Tải bản đầy đủ

KỸ THUẬT LÀM LẠNH ĐÔNG VÀ BẢO QUẢN LẠNH ĐÔNG THỰC PHẨM

BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
--------o0o--------

MÔN HỌC:

KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM
ĐỀ TÀI:

KỸ THUẬT LÀM LẠNH ĐÔNG VÀ BẢO
QUẢN LẠNH ĐÔNG THỰC PHẨM


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

MỤC LỤC

TRANG 2



KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

DANH MỤC HÌNH

TRANG 3


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

GIỚI THIỆU
Kỹ thuật làm lạnh đông là quá trình làm giảm nhiệt độ của thực phẩm dưới nhiệt độ
của điểm đóng băng để nước bên trong thực phẩm chuyển pha từ thể lỏng sang thể rắn,
làm mất môi trường sông của vi sinh vật, làm mất môi trường nước thể lỏng, ngưng
các quá trình sinh hóa, ngừng quá trình trao đổi chất (nếu có), kéo dài thời gian sử
dụng, phục vụ cho thương mai, xuất khẩu & tiêu dùng.
Điểm đóng băng là điểm tại đó nước trong thực phẩm bắt đầu sẽ chuyển pha từ thể
lỏng sang thể rắn tại một áp suất xác định, tương ứng với nhiệt độ tại điểm đó gọi là
nhiệt độ đóng băng hay nhiệt độ kết tinh.
Nước (nguyên chất) có điểm đóng băng tại 0 0C (P = 1atm), nước trong thực phẩm
không phải là nước nguyên chất mà chúng ở dạng dung dịch (chất hoà tan trong dịch
tế bào) & ở dạng liên kết (cơ, hóa, lý,..) do vậy điểm đóng băng của chúng có nhiệt độ
dưới 00C, điều này có thể giải thích theo định luật Raoult ΔT kt = -Kd.ΔC, với ΔTkt độ
giảm nhiệt độ kết tinh, K d hằng số nghiệm đông đặc, ΔC độ biến thiên nồng độ trong
dung dịch. Điểm đóng băng của nước trong thực phẩm thường dao động T kt = (-2.5
÷ 0.5)0C, nó thay đổi tùy từng loại thực phẩm. Ví dụ cá biển có điểm đóng băng
khoảng (-1.5 ÷ -1.0)0C, cá nước ngọt điểm đóng băng (-1.0 ÷ -0.5)0C, tôm biển (-2.5
÷ -2.0)0C, các loại rau củ quả điểm đóng băng (-0.5 ÷ -1.0)0C.

TRANG 4


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3



1. Sự khác nhau cơ bản giữa làm lạnh và làm lạnh đông thực phẩm
Sự khác nhau cơ bản giữa làm lạnh và làm lạnh đông là làm lạnh hạ nhiệt độ sản
phẩm xuống gần nhiệt độ đóng băng của dịch bào như vậy quá trình làm lạnh không
có sự tạo thành tinh thể nước đá trong sản phẩm. Còn lạm lạnh đông là hạ nhiệt độ
xuống dưới nhiệt độ đóng băng của dịch bào như vậy trong quá trình làm lạnh đông
xuống dưới nhiệt độ đóng băng của dịch bào như vậy trong quá trình làm lạnh đông có
sự tạo thành nước đá trong sản phẩm. Tùy theo mức độ làm lạnh đông mà lượng nước
trong sản phẩm chuyển thành đá từ 80% trở lên.
Về quá trình bảo quản tiếp theo ta thấy làm lạnh và bảo quản lạnh tuy có kìm hãm
được sự hoạt động của enzyme và vi sinh vật nhưng chúng vẫn hoạt động khỏe vì môi
trường cho chúng hoạt động vẫn còn. Do vậy làm lạnh và bảo quản lạnh chỉ kéo dài
được thời gian ngắn. Quá trình làm lạnh đông ngoài tác dụng của nhiệt độ thấp kìm
hãm gần tối đa sự hoạt động của chúng. Nhờ vậy quá trình làm lạnh đông và bảo quản
lạnh đông thời gian dài hơn nhiều. Sự làm lạnh đông hiện nay rất đa dạng và phong
phú. Dựa theo quá trình làm lạnh đông người ta chia chúng thành ba loại như sau:




Làm lạnh đông chậm.
Làm lạnh đông nhanh.
Làm lạnh đông cực nhanh.

2. Các kỹ thuật làm lạnh đông thực phẩm
2.1. Phương pháp làm lạnh đông chậm
Phương pháp làm lạnh đông chậm được tiến hành trong môi trường có nhiệt
độ không khí lớn hơn -250C và vận tốc đối lưu không khí nhỏ hơn 1m/s nên
thời gian làm lạnh đông thường kéo dài từ 15 ÷ 20 giờ tùy theo kích thước và
loại sản phẩm.
Số tinh thể đá hình thành trong gian bào và tế bào ít nên có kích lớn, dễ gây
nên sự cọ xác làm rách màng tế bào và phá hủy cấu trúc mô tế bào. Khi đưa sản
phẩm lạnh đông ra tan giá lượng dịch bào bị thoát làm giảm dinh dưỡng sản
phẩm.
Vì vậy, ngày nay phương pháp làm lạnh đông chậm ít được dùng để kéo dài
thời gian bảo quản thực phẩm. Tuy nhiên phương pháp này vẫn dùng vừa để
kéo dài thời gian bảo quản vừa để làm tăng hiệu suất của quá trình chế biến như
bảo quản để tăng hiệu suất ép trong sản xuất nước quả hoặc dùng để bảo quản
lạnh đông để làm trong một số dịch quả dạng huyền phù.

TRANG 5


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

2.2. Phương pháp làm lạnh đông nhanh
Phương pháp làm lạnh đông nhanh thường được áp dụng trong môi trường
không khí hoặc lỏng. Môi trường lỏng thường dùng là các dung dịch muối hoặc
hỗn hợp muối để nhiệt độ đóng băng của dung dịch càng thấp càng tốt.
Làm lạnh đông trong môi trường lỏng tuy có hệ số lớn, thời gian ngắn
nhưng dễ gây bẩn làm hỏng thiết bị, bề mặt sản phẩm ướt bị thấm muối làm ảnh
hưởng đến chất lượng sản phẩm. Chính vì vậy môi trường lỏng ít được sử dụng.
Làm lạnh đông trong môi trường không khí khi t kk -350C với vận tốc không
khí vkk = 3 ÷ 4 m/s. Các phòng làm lạnh đông nhỏ với nhiệt độ không khí t kk
-400C với vkk = 5 m/s với các hầm làm lạnh đông nhanh dạng tunen. Hiện nay
nhiều tủ cấp đông để làm lạnh đông nhanh rau quả hay chế biến hải sản áp dụng
làm lạnh đông dạng panen với tkk -400C, thời gian làm lạnh đông chỉ 4 ÷ 5 giờ.
Nhìn chung thời gian làm lạnh đông nhanh là 2 ÷ 10 giờ tùy thuộc vào dạng
sản phẩm.
Với thịt lơn ½ con hoặc ¼ con có khối lượng 50kg thì làm lạnh đông nhanh
khoảng 10 giờ. Với thịt, cá có khối lượng khoảng 0.5 kg thì làm lạnh đông
nhanh chỉ 2.5 giờ. Sản phẩm lạnh đông nhanh do có nhiều tinh thể đá được tạo
thành ở trong tế bào và gian bào với lượng rất nhiều và kích thước tinh thể rất
bé nên không làm rách màng tế bào và cấu trúc mô vì vậy có thể giữ được tốt
chất lượng ban đầu của sản phẩm.
2.3. Phương pháp làm lạnh đông cực nhanh
Cùng với sự phát triển của kỹ thuật lạnh, kỹ thuật làm lạnh đông cực nhanh
cũng được áp dụng. Làm lạnh đông cực nhanh thường được tiến hành trong môi
trường lỏng, nito lỏng, freon lỏng hoặc một số khí hóa lỏng khác. Thời gian làm
lạnh đông cực nhanh sản phẩm chỉ trong 5 ÷ 10 phút (chỉ bằng 1/6 thời gian
làm lạnh đông nhanh), do rút ngắn thời gian nên làm lạnh đông cực nhanh làm
giảm được hao hụt khối lượng 3 ÷ 4 lần, sản phẩm làm lạnh đông cực nhanh
hầu như giữ được nguyên vẹn phẩm chất tươi sống của sản phẩm ban đầu.
Nhờ tính ưu việt của làm lạnh đông cực nhanh như vậy nên hiện nay ở một
số nước tiên tiến lượng sản phẩm qua làm lạnh đông cực nhanh ngày càng
chiếm tỉ lệ lớn (trên 50%) trong tổng số sản phẩm đem làm lạnh đông. Trong
làm lạnh đông cực nhanh môi trường thường sử dụng là nito lỏng, vì nito lỏng
là phụ phẩm trong sản xuất oxi lỏng vừa rẻ vừa nhiều (nito chiến 4/5 khối lượng
trong không khí).
Mặt khác dùng nito lỏng còn có các ưu điểm sau:
− Nito lỏng bay hơi ở áp suất thường cho nhiệt độ thấp (-1000C)
− Nito lỏng không oxi hóa hay tác dụng gì với sản phẩm nên bảo vệ tốt
được tính chất ban đầu của sản phẩm.
− Làm lạnh đông cực nhanh trong nito lỏng sẽ tiêu diệt được nhiều vi sinh
vật hơn so với các phương pháp khác.
TRANG 6


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

2.4. Kỹ thuật làm lạnh đông một số thực phẩm
Trong kỹ thuật làm lạnh đông ngoài việc làm công đoạn ban đầu trước khi
đưa vào kho bảo quản lạnh đông, làm lạnh đông còn là một công đoạn trong
quá trình chế biến rau quả và thịt cá.
2.4.1. Làm lạnh đông thịt và các sản phẩm từ thịt gia súc

Thịt được làm lạnh đông trong các buồng lạnh đông ở dạng thịt ½ con
(lợn), ¼ con (bò, trâu) ngoài ra còn ở dạng khối và dạng miếng. Thịt được
coi là làm lạnh đông xong khi nhiệt độ trung tâm cơ đùi thịt (hay nhiệt độ
băng khối thịt) đạt -80C tổn hao khối lượng trong quá trình làm lạnh đông là
0.6 ÷ 1.2%.
Trong kỹ thuật làm lạnh đông thịt người ta chia ra 2 loại:
− Làm lạnh đông 2 pha: thịt được hạ nhiệt độ qua 2 giai đoạn:
+ Thịt nóng được làm lạnh để hạ nhiệt độ của nó xuống đến 40C
+ Sau đó mới đưa vào thiết bị làm lạnh đông.
− Làm lạnh đông 1 pha: thịt sau khi giết mổ được đưa đi làm lạnh đông
ngay ở đó thịt được hạ nhiệt độ xuống không quá -8 0C. Qua nhiều
nghiên cứu người ra thấy rằng làm lạnh đông một pha có nhiều ưu điểm
hơn làm lạnh đông 2 pha vì nó giảm được thời gian làm lạnh đông, giảm
tổn hao khối lượng, giảm chi phí lạnh và diện tích phòng lạnh. Trong quá
trình làm lạnh đông, phương pháp làm lạnh đông ảnh hưởng nhiều đến
thời gian làm lạnh đông và tổn hao khối lượng sản phẩm.
Bảng 2.1 Ảnh hưởng của các phương pháp làm lạnh đông đến thời gian làm lạnh
đông và tổn hao khối lượng (với thịt bò nữa con)

Phương pháp
làm lạnh đông
thịt

Nhiệt độ thịt

Các thông số của
không khí

Ban đầu Cuối
(0C)
(0C)

Nhiệt độ Vận tốc
(0C)
không khí
(m/s)

Làm lạnh đông hai pha:
− Chậm
-18
0.1 ÷ 0.2
4
-8
− Tăng cường
-23
0.5 ÷ 0.8
4
-8
− Nhanh
-35
3÷4
4
-8
Làm lạnh đông một pha:
− Chậm
-23
0.1 ÷0.2
37
-8
− Tăng cường
-30
0.5 ÷ 0.8
37
-8
− Nhanh
-35
1÷2
37
-8
Hình 2.1 Các sản phẩm từ thịt gia súc
TRANG 7

Thời
gian làm
lạnh
đông
(h)

Tổn hao
khối lượng
(%)

40
28
16

2.58
2.35
2.00

36
21
20

1.82
1.60
1.20


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

2.4.2. Làm lạnh đông thịt gia cầm

Chế độ công nghệ và trang thiết bị làm lạnh đông thịt gia cầm gần giống
như làm lạnh đông thịt gia súc. Các con thịt được bọc trong bao bì rồi xếp
lên các xe hoặc thùng, rồi được đưa vào phòng lạnh đông với tải trọng xếp
sản phẩm 150 ÷ 200 kg/m2.
Trong phòng làm lạnh đông có nhiệt độ tkk = -300C, = 80 ÷ 85%, và vkk =
4 ÷ 6 m/s. Thời gian làm lạnh đông với gà, vịt là 8 – 10 giờ, với ngan ngỗng
là 12 ÷ 16 giờ.
Thịt gia cầm tốt nhất là làm lạnh đông một pha theo phương pháp làm
lạnh đông nhanh hay cực nhanh. Quá trình làm lạnh đông được kết thúc khi
tâm sản phẩm đạt -80C. Sau đây là một số tiêu chuẩn của gà vịt lạnh đông
xuất khẩu. Đối với gà sau giết mổ phả đạt 0.5 kg trở lên:
− Gà loại 1: Thân gà phải có lớp mở dưới da ở phần dưới bụng, hai bên
ngực và lưng. Lòng ngực phải giữ nguyên hình dạng không gãy xương,
phải rửa sạch tiết trong và ngoài, da phải sạch, mềm mại nguyên vẹn, có
màu tự nhiên của da gà và toàn thân có hình dáng đẹp. Có vết mổ nhưng
không được ở trên ngực.
− Gà loại 2: Có chất lượng giống như gà loại 1nhưng lớp mỡ có thể mỏng
hơn. Gà loại 2 có thể gãy 1 cánh hoặc 1 đùi, có vết xước trên da nhưng
không quá 2cm. Da gà có thể thay đổi một chút nhưng không được ở
trên ngực.
Đối với vịt sau khi giết mổ phải đạt 0.6 kg trở lên và được phân thành 2
loại như sau:
− Vịt loại 1: Có khối lượng 1kg/con trở lên, da phải trắng vàng hoặc trắng
hồng, ngực và xung quanh phải dày, cho phép đến 2 vết rách trên da,
nhưng vết rách không quá 1 cm.
TRANG 8


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM



NHÓM 3

Vịt loại 2: Có khối lượng 0.6 ÷ 1 kg/con ngực phải dày, xung quanh
bụng vịt có thể nhỏ hơn vịt loại 1 có thể nhỏ hơn vịt loại 1 cho phép
không quá 3 vết rách trên da và mỗi vết không quá 1 cm.
Hình 2.2 Sản phẩm lạnh đông thịt gia cầm

2.4.3. Làm lạnh đông sữa và các sản phẩm từ sữa

Làm lạnh đông có thể được coi là một công đoạn trong quá trình chế
biến bơ và đặc biệt trong sản xuất kem (nó có tính quyết định đến chất
lượng sản phẩm kem). Bơ và phomat cũng được làm lạnh đông và bảo quản
lạnh đông ở nhiệt độ từ -18 ÷ -200C để giữ được lâu dài.
Hình 2.3 Sản phẩm làm từ sữa

2.4.4. Làm lạnh đông thủy sản

Hiện nay ở nước ta và thế giới làm lạnh đông thủy sản là một khâu vô
cùng không thể thiếu được trong chế biến thủy sản lạnh đông xuất khẩu, còn
đối với làm lạnh đông phục vụ cho mục đích bảo quản đối với thủy sản cũng
TRANG 9


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

rất quan trọng. Vì thủy sản là loại nguyên liệu có giá trị dinh dưỡng cao và
rất mau hỏng nếu muốn giữ được lâu dài từ vài tuần đến vài tháng không có
cách nào khác là đưa vào làm lạnh đông và bảo quản lạnh đông. Cá sau khi
đánh bắt với cá to từ 1 kg trở lên có thể làm lạnh đông nguyên con sau khi
làm lạnh đông được mạ băng rồi bao gói và đưa đi bảo quản lạnh đông, còn
với cá nhỏ hoặc tôm người ta thường xếp khay sau đó mới đi làm lạnh đông.
Đối với thủy sản thường tiến hành làm lạnh đông nhanh trong các tủ cấp
đông hoặc các tunen với nhiệt độ không khí t kk = -350C, vkk = 4 ÷5 m/s và =
90 ÷ 95%, quá trình làm lạnh đông kết thúc khi nhiệt độ tâm khối sản phẩm
đạt -120C sau đó chúng sẽ được ra khuôn bao gói và đưa đi bảo quán ở
phòng bảo quản lạnh đông.
Hình 2.4 Làm lạnh đông thủy sản

2.4.5. Làm lạnh đông rau quả

Nước ta nằm ở vùng nhiệt đới, rau quả rất phong phú. Nhiều loại rau quả
cả chúng ta được thị trường thế giới rất ưa chuộng. Để giữ nguyên chất
lượng ban đầu của nguyên liệu cần phải tiến hành chế biến lạnh đông.

TRANG 10


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

Làm lạnh đông rau quả khác với làm lạnh đông các sản phẩm khác là
trong quá trình làm lạnh đông rau quả vẫn duy trì sự sống do vậy phải thông
gió và thay đổi không khí phòng. Nhiều loại ra quả của nước ta, ngoài giá trị
dinh dưỡng một số loại còn có giá trị sinh học cao như gấc có carotene (tiền
vitamin A), đu đủ có papain, dứa có bomelin. Đây là những enzyme thuộc
dạng proteaza rất cần thiết cho quá trình tiêu hóa. Để giữ tốt hoạt tính các
enzyme này chỉ có thể dùng phương pháp lạnh đông. Qua nhiều nghiên cứu
người ta thấy rằng nếu làm lạnh đông nhanh và bảo quản lạnh đông thì sau 6
tháng vẫn giữ được trên 80% hàm lượng bomelin so với ban đầu, còn dứa
đóng hộp thanh trùng thì gần như bomelin bị phá hủy hết.
Ngoài ra làm lạnh đông còn có tác dụng tăng hiệu quả của quá trình chế
biến, như làm lạnh đông chậm dứa có thể làm tăng hiệu suất ép lên 150% so
với dứa không qua làm lạnh đông đem ép.
Hình 2.5 Các sản phẩm lạnh đông rau quả

3. Kỹ thuật bảo quản lạnh đông thực phẩm
3.1. Bảo quản lạnh đông thịt gia súc
Thịt ½ hay ¼ con được xếp trên giá kê bằng gỗ, xếp sát nhau thành khối với
tải trọng 0.3 ÷ 0.45 tấn/m3 tương ứng với thịt cừu và bê, thịt càng lớn tải trọng
càng lớn.
Thịt khối (có xương hoặc không xương) có thể xếp nhiều hơn với tải trọng
đến 0.65 tấn/m3.
Chế độ bảo quản cho tất cả các loại thịt lạnh đông là như sau: phòng có
nhiệt độ tkk= -18 ÷ -200C và = 95 ÷ 98%, không có đối lưu không khí cưỡng
bức. Muốn kéo dài thời gian bảo quản có thể bảo quản ở nhiệt độ thấp hơn (-30
0
C).
TRANG 11


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

Trong quá trình bảo quản các biến đổi xảy ra chậm phụ thuộc vào nhiều vào
đặc tính và mức độ của quá trình chín hóa học của thịt trước khi làm lạnh đông.
Nếu thịt chín hóa học trong thời gian làm lạnh và bảo quản lạnh thịt trong trạng
thái lạnh đông thì pH tăng lên chậm. Khi thịt làm lạnh đông chưa qua giai đoạn
chín hóa học (thịt làm lạnh đông một pha) thì pH giàm dần trong quá trình bảo
quàn. Qua nghiên cứu người ta thấy sự thay đổi pH (làm lạnh đông một pha)
bảo quản ở nhiệt độ -180C thay đổi như sau:
Thời gian bảo quản, tháng
0
2
4
6
pH
6.09
5.82
5.73
5.53
Vì trong quá trình bảo quản tuy xảy ra chậm nhưng vẫn có quá trình phân
giải protit axit amin và lipit glyxerin và axit béo. Vì vậy mà pH giảm xuống.
Sự biến đổi thành phần hóa học phụ thuộc vào sự dao động của nhiệt độ và độ
ẩm. Sự thay đổi càng lớn thì biến đổi càng nhiều trong điều kiện bảo quản dao
động nhiều về nhiệt độ và độ ẩm các axit tự do trong mô mỡ của thịt có thể tăng
2 3 lần, thậm chí có thể xuất hiện sự ôi của mỡ do sự oxy hóa của axit béo tự do
có trong nó.
Hình 3.6 Cách bảo quản lạnh đông thịt gia súc

3.2. Bào quản lạnh đông thịt gia cầm
Thịt gia cầm được bao gói từng con một bằng bao bì chất dẻo sau khi làm
lạnh đông được xếp vào các thùng và được xếp vào kho bảo quản theo dãy, theo
lỗ trên sàn gỗ. Cũng như thịt khác, thịt gia cầm được bảo quản ở nhiệt độ t kk =
-18 -200C, kk = 9598%, không đối lưu cưỡng bức. Thịt gia cầm bảo quản lâu
ngày da bị khô do bay hơi nước, màu sắc của da cũng thay đổi. Những hỗ con
TRANG 12


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

thịt tiếp xúc với nhau hay với bao bì thường có các nốt vàng đôi khi có vết màu
xanh hơi đậm.
Ngỗng và vịt do thịt có nhiều mỡ nên chế độ bảo quản phải ở nhiệt độ thấp
hơn (thường là -200C) và thời gian bảo quản không dài.
Hình 3.7 Cách bảo quản lạnh đông thịt gia cầm

3.3.

Bảo quản lạnh đông cá

Cá thường được làm lạnh đông dạng khối sau đó được bao gói bằng giấy
tráng paraffin hay polyetylen. Cá sau khi làm lạnh đông được tráng một lớp
băng mỏng thì bảo quản được chất lượng tốt hơn. Lớp băng đó được giữ cho
lớp cá bên trong không bị khô và không bị oxy không khí oxy hóa trực tiếp.
Các khối cá được xếp vào kho thành hàng thành dãy với tải trọng 0,3 0,35
tấn/m3 và được bảo quản trong phòng với tkk = -18 -200C, = 95 98%. Nếu các
khối cá này được bọc kỹ trong bao bì thì có thể dùng không khí đối lưu cưỡng
bức. Thời gian bảo quản phụ thuộc vào loại cá và phương pháp làm lạnh đông
và thường bảo quản được từ 2 9 tháng, nếu khối cá được mạ băng có thể kéo
dài thời gian bảo quản từ 1 3 tháng. Do cá có nhiều mỡ và mỡ cá cấu tạo từ
nhiều axit béo không no nên dễ bị biến đổi khi tiếp xúc với oxy. Mặt khác,
trong cá có nhiều enzyme và vi sinh vật, do vậy để hạn chế được đến mức thấp
nhất những biến đổi xảy ra, ta cần bảo quản cá ở nhiệt độ thấp (tới -300C).
Hình 3.8 Cách bảo quản lạnh đông cá

TRANG 13


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

3.4. Bảo quản lạnh đông sữa và các sản phẩm của sữa
Ở các xí nghiệp chế biến sữa, để dự trữ cho sản phẩm sữa có thể làm lạnh
đông nhanh ở nhiệt độ thấp và thành từng lớp mỏng. Bằng cách đó sữa được
bảo quản ở nhiệt độ -200C và tính chất của nó bị biến đổi không đáng kể sau khi
tan giá so với trạng thái sữa ban đầu.
Bảo quản lạnh đông được áp dụng nhiều đối với các sản phẩm được chế
biến từ sữa như bơ và pho mát.
Sự bảo quản bơ có kết quả tốt hay xấu phụ thuộc nhiều vào chất lượng bao
gói, độ rắn chắc và phương pháp sản xuất của nó. Để bảo quản tốt, giữ được
chất lượng lâu dài bơ phải được làm lạnh nhanh ngay sau khi sản xuất và bảo
quản ở nhiệt độ thấp.
Sự thể hiện biến đổi của bơ khi bảo quản là biến đổi màu lớp bề mặt do xuất
hiện các đốm hồng hay đen, đó chính là nguyên nhân biến đổi của axit oleic
thành axit oxy stearic làm cho nó có mùi khó chịu.
Sự thủy phân của bơ tạo ra axit oleic và các axit béo khác là khởi đầu cho sự
hư hỏng của nó. Qua nhiều nghiên cứu người ta thấy rằng khi bảo quản nhiệt độ
dưới -200C thì hạn chế tốt nhất những biến đổi của bơ và bảo đảm chất lượng
của nó trong quá trình bảo quản.
Phomat được làm lạnh đông và bảo quản ở nhiệt độ -20 0C có thể kéo dài
trên 12 tháng mà chất lượng vẫn tốt.
3.5. Bảo quản lạnh đông rau quả
Rau quả được làm lạnh đông ở dạng rời hay đã đóng vào các gói nhỏ với
khối lượng 0.3 1kg. Chúng được làm lạnh đông nhanh trong các tunen hay tủ
cấp đông rồi được đóng vào các thùng cactông khối lượng từ 15 20kg và được
xếp thành lô, hang trong các kho bảo quản có nhiệt độ t kk = -18 - 250C. Đối với

TRANG 14


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

các loại rau quả được trộn thêm đường cần bảo quản ở nhiệt độ thấp hơn t kk =
-23 -250C, thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 6 8 tháng.
Ở rau quả bảo quản lạnh đông ở nhiệt độ -18 0C trở xuống, những biến đổi
xảy ra không đáng kể và hầu như không thay đổi chất lượng. Một trong những
thành phần kém bền nhất khi bảo quản rau quả là vitamin C (axit ascorbic).
Đối với một vài loại rau quả, việc chần có tác dụng rất quan trọng để bảo vệ
vitamin C và ngăn ngừa một số biến đổi sinh hoá khác, vì quá trình chần đã diệt
các enzyme xúc tác cho quá trình oxy hóa. Sự biến đổi hàm lượng vitamin C
phụ thuộc vào chế độ bảo quản (nhiệt độ) và các loại giống rau quả.
Ví dụ, bảo quản hạt đậu lạnh đông sau 7 8 tháng bảo quản ở -18 0C, bảo vệ
được 98 99% vitamin C, còn bảo quản ở -13 0C bảo vệ được 92 94%. Với ớt
bảo quản ở -180C giữ được 80 84% vitamin C còn bảo quản ở -13 0C chỉ giữ
được 67 76%. Cà chua bảo quản ở -180C giữ được 99% vitamin C còn bảo
quản ở -130C chỉ giữ được 90 92%.
Hình 3.9 Cách bảo quản lạnh đông rau quả

TRANG 15


KỸ THUẬT LẠNH THỰC PHẨM

NHÓM 3

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Kỹ thuật lạnh thực phẩm – Biên soạn: TS. Nguyễn Xuân Phương – Nhà xuất
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

bản Khoa Học & Kỹ Thuật.
http://saythanghoa.asia/co-so-khoa-hoc/37-co-so-khoa-hoc/1774-lanh-dongthuc-pham
http://thuvienso.uneti.edu.vn/doc/giao-trinh-ky-thuat-lanh-va-lanh-dong-thucpham-dh-nong-nghiep-i-ha-noi-418731.html
http://codienlanhnambac.com/lap-dat-kho-lanh-bao-quan-nong-san-rau-cu-quatai-bac-giang/
http://kingmeat.vn/pho-mai-de-cat-lat-dong-lanh-soignon-iqf-unripened-goatcheese-slices-goi-500gr-1-1-70327861.html
http://www.sunion.vn/Tin-tuc/Cong-nghiep-lanh/Kho-lanh-trong-bao-quanthuc-pham.html
http://baobiankhanh.vn/san-pham/1100/ga-dong-lanh.html
https://csfood.vn/cuahang/thuc-pham-che-bien/rau-hon-hop-sg-food-goi-500g/
https://www.youtube.com/watch?
v=y7L5vxBNIZg&feature=share&ab_channel=C%C3%B4ngTyTNHHC
%C3%B4ngNgh%E1%BB%87QQCVi%E1%BB%87tNam

TRANG 16



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×