Tải bản đầy đủ

Phát triển du lịch ba vì

MỤC LỤC
MỤC LỤC.....................................................................................................................................................1
CHƯƠNG 1..................................................................................................................................................9
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH...........................................................................................................9
1.1. Những vấn đề chung.......................................................................................................................9
1.1.1. Khái niệm du lịch......................................................................................................................9
1.1.2. Vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội............................................................11
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch địa phương............................................12
1.2. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương tác động đến phát triển du lịch Ba
Vì...........................................................................................................................................................21
1.2.1. Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn............21
1.2.2. Nghị quyết số 06-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển du lịch Thủ đô giai đoạn 2016
- 2020 và những năm tiếp theo.......................................................................................................22
1.2.3. Nghị quyết 09-NQ/HU của Huyện ủy Ba Vì về "Phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì
giai đoạn 2011-2015 và những năm tiếp theo"..............................................................................23
1.3. Kinh nghiệm phát triển du lịch ở một số địa phương..................................................................23
1.3.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch của Sa Pa - Lào Cai...............................................................23
1.3.2. Kinh nghiệm phát triển du lịch của Mèo Vạc - Hà Giang......................................................27
...................................................................................................................................................................30
CHƯƠNG 2................................................................................................................................................30
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI....................................................................................................30

HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI.........................................................................................................30
2.1. Tổng quan về du lịch Ba Vì............................................................................................................30
2.2. Thực trạng phát triển du lịch huyện Ba Vì giai đoạn 2011 - 2016...............................................32
2.2.1. Về khai thác phát triển tiềm năng du lịch huyện Ba Vì.........................................................32
2.2.2. Về hoạt động kinh doanh du lịch tại Ba Vì............................................................................47
2.2.3. Vai trò của chính quyền trong phát triển du lịch Ba Vì.........................................................60
2.3. Đánh giá chung..............................................................................................................................61
2.3.1. Những kết quả đạt được........................................................................................................61

1


2.3.2. Những tồn tại, hạn chế:.........................................................................................................63
2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.............................................................................65
CHƯƠNG 3................................................................................................................................................66
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH...........................................................................66
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI................................................................................66
3.1. Quan điểm, định hướng phát triển du lịch huyện Ba Vì..............................................................66
3.1.1. Phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.................................................................66
3.1.2. Phát triển du lịch theo hướng bền vững, thân thiện............................................................67
3.1.3. Phát triển du lịch gắn với xu thế hội nhập............................................................................68
3.1.4. Phát triển du lịch chất lượng cao, đa dạng, hấp dẫn, chuyên nghiệp..................................68
3.2. Giải pháp phát triển du lịch Ba Vì.................................................................................................69
3.2.1. Nhóm giải pháp về quy hoạch...............................................................................................69
3.2.2. Nhóm giải pháp phát triển thị trường và sản phẩm.............................................................70
3.2.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch.............................................74
3.2.4. Nhóm giải pháp marketing....................................................................................................76
3.2.5. Nhóm giải pháp về tổ chức quản lý.......................................................................................77
3.2.6. Nhóm giải pháp phát triển kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật...................................78
3.2.7. Nhóm giải pháp bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch....................................................81
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN............................................................................................................82
* Một số kiến nghị................................................................................................................................82
1. Đối với Chính phủ và các cơ quan Trung ương............................................................................82
2. Đối với UBND thành phố Hà Nội..................................................................................................83
3. Đối với UBND huyện Ba Vì...........................................................................................................83
* Kết luận..............................................................................................................................................83
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................................................................84

DANH MỤC BẢNG BIỂU
MỤC LỤC.....................................................................................................................................................1


CHƯƠNG 1..................................................................................................................................................9

2


CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH...........................................................................................................9
1.1. Những vấn đề chung.......................................................................................................................9
1.1.1. Khái niệm du lịch......................................................................................................................9
1.1.2. Vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội............................................................11
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch địa phương............................................12
1.2. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương tác động đến phát triển du lịch Ba
Vì...........................................................................................................................................................21
1.2.1. Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn............21
1.2.2. Nghị quyết số 06-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển du lịch Thủ đô giai đoạn 2016
- 2020 và những năm tiếp theo.......................................................................................................22
1.2.3. Nghị quyết 09-NQ/HU của Huyện ủy Ba Vì về "Phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì
giai đoạn 2011-2015 và những năm tiếp theo"..............................................................................23
1.3. Kinh nghiệm phát triển du lịch ở một số địa phương..................................................................23
1.3.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch của Sa Pa - Lào Cai...............................................................23
1.3.2. Kinh nghiệm phát triển du lịch của Mèo Vạc - Hà Giang......................................................27
...................................................................................................................................................................30
CHƯƠNG 2................................................................................................................................................30
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI....................................................................................................30
HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI.........................................................................................................30
2.1. Tổng quan về du lịch Ba Vì............................................................................................................30
2.2. Thực trạng phát triển du lịch huyện Ba Vì giai đoạn 2011 - 2016...............................................32
2.2.1. Về khai thác phát triển tiềm năng du lịch huyện Ba Vì.........................................................32

Biểu 2.2: Đánh giá về tài nguyên du lịch của Ba Vì...........................................35
Bảng 2.2: Số phòng nghỉ tại các khu du lịch (thống kê 2011 – 2016)................38
Biểu 2.3: Mức độ hài lòng về tiện nghi các cơ sở vật chất.................................40
Bảng 2.4: Số liệu lao động thường xuyên ngành du lịch tại Ba Vì....................40
Bảng 2.5: Số liệu trình độ lao động du lịch tại Ba V..........................................41
Biểu 2.6: Đánh giá của du khách đối với sự phục vụ của nhân viên..................42
Biểu 2.7: Đánh giá của du khách về vệ sinh môi trường....................................44
3


Biểu 2.8: Thống kê sự tiếp cận thông tin du lịch Ba Vì......................................46
2.2.2. Về hoạt động kinh doanh du lịch tại Ba Vì............................................................................47

Biểu 2.9: Đánh giá của du khách về dịch vụ ăn uống.........................................48
Biểu 2.10: Đánh giá của du khách về chất lượng dịch vụ vui chơi giải trí.........50
Bảng 2.11: Sự gia tăng lượng khách du lịch tới Ba Vì giai đoạn từ 2011 - 2016
............................................................................................................................52
Biểu 2.12: Sự gia tăng lượng khách du lịch nội địa tới Ba Vì giai đoạn từ 20112016....................................................................................................................52
Biểu 2.13: Thị trường khách du lịch nội địa tới Ba Vì.......................................53
Biểu 2.15: Mục đích chuyến đi của du khách.....................................................55
Biểu 2.16: Phân loại các nhóm khách du lịch.....................................................56
Biểu 2.17: Thời gian chuyến đi của du khách.....................................................57
Bảng 2.18: Kết quả kinh doanh của các đơn vị du lịch ở Ba Vì năm 2015-2016
............................................................................................................................57
Biểu 2.19: Mức độ hài lòng về chuyến du lịch...................................................59
Biểu 2.20: Khả năng quay trở lại Ba Vì của khách du lịch.................................59
2.2.3. Vai trò của chính quyền trong phát triển du lịch Ba Vì.........................................................60

Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý du lịch Ba Vì.....................................................60
2.3. Đánh giá chung..............................................................................................................................61
2.3.1. Những kết quả đạt được........................................................................................................61
2.3.2. Những tồn tại, hạn chế:.........................................................................................................63
2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.............................................................................65
CHƯƠNG 3................................................................................................................................................66
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH...........................................................................66
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI................................................................................66
3.1. Quan điểm, định hướng phát triển du lịch huyện Ba Vì..............................................................66
3.1.1. Phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.................................................................66
3.1.2. Phát triển du lịch theo hướng bền vững, thân thiện............................................................67
3.1.3. Phát triển du lịch gắn với xu thế hội nhập............................................................................68

4


3.1.4. Phát triển du lịch chất lượng cao, đa dạng, hấp dẫn, chuyên nghiệp..................................68
3.2. Giải pháp phát triển du lịch Ba Vì.................................................................................................69
3.2.1. Nhóm giải pháp về quy hoạch...............................................................................................69
3.2.2. Nhóm giải pháp phát triển thị trường và sản phẩm.............................................................70
3.2.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch.............................................74
3.2.4. Nhóm giải pháp marketing....................................................................................................76
3.2.5. Nhóm giải pháp về tổ chức quản lý.......................................................................................77
3.2.6. Nhóm giải pháp phát triển kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật...................................78
3.2.7. Nhóm giải pháp bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch....................................................81
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN............................................................................................................82
* Một số kiến nghị................................................................................................................................82
1. Đối với Chính phủ và các cơ quan Trung ương............................................................................82
2. Đối với UBND thành phố Hà Nội..................................................................................................83
3. Đối với UBND huyện Ba Vì...........................................................................................................83
* Kết luận..............................................................................................................................................83
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................................................................84

MỞ ĐẦU
1. Lý do nghiên cứu đề tài
Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, ngày càng có vị trí quan trọng
đối với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường; du
lịch góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế; mang lại nguồn thu ngân sách;
thu hút vốn đầu tư và xuất khẩu hàng hóa tại chỗ; góp phần thực hiện chính sách
5


xóa đói giảm nghèo, tạo ra nhiều việc làm và có thu nhập thường xuyên cho
người lao động; làm thay đổi diện mạo và cải thiện điều kiện dân sinh; thúc đẩy,
bảo tồn và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;
góp phần quan trọng đối với bảo tồn, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cộng
đồng đối với công tác gìn giữ và bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội là một nơi giàu tiềm năng du lịch, với
hệ thống các giá trị tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú. Trước hết là sự
đa dạng sinh học với Vườn Quốc gia Ba Vì, nơi tập trung hàng trăm loài động
thực vật quý hiếm; Hồ Suối Hai với diện tích hơn 1.000 ha cùng một quần thể
sinh thái khá đa dạng; với những khu du lịch nghỉ mát nổi tiếng, như: Khu du
lịch Ao Vua, Khu du lịch Khoang Xanh – Suối Tiên, Khu du lịch Đầm Long…
Đây còn là khu vực có nền văn hóa truyền thống lâu đời, nhiều giá trị tài nguyên
du lịch, nhân văn như Đình Tây Đằng, Đình Chu Quyến, Khu di tích K9 Đá
Chông,… với truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, những nét văn hóa độc đáo
của các dân tộc cùng các giá trị tài nguyên đó đã tạo ra sức hấp dẫn riêng của Ba
Vì đối với du khách.
Tuy nhiên, trong thời gian qua, hoạt động du lịch tại Ba Vì, mặc dù đã
có những bước phát triển, nhưng việc khai thác chưa hiệu quả và chưa thật
tương xứng với tiềm năng. Thực trạng đó đặt ra câu hỏi, nguyên nhân của tình
trạng trên là gì và cần phải có những biện pháp gì nhằm thúc đẩy du lịch huyện
Ba Vì phát triển trong thời gian tới? Đó chính là lý do thúc đẩy chúng tôi thực
hiện nghiên cứu đề tài: “Phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì, thành
phố Hà Nội”.
2. Mục tiêu của đề tài
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về du lịch.
- Đánh giá thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì thời gian qua.
- Đề xuất giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì thời gian tới.
- Kết quả nghiên cứu dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác giảng
dạy của khoa Lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc chuyên môn
Kinh tế.
3. Phạm vi nghiên cứu
6


Đề tài tập trung nghiên cứu, khảo sát, đánh giá quá trình phát triển du lịch
trên địa bàn huyện Ba Vì, giai đoạn 2011 - 2016
4. Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài
Huyện Ba Vì là một nơi giàu tài nguyên du lịch. Vì vậy, trong những năm
qua, việc nghiên cứu du lịch huyện Ba Vì đã trở thành một đề tài quen thuộc của
nhiều nhà khoa học, nhiều tổ chức nghiên cứu nhằm mục đích đưa ra các giải
pháp phát triển du lịch tại huyện Ba Vì.
Năm 2005, tác giả Đinh Trung Kiên và các cộng sự, đã đi sâu nghiên cứu
về tiềm năng và định hướng phát triển du lịch cuối tuần ở vùng du lịch (lựa
chọn điển hình là địa bàn tỉnh Hà Tây trước đây trong đó có khu vực nghiên cứu
là huyện Ba Vì và tỉnh Bắc Ninh) cho thị trường khách du lịch Hà Nội. Trong
cuốn sách này, tác giả đã chỉ ra rằng Hà Tây (cũ) hội tụ nhiều điều kiện phù hợp
và hấp dẫn là điểm du lịch cuối tuần lý tưởng của người dân Hà Nội và khách
quốc tế lưu trú trên địa bàn. Nơi đây có nguồn tài nguyên du lịch khá đa dạng
như các khu du lịch Thác Đa, Ao Vua, Khoang Xanh, Suối Mơ… Để khai thác
tốt hơn tiềm năng du lịch, cần phải tính tới định hướng phát triển sao cho Hà
Nội phải là thị trường khách hàng chính.
Nghiên cứu về các loại hình du lịch ở địa bàn Ba Vì, tác giả Lê Hải đã có
bài đăng trên tạp chí Du lịch Việt Nam về "Định hướng phát triển du lịch sinh
thái tại Vườn Quốc gia Ba Vì" - công trình khoa học đưa ra định hướng nhằm
phát triển du lịch sinh thái tại vườn quốc gia Ba Vì thuộc huyện Ba Vì.
Năm 2011, nhóm tác giả PGS.TS. Nguyễn Tá Nhí (chủ biên), PGS.TS.
Đinh Khắc Thuân, PGS.TS. Nguyễn Duy Mền, TS. Nguyễn Đức Nhuệ, ThS. Đỗ
Thị Bích Tuyển, CN. Nguyễn Thị Liên (đồng tác giả) hoàn thành đề tài "Địa
Chí Hà Tây (cũ)". Công trình nghiên cứu về tất cả vấn đề liên quan tới tự nhiên,
văn hóa, kinh tế, xã hội huyện Ba Vì. Trong đó công trình đã chỉ ra điều kiện,
thực trạng ngành du lịch Ba Vì trong những năm cuối thập niên thứ nhất của thế
kỷ XXI và đưa ra một số giải pháp phát triển du lịch của huyện trong tương lai.
Luận văn tốt nghiệp cử nhân Văn hóa du lịch: "Tìm hiểu loại hình du lịch
7


nông nghiệp tại Trang trại Đồng Quê – Ba Vì – Hà Nội" - 2011 của tác giả Đặng
Thị Thảo phản ánh thực trạng, đề xuất các giải pháp nhằm phát triển du lịch
nông nghiệp tại Trang trại Đồng Quê Ba Vì.
Năm 2012, nhóm tác giả Trần Hoàng Tâm, Tống Thị Ngà, Nguyễn Thị
Bích Hạnh với công trình nghiên cứu - Bước đầu nghiên cứu phát triển du lịch
sinh thái tại Vườn Quốc Gia Ba Vì, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
Tác giả Hoàng Văn Ngọc – Khoa Du lịch – Trường Đại học Duy Tân cũng
đã nghiên cứu đề tài – Phát triển loại hình du lịch sinh thái tại khu du lịch Ba
Vì giai đoạn 2010 – 2020. Là đề tài nghiên cứu bao trùm toàn bộ các điểm du
lịch tại huyện Ba Vì nhằm đưa ra giải pháp phát triển du lịch sinh thái tại huyện,
hướng nghiên cứu mới phù hợp với tiềm năng phát triển của điểm đến nhằm đáp
ứng nhu cầu của du khách khi tới Ba Vì.
Tác giả Lê Đình Thành trong luận văn thạc sỹ du lịch: “Nghiên cứu phát
triển du lịch nghỉ dưỡng huyện Ba Vì – Hà Nội” -2016 cũng đã đưa ra những
nghiên cứu khá tổng quát về thực trạng và giải pháp nhằm phát triển du lịch
nghỉ dưỡng tại Ba Vì.
Công trình nghiên cứu ngành lâm nghiệp của Ths. Bùi Thị Minh Nguyệt
"Giải pháp phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Vườn Quốc gia Ba Vì" đăng
trên tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp số 1 -2012 trình bày kết quả
đánh giá thực trạng hoạt động du lịch sinh thái, trên cơ sở đó đề xuất một số giải
pháp nhằm phát triển bền vững du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia trên 3 khía
cạnh bền vững về kinh tế, bền vững về môi trường và bền vững về xã hội.
Ngoài ra, trong định hướng phát triển du lịch, quy hoạch phát triển du
lịch thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng 2030 cũng đã đề cập tới việc
phát triển các loại hình du lịch ở huyện Ba Vì. Trong quy hoạch phát triển du
lịch theo không gian lãnh thổ, cụm du lịch Sơn Tây – Ba Vì được xác định với
các sản phẩm du lịch chủ yếu sau: Du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch
văn hóa tâm linh núi Ba Vì, du lịch làng văn hóa Việt Cổ Đường Lâm - Đền Và,
du lịch vui chơi giải trí, du lịch thể thao cao cấp, du lịch nông nghiệp…
8


Có thể nói, có rất nhiều các công trình nghiên cứu, báo cáo tổng kết và
những bài báo đánh giá về du lịch Ba Vì, nhưng chủ yếu tập trung vào phân tích
tiềm năng, lợi thế trong phát triển du lịch hoặc nghiên cứu phát triển các sản
phẩm du lịch riêng biệt, chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề này một cách
toàn diện, đầy đủ cả về lý luận và thực tiễn. Vì vậy, việc nghiên cứu, đề xuất
giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì trong thời gian tới vẫn là
một vấn đề cần thiết.
5. Kết cấu đề tài
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, đề tài được kết cấu 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận chung về du lịch
Chương 2. Thực trạng phát triển du lịch tại huyện Ba Vì - thành phố Hà
Nội
Chương 3. Phương hướng và giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn
huyện Ba Vì - thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH
1.1. Những vấn đề chung
1.1.1. Khái niệm du lịch
Trong đời sống hiện đại ngày nay, du lịch đã trở thành một xu hướng
mang tính kinh tế - xã hội hội phổ biến, nó đã nhanh chóng trở thành ngành kinh
tế mũi nhọn của nhiều quốc gia trên thế giới. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng
lấy chỉ tiêu đi du lịch của dân cư để đánh giá chất lượng cuộc sống. Do đó, thuật
ngữ "du lịch" đã trở nên rất thông dụng.
9


Du lịch ban đầu là hiện tượng con người tạm thời rời xa nơi cư trú thường
xuyên của mình để khởi hành tới những nơi khác nhằm mục đích tìm hiểu,
khám phá thế giới xung quanh,… Cùng với sự phát triển của giao thông, du lịch
trở nên dễ dàng, thông suốt hơn và dần trở thành một hoạt động thường xuyên
của con người. Với du lịch ngày càng phổ biến và phát triển, các hoạt động kinh
doanh phục vụ mục đích du lịch của con người như môi giới, hướng dẫn du lịch,
… bắt đầu xuất hiện và dần trở nên phong phú, đa dạng. Như vậy, du lịch đã trở
thành một hiện tượng kinh tế, xã hội với sự tham gia của nhiều thành phần trong
xã hội.
Theo Michael Coltman, nhà kinh tế học người Mỹ, chuyên gia nghiên
cứu về du lịch: "Du lịch là sự kết hợp và tương tác của 4 nhóm nhân tố trong
quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ du lịch,
cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch". Do đó, du lịch có thể được
hiểu dưới 4 góc độ khác nhau.
Dưới góc độ cuả du khách hay người đi du lịch, thuật ngữ "du lịch" được
hiểu như trong Luật Du lịch Việt Nam sửa đổi 2017 (được Quốc hội nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 19/6/2017 - sau đây gọi tắt là
Luật Du lịch 2017): "Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của
con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm
liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám
phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác." (Điều 3)"
Dưới góc độ những nhà kinh doanh, cung ứng dịch vụ du lịch: "Du lịch
là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch,
sản xuất trao đổi hàng hóa và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng
các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu và nhu cầu
khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị,
xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp"
Đối với người dân sở tại, du lịch chính là hiện tượng mà vùng đất mình
cư trú đón tiếp những người ngoài địa phương, vừa là cơ hội cho sự giao lưu,
tìm hiểu nền văn hóa lẫn nhau, vừa tạo cơ hội kinh doanh và việc làm phục vụ
du khách. Du lịch một mặt giúp tăng thu nhập, mặt khác có những tác động về
môi trường, an ninh trật tự,… đến đời sống của cư dân địa phương.
10


Dưới góc độ của chính quyền địa phương, du lịch là một hiện tượng phức
tạp do có sự gia nhập tạm thời của người ngoài vào địa phương mình. Chính vì
thế, chính quyền địa phương phải xem du lịch là tổng hợp các hoạt động từ việc
tạo lập, tổ chức các điều kiện hành chính, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật
cho đến quản lý các hoạt động kinh doanh du lịch tại địa phương nhằm tạo điều
kiện tốt nhất cho hành trình và quãng thời gian lưu trú của du khách, đồng thời
tối ưu hóa lợi ích đạt được cho địa phương như tăng thu ngân sách, đẩy mạnh
cán cân thanh toán, nâng cao mức sống của người dân,…
(Dẫn theo Giáo trình Kinh tế Du lịch của Trường Đại học Kinh tế Quốc
dân, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội, Hà Nội, 2006)
Như vậy, tùy góc độ nghiên cứu khác nhau, cách tiếp cận khác nhau mà
người ta có những định nghĩa về du lịch khác nhau. Và dưới góc độ nghiên cứu
du lịch nhằm đưa ra một số giải pháp cơ bản phát triển du lịch địa phương, có
thể định nghĩa như sau về du lịch:
"Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội với sự tham gia, tương tác giữa
khách du lịch, người kinh doanh dịch vụ du lịch, dân cư sở tại và chính quyền
nơi đón khách du lịch. Thông qua du lịch, du khách mong muốn thỏa mãn
những nhu cầu về vật chất và tinh thần cuả mình ở ngoài nơi mình thường
xuyên cư trú; người kinh doanh dịch vụ du lịch có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận; cư
dân địa phương có dịp quảng bá văn hóa, tìm kiếm công ăn việc làm; chính
quyền địa phương với vai trò quản lý và tạo điều kiện cho du lịch phát triển
nhằm hướng tới mục tiêu tối ưu hóa lợi ích cho địa phương"
1.1.2. Vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội
Xét về phương diện kinh tế, đối với những địa phương có tiềm năng du
lịch, việc thúc đẩy du lịch phát triển sẽ góp phần tăng thu nhập địa phương, đẩy
mạnh sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu lao động… Như vậy, du lịch
được coi là cơ sở quan trọng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế, và đây cũng
chính là nguồn thu ngoại tệ lớn của nhiều quốc gia trên thế giới.
Du lịch còn là ngành kinh tế tổng hợp, nói cách khác, du lịch là ngành
dịch vụ mà sản phẩm của nó dựa trên và bao hàm các sản phẩm chất lượng của
nhiều ngành kinh tế khác như giao thông vận tải, tài chính, ngân hàng, xây
dựng… Chính vì vậy, phát triển du lịch còn có vai trò thúc đẩy các ngành kinh
tế khác phát triển.
11


Du lịch phát triển sẽ góp phần giải quyết vấn đề công ăn, việc làm cho
một lượng lớn lao động, mang lại lợi ích cho chính bản thân họ và cộng đồng,
giúp họ ngày càng nâng cao mức sống cả về vật chất lẫn tinh thần.
Do đó, du lịch còn là "công cụ" giúp làm giảm tình trạng đói nghèo. Hoạt
động du lịch diễn ra ở những vùng địa lý khác nhau của một quốc gia (có thể ở
vùng núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biển hay các đô thị nhộn nhịp…) nên nó trở
thành một "công cụ" tác động tới tình trạng đói nghèo vô cùng quan trọng, đặc
biệt là khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Thông qua du lịch, các kỹ năng làm việc chuyên nghiệp và văn minh sẽ
có ảnh hưởng và lan tỏa làm thay đổi về kỹ năng đối với người địa phương đặc
biệt là khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Du lịch không chỉ góp phần phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường mà còn giảm thiểu được tình trạng di
cư về các khu đô thị vốn đã quá tải.
Về phương diện văn hóa - xã hội, phát triển du lịch cũng góp phần khôi
phục và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc. Nhu cầu nâng cao nhận
thức văn hóa trong chuyến đi của du khách thúc đẩy nhà cung ứng chú ý đến
việc khôi phục và duy trì các di tích, các lễ hội, các làng nghề thủ công truyền
thống…
Hoạt động du lịch sẽ góp phần bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân
tộc tốt đẹp bởi việc làm đó là một phần tài nguyên du lịch quan trọng, tạo nên
sự hấp dẫn của du lịch địa phương khi mà ngày nay, nhu cầu về du lịch văn hóa,
du lịch nhân văn, du lịch trở về cội nguồn đang trở thành những xu hướng lớn.
Hoạt động du lịch phát triển còn góp phần giáo dục con người về tình yêu
thiên nhiên, biết quý trọng những giá trị truyền thống. Qua đó, mỗi cá nhân có
dip thể hiện lòng tự hào dân tộc, tình yêu đất nước, con người và môi trường
xung quanh. Đây cũng là yếu tố giúp con người hướng tới bảo vệ môi trường
sinh thái, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, bảo tồn và phát huy truyền thống quý
giá, tốt đẹp của dân tộc...
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch địa phương
Du lịch là một ngành kinh tế nhạy cảm, chịu tác động và chi phối bởi rất
nhiều ngành khác, từ điều kiện tự nhiên, khí hậu, môi trường, dịch bệnh đến
kinh tế - xã hội, chính trị và chính sách, pháp luật của quốc gia và địa phương.
12


Để đưa ra những phương hướng và chiến lược đúng đắn nhằm đưa du lịch trở
thành một ngành kinh tế mũi nhọn thì phải hiểu và phân tích được những nhân
tố tác động đến sự phát triển của du lịch. Ở đây, xin nêu ra một số nhân tố chính
liên quan đến cung ứng dịch vụ du lịch nhằm thu hút khách du lịch như:


Nhóm nhân tố về tài nguyên, con người và văn hóa cho du lịch



Nguồn nhân lực cho du lịch
Du lịch là hoạt động có sự tương tác giữa khách du lịch và người dân địa

phương mà trong đó nguồn nhân lực địa phương làm việc trong ngành du lịch
chính là đại diện quan trọng. Lực lượng lao động du lịch được đào tạo bài bản,
làm việc chuyên nghiệp và đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch sẽ góp phần
đem lại cho du khách sự hài lòng và hoạt động thu hút khách du lịch sẽ ngày
càng hiệu quả. Có nhiều chỉ tiêu được sử dụng để đánh giá nguồn nhân lực cho
du lịch của một địa phương, tuy nhiên ở đây chỉ nhấn mạnh đến số lượng lao
động hoạt động trong ngành du lịch đã qua đào tạo để nghiên cứu.


Tài nguyên du lịch
Tài nguyên du lịch là một trong những yếu tố cơ bản nhất để tạo nên

vùng du lịch. Nói cách khác, nó quy định đến tính chất của loại hình du lịch
cũng như sự đa dạng của loại hình du lịch tại một vùng, một quốc gia. Quy mô
hoạt động du lịch của một vùng, một quốc gia được xác định trên cơ sở khối
lượng tài nguyên du lịch, đồng thời, nó quy định tính mùa, tính nhịp điệu của
dòng khách du lịch.
Du lịch là ngành kinh tế có định hướng tài nguyên rõ rệt. Tài nguyên du
lịch được coi là mục đích đi du lịch của du khách; là nguồn lực quan trọng nhất
quyết định sự phát triển ngành du lịch.
Theo Luật Du lịch Việt Nam (2017), tại khoản 4, Điều 3, chương I nêu:
"Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn
hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu du lịch, điểm du lịch, nhằm
đáp ứng nhu cầu du lịch. Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch tự
nhiên và tài nguyên du lịch văn hóa".
Như vậy, cần hiểu:

13


- Tài nguyên du lịch là tiền đề để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch
càng phong phú đặc sắc, có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn đối
với du khách và hiệu quả kinh doanh du lịch cao.
- Tài nguyên du lịch là một phạm trù lịch sử, việc khai thác phụ thuộc vào
điều kiện kinh tế - xã hội, khoa học, chính trị nên ngày càng được mở rộng. Do
vậy, tài nguyên du lịch bao gồm cả tài nguyên đã, đang khai thác và tài nguyên
du lịch chưa được khai thác.
Vậy, tài nguyên du lịch là những thành phần tự nhiên, những tính chất của
tự nhiên, truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, cùng các
công trình kiến trúc do con người sáng tạo ra có thể sử dụng vào mục đích du
lịch.
Tài nguyên du lịch có thể phân thành 2 nhóm:
* Tài nguyên du lịch tự nhiên
Theo khoản 1, điều 15, mục 1, chương III, Luật Du lịch Việt Nam (2017):
"Tài nguyên du lịch tự nhiên bao gồm cảnh quan thiên nhiên, các yếu tố địa
chất, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái và các yếu tố tự nhiên khác có
thể được sử dụng cho mục đích du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch tự nhiên bao gồm:
- Địa hình
- Khí hậu
- Nguồn nước
- Sinh vật
- Các thành phần tự nhiên
- Các cảnh quan du lịch tự nhiên
- Các di sản thiên nhiên thế giới.
Các loại tài nguyên du lịch tự nhiên không tồn tài độc lập mà luôn tồn tại,
phát triển trong cùng một không gian lãnh thổ nhất định, có mối quan hệ qua lại
tương hỗ chặt chẽ và theo những quy luật của tự nhiên.
Các tài nguyên tự nhiên luôn gắn liền với các điều kiện tự nhiên cũng như
các điều kiện văn hóa, kinh tế - xã hội và cũng thường được phân bố gần các tài
nguyên du lịch văn hóa.
* Tài nguyên du lịch văn hóa
14


Theo khoản 2, điều 15, mục 1, chương III, Luật Du lịch Việt Nam (2017):
"Tài nguyên du lịch văn hóa bao gồm di tích lịch sử - văn hóa, di tích cách
mạng, khảo cổ, kiến trúc; giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội, văn nghệ dân gian
và các giá trị văn hóa khác; công trình lao động sáng tạo của con người có
thể được sử dụng cho mục đích du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch văn hóa bao gồm


Tài nguyên du lịch văn hóa vật thể

- Các di sản văn hóa thế giới
- Các di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và địa phương:
+ Các di tích khảo cổ học
+ Các di tích lịch sử văn hóa, di tích cách mạng
+ Các di tích kiến trúc nghệ thuật
- Các công trình đương đại
- Các vật kỷ niệm và vật cổ


Tài nguyên du lịch văn hóa phi vật thể

- Các di sản văn hóa truyền miệng và phi vật thể của nhân loại
- Các giá trị văn hóa phi vật thể cấp quốc gia và địa phương, bao gồm:
+ Các lễ hội
+ Nghề và làng nghề thủ công truyền thống
+ Nghệ thuật ẩm thực
+ Các đối tượng gắn với dân tộc học
+ Các đối tượng văn hóa thể thao hay hiện đại có tính sự kiện
+ Các giá trị thơ ca, văn học
Sức hấp dẫn của vùng du lịch phụ thuộc nhiều vào tài nguyên du lịch.
Ngoài ra, với số lượng tài nguyên vốn có, chất lượng và mức độ kết hợp các loại
tài nguyên du lịch trên lãnh thổ cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc
hình thành và phát triển du lịch của một vùng hay một quốc gia. Một lãnh thổ
nào đó có nhiều loại tài nguyên du lịch có chất lượng cao, có sức hấp dẫn và
mức độ kết hợp các tài nguyên càng phong phú thì càng có sức hút lớn đối với
du khách.
Ngoài ra, để khai thác tài nguyên du lịch, người ta cũng xây dựng các
điểm du lịch, các khu du lịch hay các tuyến du lịch nhằm tạo nên sự hấp dẫn của
điểm đến. Theo Luật Du lịch 2017, các khái niệm được hiểu như sau:
15


- Điểm du lịch: là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu
tham quan của khách du lịch.
- Khu du lịch: là nơi có tài nguyên du lịch hấp dãn với ưu thế về tài
nguyên du lịch tự nhiên, được quy hoạch, đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu
cầu đa dạng của khách du lịch, đem lại hiệu quả về kinh tế - xã hội và môi
trường.
- Tuyến du lịch: là lộ trình liên kết các khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở
cung cấp dịch vụ du lịch, gắn với các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt,
đường thuỷ, đường hàng không.
• Các sản phẩm du lịch
Việc kết hợp sự đa dạng về tài nguyên du lịch cũng tạo nên các sản phẩm
du lịch khác nhau. Các sản phẩm du lịch càng độc đáo, đặc trưng thì càng có
sức hấp dẫn với khách du lịch. Có nhiều cách phân loại các sản phẩm du lịch:
- Phân chia theo tài nguyên du lịch:
+ Du lịch thiên nhiên
+ Du lịch văn hóa
- Phân chia theo mục đích chuyến đi:
+ Du lịch tham quan
+ Du lịch giải trí
+ Du lịch nghỉ dưỡng
+ Du lịch khám phá
+ Du lịch thể thao
+ Du lịch lễ hội
+ Du lịch tôn giáo
+ Du lịch nghiên cứu (học tập)
+ Du lịch hội nghị, hội thảo
+ Du lịch chữa bệnh
+ Du lịch thăm thân
+ Du lịch kinh doanh
- Phân loại theo đặc điểm địa lý :
+ Du lịch biển
+ Du lịch núi
+ Du lịch đô thị
16


+ Du lịch thôn quê
- Phân loại theo độ dài chuyến đi :
+ Du lich dài ngày
+ Du lịch ngắn ngày
- Phân loại theo phương thức hợp đồng
+ Du lịch trọn gói
+ Du lịch từng phần

Thường các sản phẩm du lịch được xem dưới cách phân chia theo mục
đích du lịch. Mục đích du lịch cũng đan xen trong các sản phẩm du lịch, việc
kết hợp các mục đích phù hợp với điều kiện và đặc trưng của từng tuyến du lịch
cũng tạo ra sức hấp dẫn đối với các điểm du lịch, các khu du lịch…


Nhóm các nhân tố về môi trường kinh doanh và cơ sở hạ tầng cho du

lịch
Đó là toàn bộ hệ thống giao thông, thông tin viễn thông, hệ thống cấp
thoát nước, mạng lưới điện…


Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải
Sự phát triển của giao thông vận tải là một trong những điều kiện tiên

quyết cho sự lớn mạnh của hoạt động du lịch một địa phương. Một điểm đến dù
hấp dẫn đến mấy nhưng nếu khó khăn và không an toàn trong việc di chuyển thì
cũng khó thu hút được nhiều khách du lịch.
Giao thông phát triển, mạng lưới giao thông hoàn thiện, giảm thời gian,
chi phí và thuận tiện, an toàn đi lại, tăng thời gian nghỉ ngơi góp phần quan
trọng giúp du lịch địa phương phát triển với tốc độ nhanh.


Cơ sở hạ tầng viễn thông
Viễn thông góp phần nối liền hoạt động liên lạc giữa nhiều vùng miền,

nhiều quốc gia với nhau. Đây cũng là nhân tố giúp cho hoạt động thu hút khách
du lịch trong nước và quốc tế trở nên hiệu quả. Hiện nay, số lượng người sử
dụng thiết bị cầm tay thông minh kết nối internet rất lớn và đang là cơ hội đẩy
mạnh việc quảng bá và giao thương trực tuyến cho phát triển du lịch.
Công nghệ thông tin giúp quảng bá hình ảnh về đất nước, con người, về
các dịch vụ du lịch đến các các đối tượng khách hàng tiềm năng cả trong nước
và quốc tế, nhất là sự liên thông mang tính toàn cầu trên Internet hiện nay đã
17


giải quyết nhiều khó khăn tồn tại đối với doanh nghiệp trong hoạt động kinh
doanh và tìm kiếm thị trường. Tất cả các doanh nghiệp hoạt động du lịch, kể cả
các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa đủ lực để vươn lên tiếp cận với thị trường và
các hoạt động quảng bá quy mô và tốn kém... đều có cơ hội phát triển.
Việc các doanh nghiệp hoạt động du lịch sử dụng thành thạo công nghệ
thông tin kết nối internet, ứng dụng những phần mềm chuyên dụng như quản trị
văn phòng, tài chính, mua bán tour, thông tin điểm đến... hướng các hoạt động
du lịch trở nên chuyên nghiệp, bài bản hơn, giúp doanh nghiệp du lịch quản trị
tốt hơn, có kế hoạch hơn nhờ các dịch vụ được đặt hàng từ xa.


Cơ sở hạ tầng du lịch
Đại diện tiêu biểu của cơ sở hạ tầng du lịch của một địa phương là sự

hiện diện của các cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch. Cơ sở hạ tầng du lịch
càng tốt chứng tỏ sức chứa khách du lịch của địa phương đó càng cao. Sự phát
triển của nhân tố này tạo điều kiện cho sự tăng lên về mặt hiệu quả của hoạt
động thu hút khách du lịch quốc tế của địa phương đó.
Để đánh giá chỉ tiêu này, ở đây sẽ căn cứ vào tổng số phòng và tiêu chuẩn
xếp hạng trong các cơ sở lưu trú du lịch của địa phương.


Giá cả
Giá cả là một nhân tố được sử dụng thường xuyên nhất trong các nghiên

cứu dự đoán về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đi du lịch của con người.
Giá cả ở đây chính là giá cả hàng hóa và dịch vụ ở địa phương đón khách du
lịch. Khách đi du lịch thường không tránh khỏi việc phải mua sắm, chi tiêu cho
các hoạt động của mình trong chuyến đi. Khi giá cả một điểm đến du lịch mà
tăng cao thì cầu du lịch tại điểm đó sẽ giảm xuống và ngược lại.
Do đó, giá cả được coi là một công cụ khá hữu hiệu thu hút khách du lịch
mùa thấp điểm. Sự giảm giá, thực hiện giá ưu đãi được tổ chức liên kết từ các
công ty lữ hành với các công ty vận chuyển, khách sạn, nhà hàng… tạo ra các
gói tour du lịch giá rẻ đang là xu hướng marketing trong du lịch hiện đại. Việc
thu hút được khách đến điểm du lịch mùa thấp điểm không những tránh được
lãng phí về cơ sở vật chất kỹ thuật mà lao động được duy trì thường xuyên sẽ
trở nên chuyên nghiệp hơn trong phục vụ, khách du lịch sử dụng các dịch vụ bổ
sung và mua sắm trong chuyến đi cũng tăng thu nhập, tạo việc làm, nâng cao
hiệu quả kinh tế xã hội cho địa phương.
18




Nhóm các nhân tố về khung chính sách và quy định cho hoạt động du

lịch


Khung chính sách và quy định
Chính sách phát triển du lịch là chìa khóa dẫn đến thành công trong việc

phát triển du lịch. Nó có thể kìm hãm nếu đường lối sai với thực tế và ngược lại.
Chính sách phát triển du lịch được thể hiện ở hai mặt: Thứ nhất là chính sách
chung của Tổ chức Du lịch Thế giới đối với các nước thành viên; thứ hai là
chính sách của cơ quan quyền lực tại địa phương, quốc gia đó. Mặt thứ hai có ý
nghĩa quan trọng hơn cả vì nó huy động được sức người, căn cứ vào khả năng
thực tế tại mỗi vùng, quốc gia đó để đưa ra chính sách phù hợp.
Trước hết, nhà nước xây dựng hệ thống pháp luật đảm bảo môi trường
pháp lý an toàn và ổn định cho môi trường tự do kinh doanh, tự do đầu tư vào
những nơi pháp luật không cấm. Các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm
cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho dân làm, hỗ trợ cho dân khi họ gặp khó
khăn trong quá trình sản xuất kinh doanh. Thông qua các chiến lược, quy hoạch,
kế hoạch, các dự án, đề án phát triển du lịch để định hướng thị trường và hướng
dẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư trên thị trường theo định hướng và
mục tiêu chung. Nhà nước sử dụng các công cụ chính sách vĩ mô để tác động
điều tiết thị trường du lịch. Thông thường các công cụ, chính sách của từng
vùng, địa phương hay từng quốc gia hướng vào những vấn đề sau: phát triển kết
cấu hạ tầng, khuyến khích các lực lượng kinh tế tham gia phát triển du lịch;
chính sách về vốn, về thị trường, chính sách nghiên cứu, ứng dụng công nghệ;
chính sách khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên môi trường du lịch, giữ gìn và
phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; chính sách bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch.
Đó là những chính sách tác động trực tiếp đến lượng cung, quyết định sự đa
dạng hoá và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch. Chính sách cải cách hành
chính theo hướng giảm phiền hà cho người đầu tư vào du lịch. Chính sách thuế
ưu đãi của chính phủ cũng có ảnh hưởng quan trọng đến quyết định sản xuất của
các doanh nghiệp du lịch...
Ngoài các chức năng thông thường của cơ quan quản lý nhà nước trong
phạm vi nền kinh tế quốc dân, các cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường
du lịch còn thực hiện chức năng rất đặc trưng là quy hoạch xây dựng hệ thống
19


sản phẩm du lịch và khuếch trương hệ thống sản phẩm này cả trong nước và
quốc tế. Trong quá trình thực hiện, các cơ quan quản lý nhà nước đứng về phía
lợi ích của quốc gia, của địa phương và của cộng đồng, xây dựng chính sách
phát triển du lịch, xây dựng ngân sách cho hoạt động marketing và thực hiện các
hoạt động marketing trực tiếp qua các hoạt động quảng bá, cung cấp thông tin
và phát triển sản phẩm mới.


Môi trường
Du lịch và môi trường cũng có quan hệ hữu cơ với nhau: sự tồn tại và

phát triển của du lịch gắn liền với môi trường, du lịch phát triển chỉ khi môi
trường được bảo vệ. Môi trường ngày càng trở thành nhân tố quan trọng quyết
định đến độ hấp dẫn của một điểm đến. Một địa phương dù thu hút khách du
lịch nhờ vào cảnh đẹp thiên nhiên hay các giá trị văn hóa lịch sử có hấp dẫn đến
đâu đi nữa nhưng chất lượng môi trường không đảm bảo thì cũng khó đạt được
hiệu quả.
Việc khai thác hợp lý, phục hồi, cải tạo và tái tạo tài nguyên du lịch sẽ
làm chất lượng môi trường du lịch tốt lên, tăng sức hấp dẫn tại các điểm, khu du
lịch. Ngược lại, việc khai thác không đồng bộ, không có các biện pháp phục hồi,
tái tạo tài nguyên du lịch sẽ dẫn đến việc phá vỡ cân bằng sinh thái, gây nên sự
giảm sút chất lượng môi trường, sự đi xuống của hoạt động du lịch cũng như
chất lượng của môi trường du lịch ở khu vực đó.


Tình hình an ninh, trật tự an toàn xã hội
Du lịch chỉ có thể xuất hiện và phát triển trong điều kiện hòa bình, an

ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Mỗi du khách khi quyết
định đến một nơi nào đó để du lịch họ đều quan tâm đến an toàn.
Sự ổn định chính trị quốc gia, quốc phòng an ninh vững mạnh, hoà bình,
quan hệ quốc tế thân thiện là những yếu tố giúp phát triển du lịch bền vững,
hiệu quả, đảm bảo mở rộng các mối quan hệ kinh tế, khoa học kỹ thuật, văn
hoá, chính trị giữa các vùng, các dân tộc trong nước và quốc tế. Du lịch sẽ
không phát triển được nếu mất ổn định chính trị, quốc phòng an ninh không
đảm bảo, đe doạ đến sự an toàn của khách du lịch và nhà đầu tư.

20


Do đó, một địa phương mong muốn thu hút được khách du lịch, trước hết
phải đảm bảo được sự an toàn của du khách trong quá trình du lịch tại địa
phương của mình.
Sự an toàn đó không chỉ thể hiện qua tình hình chính trị ổn định, hòa bình
mà còn thông qua việc sử dụng biện pháp của chính quyền địa phương với tình
trạng trộm cắp, phạm tội, tai nạn giao thông…
Ngoài ra còn có một số nhân tố khác như vấn đề vệ sinh an toàn thực
phẩm, vấn đề đảm bảo y tế… Việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng giúp cho
đề tài có được hệ thống chỉ tiêu đánh giá và có căn cứ đề ra các giải pháp tác
động đến các nhân tố chưa hiệu quả nhằm phát triển du lịch đối với địa phương
nghiên cứu.
1.2. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương tác động
đến phát triển du lịch Ba Vì
1.2.1. Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế
mũi nhọn
Ngày 16/1/2017, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
đã ký ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành
kinh tế mũi nhọn.
Nghị quyết nhấn mạnh: "Mười lăm năm qua, ngành Du lịch đã có bước
phát triển rõ rệt và đạt được những kết quả quan trọng, rất đáng khích lệ. Tốc độ
tăng trưởng khách du lịch quốc tế đạt 10,2%/năm, khách du lịch nội địa đạt
11,8%/năm.
Năm 2016, số lượng khách du lịch quốc tế đạt 10 triệu lượt người, tăng
hơn 4,3 lần so với năm 2001; khách du lịch nội địa đạt 62 triệu lượt người, tăng
5,3 lần so với năm 2001; đóng góp trực tiếp ước đạt 6,8% GDP, cả gián tiếp và
lan tỏa đạt 14% GDP.
Sự phát triển của ngành du lịch đã và đang góp phần thúc đẩy chuyển
dịch cơ cấu kinh tế và xuất khẩu tại chỗ; bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn
hóa, tài nguyên thiên nhiên; tạo nhiều việc làm, nâng cao đời sống nhân dân;
đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế, quảng bá hình ảnh đất nước, con người
Việt Nam".
21


Với quyết tâm chuyển dịch kinh tế theo hướng tăng trưởng mạnh về du
lịch - dịch vụ, Nhà nước ta cũng đang có những chính sách mở cửa, hội nhập
thu hút khách quốc tế tới Việt Nam như: miễn thị thực cho một số quốc gia, tổ
chức nhiều chương trình hội chợ giới thiệu du lịch Việt Nam trong những hội
chợ quốc tế. Điều này không những là tiềm năng để thu hút khách quốc tế tới
Việt Nam và còn mang lại thuận lợi đáng kể cho du lịch Ba Vì.
1.2.2. Nghị quyết số 06-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển du lịch
Thủ đô giai đoạn 2016 - 2020 và những năm tiếp theo.
Nhằm tạo bước đột phá phát triển du lịch Thủ đô thời gian tới, đưa du
lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực vào thành tựu
chung của sự nghiệp xây dựng, phát triển Thủ đô, Ban Thường vụ Thành ủy
cũng đã ban hành Nghị quyết số 06 NQ/TU ngày 26/6/2016 về phát triển du lịch
Thủ đô giai đoạn 2016 - 2020 và những năm tiếp theo.
Nghị quyết đã nhấn mạnh: "ngành du lịch Thủ đô đã nỗ lực phấn đấu và
đạt được kết quả tích cực, hàng năm luôn duy trì tốc độ tăng trưởng khá và có
đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của Thành phố. Lượng khách du lịch
đến Hà Nội chiếm khoảng 1/3 lượng khách du lịch của cả nước, mức tăng bình
quân hơn 10%/năm, riêng năm 2015 đón 3,26 triệu lượt khách quốc tế và 16,43
triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ khách du lịch tăng, bình quân trên
15%/năm, năm 2015 đạt gần 55.000 tỷ đồng (trong đó, dịch vụ lưu trú và ăn
uống chiếm tỷ trọng 3,2% GRDP của Thành phố). Hệ thống cơ sở lưu trú, hoạt
động lữ hành, vận chuyển khách du lịch phát triển mạnh mẽ."
Hà Nội được khẳng định vai trò "là một trong hai trung tâm du lịch lớn
nhất của cả nước, là đầu mối trung chuyển và phân phối khách chủ yếu của khu
vực phía Bắc; là một trong 10 điểm du lịch hấp dẫn nhất Châu Á. Hoạt động du
lịch Thủ đô đã góp phần tôn vinh, phát huy truyền thống văn hiến - anh hùng,
Thành phố vì hòa bình, quảng bá hình ảnh, thành tựu của Hà Nội trong sự
nghiệp đổi mới, nâng cao vị thế, uy tín Thủ đô đối với nhân dân cả nước và bạn
bè quốc tế."
Trong bối cảnh và quyết tâm đó, hiện UBND thành phố Hà Nội cùng với
Sở Du lịch đang rất chú trọng về vấn đề quy hoạch, phát triển nguồn nhân lực
cho du lịch Ba Vì cũng như một số các dự án khu du lịch nghỉ dưỡng tầm cỡ
22


quốc gia tại huyện. Đây là điều kiện để du lịch Ba Vì phát triển trong thời gian
tới.
1.2.3. Nghị quyết 09-NQ/HU của Huyện ủy Ba Vì về "Phát triển du lịch trên
địa bàn huyện Ba Vì giai đoạn 2011-2015 và những năm tiếp theo"
Nhận thức rõ tiềm năng du lịch và góp phần phát triển du lịch Thủ đô,
ngày 31/3/2011, Huyện ủy Ba Vì đã ban hành Nghị quyết 09-NQ/HU về "Phát
triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Vì giai đoạn 2011-2015 và những năm tiếp
theo", UBND huyện đã xây dựng các kế hoạch phát triển du lịch.
Trên cơ sở sự quan tâm của thành phố Hà Nội, với mục đích mang lại các
dịch vụ tốt nhất cho du khách đến tham quan du lịch, huyện Ba Vì đã chủ
trương và tiến hành phối hợp với các đơn vị chức năng, các doanh nghiệp đầu tư
hướng tới nâng cấp, phát triển nhiều tuyến giao thông du lịch, phát triển hệ
thống thông tin, hệ thống điện, hệ thống nước sạch… nhằm đảm bảo hạ tầng kỹ
thuật ổn định trong mùa du lịch cao điểm.
Quyết tâm đưa việc quản lý các hoạt động kinh doanh tại các khu, điểm
du lịch, lữ hành, vận chuyển khách du lịch trên địa bàn huyện đi vào nề nếp
song song với việc đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du
lịch; những năm trở lại đây, các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và ban
quản lý các điểm du lịch cũng đặc biệt chú trọng đến công tác đảm bảo vệ sinh
môi trường, an ninh trật tự ở các điểm du lịch nhằm tạo tâm lý yên tâm, thoải
mái cho du khách thập phương khi đến với Ba Vì.
Một nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ này của Đảng bộ Ba Vì đó là
phải thực hiện mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế chủ yếu của huyện,
góp phần thiết thực khai thác những tiềm năng sẵn có để nâng cao đời sống
người dân. Theo đó, Ba Vì phấn đấu đến năm 2020 sẽ đón 3,5 triệu lượt khách,
doanh thu du lịch đạt 500 tỷ đồng; ngành du lịch sẽ tạo việc làm cho khoảng
3.000 lao động người địa phương…
1.3. Kinh nghiệm phát triển du lịch ở một số địa phương
1.3.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch của Sa Pa - Lào Cai
Nằm trong sự phát triển chung của du lịch Việt Nam, du lịch Lào Cai đã
có những bước phát triển vượt bậc; từ một vùng đất còn hoang sơ, ít người biết
23


đến, nay đã trở thành vùng du lịch trọng điểm, nổi tiếng trên tuyến du lịch
không chỉ ở vòng cung Tây Bắc mà còn lan tỏa mạnh mẽ trong và ngoài nước.
Nhiều tiềm năng để phát triển du lịch
Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch với vị trí địa lý,
địa hình núi cao, đa dạng sinh thái, văn hóa. Điểm nổi bật ở Lào Cai là thị trấn
Sa Pa – nơi được ban tặng nhiều phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, cuốn hút du
khách. Được mệnh danh là “Thị trấn trong mây”, nơi đây có khí hậu quanh năm
mát mẻ, vào mùa hè, thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa xuân, hạ, thu,
đông, cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, những bản làng ẩn hiện trong sương,
trăm hoa khoe sắc. Tất cả đã tạo nên một thị trấn bình yên, hài hòa, tươi đẹp
nhưng vẫn không kém phần sôi động với những phiên chợ vào cuối tuần. Sa Pa
là địa điểm thu hút du khách nhất đến với Lào Cai.
Bên cạnh Sa Pa, Lào Cai còn có đỉnh Fansipan nằm trên dãy Hoàng Liên
Sơn trong khu vực Vườn quốc gia Hoàng Liên. Đỉnh Fansipan cao 3.143m so
với mực nước biển và được biết đến là “Nóc nhà của Đông Dương”. Vườn quốc
gia Hoàng Liên có hệ động thực vật và thiên nhiên kỳ thú, tại đây có rất nhiều
cây Hoàng Liên - một loại dược liệu quý cùng các loại gỗ, chim, thú quý hiếm
như gà gô, gấu, khỉ, sơn dương…
Ngoài tiềm năng về tự nhiên, Lào Cai có tiềm năng rất lớn về văn hóa.
Tỉnh là nơi có 25 dân tộc thiểu số sinh sống … Mỗi một dân tộc lại mang nét
đặc trưng văn hóa riêng tạo nên một bức tranh văn hóa miền núi sinh động, đầy
sắc màu. Những phiên chợ, những lễ hội đặc sắc luôn thu hút du khách hòa
cùng nhịp sống đặc trưng theo phong cách vùng cao.
Định hướng phát triển sản phẩm du lịch
Tận dụng tiềm năng, thế mạnh nổi trội của tỉnh, Lào Cai đã định hướng
xây dựng hệ thống sản phẩm đặc trưng, khác biệt nhằm tạo ra điểm nhấn về du
lịch của vùng Tây Bắc.
Du lịch sinh thái là một trong những điểm mạnh của du lịch Lào Cai với
nhiều điểm đến hấp dẫn như khu du lịch núi Hàm Rồng, thác Bạc, cầu
Mây, thác Tình yêu – Suối vàng (Sa Pa); Hồ Na Cồ, khu vực lòng hồ thủy điện
Cốc Ly (Bắc Hà); Dền Sáng, Sảng Ma Sáo, Y Tý (Bát Xát)… Du lịch cộng
đồng gắn với văn hóa của các dân tộc Giáy, Dao, Mông, Tày, Nùng, Hà Nhì
24


được khai thác tại các huyện Sa Pa, Bắc Hà, Bát Xát, Si Ma Cai, Mường
Khương và Bảo Yên, nổi bật là các phiên chợ, lễ hội, làng du lịch
homestay… Du lịch mạo hiểm với chinh phục nóc nhà Đông Dương – đỉnh
Fansipan, đỉnh Bạch Mộc Lương Tử (Bát Xát), núi Ba mẹ con (Bắc Hà), dù
lượn, leo vách đá…Du lịch tâm linh tại Thiền viện Trúc Lâm Đại Giác ở Sa Pa
(đã khởi công từ tháng 5/2015 và dự kiến hoàn thành trong năm 2017), Đền
Thượng, đền Mẫu, đền Cô Đôi (thành phố Lào Cai) và đền Bảo Hà (Bảo Yên)
kết nối với các tỉnh Yên Bái, Phú Thọ.
Ngoài ra tỉnh đã đầu tư phát triển một số sản phẩm du lịch độc đáo khác
như du lịch chợ phiên tại các huyện Bắc Hà, Si Ma Cai và Mường Khương; du
lịch chuyên đề về hoa với các tour mùa hoa Tam giác mạch (Bắc Hà, Si Ma
Cai), hoa Đỗ Quyên (Y Tý, VQG Hoàng Liên), thung lũng hoa (Bắc Hà)...
Đặc biệt, tỉnh Lào Cai đã và đang tập trung đẩy mạnh phát triển du lịch
tại Sa Pa và Fansipan. Có thể nói, với điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm
cùng phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, Sa Pa luôn là điểm đến lý tưởng của du
khách khi đến với Lào Cai. Sa Pa được tỉnh quan tâm đầu tư cơ sở vật chất hạ
tầng tương đối toàn diện. Bên cạnh đó, để phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao
của du khách, tỉnh đã tập trung thu hút đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, cao cấp để
hướng đến phục vụ đối tượng khách có mức chi tiêu cao. Chính vì vậy, năm
2015 là năm đầu tiên Sa Pa đón được khoảng trên 1,4 triệu lượt khách. Hiện
nay, đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai được đưa vào hoạt động đã rút ngắn thời
gian di chuyển từ Hà Nội đến Lào Cai từ 7 - 8 tiếng xuống còn 3 - 4 tiếng và tạo
ra sự chuyển biến lớn cho việc phát triển kinh tế - xã hội trong đó có hoạt động
du lịch giữa khu vực Hà Nội với Lào Cai và các tỉnh khu vực Đông, Tây Bắc
của Việt Nam.
Bên cạnh phát triển du lịch Sa Pa, tỉnh đã thu hút tập đoàn Sun Group đầu
tư xây dựng hệ thống cáp treo Fansipan. Đây là hệ thống cáp treo ba dây hiện
đại nhất thế giới được nhận kỷ lục Guinness thế giới về Cáp treo ba dây có độ
chênh giữa ga đi và ga đến lớn nhất thế giới (1.410 m) và Cáp treo ba dây dài
nhất thế giới (6.292,5 m). Thời gian từ ga đi tới ga đến chỉ mất khoảng 15 phút.
Điều này giúp du khách tiết kiệm thời gian đi lại và chinh phục nóc nhà Đông
Dương một cách thuận lợi hơn.
25


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×