng ta không giải quyết được nhiệm vụ
kiểm kê và kiểm và kiểm soát”3.
* Nội dung, nhiệm vụ, ý nghĩa, mục đích của công tác kiểm tra, giám sát:
- Nội dung, nhiệm vụ:
Công tác kiểm tra, kiểm soát tập trung trước hết vào các vấn đề sau:
Kiểm tra, kiểm soát các lĩnh vực kinh tế, tài chính, lưu thông; kiểm tra
việc thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, chính sách, pháp luật; kiểm tra đội ngũ cán
1

V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Matxcơva 1976, t.33, tr.119.

2

V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Matxcơva 1977, t.36, tr.224.

3

V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Matxcơva 1977, t.36, tr.225-226.


7
bộ, đảng viên của Đảng, kiểm tra, kiểm soát các giai tầng trong xã hội. Nói tóm
lại, là kiểm tra “việc” và kiểm tra “người”.
Theo V.I.Lênin nhiệm vụ chủ yếu trong công tác kiểm tra, kiểm soát là
biết sửa chữa, uốn nắn công việc, ngăn ngừa thiếu sót sai lầm. Điều đó nó cho
thấy tính chủ động, tính nhân văn của công tác kiểm tra, kiểm soát của Đảng.
Tìm ra lỗi lầm ở người phụ trách chỉ là một phần rất nhỏ của công việc. Kiểm
tra, kiểm soát nhằm xây dựng tinh thần trách nhiệm và kỷ luật cao của mỗi cán
bộ, đảng viên.
Kiểm tra, kiểm soát phải nêu lên được ý kiến đối với những kết quả công
tác và đưa ra được ý kiến về lề lối làm việc.
V.I.Lênin còn yêu cầu các đồng chí Phó chủ tịch Hội đồng Dân ủy trung
ương mỗi ngày phải giành từ 2 đến 3 giờ đồng hồ đích thân đi kiểm tra, trọng
tâm là kiểm tra việc thực hiện “Kiểm tra việc thực hiện, kiểm tra xem cái gì
diễn ra trong thực tế - đó là nhiệm vụ chủ yếu và nhiệm vụ chính...”1
- Mục đích, ý nghĩa:
Mục đích của công tác kiểm tra, kiểm soát có thể khái quát thành mấy nội
dung sau: Nhằm để hoàn thiện quy trình lãnh đạo của Đảng; phát hiện ra người
tốt, việc tốt; ngăn ngừa vi phạm, giữ gìn kỷ luật; xây dựng củng cố Đảng, bộ
máy nhà nước, các đoàn thể vững mạnh.
Đặc biệt trong thời kỳ những năm đầu của chính quyền xô viết non trẻ,
bộ máy của Đảng và Nhà nước chưa thuần khiết, làm tốt công tác kiểm tra, kiểm
soát sẽ đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống quan liêu, mở rộng dân chủ, phát huy óc
sáng kiến, nhằm phát hiện, lột mặt nạ và đuổi ra khỏi Đảng những kẻ lén lút
chui vào Đảng.
* Phương pháp, hình thức kiểm tra, kiểm soát:
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.44, tr.445.


8
V.I.Lênin nêu lên các phương pháp, hình thức kiểm tra, kiểm soát sau:
Tổ chức sự phối hợp việc kiểm tra, kiểm soát từ dưới lên và từ trên xuống,
đặc biệt coi trọng vai trò của quần chúng. Lê nin khẳng định: “Không gì ngu dại
hơn là biến các Xô viết thành một cái gì cứng đờ, thành một cái gì độc lập tự tại.
Ngày nay, chúng ta càng cương quyết chủ trương phải có một chính quyền thẳng
tay cứng rắn, phải thi hành chế độ chuyên chính cá nhân trong những quá trình
công tác nào đó, trong những chức năng thuần túy có tính chất thực hành nào
đó, thì những hình thức và những phương pháp kiểm tra từ dưới lên, càng phải
hết sức muôn vẻ để làm tê liệt mọi khả năng, dù nhỏ đến đâu, dẫn tới xuyên tạc
Chính quyền Xô- viết, để tiếp tục và luôn luôn trừ cho tiệt cái thứ cỏ dại chủ
nghĩa quan liêu”1.
Chỉ có thu hút được đông đảo quần chúng công - nông vào việc quản lý
đất nước và giám sát rộng rãi mọi cơ quan quản lý mới xóa nhòa được những
thiếu sót của bộ máy, mới loại trừ được tệ quan liêu.
Người lãnh đạo giỏi là người biết phối hợp các cơ quan kiểm tra, thanh
tra, kiêm soát, các ban, ngành “không nên tự mình làm tất cả, làm quá sức mà
vẫn không kịp, làm một lúc cả hàng hai chục việc mà không được một việc nào
cho ra trò”; Điều quan trọng là: “phải kiểm tra công việc của hàng chục, hàng
trăm người phụ giúp, tổ chức kiểm tra công việc của họ từ dưới lên trên, nghĩa
là tổ chức sự kiểm tra của quần chúng chân chính”2.
Trong khi tiến hành kiểm tra, kiểm soát phải thực hiện công khai hóa. Sự
công khai sẽ đảm bảo cho công tác này đạt được độ chính xác cao và tác dụng
giáo dục rộng rãi “Đưa tin công khai là một thanh kiếm tự nó chữa lành được
những vết thương do chính nó gây ra”3.
1
2

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1977, t.36, tr.253-254.

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.43, tr. 293.
V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1980, t.23, tr.64.

32


9
Hình thức kiểm tra phải linh hoạt, theo V.I.Lênin phải kiểm tra thường
xuyên, kiểm tra hàng tháng, kết hợp với “từng thời gian (mỗi tuần một lần, một
tháng hay hai tháng một lần), tùy tính chất và tầm quan trọng của công việc, rồi
sau đó thì bất thình lình…”4.
V.I.Lênin nhấn mạnh là tính liên tục đều đặn, tránh “đánh trống bỏ dùi”,
kiểm tra lấy lệ, Người đã nêu rõ: Không quên kiểm tra đi kiểm tra lại nhiều lần,
mà sáng tạo ra một cái gì thực sự không chê trách được, một cái gì có thể làm
cho tất cả và từng người phải tôn trọng.
Khi tiến hành kiểm tra, kiểm soát phải kết hợp các phương pháp trực
tiếp, gián tiếp, không nên tuyệt đối hóa một phương pháp nào. V.I.Lênin đặc
biệt nhấn mạnh phương pháp kiểm tra, kiểm soát trên thực tế, chứ không phải
trên giấy tờ, số sách, lời nói chung chung.
* Xây dựng cơ quan chuyên trách kiểm tra của Đảng
V.I.Lênin đã đánh giá hoạt động của Ban Kiểm tra do Đại hội bầu ra Tại
Đại hội Đảng Cộng sản Nga, tháng 3-1912 “Ban Kiểm tra Trung ương là một cơ
quan rất tốt, và bây giờ chúng ta đã giao cho nó nhiều quyền hành hơn”. Sau
Cách mang tháng Mười, khi Đảng Cộng sản đã trở thành Đảng cầm quyền, khi
các cơ quan lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng đã được thành lập bao gồm: Bộ
Chính trị, Ban Bí thư (tất cả các cơ quan này đều được thành lập sau Đại hội VIII
của Đảng Cộng sản Nga vào năm 1919).
Ban kiểm tra do Đại hội bầu ra. V.I.Lênin nêu ý kiến - cần thiết phải có
một cơ quan trung ương có thể bảo đảm sự đúng đắn của chính sách vô sản xã
hội chủ nghĩa đầy đủ của từ này. Trong “Dự thảo nghị quyết về những nhiệm vụ
trước mắt của công tác xây dựng Đảng”, trình bày tại Hội nghị IX toàn Nga của
Đảng Cộng sản Nga, ngày 24/11/1924 có ghi: “Thừa nhận sự cần thiết phải
4

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.53, tr.215


10
thành lập Ban Kiểm tra song song với Ban Chấp hành Trung ương, thành phần
ban này phải gồm những đồng chí có trình độ nhất định trong lĩnh vực công tác
đảng, có kinh nghiệm nhất không thiên vị và có khả năng thực hiện công tác
kiểm tra hoàn toàn theo tinh thần của Đảng. Là một cơ quan do Đại hội bầu ra,
Ban Kiểm tra phải được quyền thu nhận mọi đơn thư khiếu tố và xem xét các
đơn thư ấy, trao đổi ý kiến với Ban Chấp hành Trung ương, trong trường hợp
cần thiết, thì tổ chức những phiên họp chung, liên tịch với Ban Chấp hành Trung
ương hoặc chuyển vấn đề cho Đại hội Đảng giải quyết”1. Ý kiến xác đáng trong
bản Dự thảo trên của Lênin đã được Hội nghị IX toàn Nga của Đảng Cộng sàn
Nga thông qua và cơ quan - Ban Kiểm tra Trung ương đã được Đại hội bầu ra.
Trong dự thảo nghị quyết của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Nga do Lênin chuẩn
bị có viết: “Chậm nhất là sau hai ngày sẽ công bố một bản tuyên bố in về Ban
Kiểm tra, một bản tuyên bố rất tỷ mỉ và trịnh trọng”. V.I.Lênin gợi ý giao việc đó
cho Bu-kha-rin và P.Đgiéc-gin-xki. Người cho rằng, cần yêu cầu Đgiéc-gin-xki
và Pre-ô-bra-gien-xki mỗi ngày làm việc ít nhất là ba giờ trong Ban Kiểm tra để
thật sự biến ban này thành một cơ quan thực sự đại diện cho lương tri của Đảng
và giai cấp vô sản”. Trong tác phẩm “Bàn về chế độ trực thuộc”, “song trùng” và
“phán chế”, V.I.Lênin cũng cho rằng: trong Đảng có ba cơ quan đảng, là những
cơ quan bảo đảm đầy đủ nhất trong việc chống lại những ảnh hưởng của địa
phương và cá nhân, tức là: Bộ Tổ chức, Bộ Chính trị, Ban Kiểm tra Trung ương,
hơn nữa cơ quan thứ ba này (Ban Kiểm tra Trung ương) chỉ chịu trách nhiệm
trước Đại hội Đảng mà thôi, phải được cấu tạo như thế nào để cho các ủy viên
của mình tuyệt đối khỏi phải kiêm nhiệm thêm chức vụ của bất cứ bộ dân ủy
nào, cơ quan hành chính nào của chính quyền Xô-viết”. Đến tác phẩm “Chúng ta
phải cải tổ Bộ dân ủy thanh tra công nông như thế rào?” Viết tháng giêng năm
1923, V.I.Lênin lại một lần nữa khẳng định: Ban Kiểm tra Trung ương - Hội nghị
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.41, tr.348.


11
tối cao của Đảng; Người đề nghị trao quyền hạn cụ thể cho các ủy viên Kiểm tra
trung ương có nhiệm vụ tham dự, với một số lượng nhất định, với một phiên họp
của Bộ Chính trị, không được một quyền uy nào của Tổng Bí thư hay là của một
ủy viên nào trong Ban Chấp hành Trung ương có thế ngăn cản mình chất vấn,
kiểm tra các hồ sơ, và nói chung, nắm được tình hình hết sức rõ ràng và xử lý
mọi việc hết sức đúng đắn”. Những ủy viên Ban Kiểm tra Trung ương có nhiệm
vụ (dưới sự lãnh đạo của Đoàn Chủ tịch của họ), “xem xét đều đặn tất cả những
hồ sơ và tài liệu của Bộ Chính trị” và có quyền kiểm tra hoạt động hành chính
của các cơ quan nhà nước.
Giao thêm quyền hành cho Ban kiểm tra. Tại Đại hội XI của Đảng cộng
sản Nga vào tháng 3-1922, V.I.Lênin đã đánh giá hoạt động của Ban kiểm tra
trung ương “Ban kiểm tra Trung ương là một cơ quan rất tốt và bây giờ chúng ta
sẽ giao cho nó nhiều quyền hành hơn”1, “ba cơ quan của đảng là những cơ
quan có bảo đảm đầy đủ nhất trong việc chống lại những ảnh hưởng của địa
phương và của cá nhân, tức là, Bộ tổ chức của Ban chấp hành trung ương, Bộ
chính trị Ban chấp hành trung ương và Ban kiểm tra trung ương. Nên nói thêm
rằng cơ quan thứ ba này, tức là Ban kiểm tra trung ương, cơ quan chỉ chịu trách
nhiệm trước đại hội Đảng mà thôi” 2. Trong đề án gửi Đại hội XII của Đảng với
tiêu đề: Chúng ta phải cải tổ Bộ Dân ủy thanh tra công nông như thế nào?,
Lênin đã đưa ra đề nghị “những ủy viên Ban kiểm tra trung ương có nhiệm vụ
tham dự, với một số lượng nhất định, vào mỗi phiên họp của Bộ chính trị, sẽ
phải là một nhóm cố kết, nó không được vị nể cá nhân, phải giữ gìn sao cho
không một quyền uy nào của Tổng bí thư hay của một ủy viên nào trong Ban
chấp hành trung ương có thể ngân cản mình chất vấn, kiểm tra các hồ sơ, và nói
chung, nắm được tình hình hết sức rõ ràng và xử lý mọi việc hết sức đúng đắn”3.
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.108.

2

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.235.
3

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.440


12
Hợp nhất bộ máy kiểm tra đảng với bộ máy kiểm tra chính quyền (Ban
kiểm tra trung ương và Bộ Dân ủy thanh tra công nông).
Trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” Lênin đã đưa ra đề nghị hợp nhất bộ
máy kiểm tra đảng với bộ máy kiểm tra chính quyền. Lênin viết “làm thế nào có
thể kết hợp được một cơ quan đảng với một cơ quan chính quyền xô- viết? Như
vậy, có phải là không có cái gì không thể dung nạp được hay sao?... Thật vậy,
tại sao lại không thể kết hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của công việc đòi
hỏi phải làm như thế ?”1, “Tại sao, đối với cơ quan ấy lại không thừa nhận là có
thể hợp nhất một cách độc đáo bộ máy kiểm tra của Đảng với bộ máy kiểm tra
của chính quyền?. “về phần tôi, tôi thấy là làm như vậy không có trở ngại gì cả.
Hơn nữa, tôi tin rằng sự hợp nhất ấy là điều đảm bảo duy nhất cho một hoạt
động có kết quả. Tôi nghĩ rằng tất cả mọi hoài nghi đối với điểm đó đều phát ra
từ những xó xỉnh bụi bặm nhất của bộ máy nhà nước của chúng ta, và những
hoài nghi ấy chỉ đáng có một điều là: đem ra mà chế giễu”2.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra.
+ Tiêu chuẩn cán bộ kiểm tra:
Cán bộ kiểm tra phải là những người mẫu mực nhất, “không thể chê trách
được”. Vì thế Lê nin đã phê phán gay gắt và chế giễu những cán bộ luôn luôn
đưa ra những lời khuyên tuyệt vời và những ý kiến chỉ đạo, song lại trở thành
những người vụng về đến tức cười, đến kỳ quặc, đến xấu hổ, không có năng lực
chuyên môn để biến các lời khuyên thành hiện thực.
+ Lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ kiểm tra:
Để trở thành cán bộ Kiểm tra, theo Lênin, người cán bộ đó phải được lựa
chọn cẩn thận, sát hạch, thanh tra kỹ, được “đặc biệt tin cẩn và được huấn luyện
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.452.

2

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.453.


13
rất công phu:” “Họ sẽ phải có khả năng công tác cao, phải được thanh tra một
cách cẩn thận, phải là người đặc biệt tin cẩn”1; “Những công nhân mà chúng ta
chỉ định là Uỷ viên Ban Kiểm tra Trung ương phải là những người Cộng sản
không thể chê trách được; và tôi nghĩ rằng chúng ta cần phải nỗ lực lâu dài để
huấn luyện cho họ hiểu biết những phương pháp và những mục tiêu công tác của
họ”. Nội dung kiến thức mà những cán bộ Kiểm tra phải tiếp nhận rất phong
phú, toàn diện, bao gồm kiến thức lý luận, công tác tổ chức, quản lý nhà nước,
pháp luật, nghiệp vụ chuyên môn v.v... V.I.Lênin viết: “Họ cũng có nhiệm vụ
phải học lý luận, nghĩa là lý luận tổ chức công tác mà họ có ý định chuyên làm;
họ cũng sẽ phải thực tập dưới sự lãnh đạo hoặc của những đồng chí có kinh
nghiệm, hoặc của những giáo sư các viện nghiên cứu cao cấp về tổ chức lao
động”2. Người cán bộ Kiểm tra không chỉ được đào tạo trên sách vở - “hoạt
động thuần túy học viện”, mà họ sẽ còn phải chuẩn bị để làm những công tác,
mà tôi sẽ gọi một cách không ngại ngùng là công tác chuẩn bị đi săn, tôi không
nói là săn bọn ăn cắp, mà là săn một hạng người cũng đại loại như thế...”.
+ Chế độ đãi ngộ, cuộc sống hằng ngày của cán bộ Kiểm tra:
V.I.Lênin đặc biệt quan tâm đến chế độ, chính sách đối với cán bộ kiểm
tra, nhằm tạo cho họ toàn tâm toàn ý làm việc. Người chỉ rõ: “Họ sẽ phải có
khả năng công tác cao, phải được thanh tra một cách cẩn thận, phải là người
đặc biệt tin cấn, và sẽ được hưởng lương cao giúp cho họ thoát khỏi hoàn cảnh
thật sự là khôn khổ (nếu không phải là hơn thế) như hoàn cảnh hiện thời của
những viên chức trong Bộ Dân ủy thanh tra công nông”3.
Tư tưởng của V.L.V.I.Lênin về xây dựng bộ máy Kiểm tra của Đảng đã
được Đảng Cộng sản Nga nhận thức sâu sắc và vận dụng có hiệu quả từ năm
1

3

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.438.

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.450.
V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.438.
2


14
1920-1934. Tại Đại hội Đảng lần thứ XVII, theo đề nghị của Tổng Bí thư, Ban
Kiểm tra Trung ương đã bị bãi bỏ, nó được cải tiến thành Ban Kiểm tra của đảng
thuộc Uỷ ban Trung ương Đảng Cộng sản toàn Liên Xô. Đến Đại hội lần thứ
XVIII, nó không được Đại hội bầu ra nữa, mà do Ủy ban Trung ương thành lập.
1.2. Quan điểm, tư tưởng của V.I.Lênin về công tác kiểm tra, giám sát
sau cách mạng Tháng Mười
Kể từ sau Cách mạng tháng Mười 1917, mặc dù chính quyền Xô-viết đã
được xác lập và quản lý xã hội trên tất cả các phương diện kinh tế, chính trị, xã
hội, nhưng theo V.I.Lênin cần phải “kiểm tra và cải tiến bộ máy của chúng ta, vì
bộ máy này đang còn quá tồi”. Bộ máy này do ai trực tiếp quản lý đất nước? Đó
là những cán bộ, đảng viên. Vậy tại sao những người đảng viên cộng sản đó
được tôi luyện trong cuộc đấu tranh cách mạng giành chính quyền ấy, ngày nay
khi bắt tay vào việc xây dựng chính quyền mới và quản lý điều hành đất nước lại
không làm tốt những yêu cầu mà đất nước đang đặt ra? V.I.Lênin cho rằng ngoài
việc những người cộng sản chưa có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm xây
dựng kinh tế văn hoá, thì họ - khi đã nắm quyền lãnh đạo, một số đảng viên đã
thoái hoá biến chất, quan liêu, tham nhũng, ăn cắp của công, bọn ăn bám, bọn
lưu manh... đã làm mất đi phẩm chất đạo đức cách mạng của người đảng viên.
Cho nên có lúc Người nói đến việc “thanh Đảng”, “khai trừ ra khỏi Đảng” những
cán bộ, đảng viên đã đánh mất cái gốc (đạo đức) của người cộng sản chân chính.
Theo Lênin việc kiểm tra, xem xét những đối tượng xin vào Đảng, ngay
từ ban đầu cần phải được tiến hành kỹ lưỡng, thận trọng từng bước để tránh kết
nạp vào trong hàng ngũ của đảng những đảng viên không đủ tiêu chuẩn, không
thật sự là người cộng sản chân chính: “Ở ta thường có tình trạng lơ là và thiếu
triệt để trong công tác, nên thời gian dự bị mà ngắn thì trong thực tiễn điều đó
có thể có nghĩa là hoàn toàn không có một sự kiểm tra kỹ lưỡng nào để xem


15
những người xin vào đảng ấy có thực sự là những người cộng sản đã được thử
thách đôi chút không”1. Trong việc thử thách đảng viên, cán bộ cấp uỷ các cấp
nhất thiết phải thực hiện tốt chức năng giám sát, coi đó vừa là chức năng, vừa là
phưong thức lãnh đạo của Đảng. Có giám sát chặt chẽ mới biết rõ, nắm chắc
tình hình thực tiễn, mới phát huy được những nhân tố tích cực, ngăn ngừa, khắc
phục được những yếu kém, khuyết điểm, trong điều kiện một Đảng duy nhất
cầm quyền dễ mắc sai lầm, cho nên công tác kiểm tra, giám sát lại càng quan
trọng hơn trong xây dựng và bảo vệ Đảng cộng sản.
V.I.Lênin luôn xác định công tác kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát là một công
cụ hữu hiệu và là một trong những nội dung lãnh đạo quan trọng đối với các tổ
chức Đảng, cơ quan nhà nước. Xuất phát từ tầm quan trọng nêu trên, V.I.Lênin
cho rằng muốn thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị đã đề ra thì những người cộng
sản phải nắm chắc công cụ kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát, coi đó như là: “những
nhiệm vụ đã trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi đã
giành được chính quyền”. Theo Người nếu buông lỏng kiểm kê, kiểm tra, kiểm
soát thì những người vô sản sẽ trở lại người nô lệ: “rằng nếu nhà nước không
tiến hành kiểm kê và kiểm soát toàn diện đối với việc sản xuất và phân phối các
sản phẩm, thì chính quyền của những người lao động, nền tự do của họ, sẽ
không thể nào duy trì được và nhất định họ sẽ phải sắng trở lại dưới ách của
chủ nghĩa tư bản” 2 .
Khi trở thành Đảng cầm quyền, V.I.Lênin yêu cầu người đảng viên phải
lao vào hoạt động thực tiễn, phải “thông qua công tác muôn hình muôn vẻ” của
các chi bộ mà rèn luyện. Trong xây dựng chủ nghĩa xã hội đảng viên phải hoạt
động ờ cơ sờ, phải năng động sáng tạo trong nhiệm vụ, để nâng cao năng suất
lao động và củng cố xây dựng nội bộ đảng. Thông qua lao động sáng tạo mà thử
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.45, tr.22.

2

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.36, tr.224.


16
thách Đảng viên, nâng cao uy tín của đảng bằng hành động của đảng viên ở cơ
sở, tạo nên sự gắn bó tin tưởng của nông dân, nhân dân lao động vào Nhà nước
vô sản, vào chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình xây dựng, phát triển của Đảng,
V.I.Lênin coi việc thanh Đảng để loại bỏ những phần tử cơ hội, thoái hoá, biến
chất ra khỏi Đảng là vấn đề nghiêm túc, đặc biệt nghiêm trọng để sàng lọc đội
ngũ đảng viên thì vấn đề cần thiết là thông qua cơ sở, qua quần chúng, qua thực
tiễn hoạt động thì tiến hành mới chính xác được. V.I.Lênin đặc biệt coi trọng
chất lượng đảng viên và phê phán khuynh hướng chạy theo số lượng, kết nạp
vào Đảng những đảng viên vô dụng, không lãnh đạo được quần chúng, đồng
thời Lênin cũng quan tâm đến việc đưa ra khỏi Đảng những phần tử cơ hội, biến
chất, gây chia rẽ trong nội bộ Đảng. Theo V.I.Lênin: “Chúng ta cần có những
đảng viên mới không phải để quảng cáo mà là để làm việc thật sự. Những người
đó, chúng ta kêu gọi họ vào hàng ngũ của đảng ta”1. Khi đã có chính quyền,
nhiều đảng viên mắc phải bệnh ba hoa, nói dài rỗng tuếch trước quần chúng
nhưng lại không biết lãnh đạo, tổ chức những công việc hàng ngày trong sản
xuất, đời sống.
V.I.Lênin thấy hoạt động của Đảng ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn, do đó
nhất thiết phải thực hiện... một cách rộng rãi nhất sự kiểm soát và sự lãnh đạo của
đảng. Sự kiểm soát và sự lãnh đạo không phải chỉ của “cấp trên” mà cả của “cấp
dưới” của đảng, của toàn thể các tổ chức tham gia đảng và nhà nước. Người cũng
nhấn mạnh rằng chủ nghĩa xã hội không phải là những sắc lệnh từ trên ban xuống,
chủ nghĩa quan liêu hành chính không dung hợp với tinh thần của chủ nghĩa xã hội,
bởi vì chủ nghĩa xã hội sinh động sáng tạo và là sự nghiệp của quần chúng. Do vậy,
việc kiểm tra, giám sát đội ngũ cán bộ trong các cơ quan nhà nước là phù hợp với
tinh thần sáng tạo của chủ nghĩa xã hội, đấu tranh để loại trừ những phần tử cơ hội
chui vào hàng ngũ của Đảng, lạm dụng quyền lực, lạm dụng danh hiệu đảng viên để
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1978, t.39, tr.256.


17
tham nhũng, từ đó làm “thoái hoá” bản chất tốt đẹp của đảng và nhà nước Xô-viết,
Người nói: Một trong những nhiệm vụ hàng đầu là đấu tranh chống những sự lạm
quyền của những người đại diện chính quyền Xô-viết, lạm dụng danh hiệu đảng
viên cộng sản, nhưng trên thực tế thi hành một chính sách không phải là cộng sản,
mà là quan liêu mệnh lệnh; phải thẳng tay đuổi cổ những bọn người như vậy bằng
cách lập ra một chế độ kiểm soát chặt chẽ hơn.
Những quan điểm về kiểm tra, giám sát đã được Lênin đề cập đến trong
nhiều tác phẩm. Người cho rằng, ngoài việc xây dựng và sử dụng tổ chức bộ
máy, giữ vững nguyên tắc tổ chức, đào tạo và giáo dục cán bộ, Đảng cần phải coi
công tác thanh tra kiểm tra đối với tổ chức, con người và công việc là vấn đề
trọng tâm của công tác đảng. Buông lỏng kiểm tra cũng có nghĩa là buông lỏng
lãnh đạo và quản lý. Mọi sự buông lỏng này đều dẫn tới sự suy yếu tổ chức và bộ
máy, sự hư hỏng và thoái hóa của không ít cán bộ, đảng viên. Công tác thanh tra
kiểm tra cũng là phương thuốc tốt góp phần khắc phục có hiệu quả bệnh quan
liêu, bao biện, tật tham ô chiếm dụng công quỹ…
Thể hiện qua nhiều tác phẩm của mình, Lênin đã nêu lên quan điểm: nhận
thức đúng và tổ chức tốt công tác thanh tra kiểm tra phải là một trong những
chức năng quan trọng nhất của các cán bộ lãnh đạo và cơ quan lãnh đạo trong bộ
máy Nhà nước.
V.I.Lênin bao giờ cũng thiết tha mong muốn cán bộ lãnh đạo cũng làm
như Ông. Một trường hợp cụ thể là: sau khi vạch ra chính sách kinh tế mới và
khẳng định chính sách đó là quy luật đúng đắn, Lênin đã kịch liệt phê phán tình
trạng cán bộ “ngập đầu” trong viết dự thảo các sắc lệnh, trong việc lập ra ban
này ban nọ. Ông khẳng định: “Đừng tin cái biển giấy tờ ấy và ở những sự cải tổ
muôn thuở... nhiệm vụ bật nhất của giai cấp không phải là ra những sắc lệnh, tiến
hành các cuộc cải tổ mà là lựa chọn người; thiết lập chế độ trách nhiệm cá nhân


18
đối với công việc đang làm; kiểm tra công việc thực tế”. Ông yêu cầu các phó
chủ tịch Hội đồng dân ủy “phải tập trung vào việc kiểm tra thực hiện”, “phải
giành một hoặc hai giờ một ngày để đích thân kiểm tra công việc”, “phải giành
tối thiểu mỗi ngày ba giờ để tự mình tìm hiểu các bộ phận phụ trách, để kiểm tra
và chọn người”. Người còn cho rằng kiểm tra, giám sát phải đi liền với kỷ luật
đảng: “Những người Bônsêvích sẽ không giữ được chính quyến, tôi không nói
được tới hai năm rưỡi, mà ngay cả đến hai tháng rưỡi cũng không được nữa,
nếu đảng ta không có kỳ luật hết sức nghiêm minh, kỷ luật sắt thực sự” 1 Lênin
nêu rõ quan điểm phuơng pháp kiểm tra, thanh Đảng, bảo vệ Đảng. Người chú
trọng giữ mối quan hệ Đảng với quần chúng. Tuy những ý kiến của quần chúng
không phải lúc nào cũng đúng nhưng tất cả những chỉ dẫn của quần chúng trong
nhiều trường hợp rất quý báu. Với một sự nhạy cảm rất tài tình, quần chúng cần
lao nắm được sự khác nhau giữa những đảng viên trung thực, tận tuỵ và những
phần tử xa rời quần chúng
Bên cạnh công tác kiểm tra, giám sát thì công tác bảo vệ Đảng cũng
không kém phần quan trọng: “Đảng là một khối tự nguyện, nếu như nó không
tẩy sạch khỏi bản thân nó nhũng đảng viên tuyên truyền quan điểm chống
Đảng, thì nó không thể tránh khỏi tan rã, trước tiên tan rã về tư tưởng, sau sẽ
tan rã cả về vật chất”2.
Trong công tác kiểm tra, giám sát cần chú trọng phát hiện, sử dụng cán
bộ. Giai cấp vô sản phải phát hiện người tài, trọng dụng họ. Phải quan tâm ba
loại người, đó là người có tài tổ chức, người có óc sáng suốt, người trung thành
với chủ nghĩa xã hội. Đó cũng là ba điều kiện lựa chọn, đề bạt cán bộ. V.I.Lênin
cảnh báo Đảng cầm quyền có sức hấp dẫn lớn nên cần phải cảnh giác với bọn
cơ hội chui vào Đảng để kiếm lợi. Đảng phải thuờng xuyên tiến hành sàng lọc,
1

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1977, t.41, tr.6.

2

V. I. Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcơva 1979, t.12, tr.125-126.


19
đưa ra khỏi đảng những đảng viên không đủ tiêu chuẩn. Để xây dựng chủ nghĩa
xã hội phải nắm chắc công cụ kiểm kê, giám sát. Phải làm nghiêm ngặt kiểm
soát trong từng lĩnh vực kinh tế, nhất là khâu sản xuất và phân phối. Qua kiểm
tra, giám sát giúp cho năng suất lao động cao hơn . Điều kiện để chủ nghĩa xã
hội chiến thắng là không ngừng nâng cao năng suất lao động. Phải kiểm tra coi
việc chi tiêu tiết kiệm là quốc sách. Khuyến khích lợi ích vật chất, động viên
tinh thần, tuân thủ quy luật phân phối theo lao động, đẩy mạnh thi đua xã hội
chủ nghĩa. Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ. Nâng cao tinh thần kỷ luật,
kỹ năng lao động công tác, khuyến khích trả lương theo sản phẩm, đó là một
động lực phát triển sản xuất. Qua đó thể hiện công bằng xã hội, tạo niềm tin xây
dựng khối đoàn kết vì mục tiêu chung là xây dựng một nhà nước cách mạng
vững mạnh, chiến thắng mọi thế lực thù địch chống phá.
Công tác kiểm soát, kiểm tra nhằm phục vụ xây dựng Đảng xây dựng chế
độ mới. Trước hết phải kiểm tra, kiểm soát những đảng viên có thực hiện tốt
hay không, những đảng viên mới đã có thể tự mình đảm nhiệm công việc hay
chưa. Đảng không thể phát triển nếu như đảng dung thứ trong hàng ngũ của
mình những kẻ phá hoại của công, cần phải trừng trị nghiêm khắc để nêu cao
tính chiến đấu trong Đảng. Muốn xây dựng Đảng tất yếu phải tin dân, dựa vào
dân, đoàn kết công nông, giữ mối quan hệ Đảng với dân. Luôn chủ động phát
hiện bảo vệ cái mới tiến bộ và kiên quyết phê phán loại trừ cái sai, cái tiêu cực.
Mạnh dạn kiểm tra chỉ ra sự tồn tại yếu kém của Nhà nước, từ đó xây dựng bộ
máy tối tân, chất lượng, tín nhiệm cao. Từ kiểm tra, kiểm soát thấy rõ yếu kém,
khuyết điểm trong bộ máy Đảng, Nhà nước và đội ngũ cán bộ. Không đóng kín,
cần học tập kinh nghiệm các nước tiên tiến phương Tây. Kể cả mạnh dạn sử
dụng chuyên gia tư sản trong vấn đề quản lý, phát triển kinh tế ở nước Nga
mới. Truớc vấn đề mới, cần dũng cảm khám phá đồng thời thường xuyên kiểm
tra để uốn nắn những sai sót lệch lạc. V.I.Lênin nêu rõ thái độ cán bộ, đảng viên


20
với khuyết điểm, phải mạnh dạn sửa chữa, mẫu mực phê bình. Người chi rõ, kẻ
thù chính của Đảng cầm quyền là “tính kiêu ngạo cộng sản, nạn mù chữ và nạn
hối lộ” loại trừ kẻ thù đó làm cho Đảng mạnh và phát triển.
2. Ý NGHĨA CỦA VIỆC VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ
CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT TRONG XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM.

Có thể nói rằng, những tư tưởng của V.I.Lênin nêu ra trong tác phẩm
ngày càng xa về độ dài về thời gian, nhưng không vì thế mà những giá trị của
nó giảm đi. Trước hết phải khẳng định rằng, những tư tưởng của Lê nin trong
các tác phẩm nghiên cứu là cơ sở lý luận, tư tưởng và tổ chức cho việc thành
lập Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga, góp phần đấu tranh chống lại các phe
phái cơ hội, xây dựng Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga và sau này là Đảng
Bôn sê vích Nga ngày càng lớn mạnh.
Đối với các Đảng cộng sản và công nhân quốc tế: những tư tưởng, quan
điển được V.I.Lênin nêu ra trong tác phẩm đến nay vẫn còn nguyên giá trị và có
ý nghĩa vô cùng to lớn. Dựa trên những tư tưởng đó, các Đảng cộng sản đã vận
dụng vào thực tiễn công tác xây dựng Đảng của Đảng mình.
Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng ta khẳng định lấy chủ nghĩa Mác
- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi
hành động. Qua các tác phẩm của Lênin, đặc biệt là những tác phẩm có tính
chất bút chiến, thể hiện những quan điểm, tư tưởng, phương pháp mẫu mực của
V.I.Lênin. Trên cơ sở những quan điểm của V.I.Lênin, Đảng ta đã vận dụng vào
công tác xây dựng Đảng ta, đồng thời bổ sung, phát triển cho phù hợp với điều
kiện lịch sử mới.
Đảng ta khẳng định, công tác kiểm tra, giám sát là một trong những chức
năng lãnh đạo chủ yếu của Đảng, một bộ phận quan trọng của công tác xây


21
dựng Đảng; lãnh đạo cũng có nghĩa là kiểm tra, không kiểm tra coi như không
lãnh đạo. Chính nhờ coi trọng vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra và
tổ chức triển khai trên thực tế nên công tác xây dựng Đảng. Xuất phát từ vai trò,
tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát, Đảng ta đã coi trọng nghiên cứu
lý luận và thực tiễn để bổ sung và hoàn thiện lý luận về công tác kiểm tra, giám
sát và đã bước đầu xây dựng được một hệ thống lý luận về công tác kiểm tra,
giám sát và kỷ luật đảng, góp phần rất lớn vào công tác xây dựng, chỉnh đốn
Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Đảng
trong sạch, vững mạnh.
Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là một khâu quan trọng của quy
trình lãnh đạo của Đảng (gồm 3 khâu chủ yếu: ra quyết định, tổ chức thực hiện
quyết định và kiểm tra, giám sát): Kiểm tra không chỉ là khâu cuối cùng của quy
trình lãnh đạo, mà nó đan xen vào tất cả các khâu, góp phần tạo nên sự hoàn
thiện của cả quy trình. Sự lãnh đạo của Đảng không chỉ là ra quyết định và tổ
chức thực hiện, mà còn kiểm tra nhằm phát hiệu ưu, khuyết điểm, uốn nắn bổ
sung, hoàn chỉnh quyết định. Lênin đã khẳng định: điều quan trọng là chuyển
trọng tâm từ việc soạn thảo các sắc lệnh và mệnh lệnh sang việc lựa chọn người
và việc kiểm tra sự thực hiện, nếu không như thế thì mọi mệnh lệnh và quyết
định sẽ chỉ là giấy lộn.
Kiểm tra, giám sát của Đảng không chỉ giúp cho Đảng lãnh đạo, mà còn
nắm chắc chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên ngăn ngừa khuyết điểm, sai lầm,
giúp đỡ sửa chữa, khơi dậy được tính tích cực, sức mạnh to lớn của nhân dân,
củng cố uy tín của Đảng trước quần chúng. Đối với một Đảng duy nhất cầm
quyền, lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội thì công tác kiểm tra, giám sát càng
có tác dụng và tầm quan trọng đặc biệt. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: Nếu tổ
chức việc kiểm tra chu đáo thì cũng như có ngọn đèn “pha”, bao nhiêu tình hình,
bao nhiêu khuyết điểm chúng ta đều thấy rõ.


22
Kiểm tra, giám sát là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây
dựng Đảng: công tác xây dựng Đảng gồm nhiều lĩnh vực: lĩnh vực tư tưởng, lĩnh
vực tổ chức cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ,… Việc xây dựng Đảng ta vững mạnh
cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức luôn là đòi hỏi có tính cấp thiết, khách quan
nhằm tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng. Muốn vậy cần
làm tốt công tác kiểm tra, giám sát của Đảng mới góp phần thiết thực và có hiệu
quả trong việc phòng ngừa và khắc phục những nguy cơ có thể nảy sinh. Kiểm
tra, giám sát còn có tác dụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn
nhiệm vụ đối với Đảng, Nhà nước, nêu gương tốt cho nhân dân, góp phần vào
công cuộc củng cố Đảng về tư tưởng, tổ chức.
Xuất phát từ thực trạng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng: trong những
năm qua công tác kiểm tra đã góp phần thiết thực vào sự lãnh đạo của Đảng, đem
lại sự thành công của sự nghiệp đổi mới. Nét nổi bật là, nhận thức của các tổ chức
đảng và đảng viên về vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng
ngày càng được nâng cao. Các cấp ủy Đảng đã quan tâm, coi trọng việc lãnh đạo,
chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác kiểm tra. Ủy ban kiểm tra các cấp và đội ngũ
cán bộ kiểm tra đã từng bước trưởng thành về số lượng và chất lượng. Đã có sự đổi
mới về nội dung, phương thức kiểm tra, giám sát nên nhìn chung chất lượng và hiệu
quả công tác kiểm tra đã được nâng lên; đã kiểm tra, xử lý nhiều vụ việc tiêu cực,
tham nhũng lớn với thái độ kiên quyết, nghiêm minh.
Tuy nhiên, công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng nói riêng xét trong
tổng thể công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng vẫn còn nhiều hạn chế; công tác
kiểm tra, giám sát trong Đảng ở nhiều cấp ủy còn yếu, chất lượng và hiệu qủa
kiểm tra chưa cao; nhiều khuyết điểm, sai phạm của đảng viên và tổ chức đảng
chậm được phát hiện; nhiều tổ chức cơ sở đảng yếu kém nhưng chưa kịp thời
xem xét, xử lý dẫn đến giảm lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng;
việc kiểm tra mang tính phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm chưa được coi trọng.


23
Công tác kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, nghị quyết, chỉ thị của Đảng
chưa được quan tâm đúng mức. Năng lực, trình độ, phong cách công tác của một
bộ phận cán bộ kiểm tra chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.
Nguyên nhân của những yếu kém trên đây chủ yếu xuất phát từ việc nhận
thức của một số cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên về công tác kiểm tra, giám sát của
Đảng còn hạn chế, do đó chưa quan tâm đầu tư đúng mức về công tác kiểm tra,
giám sát; cơ chế, chính sách, pháp luật của Nhà nước còn nhiều sơ hở, thiếu đồng
bộ. Tình trạng thiếu tính chiến đấu, hữu khuynh, né tránh, bao che… vẫn còn diễn
ra một số nơi, tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình chua cao, còn nể nang;
trong thi hành kỷ luật đảng còn “nhẹ trên, nặng dưới” hoặc dĩ hòa vi quý.... Tổ chức
bộ máy làm công tác kiểm tra của Đảng còn chưa thống nhất, bất cập. Đội ngũ cán
bộ kiểm tra của Đảng, nhất là cán bộ chuyên trách còn thiếu về số lượng, một bộ
phận yếu về chất lượng. Công tác nghiên cứu về kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng
chưa giải đáp được nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra.
Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ của công tác xây dựng đảng và yêu cầu của
tình hình mới, công tác kiểm tra, giám sát trong Đảng là một bộ phận rất quan
trọng của công tác xây dựng Đảng, gắn liền với sự trưởng thành và vững mạnh
của Đảng qua các giai đoạn cách mạng. Thời gian qua, công tác kiểm tra đã đóng
góp tích cực vào việc lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới của Đảng; góp
phần quan trọng trong việc bảo vệ đường lối, quan điểm, các nguyên tắc của
Đảng, thúc đẩy thực hiện các nhiệm vụ chính trị, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng
viên và nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng; góp phần
tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng.
Trong bối cảnh mới hiện nay, rất nhiều vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn
và lý luận; đối tượng, phạm vi, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng ngày
càng mở rộng, phong phú, phức tạp hơn, đòi hỏi vị trí, vai trò cầm quyền của


24
Đảng phải ngang tầm với yêu cầu của nhiệm vụ mới. Để có chủ trương, chính
sách, quyết định đúng, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện có tính
khả thi cao, kịp thời phát hiện, phát huy những mặt tích cực và hạn chế tiêu cực,
sai sót thì công tác kiểm tra, giám sát thì càng phải được coi trọng và đổi mới,
tăng cường cả nội và nghiệp vụ, phương thức và tổ chức bộ máy, cán boojo
tương xứng ngang tầm. Phải được tiến hành thường xuyên theo đúng quan điểm
và phương châm: thực hiện đồng bộ giữa công tác kiểm tra và công tác giám
sát; giám sát phải mở rộng, kiểm tra phải trọng tâm trọng điểm, giám sát từ xa,
kiểm tra tại chỗ, thực hiện đồng bộ cả kiểm tra và tự kiểm tra, lấy tự kiểm tra là
chính, cả tự phê bính và phê bình lấy tự phê bình là chính.
Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị và
công tác xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ tới, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị
quyết Đại hội XI của Đảng, cần tiếp tục đổi mới tăng cường công tác kiểm tra,
giám sát của Đảng, gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, cần nhận
thức đúng, đầy đủ, đồng bộ các giải pháp sau:
Một là, có nhận thức dúng kiểm tra, giám sát là một tất yếu khách quan
đối với mọi tổ chức, tổ chức càng cao, càng chặt chẽ kỷ luật càng nghiêm minh
càng phải kiểm tra, giám sát nghiêm túc.
Hai là, Công tác kiểm tra, giám sát phải bám sát và phục vụ thắng lợi
nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng.
Ba là, đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của cấp ủy
Đảng đối với công tác kiểm tra, giám sát và các tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra
phải nghiêm chỉnh chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo để thực hiện tốt nhiệm vụ
công tác này.
Bốn là, các cấp ủy phải kịp thời ban hành đày đủ các nghị quyết, quy
định, chỉ thị, quy ché hướng dẫn về công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức thực


25
hiện nghiêm túc.
Năm là, Ủy ban kiểm tra chuyên trách các cấp phải thực hiện đúng chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn và phạm vi trách nhiệm của mình theo quy định của
Điều lệ Đảng và các quy định của Đảng.
Sáu là, trong điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền, để thực hiện có
chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, phải coi trọng, phát
huy trách nhiệm kiểm tra, giám sát của nhân dân, của Mặt trận tổ quốc và các
đoàn thể chính trị xã hội và các cơ quan thông tin đại chúng.
Bảy là, cấp ủy các cấp cần qua tâm chỉ đạo, kiện toàn bộ máy tổ chức ủy
ban kiểm tra, cơ quan ủy ban kiểm tra tương xứng, ngang tầm và xây dựng dội
ngũ cán bộ kiểm tra, giám sát đủ phẩm chất năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ
được giao.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×
x