Tải bản đầy đủ

Phát triển kinh tế huyện bình xuyên, tỉnh vĩnh phúc đến năm 2020 ( Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN BÁ KIÊN

PHÁT TRIỂN KINH TẾ HUYỆN BÌNH XUYÊN,
TỈNH VĨNH PHÚC ĐẾN NĂM 2020
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phí Vĩnh Tƣờng

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn
này là trung thực và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã
được chỉ rõ nguồn gốc.
Vĩnh Phúc, ngày 03 tháng 8 năm 2014
Tác giả luận văn

Trần Bá Kiên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn, tôi đã dược sự giúp đỡ của các tập thể và cá
nhân. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ quý báu đó.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng đào tạo của
trường Đại học Kinh tế và quản trị kinh doanh, Khoa sau Đại học Đại học
Thái Nguyên.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ của các thầy cô giáo
trong quá trình giảng dạy, đã trang bị cho tôi những kiến thức khoa học. Đặc
biệt là TS. Phí Vĩnh Tƣờng - người trực tiếp hướng dẫn giúp đỡ tôi trong
suốt thời gian nghiên cứu và học tập.
Tôi xin chân thành cám ơn các ban ngành nơi tôi công tác và nghiên
cứu luận văn, cùng toàn thể các đồng nghiệp học viên lớp cao học quản lý
kinh tế khóa 9, gia đình bạn bè đã tạo điều kiện, cung cấp tài liệu cho tôi hoàn
thành chương trình học của mình và góp phần thực hiện tốt hơn cho công tác
thực tế sau này.
Tôi xin chân thành cảm ơn ! .
Vĩnh Phúc, ngày 03 tháng 8 năm 2014
Tác giả luận văn

Trần Bá Kiên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/



iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................. ii
MỤC LỤC ...................................................................................................... iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT ....................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ..................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................. 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................ 3
4. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 4
5. Đóng góp của luận văn............................................................................. 4
6.

ủa luận văn ................................................................................. 5

Chƣơng 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TĂNG
TRƢỞNG KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN ..................................................... 6
1.1. Lý luận về tăng trưởng kinh tế và phát triển ............................................. 6
1.1.1. Khái niệm về tăng trưởng kinh tế ...................................................... 6
1.1.2. Đo lường tăng trưởng kinh tế ............................................................. 7
1.1.3. Khái niệm phát triển ......................................................................... 10
1.1.4. Mối quan hệ giữa tăng trưởng và phát triển kinh tế ......................... 12
1.1.5. Đo lường phát triển .......................................................................... 12
1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ..................................... 14
1.2.1. Các hình thái tăng trưởng kinh tế ..................................................... 14
1.2.2. Vai trò của các yếu tố sản xuất đối với tăng trưởng kinh tế ............ 15
1.3. Nhà nước với mục tiêu tăng trưởng kinh tế và phát triển ....................... 19
1.4. Vai trò của một số chủ thể trong phát triển kinh tế cấp huyện ............... 21
1.4.1. Vai trò lãnh đạo của Đảng ............................................................... 21
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


iv
1.4.2. Chính quyền địa phương với phát triến kinh tế ............................... 22
Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨ
........................................................ 24
2.1. C

âu hỏi nghiên cứu ........................................................................... 24

2.2. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 24
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp .......................................... 25
2.2.2. Phương pháp thống kê ..................................................................... 25
2.2.3. Ma trận SWOT ................................................................................. 29
2.3. Các tiêu chí phân tích .............................................................................. 30
Chƣơng 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
2005-2013 ........................... 31
3.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên của huyện Bình Xuyên ............................. 31
3.1.1. Vị trí địa lý ....................................................................................... 31
3.1.2. Địa hình ............................................................................................ 31
3.1.3. Khí hậu, thủy văn ............................................................................. 32
3.1.4. Tài nguyên đất ......................................................................... 32
3.1.5. Tài nguyên nước ...................................................................... 34
3.1.6. Tài nguyên rừng ............................................................................. 35
3.1.7. Tài nguyên khoáng sản .................................................................. 35
3.1.8. Tài nguyên du lịch và nhân văn .................................................... 35
3.2. Dân số và nguồn lao động .................................................................... 36
3.2.1. Dân số ...................................................................................... 36
3.2.2. Lao động .......................................................................................... 37
3.3. Thực trạng phát triển kinh tế huyện Bình Xuyên ................................ 38
3.3.1. Tổng quan về phát triển kinh tế huyện Bình Xuyên ................. 38
3.3.2. Thực trạng phát triển của các ngành kinh tế .................................... 45
3.4. Đánh giá chung ....................................................................................... 63
3.4.1. Những kết quả đã đạt được .............................................................. 63
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


v
3.4.2. Những mặt hạn chế ........................................................................... 65
3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế ..................................................... 67
Chƣơng 4. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂ
2020 ................................. 68
4.1. Bối cảnh và dự báo .................................................................................. 68
4.1.1. Bối cảnh quốc tế và khu vực đến năm 2020 .................................... 68
4.1.2. Tầm nhìn phát triển kinh tế Vĩnh Phúc đến năm 2020 .................... 70
4.2. Quan điểm, Mục tiêu và định hướng phát triển của huyện Bình Xuyên ....... 73
4.2.1. Quan điểm ........................................................................................ 73
4.2.2. Mục tiêu ........................................................................................... 74
4.3. Các giải pháp phát triển kinh tế huyện.................................................... 75
4.3.1. Định hướng giải pháp....................................................................... 75
4.3.2. Mô hình ma trận SWOT của huyện Bình Xuyên............................. 75
4.3.3. Giải pháp cụ thể ............................................................................... 77
4.4. Một số kiến nghị...................................................................................... 97
4.4.1. Đối với cấp Trung ương và cấp tỉnh ................................................ 97
4.4.2. Đối với huyện và các cấp cơ sở địa phương .................................... 97
KẾT LUẬN .................................................................................................... 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................... 101

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


vi
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
CNH-HĐH

: Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

FDI

: Đầu tư trực tiếp nước ngoài

(GDP)

:Tổng sản phẩm quốc nội

(GNI)

: Tổng thu nhập quốc dân

(GNP)

:Tổng sản phẩm quốc dân

GTSX

: Giá trị sản xuất

(GO)

: Giá trị tổng sản lượng

(HDI)

: Các chỉ số phát triển con người

HĐND

: Hội đồng nhân dân

KHKT

: Khoa học kỹ thuật

KTTĐ

: Kinh tế trọng điểm

KTXH

: Kinh tế xã hội

(MDGs)

: Các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ

NGTK

: Niên giám thống kê

(NEW)

: Phúc lợi kinh tế ròng

ODA

: Viện trợ phát triển chính thức

SWOT

: (Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội,

TCTK

: Tổng cục thống kê

(TFP)

: Năng suất nhân tố tổng hợp

TNHH

: Trách nhiệm hữu hạn

UBND

: ủy ban nhân dân

(UNDP)

: Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc

WHO

: Tổ chức y tế thế giới

WTO

: Tổ chức thương mại thế giới

XHCN

: Xã hội chủ nghĩa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

)


vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1. Diện tích và cơ cấu sử dụng đất huyện Bình Xuyên, năm 2013 .... 33
Bảng 3.2. Dân số huyện Bình Xuyên giai đoạn 2005 - 2013 ......................... 36
Bảng 3.3. Lao động làm việc trong các ngành kinh tế giai đ

2005-2013 . 37

Bảng 3.4. Một số chỉ tiêu phát triển KT-XH giai đoạn 2005-2013 ................ 43
Bảng 3.5. Kết quả phát triển ngành nông nghiệp giai đoạn 2005-2013 ......... 46
Bảng 3.6. So sánh năng suất và sản lượng một số loại cây trồng của Bình
Xuyên với các huyện khác trong tỉnh năm 2013 ............................ 50
Bảng 3.7. Kết quả phát triển ngành công nghiệp-xây dựng 2005-2013 ......... 55
Bảng 4.1. Dự báo các chỉ tiêu phát triển kinh tế tỉnh Vĩnh Phúc 2015-2020 . 72
Bảng 4.2. Ma trận SWOT của huyện Bình Xuyên ......................................... 76

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập ngày 01 tháng 9 năm
1998. Sau khi tách ra từ huyện Tam Đảo, huyện Bình Xuyên có 14 đơn vị
hành chính cấp xã và thị trấn. Quá trình phát triển từ lúc tái lập đến năm 2001,
dựa trên định hướng phát triển theo quy hoạch của huyện Tam Đảo (cũ), cơ
cấu kinh tế huyện Bình Xuyên vẫn mang tính chất thuần nông, với đặc điểm
tăng trưởng kinh tế thấp, kết cấu hạ tầng lạc hậu, ảnh hưởng đến cơ hội phát
triển kinh tế và do đó đến phục lợi của người dân trong huyện.
Là một huyện thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, một trong những địa phương phát
triển năng động, huyện Bình Xuyên có những lợi thế để thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế và phát triển, đóng góp vào quá trình tăng trưởng nhanh của tỉnh Vĩnh
Phúc. Huyện Bình Xuyên có vị trí địa lý kinh tế thuận lợi, nằm gần tam giác
phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc (Hà Nội - Bắc Ninh - Hải
Phòng) và gần sân bay Quốc tế Nội Bài. Huyện Bình Xuyên còn nằm trên trục
đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai, trục quốc lộ số 2, tuyến đường sắt Hà Nội Lào Cai, là những huyết mạch giao thông kết nối vùng kinh tế trọng điểm
phía Bắc với thị trường tiêu thụ hàng hóa to lớn của Trung Quốc.
Trong bối cảnh tỉnh Vĩnh Phúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, những cải cách chính sách của tỉnh đã tạo ra môi trường kinh
doanh hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đứng trước
các cơ hội phát triển to lớn, do cải cách thể chế của Tỉnh mang lại cũng như
do những lợi thế địa lý, kinh tế của Huyện, chính quyền huyện Bình Xuyên đã
nhận thức được sự cần thiết phải chuẩn bị, nâng cao năng lực để nắm bắt
được các cơ hội phát triển.
Đảng bộ, chính quyền huyện Bình Xuyên đã thông qua định hướng
phát triển với mục tiêu đến năm 2020 trở thành một huyện có tốc độ tăng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


2
trưởng kinh tế cao của tỉnh Vĩnh Phúc. Đây là thách thức phát triển đối với
huyện Bình Xuyên, với xuất phát điểm còn thấp. Trong bối cảnh đó, bên cạnh
những thuận lợi về môi trường đầu tư do tỉnh Vĩnh Phúc tạo ra, huyện Bình
Xuyên cũng đang phải đối mặt với thách thức cải thiện môi trường chính sách,
góp phần không những thu hút đầu tư vì mục tiêu tăng trưởng mà còn tạo điều
kiện để những người dân trong huyện có đủ năng lực để hưởng thụ các cơ hội
đầu tư do Tỉnh và Huyện mang lại.
Để đạt được mục tiêu nói trên, huyện Bình Xuyên cần chủ động ban
hành những chính sách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển.
Những chính sách đó cần có những luận chứng khoa học, đánh giá đúng tiềm
năng, thế mạnh của Huyện cũng như những hạn chế và nguyên nhân của
những hạn chế này. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về tình hình phát triển của
tỉnh Vĩnh Phúc, nhưng những vấn đề riêng có của huyện Bình Xuyên chưa
được quan tâm nghiên cứu. Chưa có nhiều nghiên cứu đề xuất chính sách cho
huyện Bình Xuyên, đặc biệt nghiên cứu những vấn đề phát triển trong giai
đoạn vừa qua với những hàm ý chính sách để đạt được mục tiêu đến năm
2020 trở thành huyện tăng trưởng kinh tế cao và có năng lực duy trì được tốc
độ tăng trưởng cao.
Là một người trực tiếp

ở huyện Bình Xuyên, tôi có những

điều kiện thuận lợi trong việc

nh chính sách phát triển của

Huyện. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Phát triển kinh tế huyện Bình Xuyên,
tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020” làm luận văn tốt nghiệp. Đề tài này sẽ góp
phần luận giải những vấn đề phát triển của huyện Bình Xuyên hiện nay và
những yêu cầu chính sách cần có để đạt được mục tiêu phát triển đã được đề
ra trên cơ sở khai thác tốt các thế mạnh, tiềm năng vốn có của Huyện.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu
Trên cơ sở hệ thống lý luận tăng trưởng kinh tế, đánh giá đúng thực
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


3
trạng phát triển của Huyện, luận giải những vấn đề phát triển để đề xuất
những chính sách góp phần giúp huyện Bình Xuyên đạt được mục tiêu tăng
trưởng kinh tế nhanh và có năng lực duy trì mục tiêu này.
2.2.
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về tăng trưởng kinh tế và phát triển ở
cấp huyện. Xác định đúng vai trò, vị thế của chính quyền cấp huyện đối với
quá trình hoạch định chính sách phát triển trong tình hình mới.
- Phân tích đánh giá thực trạng phát triển của huyện Bình Xuyên từ
2005 đến nay, trên cơ sở đó chỉ ra những điểm mạnh điểm yếu và những
chính sách cần có để khắc phục các điểm yếu này cũng như khai thác các thế
mạnh của địa phương.
- Đề xuất các giải pháp chính sách, trên cơ sở đánh giá đúng cơ hội và
thách thức phát triển đối với Huyện, hướng tới các giải pháp chính sách góp
phần chuyển dịch cơ cấu từ một huyện thuần nông sang huyện công nghiệp.
Những giải pháp chính sách này sẽ là một trong những căn cứ cho việc đề
xuất giải pháp chính sách của các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm và
hàng năm của địa phương trong giai đoạn 2016-2020
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Kết quả tăng trưởng kinh tế của huyện Bình Xuyên và các yếu tố khách
quan và chủ quan ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng kinh tế của huyện.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
3.2.1. Phạm vi không gian
Đề tài sẽ tập trung đánh giá kết quả tăng trưởng kinh tế và phát triển
trong phạm vi địa giới hành chính của huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
3.2.2. Phạm vi về thời gian
Đề tài tập trung đánh giá thực trạng tăng trưởng kinh tế và phát triển
huyện Bình Xuyên trong giai đoạn 2005-2013 và đưa ra những định hướng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


4
chính sách từ nay đến 2015 cũng như cho giai đoạn 2016-2020.
3.2.3. Phạm vi ngành, lĩnh vực: Đề tài đánh giá tổng quan vấn đề ở cấp ngành
vốn có trong cơ cấu kinh tế huyện Bình Xuyên.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của kinh tế học phát triển, cũng như
dựa trên các định hướng phát triển của Đảng, Chính phủ và của chính quyền
tỉnh Vĩnh Phúc. Những định hướng phát triển đó được thể hiện trong các văn
bản như các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Vĩnh Phúc, của
Huyện ủy- UBND huyện Bình Xuyên.
* Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sẽ sử dụng phương pháp phân tích định tính làm cơ sở.
Những phân tích định tính được hỗ trợ bởi các phương pháp phân tích
thống kê phù hợp. Bên cạnh đó, đề tài sẽ sử dụng phương pháp SWOT để
đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu cũng như những cơ hội và thách
thức phát triển của địa phương.
Các số liệu để phục vụ cho phương pháp phân tích định tính sẽ là các
số liệu sơ cấp và thứ cấp, được lấy từ cơ quan thống kê của Huyện, cũng như
từ các báo cáo phát triển kinh tế xã hội, các qui hoạch phát triển kinh tế xã hội
của Huyện và của Tỉnh.
5. Đóng góp của luận văn
* Những đóng góp về mặt lý luận
Hệ thống hóa những lý luận về tăng trưởng kinh tế và phát triển đối với
một địa phương cấp huyện,
Luận giải vai trò, vị trí của chính quyền cấp huyện đối với nhiệm vụ
thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển, đặt trong mục tiêu chung của Tỉnh.
* Những đóng góp về mặt thực tiễn
Trên cơ sở tổng hợp phân tích, đánh giá kết quả phát triển của huyện
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full














Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×