Tải bản đầy đủ

Cẩm nang làm vườn rau tại nhà cho người mới bắt đầu

CẨM NANG LÀM VƯỜN RAU TẠI NHÀ
Cho người mới bắt đầu
Lời mở đầu
Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đang trở thành mối quan tâm, lo ngại hàng
đầu của mọi gia đình, đặc biệt là các bà nội trợ. Chắc hẳn mỗi lần đi chợ, bạn đều
đắn đo, suy nghĩ, không biết lựa chọn loại rau nào cho gia đình bạn. Bạn không
khỏi băn khoăn khi trên phương tiện thông tin đại chúng, báo, đài, ti vi hay báo
mạng hàng ngày đều phản ánh hiện tượng rau “ăn kích thích” hay “tắm thuốc trừ
sâu” trước khi đến với gia đình thân yêu của bạn. Hay không đâu xa, ngay trong gia
đình bạn đã có thành viên “yếu bụng” bị tiêu chảy, ngộ độc vì ăn rau không rõ
nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ngoài chợ.
Làm vườn không chỉ cung cấp rau xanh cho gia đình bạn, mà còn có nhiều
lợi ích đối với sức khỏe và tinh thần. Vì vậy, làm vườn rau tại nhà đang dần trở
thành xu hướng sống xanh và thu hút rất nhiều bà nội trợ tham gia.
Tuy nhiên, bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, chưa có kinh nghiệm, trong khi
lượng kiến thức bạn tham khảo trên các trang mạng lại quá nhiều.
Cuốn sách với mục đích cung cấp những bí quyết và các bước làm vườn rau
tại nhà cho người mới bắt đầu một cách đầy đủ nhất để việc sở hữu vườn rau an
toàn ngay tại nhà trở nên nhẹ nhàng và đơn giản hơn. Thông qua việc tìm hiểu và
trả lời các câu hỏi: KHI NÀO? Ở ĐÂU? và NHƯ THẾ NÀO?


Ảnh: Sưu tầm


Nhưng trước hết, chúng ta hãy đi tìm câu trả lời TẠI SAO? Tại sao nên làm
vườn? và Tại sao làm vườn lại tốt cho bạn?

TẠI SAO?
Làm vườn không chỉ là thú vui tao nhã, tạo không gian xanh cho gia đình
bạn mà còn có nhiều lợi ích sức khỏe.
Có một câu nói của John Burroughs mà tôi thấy rất hay và chính xác, đó là
“Tôi đi đến thiên nhiên để được xoa dịu và chữa lành, và để các giác quan của tôi
được điều chỉnh lại một lần nữa”.
Khi đọc câu nói này, tôi đã hiểu vì sao tôi thực sự thích làm vườn đến vậy,
tôi thích cái cảm giác mà tôi có khi trải nghiệm làm vườn: rất thư thái, thoải mái và
hạnh phúc.
Làm vườn tốt cho tinh thần.
Làm vườn có ảnh hưởng trực tiếp với stress. Cảnh tượng yên bình, mùi thơm
của hoa cỏ cũng như những âm thanh gần gũi từ thiên nhiên sẽ đánh tan mọi căng
thẳng, cho bạn một giấc ngủ ngon.
Theo khoa học, việc tiếp xúc với ánh sáng mặt trời trong khi làm vườn sẽ
tăng tiết serotonin (hormone chống stress tự nhiên) và melatonin (hormon duy trì
giấc ngủ), điều này giúp bạn lấy lại cân bằng cuộc sống bằng cách phục hồi nhịp
sinh học của cơ thể.
Nghiên cứu được công bố năm 2011 trên tạp chí Tâm Lý Học Y Khoa Mỹ
khẳng định rằng, làm vườn đã giảm thiểu sự xuất hiện của nhiều hormone gây
stress trong máu, điển hình là cortisol.

Ảnh: Sưu tầm


Một lợi ích tuyệt vời của làm vườn nữa đó là cải thiện trí nhớ, giảm nguy cơ
mất trí nhớ. Nhiều nghiên cứu y khoa đã cho thấy việc thường xuyên tiếp xúc với
cây xanh có hiệu quả tốt đối với chứng hay quên.
Trong một nghiên cứu năm 2006 được công bố trên tạp chí Y Học Australia,
các nhà nghiên cứu đã phân tích 115 trường hợp mất trí ở 1.233 đàn ông (9,3%) và
170 trường hợp trong 1.572 pụ nữ (10,8%). Sau nhiều phân tích đã đưa ra kết luận
rằng, làm vườn giúp cải thiện trí nhớ tới 36%.

Ảnh: Sưu tầm
Làm vườn, khiến bạn cảm thấy mình không già nua và vô dụng, thấy cuộc


sống ý nghĩa hơn. Điều này rất tốt cho những người già. Người già thường cảm
thấy chán nản vì ngày càng phụ thuộc vào người khác. Việc chờ đợi cho hạt giống
nảy mầm, cây cối đâm chồi, hé nụ, nở hoa sẽ giúp họ vui khi nghĩ đến những ngày
sắp đến. Tiến Sĩ Brigid Boardman thuộc Hội Hoàng Gia Nghệ Nhân Cây Cảnh cho
biết: “Công việc làm vườn là phương thuốc chống nỗi đau buồn và thất vọng” của
tuổi già. Ngoài ra, việc làm vườn giúp thỏa mãn nhu cầu “làm chủ” của mỗi người,
như Tiến Sĩ Boardman nhận xét: “Khi ta có thể làm chủ quyết định trồng gì, bố trí
và chăm nom vườn như thế nào thì ta được thỏa mãn nhu cầu làm chủ. Đồng thời,
điều đó cũng đáp ứng nhu cầu được trở lại vai trò người chăm nom”.
Làm vườn rất tốt cho sức khỏe.
Mọi người đều biết rằng tập thể dục rất tốt cho sức khỏe. Hầu hết các môn
thể thao đều yêu cầu có sự phối hợp nhịp nhàng giữa vận động và hít thở. Tuy
nhiên, với bầu không khí bị ô nhiễm ở thành thị thì việc tập thể dục của bạn chưa
hẳn là điều tốt. Trong khi làm vườn được xem như là một hoạt động thể chất vừa


phải, cơ thể luôn trong trạng thái vận động với các đông tác đa dạng như khom
lưng, nâng, kéo, đứng, đi bộ, quỳ và ngồi. Quan trong hơn là biện pháp thể dục này
được thực hiện trong môi trường trong lành với nhiều cây xanh ít có khói bụi ô
nhiễm. Tùy thuộc vào cường độ làm vườn, giúp cho bạn có bài tập thể dục phù
hợp, bạn sẽ dẻo dai và năng động hơn. Nghiên cứu khoa học đã cho thấy, 3 giờ làm
vườn vừa sức bằng một giờ tập thể dục. Bạn sẽ khỏe mạnh hơn những người nhàn
rỗi, có thể giảm 27% nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ, giảm 30% nguy cơ tử
vong.
Làm vườn giúp bạn giảm khả năng béo phì và chỉ số BMI. Bằng cách làm
vườn, khả năng béo phì sẽ giảm 46% ở nữ và 62% ở nam giới; đồng thời có chỉ số
BMI thấp hơn so với những người không làm việc này. (Chỉ số BMI (Body Mass
Index) chính là chỉ số cơ thể được các bác sĩ và các chuyên gia sức khỏe sử dụng
để xác định tình trạng cơ thể của một người nào đó có bị béo phì, thừa cân hay quá
gầy hay không. Thông thường, người ta dùng để tính toán mức độ béo phì).

Ảnh: Sưu tầm


Trong khi làm vườn, các vi khuẩn trong đất có thể khiến bạn hạnh phúc hơn,
giúp tăng nồng độ setoronin trong máu để cải thiện tâm trạng và có sức khỏe ổn
định.
Làm vườn giúp khuyến khích hơn trong việc tiêu thụ hoa quả và rau xanh,
bởi bạn có xu hướng tận hưởng triệt để thành quả lao động ngọt ngào của bạn, cảm
giác ăn những thứ bạn làm ra sẽ yên tâm và rất ngon. Và đương nghiên là chúng
thực sự rất ngon.

Ảnh: Sưu tầm
Ngoài ra, làm vườn còn hữu ích trong điều trị bệnh
Từ thời Ai Cập cổ đại, việc đưa bệnh nhân ra làm vườn như một phương
pháp trị liệu đã được biết đến nhưng cho tới nay phương pháp này chưa được áp
dụng rộng rãi.
Năm 2014, Chính phủ Ba Lan đã theo bước Thụy Sĩ tiên phong triển khai
thực hiện ý tưởng xây dựng một khu vườn làm nơi trị liệu thần kinh tại làng Ruskie
Piaski, miền Đông nước này.
Theo nhà sinh vật học Bozena Szewczyk-Taranek, tác giả của khóa huấn
luyện phương pháp trị liệu làm vườn tại Đại học Nông nghiệp Krakow, môi trường
thiên nhiên tại các khu vườn kích thích rất nhiều giác quan của con người.
Việc bệnh nhân hít thở mùi thơm của các loại hoa lá, cỏ cây, chạm vào
chúng và thậm chí có thể bị đau nếu bị gai cắm đều có những tác dụng trị liệu nhất


định. Chỉ bằng việc đưa bệnh nhân ra khỏi phòng để hít thở không khí tự nhiên
cũng đã mang lại những cải thiện đáng kể về mặt thể chất.
Các chuyên gia cũng cho rằng liệu pháp trị liệu này có thể kích thích hoạt
động trí tuệ và các hoạt động xã hội của bệnh nhân, khiến họ trở nên tự tin hơn và
cảm thấy có ích hơn.
Vậy là, có động lực mạnh mẽ rồi nhé, hãy trải nghiệm ngay thôi!


KHI NÀO có thể bắt đầu?
Câu trả lời là ngay bây giờ. Không có lý do gì có thể ngăn cản bạn bắt đầu.
Và bất kỳ ai cũng có thể làm vườn, không phân biệt người già, trẻ nhỏ hay giới
tính. Việc của bạn là lựa chọn phương thức làm vườn phù hợp với tình trạng sức
khỏe của mình.

Ảnh: Sưu tầm
Luôn sẵn có các loại giống cây trồng để bạn bắt đầu. Có những loại có thể
trồng quanh năm, và có những loại chỉ có thể trồng theo mùa hoặc nên trồng theo
mùa để đảm bảo sự phát triển thuận lợi của cây.
Hãy tìm hiểu mùa trồng các loại cây để lựa chọn nhé.


Ở ĐÂU?
Hãy quan sát thật kỹ, lựa chọn khu vực phù hợp để trồng các loại cây.
Quan sát khu vực muốn làm vườn rau
Trước khi làm vườn rau tại nhà, bạn phải quan sát cẩn thận, xem có thể trồng
rau ở những khu vực nào và quyết định sẽ sử dụng mảnh đất đó như thế nào? Gợi ý
các khu vực có thể trồng rau như: cạnh hàng rào; lối cổng vào; trên ban công, sân
thượng; hay mảnh đất trống, ...
Các yếu tố bạn cần quan tâm ngoài đất trồng, đó là: Ánh sáng và nước. Vì
ánh sáng và nước là 2 yếu tố cần thiết, không thể thiếu và quyết định sự thành công
của bạn. Khu vực bạn dự định trồng cây có ánh nắng mặt trời chiếu vào không? Có
thuận tiện tưới tiêu không? Tưới tiêu như thế nào?
Nếu tất cả câu trả lời đều là ok (có) thì bạn có thể bắt đầu trở thành “người
làm vườn” rồi đó.
Ngoài các vấn đề trên, bạn có thể quan tâm đến các yếu tố sau để có thể
trồng rau hiệu quả và nâng cao năng suất cây trồng: Khoảng đất đó to hay nhỏ?
Diện tích là bao nhiêu? Thời gian chiếu bao lâu? Khu vực nào nhận được nhiều ánh
nắng mặt trời nhất? Hướng gió như thế nào? Sử dụng nước mưa như thế nào? Độ
pH của đất ra sao? Nhiệt độ trung bình ở khu vực đó là bao nhiêu?
Trả lời được những câu hỏi ở trên thì cơ hội thành công của việc làm vườn
rau tại nhà cho người mới bắt đầu như bạn đã tăng lên rất nhiều.

Ảnh: Sưu tầm


Lựa chọn khu vực trồng
Sau khi quan sát, chắc hẳn bạn đã lựa chọn được khu vực lý tưởng để bắt đầu
khởi động tạo khu vườn trong mơ của mình. Hãy định hình trong đầu hoặc viết ra
giấy tất cả các ý tưởng của bạn. Và chỉ cần một ít thời gian, bạn hãy sắp xếp lại
chúng cho phù hợp hơn với khu vườn của bạn. Gọi một các “sang” hơn, đó là khâu
thiết kế và lập kế hoạch.
Thiết kế và lập kế hoạch là khâu quan trọng, quyết định sự thành công hay sự
thất bại của bất kỳ công việc gì. Kế hoạch là xác định mục tiêu và cách tốt nhất để
đạt được mục tiêu đó. Nếu lập kế hoạch tốt, bạn sẽ thành công ngay từ lần trồng
đầu tiên, bạn sẽ tạo ra khu vườn vừa đẹp nên thơ, vừa cung cấp một lượng lớn rau
sạch cho gia đình; hoặc chí ít bạn cũng cung cấp một lượng lớn rau sạch cho gia
đình. Nếu kế hoạch không tốt, bạn sẽ lúng túng trong quá trình thực hiện và kết quả
có khi bạn không thu được cọng rau nào cả.
Bạn cần phân tích, xác định nhu cầu rau xanh của gia đình. Liệt kê các loại
rau, nghiên cứu, tìm hiểu đặc tính của chúng để sắp xếp, phân khu cho phù hợp và
trồng xen kẽ để có thể tận dụng tối đa không gian vườn rau nhà bạn và nâng cao
năng suất, hiệu suất làm vườn.
Ví dụ: Một số loại rau thân leo như dưa chuột, đậu đỗ, … thì ưu tiên trồng
sát vào khu hàng rào. Các loại leo giàn như bầu, bí xanh, su su, mướp, … thì bắc
giàn cho leo bên trên, phía dưới tận dụng trồng cây ưa bóng mát như gừng, ….
Hoặc cho leo giàn nghiêng ra phía bờ ao, hồ hặc lối đi để tận dụng không gian. Và
nhớ nguyên tắc “mùa trồng rau ấy”, vì mỗi loại rau đều phù hợp với mùa nhất định,
không nên trồng rau trái mùa, dễ bị sâu bệnh và khó phát triển.

Ảnh: Sưu tầm


Hiện nay, ngoài phương pháp trồng rau trên đất truyền thống, có rất nhiều
phương pháp, mô hình trồng rau mới không cần sử dụng đất, bạn có thể tìm hiểu
như: trồng rau thủy canh, khí canh, …
Căn cứ vào các quan sát ở phần 1, bạn có thể đã có nhiều phương án cho việc
thiết kế khu vườn rau của gia đình, tận dụng tối đa các khu vực có thể trồng rau. Ví
dụ trên ban công, sân thượng: có thể trồng vào các thùng xốp hoặc trong chậu, hoặc
hiện đại hơn có thể lắp đặt hệ thống trồng rau thủy canh, khí canh; khu vực có đất
trống thì có thể trồng rau theo phương pháp truyền thống trực tiếp xuống khu đất
hoặc sử dụng giải pháp vườn nâng.
Thiết lập, lựa chọn phương án tưới tiêu. Hiện nay có nhiều phương pháp tưới
tiêu hiện đại, tiết kiệm công sức và nguồn nước. Bạn có thể tìm hiểu phương pháp
tưới nhỏ giọt, phun tia, phun mưa,….
Gợi ý một số ý tưởng xây dựng khu vườn:
Nếu bạn sở hữu một mảnh vườn rộng, bạn có thể thỏa sức trồng các loại cây,
loại rau theo ý muốn. Điều bạn cần lưu ý đó là cách trồng và chăm sóc cây để sở
hữu khu vườn trong mơ thôi.

Ảnh: Sưu tầm
Đối với khu vườn có diện tích nhỏ; bạn phải tính toán, sắp xếp cho hợp lý,
tận dụng tối đa không gian khu vườn.


Ảnh: Sưu tầm
Nếu gia đình bạn không có khu đất nào trống, bạn có thể trồng rau vào thùng
xốp, chậu hoặc các dụng cụ làm vườn được thiết kế, bán sẵn trên thị trường. Việc
của bạn là chọn mẫu phù hợp với từng vị trí bạn muốn trồng cây.

Ảnh: Sưu tầm


Nếu gia đình bạn quá chật, có thể sử dụng giải pháp vườn treo, tận dụng các
vật liệu nhẹ, có sẵn như vỏ chai coca, các vật liệu khác.

Ảnh: Sưu tầm
Vậy là đã sắp xếp, bố trí xong. Hãy bắt tay làm vườn ngay thôi.


LÀM NHƯ THẾ NÀO?

Ảnh: Sưu tầm
Với trải nghiệm trong quá trình làm vườn của mình, tôi sẽ chia sẻ với các bạn.
Hãy bắt đầu nhé!
Như bạn đã thấy, có nhiều phương pháp làm vườn. Tuy nhiên, ở cuốn sách
này, tôi sẽ hướng dẫn phương pháp trồng đơn giản nhất: trồng trên giá thể bằng đất,
sử dụng phương pháp tưới thủ công (vừa tiết kiệm vừa có thể thư giãn, kết hợp vận
động, tập thể dục nâng cao sức dẻo dai của cơ thể).
Chuẩn bị đất
Điều quan trọng khi làm vườn rau tại nhà là có một vùng đất an toàn và giàu
chất dinh dưỡng. Bởi đất tốt giúp hệ thống rễ phát triển mạnh, cây ít bị dịch bệnh
và cung cấp cho câu nhiều chất vi sinh có lợi cũng như nước và các chất khoáng.
Vì vậy vườn rau cũng sẽ đạt năng suất cao hơn.
Tất cả các loại đất đều có thể trồng cây. Tuy nhiên các loại đất giàu dinh
dưỡng, tơi xốp như: đất thịt, đất phù sa, đất pha cát có thể trồng cây mà không cần
phải cải tạo nhiều. Các loại đất khác như: đất nhiễm phèn, đất chua, … bạn phải cải
tạo nhiều để cây có thể phát triển tốt.

Ảnh: Sưu tầm


Nếu bạn sở hữu một mảnh đất giàu dinh dưỡng thì tuyệt vời, bạn có thể bắt
tay ngay vào công việc làm vườn để tạo vườn rau mơ ước.
Nếu mảnh đất đó không được phì nhiêu, giàu dinh dưỡng, thì một trong
những cách nhanh nhất để tạo ra lớp đất màu mỡ khi làm vườn rau tại nhà cho
người mới bắt đầu như bạn chính là làm vườn nâng. Vườn nâng giàu chất hữu cơ
kết hợp với phân chuồng, phân hữu cơ, các chất vi sinh hoặc cát. Việc đầu tư vào
vườn nâng có rất nhiều lợi ích về mặt kinh tế: cách định hình khu vườn cho phép
trồng nhiều cây hơn trong một không gian (ước tính sản lượng tăng gấp 4 lần so với
vườn thông thường).
Nói một cách đơn giản, vườn nâng là: tạo một khuôn bao có kích thước tùy
thuộc vào diện tích, khu vực bạn muốn trồng cây, sau đó lấp đầy đất dinh dưỡng
vào khuôn bao đó. Bạn có thể mua đất tại các cửa hàng bán đất trồng cây hoặc có
thể mua đất tại các khu vực trồng lúa, trồng hoa mầu ở các vùng nông thôn. Đối với
đất có độ sét hoặc cát cao, bạn có thể trộn thêm các chất dinh dưỡng như các loại
phân: phân hữu cơ, phân vi sinh, ...
Phân hữu cơ là hợp chất hữu cơ hình thành từ phân người, phân động vật, lá
và cành cây, than bùn, hay các chất hữu cơ khác thải loại từ nhà bếp. Nên tận dụng
những loại rác thải hữu cơ hàng ngày để làm phân bón vì nó giúp đất hấp thụ nhiều
chất dinh dưỡng hơn và cải thiện cấu trúc của đất. Bạn có thể tạo ra phân hữu cơ
bằng cách ủ hoặc để hoai mục tự nhiên lá cây, vỏ trái cây. Hoặc có thể mua sản
phẩm phân chuồng (lợn, gà, trâu bò) đã ủ hoai mục, đảm bảo độ tơi xốp.
Đất cần phải được làm tơi, nhặt sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng từ vụ trước, nếu
có điều kiện nên đảo đất và phơi ải (phơi nắng) 8-10 ngày để đất thông thoáng,
giúp cây sinh trưởng tốt, đồng thời hạn chế sâu bệnh cư trú trong đất.


Cách ủ và tận dụng phân hữu cơ
Ảnh: Sưu tầm
Chuẩn bị dụng cụ, giống cây trồng
Dụng cụ:
- Chậu trồng: Thùng xốp, thùng gỗ, các loại vật liệu thiết kế chuyên trồng
rau khác bán trên thị trường.

Ảnh: Sưu tầm


- Hoặc các loại vật liệu tự thiết kế vườn nâng như: gạch, đá, bê tông, gỗ,
nhựa, hoặc bất kỳ vật liệu nào bạn cảm thấy phù hợp, có thể tận dụng như vỏ tôn,
sắt, ….

Vật liệu pro-xi măng

Vật liệu tôn

Vật liệu gạch xây
Ảnh: Sưu tầm

Gạch, đá, bê tông hoặc các tấm ngói pro xi măng có giá thành rẻ và bền, tính
thẩm mỹ không bị thay đổi nhiều qua thời gian. Gỗ nhẹ và dễ sử dụng, có tính thẩm
mỹ rất cao trong thời gian đầu sử dụng; tuy nhiên về lâu dài dễ bị mục, hư hỏng và
giảm tính thẩm mỹ do gỗ dễ bị ẩm mốc, mối mọt.
Kích thước vườn nâng tùy thuộc vào diện tích, khu vực bạn muốn trồng cây.
Kích thước lý tưởng là có thể với tay tới trung tâm vườn từ cả hai bên. Kích
thước khuyến cáo: chiều dài tối thiểu 180cm (1,8 mét), chiều rộng tối đa 120cm
(1,2 mét), chiều cao từ 60 - 90 cm (0,6 - 0,9 mét).

Ảnh: Sưu tầm


- Các dụng cụ khác: cuốc, xẻng, bình tưới, ….

Ảnh: Sưu tầm
Giống cây trồng:
Bạn đã xác định được các loại cây trồng có thể trồng trong khu vườn của bạn
(ở bước thiết kế và lập kế hoạch), hãy tìm đến các cửa hàng bán cây, hạt giống để
lựa chọn loại cây trồng thích hợp hoặc có thể đặt mua online.
Những loài thực vật địa phương nên luôn là sự lựa chọn ưu tiên hàng đầu khi
bạn làm vườn rau tại nhà vì đó là những loài dễ trồng nhất và năng suất nhất đặc
biệt là đối với những người mới bắt đầu. Nhìn chung, những loài thực vật địa
phương có khả năng chống chịu sâu bệnh và thời tiết địa phương tốt hơn.

Ảnh: Sưu tầm


Cách trồng
Sau khi đã lựa chọn được ví trí trồng, chuẩn bị đất, dụng cụ và giống cây
trồng, còn chần chừ gì nữa, hãy bắt tay ngay thôi.
Cho đất giàu dinh dưỡng (đã chuẩn bị ở phần trên) vào các thùng xốp hoặc
chậu, khuôn trồng rau. Làm sạch một lần nữa để loại bỏ các dị vật còn sót lại trông
đất (nếu có).
Gieo hạt:
Cần xử lý, ngâm ẩm hạt trước khi gieo để khởi động, kích thích hạt nảy
mầm. Thường ngâm với nước theo công thức 2 sôi 3 lạnh. Thời gian ngâm tùy
thuộc vào từng loại hạt giống. Hạt cải: 2-3 giờ, hạt mùng tơi: …., hạt cần tây: 6-8
giờ. Hạt mùi cần làm vỡ trước khi ngâm, …. Nếu không ngâm trước khi gieo thì tỷ
lệ nảy mầm không đều và kém hơn, có khi không nảy mầm được.
Lưu ý khoảng cách trồng và gieo hạt không quá dày hoặc quá thưa. Dày quá
cây sẽ kém phát triển, dễ bị sâu bệnh, thưa quá thì lãng phí diện tích.
Tưới đẫm đất trồng trước khi gieo. Sau khi gieo hạt, phủ một lớp đất mỏng
hoặc cát, phân chuồng đã ủ hoai mục lên trên; vừa che lấp hạt giống, vừa giữ độ ẩm
cho đất, giữ ấm cho vây vào mùa lạnh và ngược lại, đồng thời cung cấp dinh dưỡng
cho cây phát triển sau này. Ngoài ra bạn có thể sử dụng các loại khác như rơm, rạ,
mùn cưa, tro, trấu, ….
Và xong, hãy chờ đợi hạt giống nảy mầm. Mỗi loại có thời gian nảy mầm
khác nhau, vì vậy đừng sốt ruột nếu chưa thấy mầm nào nhú lên. Tuy nhiên, nếu
quá thời gian mà chưa thấy hạt nảy mầm thì bạn cần phải kiểm tra lại, có thể hạt
giống của bạn bị hư hỏng không nảy mầm được, hoặc chúng đã bị kiến tha, …

Ảnh: Sưu tầm


Lưu ý: Độ dày của đất trồng phải đạt tối thiểu 10 cm. Sau khi gieo hạt, có thể
dùng lưới che chắn, giảm bớt ánh nắng mặt trời để hạt dễ nảy mầm hơn, tuy nhiên
không được che kín, tránh nấm mốc dễ phát triển.
Khi cây con được 10-15 ngày (có 3 - 4 lá thât), bạn có thể tỉa bớt cây để tạo
điều kiện cho cây phát triển thêm, chừa khoảng cách 10-15 cm. Trước khi tỉa, phun
tưới nhẹ nhàng để ổn định bộ rễ cho cây. Các cây tỉa ra, bạn có thể tiếp tục đem
trồng.
Trồng cây giống:
Cây giống có thể được gieo từ hạt (ở bước trên) hoặc mua tại các cơ sở cung
cấp cây giống, tại chợ, …
Trồng nhẹ nhàng, tránh gãy cây giống. Trồng xong tưới ướt đẫm đất để cây
dễ bám rễ và phát triển.
Lưu ý, phải sử dụng đất vụn nhỏ để lấp xung quanh gốc cây, không sử dụng
đất có kích thước lớn. Nên trồng vào buổi chiều mát để cây có thể hồi tỉnh qua
đêm; tránh trồng vào lúc thời tiết nắng, nóng gay gắt, dễ chết cây.
Sau khi trồng cây, nên phủ một lớp rơm mỏng lên bề mặt đất giúp giữ độ ẩm
cho đất. Việc phủ rơm giúp giữ ấm cho cây vào những ngày lạnh và ngược lại. Nó
đồng thời bảo vệ rễ cây khỏi ánh nắng mặt trời mạnh và lâu dẫn rơm sẽ mục dần và
trở thành chất dinh dưỡng cho đất. Việc làm này không tốn quá nhiều sức nhưng lại
mang đến hiệu quả rất tốt cả cho cây và đất.

Ảnh: Sưu tầm


Tưới nước
Tưới nước cho cây đúng cách là một trong những điều cơ bản cần làm đúng
trong việc làm vườn rau tại nhà cho người mới bắt đầu nhưng lại rất nhiều người
làm sai. Tưới nước nghe đơn giản nhưng tưới nước đúng cách để tăng sản lượng
cho vườn rau đồng thời giảm sâu bệnh là không hề dễ vì điều đó còn phụ thuộc vào
loại đất, thời tiết và loại cây.

Ảnh: Sưu tầm
Khi cây mới trồng hoặc mới gieo hạt thì tưới nước phải nhẹ nhàng, tránh tạo
lực lớn xô đẩy cây và hạt giống ra khỏi vị trí trồng ban đầu, ảnh hưởng đến sự bám
của rễ cây. Nên xử dụng dụng cụ tưới có đầu tưới với nhiều lỗ nhỏ để chia nhỏ
dòng chảy của nước tưới như ô doa hoặc các vòi tưới cây chuyên dụng.


Ảnh: Sưu tầm
Một ngày tưới 2 lần vào buổi sáng và chiều mát. Mùa mưa, ẩm có thể tưới 1
lần/ngày hoặc lâu hơn. Mùa nắng nóng, phải tưới 2-3 lần/ngày hoặc nhiều hơn để
đảm bảo giữ độ ẩm cho đất, tránh bị khô làm héo, chết cây. Đối với mùa mưa,
lượng mưa nhiều, cần phải làm rãnh để thoát nước mưa hoặc che chắn, giảm lượng
mưa hoặc mang cây vào khu vực có mái che, không cho mưa vào chậu cây (đối với
cây trồng trong chậu).
Ngoài ra, bạn có thể tìm hiểu, sử dụng hệ thống nước nhỏ giọt. Đây là
phương pháp tưới hiện đại, vừa cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho sự phát triển
của cây, để cho rễ cây thấm từ từ, vừa tiết kiệm nguồn nước.
Bón phân
Sau khi hạt giống nảy mầm và ra lá hoặc cây trồng đã bén rễ, bạn có thể bắt
đầu bổ sung thêm dinh dưỡng cho cây.
Có thể sử dụng phân bón hữu cơ như đạm cá, phân chuồng, phân trùn quế,
… hoặc phân hóa học như đạm (ure), lân (NPK), phân bón qua lá, ...
Đối với phân hữu cơ, bạn có thể bón bất kỳ lúc nào. Phân chuồng, trùn quế,
sản phẩm hữu cơ tận dụng từ nhà bếp bón vào xung quanh gốc cây. Đạm cá, bạn
nên bón phân 2 lần/tuần, nên phun đều lên cả lá và gốc rau.
Đối với phân vô cơ, kết hợp với việc tưới nước: Liều lượng phân sử dụng: để
bón nhử (khi cây trồng bén rễ hoặc hạt giống nảy mầm có từ 3-4 lá thật): sử dụng
một lượng nhỏ, tránh quá liều gây “sót” cây dẫn đến chết cây; để bón thúc (cây đã
phát triển mạnh): sử dụng gấp 2-3 lần liều bón nhử.


Có nhiều cách bón như sau:
Cách 1: bón phân lân với liều lượng 2 thìa cà phê hòa tan trong 10 lít nước,
tưới đều cho cây. 3 ngày sau bón phâm đạm với liều lượng 1 thìa cà phê cho 10 lít
nước. 1 tuần sau bón lân với liều lượng 1 thìa cà phê cho 10 lít nước.
Cách 2: đơn giản hơn, chỉ sử dụng phân đạm. Bón nhử với liều 1 thìa cà phê
cho 10 lít nước. 1 tuần sau bón thúc với liều gấp 2-3 lần bón nhử.
Thêm vào đó, bạn có thể thêm vào khẩu phần ăn của cây bằng cách kết hợp
bón phân bón lá một lần một tuần để bổ sung các vi chất khác cho cây rau phát
triển tốt, lưu ý bạn nên bón phân vào lúc chiều mát khi nắng đã tắt, thời điểm 5-6h
chiều là tốt nhất.
Thường xuyên kiểm tra đất và bổ sung lượng dinh dưỡng vừa đủ cho đất.
Cây thiếu dinh dưỡng sẽ còi cọc, chậm lớn, vàng lá, ăn sẽ cứng và không ngon.
Việc sử dụng phân bón trong quá trình làm vườn là hết sức cần thiết. Dân
gian thường có câu: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” hay “Người đẹp vì
lụa, lúa tốt vì phân” - là kinh nghiệm được đúc rút trong quá trình lao động, sản
xuất. Quan niệm rau sạch là không sử dụng phân bón, đặc biệt là phân vô cơ (phân
hóa học) là không đúng. Quan trọng là sử dụng đúng cách và đảm bảo thời gian
cách ly sau khi sử dụng.
Tuyệt đối lưu ý:
Không làm cho đất quá phì nhiêu. Đấy chính là sai lầm mà nhiều người mới
bắt đầu làm vườn rau tại nhà mắc phải. Họ nghĩ rằng càng làm cho đất phì nhiêu thì
sẽ càng có lợi cho cây. Tuy nhiên việc cung cấp quá nhiều chất dinh dưỡng cho đất
có thể làm chết gốc cây, gây mất cân bằng cho đất và thậm chí là giết chết những
sinh vật sống trong đất…
Đảm bảo thời gian ngừng sử dụng phân bón vô cơ trước khi thu hoạch: từ 10
- 15 ngày.
Sử dụng thuốc trừ sâu
Sâu bệnh chính là yếu tố gây nhiều lo lắng nhất trong việc làm vườn rau tại
nhà cho người mới bắt đầu và cả người có kinh nghiệm. Cách nhanh nhất chính là
sử dụng thuốc trừ sâu hóa học. Tuy nhiên điều này không hề được khuyến khích vì
khả năng gây hại cho sức khỏe về lâu dài. Việc sử dụng thiên địch được xem là
cách khá hiệu quả và an toàn cho cây như sử dụng nghệ, tỏi, ớt, hành hay những


loài địch thủ của chúng. Cách này cần sự kiên nhẫn và thống nhất để đạt hiệu quả
cao nhất.
Bạn có thể sử dụng các cách sau:
Trồng các loại cây có hoa màu sắc sặc sỡ (bẫy cây trồng) hoặc đặt chế phẩm
feromol (bẫy sinh học) để thu hút bướm và côn trùng gây hại.

Ảnh: Sưu tầm
Trồng các loại rau có thể hỗ trợ nhau trong việc trừ sâu (trồng xen canh), như
sau:


Ảnh: Sưu tầm
Khi có sâu xuất hiện thì sử dụng biện pháp bắt sâu thủ công, hoặc sử dụng
chế phẩm sinh học chế biến từ nghệ, tỏi, ớt, hành nghiền lấy mước phun trừ sâu
hoặc các chế phẩm thảo mộc bán trên thị trường.


Ảnh: Sưu tầm
Thu hoạch
Thông thường, cây trồng có thể thu hoạch sau 25 - 35 ngày gieo trồng, tùy
từng loại cây. Có 4 cách thu hoạch như sau:
Cách 1: thu hoạch 1 lần toàn bộ loại cây có thể thu hoạch, để tiếp tục cho vụ
mới (phương thức “cùng vào - cùng ra”). Lượng rau thu hoạch không sử dụng hết
có thể cất giữ trong tủ lạnh hoặc cho người thân, hàng xóm. Với cách này, bạn có
thể để đất “nghỉ ngơi”, phơi nắng trong khoảng một thời gian nhất định (8-10 ngày)
trước khi vào vụ kế tiếp.
Cách 2: Bạn có thể thu hoạch theo mảng, tức là thu hoạch toàn bộ cây trong
1 vị trí, kể cả cây to và cây nhỏ. Với cách này, bạn có thể thu hoạch dần theo nhu
cầu rau sạch của gia đình; đồng thời có thể trồng xen canh cây mới vào vị trí đất đã
thu hoạch.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×