Tải bản đầy đủ

Xây dựng quy trình định lượng đồng thời chuẩn imidacloprid và azoxystrobin bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao

TRƯỜNG ĐAI HOC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC - ĐIỀU DƯỠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG
THỜI IMIDACLOPRID VÀ AZOXYSTROBIN
BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU
NĂNG CAO

Giáo viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Th.s. NGUYỄN PHƯỚC ĐỊNH

LÊ HỮU BẢO TRÂN
MSSV: 12D720401175
Lớp: ĐH DƯỢC 7B

Cần Thơ, năm 2017



TRƯỜNG ĐAI HOC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC - ĐIỀU DƯỠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG
THỜI IMIDACLOPRID VÀ AZOXYSTROBIN
BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU
NĂNG CAO

Giáo viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Th.s. NGUYỄN PHƯỚC ĐỊNH

LÊ HỮU BẢO TRÂN
MSSV: 12D720401175
Lớp: ĐH DƯỢC 7B

Cần Thơ, năm 2017


LỜI CÁM ƠN
Qua 5 năm học tập và rèn luyện tại trường ĐH Tây Đô, dưới sự chỉ bảo và giảng
dạy nhiệt tnh của quý thầy cô, đặc biệt là quý thầy cô khoa Dược-Điều dưỡng đã
truyền đạt cho em những kiến thức về lý thuyết và thực hành để em có thể hoàn
thành khóa luận tốt nghiệp. Chính vì thế, một trong những yếu tố không nhỏ tạo nên
“sản phẩm trí tuệ” này là sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tnh của giáo viên hướng dẫn và
các thầy cô. Bên cạnh đó còn có sự ủng hộ của gia đình và bạn bè mà em mới có thể
hoàn thành khóa luận một cách thuận lợi nhất.
Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ths. Nguyễn Phước Định,
người trực tiếp hướng dẫn em trong quá trình làm luận văn. Không chỉ gợi ý và hướng
dẫn em trong quá trình tìm hiểu, đọc tài liệu và lựa chọn đề tài, thầy còn tận tnh chỉ
bảo em những kĩ năng phân tích, khai thác tài liệu để có được những lập luận phù
hợp với nội dung của khóa luận. Hơn nữa, thầy còn rất nhiệt tnh trong việc đốc thúc
quá trình viết khóa luận, đọc và đưa ra những nhận xét, góp ý để em có thể hoàn
thành luận văn một cách tốt nhất.


Bên cạnh đó, em cũng xin gửi đến các thầy cô giáo đang hoạt động, giảng dạy tại
phòng Kiểm Nghiệm lòng biết ơn sâu sắc về những kiến thức và kĩ năng mà các thầy
cô đã truyền đạt, chỉ em thêm những kiến thức em còn thiếu sót, cũng như đóng góp
thêm ý kiến cho việc hoàn thành khóa luận.
Cần Thơ, tháng 6 năm 2017
Sinh viên

Lê Hữu Bảo Trân


TÓM TẮT
Hai hóa chất bảo vệ thực vật phổ biến nhất là imidacloprid và azoxystrobin được
nhiều nông dân tin dùng vì hai loại này có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa sâu bệnh
và nấm mốc gây hại, nên imidacloprid và azoxystrobin được chọn trong nghiên cứu
này. Điều này đặt ra yêu cầu cần có phuơng pháp phân tích chính xác và đơn giản xác
định hai hoạt chất trên. Nghiên cứu đã xây dựng và thẩm định được quy trình định
lượng đồng thời imidacloprid và azoxystrobin bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu
năng cao (HPLC). Kết quả nghiên đã lựa chọn được với điều kiện sắc ký trong đó cột
sắc ký RP- C18 (250 x 4,6mm, 5µm), pha động gồm acetonitril –nước với tỷ lệ (55%:
45%), tốc độ dòng 1ml/phút và phát hiện ở bước sóng 250 nm. Cả hai chất đã
tách được hoàn toàn trong thời gian 15 phút. Giới hạn định lượng của imidacloprid
và azoxystrobin lần lượt là 0,0048 ppm và 0,048 ppm. Diện tích pic và nồng độ có
mối tương quan tuyến tính với hệ số tương quan của imidacloprid là 0,9978 và
của azoxystrobin là 0,997. Phương pháp có độ đúng nằm trong khoảng 98-102% và độ
lặp lại tốt với RSD < 2%. Vì vậy quy trình có thể sử dụng để định lượng
nhanh imidacloprid và azoxystrobin từ đó xác định dư lượng của hai chất này
trong dược
liệu.
Từ khóa: imidacloprid, azoxystrobin, định lượng, HPLC.


MỤC LỤC
LỜI CÁM ƠN
TÓM TẮT
MỤC LỤC .......................................................................................................................i
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU .................................................................................................1
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ ......................................................................................................1
1.2. MỤC TIÊU ...........................................................................................................1
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ......................................................................2
2.1. TỔNG QUAN VỀ CÁC CHẤT NGHIÊN CỨU .................................................2
2.1.1. Khái niệm hóa chất bảo vệ thực vật ...............................................................2
2.1.2. Phân loại hóa chất bảo vệ thực vật
.................................................................2
2.1.3. Imidacloprid ...................................................................................................3
2.1.3.1. Khái niệm ................................................................................................3
2.1.3.2. Cấu tạo
.....................................................................................................3
2.1.3.3. Tính chất vật lý và hóa học .....................................................................3
2.1.3.4. Độc tính của Imidacloprid .......................................................................4
2.1.3.5. Cơ chế tác động của imidacloprid ...........................................................4
2.1.4. Azoxystrobin ..................................................................................................5
2.1.4.1. Khái niệm ................................................................................................5
2.1.4.2. Cấu tạo
.....................................................................................................5
2.1.4.3. Tính chất vật lý và hóa học .....................................................................5
2.1.4.4. Độc tính của azoxystrobin .......................................................................5
2.1.4.5. Cơ chế tác động .......................................................................................6
2.1.5. Các loại hóa chất bảo vệ thực vật chứa imidacloprid và azoxystrobin ..........6
2.1.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước ....................................................6
2.1.6.1. Một số phương pháp định lượng imidacloprid bằng phương pháp HPLC
.... 6
2.1.6.2. Các phương pháp định lượng azoxysrobin bằng phương pháp HPLC ...8


2.1.6.3. Phương pháp định lượng đồng thời hai chất imidacloprid và
azoxystrobin. ........................................................................................................
8i


2.2. TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO .......9
2.2.1. Khái niệm .......................................................................................................9
2.2.2. Phân loại
.........................................................................................................9
2.2.3. Nguyên tắc cấu tạo của hệ thống HPLC ........................................................9
2.2.3.1. Bình đựng dung môi ..............................................................................10
2.2.3.2. Bộ phận khử khí ....................................................................................10
2.2.3.3. Bơm cao áp
............................................................................................11
2.2.3.4. Bộ phận tiêm
mẫu..................................................................................11
2.2.3.5. Cột sắc ký ..............................................................................................11
2.2.3.6. Đầu dò ...................................................................................................11
2.2.3.7. Bộ phận ghi tín hiệu ..............................................................................11
2.2.3.8. Thiết bị in dữ liệu ..................................................................................12
2.2.4. Nguyên tắc của quá trình sắc kí trong cột
....................................................12
2.2.5. Sắc ký phân bố hiệu năng cao ......................................................................12
2.2.6. Các thông số đặc trưng trong HPLC ............................................................13
2.2.6.1. Thời gian lưu tR ....................................................................................13
2.2.6.2. Hệ số phân bố K ....................................................................................14
2.2.6.3. Hệ số dung lượng K’ .............................................................................14
2.2.6.4. Hệ số tách α
...........................................................................................15
2.2.6.5. Số đĩa lý thuyết
......................................................................................15
2.2.6.6. Độ phân giải RS ....................................................................................15
2.2.6.7. Các hệ số liên quan tới đối xứng của pic sắc ký ...................................16
2.2.7. Phương pháp chọn điều kiện sắc ký
.............................................................16
ii


2.2.7.1. Lựa chọn pha tĩnh
..................................................................................17
2.2.7.2. Lựa chọn pha động ................................................................................17
2.2.8. Các bước tiến hành sắc ký............................................................................19
2.2.8.1. Chuẩn bị dụng cụ và máy móc ..............................................................19
2.2.8.2. Chuẩn bị dung môi pha động ................................................................19

ii


2.2.8.3. Chuẩn bị mẫu đo HPLC ........................................................................19
2.2.8.4. Cách vận hành thiết bị ...........................................................................20
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................21
3.1. HÓA CHẤT VÀ DỤNG CỤ ..............................................................................21
3.1.1. Hóa chất .......................................................................................................21
3.1.1.1. Chất chuẩn
.............................................................................................21
3.1.1.2. Dung môi ...............................................................................................21
3.1.2. Dụng cụ - Thiết bị ........................................................................................21
3.1.2.1 Thiết bị....................................................................................................21
3.1.2.2. Dụng cụ .................................................................................................22
3.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ...............................................................................22
3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................................23
3.3.1. Chuẩn bị dung dịch ......................................................................................23
3.3.2. Khảo sát điều kiện tối ưu cho hệ thống sắc ký.............................................23
3.3.2.1. Chọn cột.................................................................................................23
3.3.2.2. Chọn bước sóng cho detector
................................................................23
3.3.2.3. Khảo sát bước sóng trên thiết bị HPLC.................................................23
3.3.2.4. Khảo sát thành phần pha động
..............................................................24
3.3.2.5. Khảo sát tốc độ dòng
.............................................................................25
3.3.3. Thẩm định phương pháp
..............................................................................25
3.3.3.1 Tính phù hợp hệ thống
...........................................................................25
3.3.3.2. Tính đặc hiệu .........................................................................................26
3.3.3.3. Xác định giới hạn phát hiện LOD và giới hạn định lượng LOQ...........27
3.3.3.4. Tính tuyến tính ......................................................................................27
iii


3.3.3.5. Độ chính xác..........................................................................................28
3.3.3.6. Độ đúng (tỷ lệ hồi phục %) ...................................................................28
3.3.4. Phương pháp xử lý và đánh giá kết quả .......................................................29
Chương 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ..................................................................30

iv


4.1. CHUẨN BỊ MẪU NGHIÊN CỨU VÀ LỰA CHỌN ĐIỀU KIỆN SẮC KÝ ...30
4.1.1. Chuẩn bị dung dịch ......................................................................................30
4.1.2 Khảo sát điều kiện phân tích sắc ký ..............................................................30
4.1.2.1. Đặt bước sóng cho detector
...................................................................30
4.1.2.2. Khảo sát thành phần pha động
..............................................................31
4.1.2.3 Khảo sát tốc độ dòng ..............................................................................35
4.2. XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI HAI CHẤT
IMIDACLOPRID VÀ AZOXYSTROBIN ...............................................................35
4.2.1. Thẩm định quy trình.....................................................................................35
4.2.1.1. Tính phù hơp hệ thống ..........................................................................35
4.2.1.2 Tính đặc hiệu ..........................................................................................38
4.2.1.3. Xác định LOD và LOQ của thiết bị ......................................................39
4.2.1.4. Tính tuyến tính ......................................................................................40
4.2.1.5. Độ chính xác..........................................................................................43
4.2.1.6. Độ đúng .................................................................................................45
4.3. THẢO LUẬN .....................................................................................................47
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT .................................................................48
5.1. KẾT LUẬN.........................................................................................................48
5.2. ĐỀ XUẤT ...........................................................................................................49
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................50
PHỤ LỤC

v


DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu, chữ viết tắt

Từ nguyên (nghĩa tếng Việt)

ACN

:

Acetonitrile

As

:

Hệ số đối xứng

DĐVN

:

Dược điển Việt Nam

HPLC

:

High Performance Liquid Chromatography
(Sắc ký lỏng hiệu năng cao)

LC50

:

Lethal concentration (Nồng độ gây chết 50% )

LD50

:

Lethal dose (Liều gây chết 50%)

LOD

:

Limit of quantitation (Giới hạn định lượng)

LOQ

:

Limit of detection (Giới hạn phát hiện) PDA

:

Photo Diode Array (Dãy diod quang)

ppm

:

Part per million (phần triệu)

Rs

:

Resolution (Độ phân giải) RSD

:

Relative Standard Deviation
(Độ lệch chuẩn tương đối)

SD

:

Standard Deviation (Độ lệch chuẩn)

Speak

:

Diện tích pic sắc kí

UV

:

Tử ngoại

Vis

:

Khả kiến

vi


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Cấu trúc của imidacloprid ...............................................................................3
Hình 2.2. Cấu trúc của azoxystrobin ...............................................................................5
Hình 2.3. Sơ đồ cấu tạo hệ thống HPLC .........................................................................9
Hình 2.4. Sắc ký đồ thời gian lưu của chất A và chất B................................................14
Hình 4.1. Phổ hấp thụ của azoxystrobin và imidacloprid trong acetonitrile. ................31
Hình 4.2. Sắc ký đồ ACN/ Nước (90%:10%). ..............................................................32
Hình 4.3. Sắc ký đồ ACN/ Nước (95%:5%). ................................................................32
Hình 4.4. Sắc ký đồ ACN/ Nước (85%:15%) ...............................................................33
Hình 4.5. Sắc ký đồ ACN/ Nước (60%:40%). ..............................................................33
Hình 4.6. Sắc ký đồ ACN/ Nước (55%:45%). ..............................................................34
Hình 4.7. Sắc ký đồ ACN/ Nước (50%:50%). ..............................................................34
Hình 4.8. Kết quả sắc kí đồ khảo sát tính phù hợp hệ thống .........................................36
Hình 4.9. Sắc kí đồ đánh giá độ đặc hiệu với imidacloprid và azoxystrobin ................38
Hình 4.10. Hỗn hợp imidacloprid và azoxystrobin ở nồng độ 0,048 ppm ....................39
Hình 4.11. Hỗn hợp imidacloprid và azoxystrobin ở nồng độ 0,0048 ppm ..................39
Hình 4.12. Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc diện tích peak vào nồng độ của
imidacloprid...42
Hình 4.13. Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc diện tích peak vào nồng độ của azoxystrobin
..42

vi
i


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Thông tin về độc tính cấp của imidacloprid....................................................4
Bảng 2.2. Thông tin về độc tính cấp của azoxystrobin ...................................................6
Bảng 2.3. Lực rửa giải của một số dung môi ................................................................18
Bảng 3.1. Danh mục dung môi tinh khiết chuyên dùng cho HPLC ..............................21
Bảng 3.2. Danh mục máy móc - thiết bị phục vụ cho đề tài nghiên cứu ......................21
Bảng 3.3. Tỷ lệ thành phần pha động của acetonitril và nước ......................................24
Bảng 4.1. Kết quả khảo sát tính phù hợp hệ thống của imidacloprid............................36
Bảng 4.2. Kết quả khảo sát tính phù hợp hệ thống azoxystrobin ..................................37
Bảng 4.3. Cách pha loãng dung dịch mẫu chuẩn hỗn hợp imidacloprid và azoxystrobin
trước khi tiêm vào hệ thống HPLC ...............................................................................40
Bảng 4.4: Diện tích peak ứng với từng nồng độ imidacloprid trong dãy chuẩn ...........41
Bảng 4.5: Diện tích peak ứng với từng nồng độ azoxystrobin trong dãy chuẩn ...........41
Bảng 4.6. Phương trình hồi quy của azoxystrobin và imidacloprid ..............................43
Bảng 4.7. Độ lặp lại của hệ thống HPLC với mẫu azoxystrobin ..................................43
Bảng 4.8. Độ lặp lại của hệ thống HPLC đối với mẫu imidaclopid..............................44
Bảng 4.9. Độ chính xác trung gian đối với mẫu imidacloprid ......................................44
Bảng 4.10. Độ chính xác trung gian đối với mẫu azoxystrobin ....................................45
Bảng 4.11. Kết quả khảo sát độ đúng của phương pháp với mẫu Imidacloprid ...........45
Bảng 4.12. Kết quả khảo sát độ đúng của phương pháp với azoxystrobin ...................46
Bảng 5.1: Giá trị LOD, LQD và khoảng tuyến tính cho 2 chất imidacloprid và
azoxystrobin...................................................................................................................48

vii


CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong nông nghiệp, có nhiều mối nguy làm ảnh hưởng xấu đến năng suất và
chất lượng nông sản như sâu bệnh, cỏ dại, chuột, mối mọt, nấm... Vì vậy hóa chất
bảo vệ thực vật đóng vai trò quan trọng để phòng và loại trừ các loại dịch bệnh cho
các sản phẩm nông nghiệp. Hiện nay, khi trồng hầu hết các loại dược liệu cần phải
sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật nhằm tăng năng suất và chất lượng dược liệu.
Gần đây một trong những phương pháp phổ biến nhất là việc sử dụng
imidacloprid và azoxystrobin là hai loại phổ biến nhất trong nông nghiệp để ngăn ngừa
sâu bệnh, côn trùng, nấm mốc ảnh hưởng đến cây trồng. Các công trình nghiên cứu
nước ngoài đã thành công trong việc định lượng imidacloprid hoặc azoxystrobin với
nhiều loại hóa chất bảo vệ thực vật khác bằng các phương pháp như: quang phổ UVVIS, sắc ký khí ghép đầu dò khối phổ, sắc ký lỏng hiệu nâng cao (HPLC)…Trong đó
HPLC là phương pháp thường được sử dụng nhất do phương pháp này rất phổ biến,
thuận lợi, đỡ tốn kém và cho độ chính xác cao hơn so với các phương pháp khác.
Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nhiều kỹ thuật phân
tích mới và hiện đại đã được áp dụng vào việc phân tích, xác định hàm lượng của
chúng nhằm kiểm soát chất lượng của các sản phẩm, đảm bảo an toàn và sức khỏe
của người sử dụng. Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) là một trong
những phương pháp phân tích hiện đại, chính xác và nhanh chóng để phân tích
hàm lượng của các loại hóa chất bảo vệ thực vật đang được nghiên cứu và ứng dụng
trong thực tế.
Trong nghiên cứu này định lượng đồng thời hai chất imidacloprid và
azoxystrobin từ đó có thể xác định dư lượng của hai chất này trong lá, rễ từ dược
liệu bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu nâng cao (HPLC). Vì vậy đề tài “Xây dựng quy
trình định lượng đồng thời chuẩn imidacloprid và azoxystrobin bằng phương pháp
sắc ký lỏng hiệu năng cao” được thực hiện với mong muốn tìm ra một phương pháp
nhanh, hiệu quả và phù hợp với điều kiện nghiên cứu của phòng thí nghiệm.
1.2. MỤC TIÊU
Nghiên cứu này được thực hiện chủ yếu với hai mục tiêu sau:
 Xây dựng điều kiện phân tích đông thời imidacloprid và azoxystrobin bằng
phương pháp HPLC sử dụng detector UV-VIS.
 Thẩm định quy trình định lượng đồng thời imidacloprid và azoxystrobin.
1


CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. TỔNG QUAN VỀ CÁC CHẤT NGHIÊN CỨU
2.1.1. Khái niệm hóa chất bảo vệ thực vật
Hóa chất bảo vệ thực vật là bất kì hợp chất hay hỗn hợp được dùng với
mục đích ngăn ngừa, tiêu diệt hoặc kiểm soát các tác nhân gây hại, bao gồm vật chủ
trung gian truyền bệnh của con người hoặc động vật, các bộ phận không mong
muốn của thực vật hoặc động vật gây hại hoặc ảnh hưởng đến các quá trình sản xuất,
chế biến, bảo quản, vận chuyển, mua bán thực phẩm, nông sản, gỗ và sản phẩm từ
gỗ, thức ăn chăn nuôi, hoặc hợp chất được phân tán lên động vật để kiểm soát côn
trùng, nhện hay các đối tượng khác trong hoặc trên cơ thể chúng. Hóa chất bảo vệ
thực vật còn được dùng làm tác nhân điều hòa sinh trưởng thực vật, chất làm rụng
lá, chất làm khô cây, tác nhân làm thưa quả hoặc ngăn chặn rụng quả sớm. Cũng có
thể dùng hóa chất bảo vệ thực vật cho cây trồng trước cũng như sau khi thu hoạch để
bảo vệ sản phẩm không bị hỏng trong quá trình bảo quản và vận chuyển (Trần Cao
Sơn, 2015).
2.1.2. Phân loại hóa chất bảo vệ thực vật
Các hóa chất bảo vệ thực vật được phân loại theo ba nhóm chính sau:

- Thuốc trừ sâu: là một loại chất được sử dụng để chống côn trùng. Chúng bao
gồm các thuốc diệt trứng và thuốc diệt ấu trùng để diệt trứng và ấu trùng của côn
trùng như: imidacloprid, dichlopropene, methyl isocyanate, chloropicrin, methyl
bromide…. Một số chất khác như: aldicarb, dazomet và metham natri, hoạt động chủ
yếu qua tiếp xúc. Gần như tất cả các loại thuốc trừ sâu đều có nguy cơ làm thay đổi
lớn các hệ sinh thái; nhiều loại thuốc trừ sâu độc hại với con người; và các loại
khác tích tụ trong chuỗi thức ăn (Saed Mousa Diab Ali, 2012).
- Thuốc diệt cỏ: Thuốc diệt cỏ kiểu Hormon như 2,4,5-T; 2,4-D;…là những
chất không hiện diện trong đất nhưng có độc tính cao đối với thực vật và thấp đối với
động vật có vú. Các chất thuộc nhóm này ít ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường
nhưng lại hòa tan hoàn toàn trong nước và trong các mạch nước ngầm. Các loại thuốc
diệt cỏ ảnh hưởng trực tiếp trên thân, lá bao gồm: dintrophenols, xianophenols,
pentachlorophenol và Paraquat (Saed Mousa Diab Ali, 2012).
- Thuốc trừ nấm: là những chất độc có nguồn gốc từ tự nhiên hay hóa chất
tổng hợp được dùng để bảo vệ cây trồng và nông sản, chống lại sự phá hoại của nấm
mốc, vi khuẩn ảnh hưởng đến năng suất của cây trồng Nhiều loại thuốc trừ nấm khác
nhau được sử dụng, với các hóa chất có cấu trúc khác nhau. Hầu hết đều có độc tính
2


tương đối thấp, ngoại trừ các chất thuộc nhóm carbamat như benomyl. Độc tính của
thuốc trừ nấm ảnh hưởng lớn đến môi trường nhất là đối với hệ vi sinh vật trong đất
nhưng ảnh hưởng này chỉ trong thời gian ngắn (Saed Mousa Diab Ali, 2012).

3


Trong nghiên cứu này hai chất hóa chất bảo vệ thực vật khảo sát đó là
imidacloprid và azoxystrobin. Theo các tài liệu trong và ngoài nước đã phân loại
imidacloprid thuộc nhóm thuốc trừ sâu và azoxystrobin thuộc nhóm thuốc trừ
nấm. Dựa vào tính chất và đặc điểm của từng nhóm từ đó chọn ra phương pháp
nghiên cứu phù hợp.
2.1.3. Imidacloprid
2.1.3.1. Khái niệm
Imidacloprid là một trong những loại hoạt chất có phổ được sử dụng rộng rãi
nhất. Nó được dùng để trừ hầu hết các loại sâu hại trong nông nghiệp, lâm nghiệp,
trừ mối,….Do có độ độc bởi vòng Pyridin có gắn với nguyên tử Clo và dị vòng Azo 5
cạnh, có độ độc cao với côn trùng, diệt trừ sâu, bướm, rầy, rệp…(Sacramento, 2002).
2.1.3.2. Cấu tạo[31]

Hình 2.1. Cấu trúc của imidacloprid
- Tên chung quốc tế: imidacloprid
- Công thức phân tử: C9H10ClN5O2
- Khối lượng phân tử: 255,662 g/mol
- Danh pháp IUPAC: N-[1-[(6-chloropyridin-3-yl)methyl]-4,5dihydroimidazol-2-yl]nitramide
- Loại HCBVTV: thuốc trừ sâu
- Nhóm: Neonicotinoid
2.1.3.3. Tính chất vật lý và hóa học (Sprivastava, 2004)
- Dạng bột tinh thể màu hoặc bột màu be, có mùi đặc trưng nhẹ
-

Tỷ trọng: 1.54 g/cm3

- Nhiệt độ nóng chảy ở 144oC
- Áp suất hơi: 1.00 x 10-7 mm Hg (20oC)
- Độ ổn định: ổn định trong điều kiện bảo quản được khuyến cáo
- Độ tan trong nước: 0,61 g/l (20oC)
- Thời gian bán hủy: Trên 30 ngày (25oC ở pH 7)
4


-

Độ hòa tan: Tan trong các dung môi như: nước, dchloromethane,

isopropanol, toluene ở nhiệt độ 20oC

5


- 0.Phân hủy ở pH khoảng 5-11, khi đun nóng ở nhiệt độ cao, sinh ra khí độc
2.1.3.4. Độc tính của Imidacloprid (Raihanah, 2016)
Theo một số tài liệu nghiên cứu của các tác giả nước ngoài, imidacloprid gây
độc với động vật ở một liều nhất định, cụ thể trong bảng sau:
Bảng 2.1: Thông tin về độc tính cấp của imidacloprid
Động vật thí nghiệm

Đường dùng
miệng
da
hít

Chuột

tiêu hóa

mắt

Kết quả
LD50 tương đương 130 mg/kg
LD50 > 5000 mg/kg và gây kích
ứng da nhẹ
LC50 > 5,33 mg/l
Nuốt một lượng lớn có thể gây
nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng,

mơ, trầm cảm, chuột rút, run
rẩy và rối loạn hô hấp.
Gây kích ứng mắt

Trong các trường hợp đã được khảo sát về độc tính của Imidacloprid ở người
ngộ độc cấp thường có các dấu hiệu bao gồm buồn ngủ, chóng mặt, nôn mửa, không
tỉnh táo và sốt. Các trường hợp ngộ độc này phụ thuộc vào hàm lượng imidacloprid
có trong chế độ ăn uống (Spivastava, 2004).
 Liều dùng cho phép mỗi ngày (ADI) trong khẩu phần ăn hằng ngày ở người
có chứa imidacloprid là 0,06 mg/kg một ngày (Spivastava, 2004).
2.1.3.5. Cơ chế tác động của imidacloprid (Spivastava, 2004)
Imidacloprid thuộc nhóm Neonicotinoid là nhóm hóa chất bảo vệ thực vật gây
kích thích thần kinh có cấu trúc tương tự nicotin. Cơ chế gây độc là do các sản phẩm
này này gắn với các receptor của acetylcholin, gây độc thần kinh trung ương.
Imidacloprid có độc tính cao với côn trùng vì nó gắn kết tốt hơn với các thụ thể của tế
bào thần kinh của côn trùng. Đường tiếp xúc qua da có độc tính thấp, có thể gây đỏ
và ngứa mắt nhẹ. Chưa có các bằng chứng về gây ngộ độc cấp tính trên người.
Các nghiên cứu cũng cho thấy các chất này phân hủy nhanh trong đường tiêu hóa
6


và loại trừ qua phân, nước tiểu trong vòng 48 giờ.

7


2.1.4. Azoxystrobin (Bursic Vojislava and Lazic Sanja, 2012)
2.1.4.1. Khái niệm
Azoxystrobin là một loại thuốc diệt nấm phổ rộng có hoạt tính chống lại một số
bệnh trên nhiều cây ăn quả và cây cảnh nhằm mục đích ngăn ngừa các bệnh ở lúa,
nấm mốc, rụng lá …gây hại ảnh hưởng đến năng suất trồng trọt.
2.1.4.2. Cấu tạo

Hình 2.2. Cấu trúc của azoxystrobin
- Tên chung quốc tế: Azoxystrobin

- Công thức phân tử: C22H17N3O5
- Khối lượng phân tử: 403,4 g/mol
- Danh pháp IUPAC: Methyl (E)-2-[2-[6-(2-cyanophenoxy)pyrimidin-4yl]oxyphenyl]-3-methoxyprop-2-enoate.
- Loại HCBVTV: thuốc trừ nấm
- Nhóm: methoxyacrylates
2.1.4.3. Tính chất vật lý và hóa học (Rao Nageswara, 2012)
- Dạng bột tinh thể màu trắng
- Nhiệt độ nóng chảy ở 116 oC
- Tỷ trọng: 1.25 g/cm3 (ở 25 ºC)
- Độ ổn định: ổn định trong điều kiện bảo quản được khuyến cáo
- Độ hòa tan: Tan trong các dung môi như: hexane, methanol, toluen, acetone,
ethyl acetat, acetonitril, dichloromethane, nước ở nhiệt độ 20oC.
- Phân hủy khi đun nóng ở nhiệt độ cao, sinh ra khí độc nitrogen oxide (N2O)
2.1.4.4. Độc tính của azoxystrobin (Sh.A.Ashorkr, 2006)
Theo tác giả T.Nageswara Rao và cộng sự năm 2012 đã khảo sát độc tính của
azoxystrobin qua các thí nghiệm trên các động vật thí nghiệm như bảng sau:


Bảng 2.2. Thông tin về độc tính cấp của azoxystrobin
Động vật thí nghiệm

Đường dùng

Kết quả

Chuột đực

uống

Chuột đực và cái

da

Chuột đực và cái

hít

Thỏ đực

da

Không gây kích ứng trên da

Thỏ đực và cái

mắt

Không gây kích ứng trên da

LD50 > 2000 mg / kg.
Không có tác dụng phụ
LD50 > 2000 mg / kg
Không có tác dụng phụ
LC50 tương đương 0,38 mg /l trong
không khí

 Liều dùng cho phép mỗi ngày (ADI) trong khẩu phần ăn hằng ngày ở người có
chứa azoxystrobin khoảng 0-0,2 mg/ kg một ngày (T.Nageswara Rao và cộng sự, 2012).
2.1.4.5. Cơ chế tác động (T.Nageswara Rao và cộng sự, 2012).
Azoxystrobin



một

chất

diệt

nấm

phổ

rộng

thuộc

nhóm

methocyacrylate. Được bắt nguồn từ các strobilurin tự nhiên xảy ra. Nó hoạt động
với chất diệt nấm bằng cách ức chế ty thể trong nấm. Chúng tạo thành một lớp bảo
vệ trên bề mặt thực vật và ức chế sự phát triển của bào tử nấm.
2.1.5. Các loại hóa chất bảo vệ thực vật chứa imidacloprid và azoxystrobin
- Danh mục thuốc có chứa imidacloprid: Confidor 100 SL, Actador 100WP,
Javidan 100 WP, Anvado 100WP, Conphai 10WP, Kola 700WO, Abamix 1,45SP, Abaplus 100EC…[32]
- Danh mục thuốc có chứa azoxystrobin: Amistar Top 250 SC, Amistar Top
325 SC, Mi stop 350 SC, Ohho 3255SC, Neoamistagold 360SC, 400SC, 450SC,
500SC, Ammisdotop 400SC, Dovatop 400SC , Paramax 400SC[34].
Các loại thuốc trên được bán rộng rãi trên cả nước, trong các đại lý thuốc
trừ sâu, hóa chất bảo vệ thực vật.
2.1.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
2.1.6.1. Một số phương pháp định lượng imidacloprid bằng phương pháp
HPLC


Phương pháp 1(J.Serb, 2009)


- Cột C18 (250 cm x 4,6 mm, 5 µm)
- Đầu dò UV-Vis
- Pha động: acetonitril / 0,01 M dung dịch đệm phosphate (pH 3.0) với tỉ lệ
25%: 75%
- Tốc độ dòng: 1 ml/phút
- Nhiệt độ 25oC
- Bước sóng: 270 nm
- Thể tích tiêm mẫu: 20 µl
Phương pháp 2 (Sacramento, 2002):
- Cột C18 (25 cm x 4,6 mm, 5 µm)
- Đầu dò UV-Vis
- Pha động: acetonitril 30% : Nước 70%
- Tốc độ dòng: 1 ml/phút
- Bước sóng 270 nm
- Thể tích tiêm mẫu: 20 µl
- Thời gian lưu của imidacloprid: 5,5 phút
Phương pháp 3 (Sprivastava, 2004):
- Cột C18 (75 cm x 4,6 mm, 3,5 µm)
- Đầu dò khối phổ QuEChERS
- Pha động: acetonitril 20%: Nước 80%
- Tốc độ dòng: 1 ml/phút
- Bước sóng: 270 nm
- Thể tích tiêm mẫu: 20 µl
Phương pháp 4 (Raihanah, 2004):
- Cột C18 (25 cm x 4,6 mm, 5 µm)
- Đầu dò UV-Vis
- Pha động: acetonitril 20% : nước 80%
- Tốc độ dòng: 1 ml/phút
- Bước sóng 270 nm
- Thể tích tiêm mẫu: 10 µl
Các phương pháp này đã được thẩm định về độ tuyến tính, giới hạn phát hiện
(LOD), giới hạn định lượng (LOQ), độ chính xác (độ lặp lại và độ chính xác trung gian),
và độ đúng (phục hồi). Phương pháp này cho kết quả phân tích tốt với độ tuyến tính
có hệ số tương quan cao, độ phục hồi nằm trong giới hạn cho phép. Nên phương


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×