Tải bản đầy đủ

Sử dụng kỹ thuật GIS phân tích lỗ hổng trong phát triển du lịch tại tỉnh Quảng Bình (Khóa luận tốt nghiệp)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI
---------------

LƯU QUỐC HUY

SỬ DỤNG KỸ THUẬT GIS PHÂN TÍCH LỖ HỔNG
TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH
TẠI TỈNH QUẢNG BÌNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HỆ CHÍNH QUY

ĐỒNG HỚI - NĂM 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI
---------------

LƯU QUỐC HUY


SỬ DỤNG KỸ THUẬT GIS PHÂN TÍCH LỖ HỔNG
TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH
TẠI TỈNH QUẢNG BÌNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HỆ CHÍNH QUY NGÀNH ĐỊA LÝ HỌC
KHÓA HỌC 2014 - 2018

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
ThS. NGUYỄN HỮU DUY VIỄN

ĐỒNG HỚI - NĂM 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan:
Khóa luận “Sử dụng kỹ thuật GIS phân tích lỗ hổng trong phát triển du lịch
tại tỉnh Quảng Bình” là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện dưới sự hướng
dẫn khoa học của ThS. Nguyễn Hữu Duy Viễn.
Các dữ liệu sử dụng trong công trình nghiên cứu này là trung thực và không
có sự sao chép từ công trình nghiên cứu khoa học nào khác.
TÁC GIẢ

Lưu Quốc Huy


LỜI CẢM ƠN
Xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:
ThS. Nguyễn Hữu Duy Viễn là người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá
trình thực hiện khóa luận.
Xin chân thành cảm ơn:
Thực tế luôn cho thấy, sự thành công nào cũng đều gắn liền với những sự hỗ trợ,
giúp đỡ của những người xung quanh dù cho sự giúp đỡ đó là ít hay nhiều, trực tiếp
hay gián tiếp. Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu làm khóa luận đến nay, em đã nhận
được sự quan tâm, chỉ bảo, giúp đỡ của thầy cô, gia đình và bạn bè xung quanh.
Với tấm lòng biết ơn vô cùng sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến
quý thầy cô của Trường Đại học Quảng Bình đã cùng dùng những tri thức và tâm
huyết của mình để có thể truyền đạt cho chúng em trong vốn kiến thức quý báu suốt
thời gian học tập tại trường. Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Hữu


Duy Viễn, cùng các thầy cô thuộc Bộ môn Địa lý, thầy cô trong Khoa Khoa học xã
hội đã tận tâm chỉ bảo hướng dẫn em qua từng buổi học, từng buổi nói chuyện, thảo
luận về đề tài nghiên cứu. Nhờ có những lời hướng dẫn, dạy bảo đó, bài khóa luận
này của em đã hoàn thành một cách xuất sắc nhất. Một lần nữa, em xin gửi lời cảm ơn
chân thành đến các thầy, cô. Khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót, em rất
mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn học để khóa luận được
hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Quảng Bình, tháng 5 năm 2018
TÁC GIẢ

Lưu Quốc Huy

i


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................................... 0
LỜI CẢM ƠN.............................................................................................................................. i
MỤC LỤC .................................................................................................................................. ii
DANH MỤC BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU ........................................................................ iv
DANH MỤC VIẾT TẮT ............................................................................................................ v
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................................ 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ...................................................................................................... 1
2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ..................................................................... 2
2.1. CÁC NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI VỀ ỨNG DỤNG GIS TRONG LĨNH VỰC
DU LỊCH ............................................................................................................................ 2
2.1.1. Các nghiên cứu ứng dụng GIS trong quản lý du lịch ........................................... 2
2.1.2. Các nghiên cứu ứng dụng GIS trong việc hỗ trợ ra quyết định về lãnh thổ du
lịch .................................................................................................................................. 3
2.2. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VỀ ỨNG DỤNG GIS LIÊN QUAN ĐẾN
QUY HOẠCH LÃNH THỔ DU LỊCH .............................................................................. 3
2.2.1. Các nghiên cứu ứng dụng GIS về du lịch trên phạm vi cả nước .......................... 3
2.2.2. Các nghiên cứu liên quan về GIS và du lịch tại Quảng Bình ............................... 4
3. MỤC TIÊU ......................................................................................................................... 5
4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .............................................................................................. 6
5. GIỚI HẠN THỜI GIAN NGHIÊN CỨU........................................................................... 6
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...................................................................................... 6
6.1. THU THẬP DỮ LIỆU ................................................................................................ 6
6.2. XỬ LÝ DỮ LIỆU ........................................................................................................ 7
NỘI DUNG ................................................................................................................................ 8
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU ............. 8
1.1. ĐÁNH GIÁ ĐA TIÊU CHÍ VÀ PHÂN KHU TRONG GIS ...................................... 8
1.1.1. Xác định tiêu chí và phân cấp đánh giá ................................................................ 8
1.1.2. Xây dựng trọng số của các tiêu chí ....................................................................... 8
1.1.3. Bản đồ hóa các tiêu chí trong GIS ........................................................................ 8
1.1.4. Phân khu ảnh hưởng trong GIS ............................................................................ 9
1.1.5. Tổng hợp các tiêu chí trong GIS........................................................................... 9
1.1.6. Xây dựng bản đồ phân khu đánh giá trong GIS ................................................... 9
1.2. ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH DU LỊCH ..................................................................... 9
1.2.1. Du lịch và mối quan hệ với tài nguyên du lịch .................................................... 9
1.2.2. Đánh giá điều kiện hình thành du lịch ................................................................ 11
1.3. TỔNG QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH ....................................................................... 11
1.3.1. Điều kiện tự nhiên .............................................................................................. 11
1.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ................................................................................... 13
1.4. HIỆN TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG LOẠI HÌNH DU LỊCH TỈNH QUẢNG BÌNH
.......................................................................................................................................... 16
1.4.1. Hiện trạng tổ chức loại hình du lịch Quảng Bình ............................................... 16
1.4.2. Định hướng phát triển loại hình du lịch Quảng Bình ......................................... 20

ii


CHƯƠNG 2. XÂY DỰNG CƠ SỞ VÀ DỮ LIỆU GIS PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ ĐIỀU
KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH QUẢNG BÌNH ...................................................... 22
2.1. XÂY DỰNG CƠ SỞ ĐÁNH GIÁ ............................................................................ 22
2.1.1. Xác định tiêu chí đánh giá .................................................................................. 22
2.1.2. Phân cấp và xác định tiêu chuẩn đánh giá .......................................................... 23
2.1.3. Xây dựng trọng số .............................................................................................. 24
2.2. XÂY DỰNG DỮ LIỆU GIS ..................................................................................... 24
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN
DU LỊCH TỈNH QUẢNG BÌNH ......................................................................................... 29
3.1. BẢN ĐỒ ĐÁNH GIÁ SỰ ĐÁP ỨNG CỦA TÀI NGUYÊN TRONG PHÁT TRIỂN
DU LỊCH TỈNH QUẢNG BÌNH ..................................................................................... 29
3.1.1. Bản đồ đánh giá sự đáp ứng của tài nguyên đối với du lịch thiên nhiên ............ 29
3.1.2. Bản đồ đánh giá sự đáp ứng của tài nguyên đối với du lịch văn hóa – tâm linh 30
3.1.3. Bản đồ đánh giá sự đáp ứng của tài nguyên đối với du lịch nghỉ dưỡng ........... 31
3.2. BẢN ĐỒ PHÂN KHU ĐÁP ỨNG VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH
QUẢNG BÌNH ................................................................................................................. 33
3.2.1. Bản đồ phân khu ảnh hưởng của các điểm dịch vụ du lịch ................................ 33
3.2.2. Bản đồ phân khu đáp ứng của tài nguyên đối du lịch đối với các loại hình du
lịch thành phần tỉnh Quảng Bình .................................................................................. 34
3.2.3. Bản đồ phân khu đáp ứng của tài nguyên du lịch tổng hợp tỉnh Quảng Bình .... 37
3.2.4. Bản đồ phân khu đáp ứng của cơ sở dịch vụ đối với tổng thể du lịch ................ 38
3.2.5. Bản đồ phân tích lỗ hổng đối với sự phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình ........... 40
3.3. MỘT VÀI NHẬN XÉT ............................................................................................. 41
3.3.1. Về phát triển các loại hình du lịch thành phần ................................................... 41
3.3.2. Về lỗ hổng trong phát triển du lịch ..................................................................... 41
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................................................. 43
1. KẾT LUẬN ...................................................................................................................... 43
2. KIẾN NGHỊ...................................................................................................................... 43
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................................... i

iii


DANH MỤC BẢN ĐỒ
Bản đồ 1. Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Bình .............................................................13
Bản đồ 2. Đánh giá sự hấp dẫn của tài nguyên trong phát triển du lịch thiên nhiên
tỉnh Quảng Bình.............................................................................................................25
Bản đồ 3. Đánh giá sự hấp dẫn của tài nguyên trong phát triển du lịch văn hóa - tâm
linh tỉnh Quảng Bình .....................................................................................................25
Bản đồ 4. Đánh giá sự hấp dẫn của tài nguyên trong phát triển du lịch nghỉ dưỡng
tỉnh Quảng Bình.............................................................................................................26
Bản đồ 5. Đánh giá sự bền vững của tài nguyên trong phát triển du lịch tỉnh Quảng
Bình ................................................................................................................................26
Bản đồ 6. Đánh giá sự liên kết của tài nguyên trong phát triển du lịch tỉnh Quảng
Bình ................................................................................................................................27
Bản đồ 7. Đánh giá khả năng tiếp cận đến tài nguyên trong phát triển du lịch tỉnh
Quảng Bình ....................................................................................................................27
Bản đồ 8. Đánh giá sự đáp ứng của tài nguyên trong phát triển du lịch thiên nhiên
tỉnh Quảng Bình.............................................................................................................30
Bản đồ 9. Đánh giá sự sự đáp ứng của tài nguyên trong phát triển du lịch văn hóa –
tâm linh tỉnh Quảng Bình ..............................................................................................31
Bản đồ 10. Đánh giá sự đáp ứng của tài nguyên trong phát triển du lịch nghỉ dưỡng
tỉnh Quảng Bình.............................................................................................................32
Bản đồ 11. Phân khu ảnh hưởng của các điểm dịch vụ du lịch tỉnh Quảng Bình ........33
Bản đồ 12. Phân khu đáp ứng tài nguyên trong phát triển du lịch thiên nhiên ............34
Bản đồ 13. Phân khu đáp ứng tài nguyên trong phát triển du lịch ...............................36
Bản đồ 14. Phân khu đáp ứng tài nguyên trong phát triển du lịch nghỉ dưỡng ...........37
Bản đồ 15. Phân khu đáp ứng tài nguyên trong phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình ...38
Bản đồ 16. Phân khu về sự đáp ứng của các cơ sở dịch vụ trong phát triển du lịch tỉnh
Quảng Bình ....................................................................................................................39
Bản đồ 17. Bản đồ phân tích lỗ hổng đối với sự phát triển du lịch ..............................40

iv


DANH MỤC VIẾT TẮT

AHP:
Phân tích thứ bậc (Analytic Hierchy Process)
GIS:
Hệ thống thông tin địa lý (geographic information system)
MCA:
Đánh giá đa tiêu chí (Multi Criteria Analysis)
MCA-GIS: Đánh giá đa tiêu chí trong GIS
TP:
Thành phố
TX:
Thị xã
CHDCND: Cộng hòa Dân chủ Nhân dân
UBND:
Ủy ban Nhân dân

v


ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Du lịch là một lĩnh vực đặc thù, có định hướng về tài nguyên và lãnh thổ rõ rệt.
Trong phát triển du lịch, vấn đề quy hoạch lãnh thổ phát triển có ý nghĩa rất quan
trọng. Thực tế cho thấy, nếu thiếu quy hoạch có thể gây ra những hậu quả nghiêm
trọng đối với tự nhiên như: làm hư hại, thay đổi vĩnh viễn nguồn tài nguyên; gây tổn
hại và ô nhiễm môi trường, … Do đó, để phát triển du lịch bền vững thì cần quy hoạch
lãnh thổ một cách hợp lý.
Quảng Bình là một trong những địa phương có tiềm năng phát triển du lịch của
cả nước. Với lợi thế về cảnh quan đa dạng cả về thiên nhiên (miền núi, đồng bằng, ven
biển) lẫn văn hóa (truyền thống, hiện đại), Quảng Bình có điều kiện để phát triển nhiều
loại hình du lịch khác nhau như: du lịch sinh thái, dã ngoại, nghỉ dưỡng; du lịch văn
hóa – tâm linh, du lịch về nguồn, du lịch thể thao; du lịch hội nghị - hội thảo, ...
Nhìn chung Quảng Bình là tỉnh có tiềm năng nhưng vẫn chưa khai thác, sử dụng
hợp lý, chủ yếu khai thác các loại hình gắn với du lịch hang động, hiện nay du lịch gắn
với miền biển vừa mới hoạt động lại một cách gặp bất lợi do sự kiện ô nhiễm môi
trường biển Formosa nên hiệu quả du lịch vẫn chưa cao. Khả năng giữ chân du khách
còn hạn chế. Theo đánh giá của Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình, du lịch, dịch vụ của Tỉnh
vẫn còn đơn điệu, thiếu các điểm đến hấp dẫn, độc đáo mang đậm dấn ấn địa phương,
hoạt động du lịch còn mang tính mùa vụ. Lượng khách quốc tế so với tổng số khách
du lịch còn ít. Mức chỉ tiêu bình quân của mỗi du khách còn thấp, thời gian lưu trú
ngắn.
Để khắc phục tình trạng này, theo quy hoạch phát triển du lịch Tỉnh đến 2020 tỉnh
Quảng Bình xác định những mục tiêu như sau:
- Đưa Quảng Bình trở thành một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt
Nam, tương xứng với tiềm năng và lợi thế của tỉnh.
- Tập trung khai thác có hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch
trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần vào tăng trưởng kinh tế - xã hội và chuyển
dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng dần tỷ trọng GDP du lịch dịch vụ, tạo ra nhiều
việc làm, tăng thu nhập cho người lao động và cộng đồng dân cư, tăng nguồn thu ngân
sách, tạo tiền đề cho các ngành kinh tế khác phát triển1 (công tác đề xuất, quy hoạch
định hướng phải đi trước 1 bước để chọn lựa những giải pháp phù hợp).
Để thực hiện tốt những mục tiêu đã được xác định thì công tác tham mưa trong
quy hoạch phát triển du lịch cần quan tâm đúng mức. GIS ra đời từ những năm 60 của
Quyết định số 1928/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Bình về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể
phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025
1

1


thế kỷ XX, là một công cụ hỗ trợ mạnh, có ưu thế đối với những lĩnh vực liên quan
đến phân tích không gian trong đó có quy hoạch lãnh thổ. GIS có khả năng phân tích
dựa trên các điều kiện tham số được thiết kế thành những lớp dữ liệu bản đồ kết hợp
thuộc tính phi không gian. Sự hỗ trợ của GIS đã khắc phục được tính chủ quan, duy ý
chí trong khâu đánh giá các vấn đề liên quan đến không gian lãnh thổ và đưa ra những
giải pháp hợp lý, chính xác trong quy hoạch và phát triển du lịch.
Vì vậy, GIS có khả năng đáp ứng tốt trong việc hỗ trợ cho công tác này. Chúng
tôi đã chọn và thực hiện đề tài: “Sử dụng kỹ thuật GIS phân tích lỗ hổng trong phát
triển du lịch tại tỉnh Quảng Bình” .
2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1. CÁC NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI VỀ ỨNG DỤNG GIS TRONG LĨNH
VỰC DU LỊCH
2.1.1. Các nghiên cứu ứng dụng GIS trong quản lý du lịch
Nhiều quốc gia trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu trong việc ứng dụng GIS
phục vụ quản lý du lịch, một số nghiên cứu tiêu biểu như:
- “GIS in tourism-A Zimbabwean perspective” (Ch.Dondo, S.T. Bhunu, U.
Rivett) - “GIS trong ngành du lịch – quan điểm của Zimbabwe”, tác giả sử dụng
ArcView để xây dựng bộ cơ sở dữ liệu du lịch của Zimbabwe.
- “Determining Regional Tourism development strategies of East black sea
region of Turkey by GIS” (H. Ebru COLAK and Arif Cagdas AYDINOGLU, 2006) –
“Xác định chiến lược phát triển du lịch khu vực của khu vực phía Đông biển Đen của
Thổ Nhĩ Kỳ bởi GIS”, tác giả sử dụng ArcGIS để xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch cho
khu vực Đông biển Đen của Thổ Nhĩ Kỳ.
- “Developing a multimedia GIS database for tourism industry in Nigeria” (O.O
Ayeni, D.N. Saka(Mrs.).G.Ikwuemesi, 2001 – “Phát triển một cơ sở dữ liệu đa phương
tiện GIS cho ngành công nghiệp du lịch ở Nigeria”, tác giả sử dụng phần mềm Arc
View để xây dựng bộ cơ sở dữ liệu du lịch của Nigeria.
- “GIS design ang application for tourism” (T.Turk, M.U Gumusay, 2002) –
“Thiết kế GIS ứng dụng cho du lịch”, tác giả sử dụng phần mềm Arc View để xây
dựng bộ cơ sở dữ liệu phục vụ cho du lịch.
- “Management and promotion of tourism in Ghana: A GIS approach” (Daniel
Longmatey et al) – “Quản lý và phát huy du lịch ở Ghana: Một cách tiếp cận GIS”, tác
giả sử dụng phần mềm ESRI Arc info và Arc View để xây dựng bộ cơ sở dữ liệu du
lịch Ghana.
- “Utilisation of GIS technology for tourism management in Victoria island
Lagos” – “Sử dụng kỹ thuật GIS trong quản lý du lịch tại đảo Victoria Lagos” do
Ofobruku Sylvester Abomeh, Onabanjo Bankole Nuga và Iheabunike Okafor Blessing
2


Khóa luận đủ ở file: Khóa luận full
















Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×