Tải bản đầy đủ

Kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính trong kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH kiểm toán và kế toán AAC

ư
Tr
ờn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
KHOA KẾ TOÁN-KIỂM TOÁN


g
ọc

h
ại
Đ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

K

h

in


Kiểm toán khoản mục Đầu tư tài chính
trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty
TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC



́H



́

LÊ THỊ THÙY NGÂN

Huế, tháng 4 năm 2018

1


ư
Tr

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
KHOA KẾ TOÁN-KIỂM TOÁN

ờn



g
h
ại
Đ

ọc

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

h



in

K

Kiểm toán khoản mục Đầu tư tài chính
trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty
TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

́

Giáo viên hướng dẫn:
Trịnh Văn Sơn



́H


Họ và tên sinh viên:
Lê Thị Thùy Ngân
Lớp: K48A Kiểm toán
MSSV: 14K4131075

Huế, tháng 4 năm 2018
i


ư
Tr

LỜI CÁM ƠN
Thực tập nghề nghiệp là khoảng thời gian vô cùng quý báu và rất cần thiết cho

ờn

mỗi sinh viên trang bị cho mình những kiến thức thực tế, kỹ năng cho nghề nghiệp
tương lai có thể làm sau này.

g

Lời đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu nhà trường

h
ại
Đ

cùng toàn thể quý thầy cô giáo Trường Đại học Kinh tế Huế, những người đã dạy
dỗ, truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm của mình cho chúng em. Em xin
cảm ơn quý thầy cô giáo khoa Kế Toán – Kiểm Toán, đặc biệt là thầy Trịnh Văn
Sơn đã cho em góp ý chân thành nhất trong quá trình thực tập nghề nghiệp.
Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn anh chị nhân viên tại công ty TNHH Kiểm

ọc

toán và Kế toán AAC đã tạo nhiều điều kiện giúp đỡ, hướng dẫn em trong suốt thời
gian thực tập để em có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.

K

Do hạn chế trong kiến thức và kinh nghiệm thực tế nên khi làm bài khoá luận
tốt nghiệp này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự chỉ

in

bảo, bổ sung ý kiến đóng góp của quý thầy cô giáo, để bài báo cáo của em được

Em xin chân thành cảm ơn !!!

h

hoàn thiện hơn.



́H



́
ii


ư
Tr

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

ờn
g

Báo cáo tài chính

ĐTTC

Đầu tư tài chính

DN

Doanh nghiệp

KTV

Kiểm toán viên

KSNB

Kiểm soát nội bộ

HĐQT

Hội đồng quản trị

GLV

Giấy làm việc

ọc

h
ại
Đ

BCTC

h

in

K



́H



́
iii


ư
Tr

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1- Xác định mức trọng yếu khoản mục đầu tư tài chính ..............................20

ờn

Bảng 2.1- Bảng xác định mức trọng yếu...................................................................40

g

Bảng 3.1- Câu hỏi kiểm soát .....................................................................................66

ọc

h
ại
Đ
h

in

K



́H



́
iv


ư
Tr

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1- Sơ đồ bộ máy quản lý ..............................................................................28

ờn

Sơ đồ 2.1- Sơ đồ quy trình kiểm toán .......................................................................30

g
ọc

h
ại
Đ
h

in

K



́H



́
v


ư
Tr

MỤC LỤC

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ .............................................................................................1

ờn

1.1 Lý do chọn đề tài: ..............................................................................................1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu ..........................................................................................2

g

1.3 Đối tượng nghiên cứu ........................................................................................2

h
ại
Đ

1.4 Phạm vi nghiên cứu ...........................................................................................2
1.5 Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................2
1.6 Kết cấu đề tài .....................................................................................................3
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG.....................................................................................4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC ĐẦU TƯ TÀI

ọc

CHÍNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH..........................................4
1.1 Cơ sở lý luận về khoản mục đầu tư tài chính ....................................................4
1.1.1 Khái niệm và phân loại................................................................................4

K

1.1.2 Các khái niệm liên quan ..............................................................................6
1.1.2.1 Đồng kiểm soát .....................................................................................6

in

1.1.2.2 Ảnh hưởng đáng kể...............................................................................6

h

1.1.2.3 Phương pháp vốn chủ sở hữu................................................................7
1.1.2.4 Phương pháp giá gốc.............................................................................7



1.1.2.5 Giá gốc của khoản đầu tư tài chính.......................................................7
1.1.2.6 Quyền chuyển nhượng ..........................................................................7

́H

1.1.3 Đánh giá ảnh hưởng của khoản mục đầu tư tài chính .................................8
1.1.4 Trình bày trên báo cáo tài chính..................................................................8



1.1.5 Tài khoản, quy tắc và chu trình hạch toán tài khoản...................................9
1.1.5.1 Đối với đầu tư tài chính ngắn hạn:.......................................................9

́
1.1.5.2 Đối với đầu tư tài chính dài hạn..........................................................12
1.2 Lý luận chung về kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính trong kiểm toán Báo
cáo tài chính ...........................................................................................................15
1.2.1 Mục tiêu kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính .......................................15
1.2.1.1 Mục tiêu chung ...................................................................................15
1.2.1.2 Cơ sở dẫn liệu mục tiêu ......................................................................16
1.2.1.3 Một số gian lận, sai sót thường gặp đối với đầu tư tài chính.............16
vi


ư
Tr

1.2.2 Nôi dung và qui trình Kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính ..................16
1.2.2.1 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán......................................................16

ờn

1.2.2.2 Giai đoạn thực hiện kiểm toán ...........................................................23
1.2.2.3. Giai đoạn kết thúc kiểm toán .............................................................25

g

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC ĐẦU TƯ
TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN

h
ại
Đ

VÀ KẾ TOÁN AAC THỰC HIỆN ..........................................................................26
2.1 Tổng quan về công ty TNHH Kiểm toán và kế toán AAC..............................26
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển................................................................26
2.1.2 Nguyên tắc và mục tiêu hoạt động ............................................................27
2.1.3 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh .............................................................27

ọc

2.1.4 Tổ chức bộ máy quản lý ............................................................................28
2.1.5 Tổng quan về kết quả hoạt động kinh doanh ............................................29

K

2.2 Quy trình kiểm toán trong Báo cáo tài chính tại công ty AAC ......................30
2.2.1 Lập kế hoạch kiểm toán.............................................................................31

in

2.2.2 Thực hiện kiểm toán..................................................................................34
2.2.3 Kết thúc kiểm toán ....................................................................................34

h

2.3 Thực trạng công tác kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính tại công ty cổ phần



XYZ trong kiểm toán Báo cáo tài chính do AAC thực hiện .................................36
2.3.1 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán .............................................................36

́H

2.3.2 Giai đoạn thực hiện kiểm toán ..................................................................41
2.3.2.1 Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát ..................................................41



2.3.2.2 Thực hiện các thử nghiệm cơ bản .......................................................41
2.3.3 Giai đoạn kết thúc kiểm toán.....................................................................60

́

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM

TOÁN KHOẢN MỤC ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO
TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY AAC...........................................................................63
3.1 Đánh giá của công tác kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính trong kiểm toán
BCTC tại công ty AAC..........................................................................................63
3.1.1 Ưu điểm .....................................................................................................63
3.1.2 Hạn chế......................................................................................................64
vii


ư
Tr

3.2 Một số ý kiến bổ sung nhằm hoàn thiện công tác kiểm toán đầu tư tài chính tại
công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC..........................................................65

ờn

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................69
3.1 Kết luận............................................................................................................69

g

3.2 Kiến nghị..........................................................................................................69

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................1

ọc

h
ại
Đ

PHỤ LỤC

h

in

K



́H



́
viii


ư
Tr

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

ờn

1.1 Lý do chọn đề tài:

g

Nền kinh tế thị trường, quá trình hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới ở nước

h
ại
Đ

ta ngày nay càng mở rộng và phát triển, theo đó áp lực cạnh tranh trong nước cũng
như quốc tế càng gia tăng. Trong điều kiện đó, các thông tin tài chính từ các công ty
không chỉ phục vụ sự kiểm tra, soát xét từ các cơ quan nhà nước nữa mà nó còn
đóng vai trò thu hút nguồn đầu tư và dẫn dắt cho quyết định đầu tư của công chúng.
Dù ở góc độ nào đi nữa, có thông tin tài chính có độ chính xác cao, trung thực, tin

ọc

cậy là cần thiết và kiểm toán mà cụ thể là kiểm toán độc lập mang trong mình sứ
mạng đó. Kết quả kiểm toán giúp cho người sử dụng thông tin biết rằng những
thông tin họ được cung cấp có trung thực, hợp lý hay không và liệu nó có dựa theo

K

những nguyên tắc và chuẩn mực quy định, từ đó làm căn cứ tin cậy cho quá trình ra
quyết định.

in

Đầu tư tài chính là một khoản mục quan trọng trong Báo cáo tài chính

h

(BCTC). Với xu thế phát triển hiện nay một doanh nghiệp (DN) muốn phát triển lớn
mạnh khó có thể chỉ tự thân sử dụng nguồn vốn hiện có của mình mà phải thu hút



các nguồn đầu tư từ các nguồn khác nhau, mặt khác cũng các DN muốn bỏ vốn để

́H

đầu tư sinh lời trong tương lai. Tùy nguồn đầu tư ngắn hạn hay dài hạn mà nó ảnh
hưởng đến hoạt động sản xuất hay kinh doanh của DN, do vậy nghiệp vụ liên quan



đến đầu tư tài chính (ĐTTC) đặc biệt là ĐTTC dài hạn như đầu tư vào các công ty
con, công ty liên kết, góp vốn liên doanh… thường rất phức tạp. Bên cạnh đó, khi

lợi nhuận thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) chính của DN đó mà
còn đánh giá việc ĐTTC của DN có tốt hay không. Thế nên việc kiểm toán khoản
mục ĐTTC trong BCTC là vô cùng cần thiết, cần phải đảm bảo tính hợp lý và trung
thực của khoản mục này.
Nhận thấy tầm quan trọng của khoản mục ĐTTC, trong quá trình thực tập tại
công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, em quyết định chọn đề tài: “Kiểm toán

1

́

xem xét liệu một DN có hoạt động hiệu quả không, người ta không những đánh giá


ư
Tr

khoản mục đầu tư tài chính trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH
Kiểm toán và Kế toán AAC” để làm bài khóa luận tốt nghiệp của mình.

ờn

1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu về thực trạng kiểm toán khoản mục ĐTTC trong kiểm toán báo

g

cáo tài chính do công ty kiểm toán AAC thực hiện, trên cơ sở thấy được các ưu

h
ại
Đ

điểm hay hạn chế và đưa ra một số ý kiến góp phần hoàn thiện công tác kiểm toán.
1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính
trong BCTC được do công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện tại công
ty XYZ.

ọc

1.4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nôi dung: Công tác kiểm toán khoản mục ĐTTC trong kiểm toán

K

BCTC tại Công ty XYZ do Công ty Kế toán-Kiểm toán AAC thực hiện

in

- Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế
toán AAC thành phố Đà Nẵng và tại công ty khách hàng XYZ của công ty. Số liệu

h

thực tế kiểm toán được thu thập tại công ty XYZ trong thời gian kiểm toán.



-Phạm vi thời gian: Thời gian nghiên cứu đề tài kiểm toán khoản mục ĐTTC tại
công ty Kiểm toán và Kế toán AAC là vào 18/12/2017 đến 23/4/2018.

Các phương pháp sử dụng để thực hiện đề tài như sau



1.5 Phương pháp nghiên cứu

́H

Thời gian số liệu thu thập từ 1/1/2016 đến 31/12/2016.

thực hiện của một cuộc kiểm toán thực sự, phỏng vấn KTV về kiểm toán BCTC nói
chung và vấn đề nghiên cứu nói riêng.
-Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập các tài liệu liên quan đến vấn đề
kiểm toán, các thông tin, chế độ, chính sách, chuẩn mực kế toán và kiểm toán, hồ sơ

2

́

-Phương pháp quan sát, phỏng vấn: Đến công ty quan sát cách thức làm việc,


ư
Tr

kiểm toán tại công ty. Ngoài ra cần thu thập nguồn tài liệu của công ty từ các cuộc
kiểm toán trước.

ờn

-Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập số liệu liên quan đến khoản mục

ĐTTC khách hàng XYZ của công ty AAC thông qua photo, chụp ảnh, sao chép sổ

g

sách, chứng từ dưới sự chấp thuận của Giám đốc phòng kiểm toán.

h
ại
Đ

-Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp: Thống kê các dữ liệu thu được
để rồi tổng hợp và phân tích đánh giá về khoản mục đầu tư tài chính.
1.6 Kết cấu đề tài

Đề tài nghiên cứu gồm các 3 phần

ọc

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Phần này sẽ nêu lên lý do chọn đề tài cũng như mục tiêu, phương pháp trong
phạm vi nghiên cứu của đối tượng nghiên cứu là khoản mục đầu tư tài chính trong

K

BCTC được áp dụng tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.

in

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

BCTC

h

-Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm toán khoản mục ĐTTC trong kiểm toán

do công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện

́H



-Chương 2: Thực trạng công tác kiểm toán khoản ĐTTC trong kiểm toán BCTC

-Chương 3: Một số ý kiến và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm toán
khoản mục ĐTTC trong kiểm toán BCTC tại công ty AAC



PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Từ những cái đã nghiên cứu được ở trên tiến hành tổng kết, đánh giá lại đồng

́
thời nêu những những kiến nghị về hướng nghiên cứu đề tài.

3


ư
Tr

PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG

ờn

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC ĐẦU TƯ
TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

g

1.1 Cơ sở lý luận về khoản mục đầu tư tài chính

h
ại
Đ

1.1.1 Khái niệm và phân loại

Đầu tư tài chính (ĐTTC) là hoạt động sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp
(DN) để đầu tư ra bên ngoài nhằm mục đích tăng thu nhập, nâng cao hiệu quả kinh
doanh của đơn vị. Khác với đầu tư sản xuất kinh doanh, đầu tư tài chính là hoạt
động đầu tư hướng ra bên ngoài DN, thể hiện bằng việc bỏ vốn ra để đầu tư vào DN

ọc

khác với mục đích thu lợi trong ngắn hạn hay dài hạn.
Trên bảng cân đối kế toán (CĐKT) của báo cáo tài chính, các khoản đầu tư

K

tài chính ngắn hạn bao gồm: Đầu tư chứng khoán ngắn hạn; Đầu tư ngắn hạn khác
và Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn. Còn các khoản đầu tư tài chính dài hạn bao

in

gồm : Đầu tư vào công ty con; Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết; Đầu tư tài

h

chính dài hạn khác và Dự phòng giảm giá các khoản đầu tư tài chính dài hạn. Khoản
đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết bao gồm khoản vốn góp vào cơ sở kinh

́H

 Về đầu tư tài chính ngắn hạn



doanh đồng kiểm soát và khoản đầu tư vào công ty liên kết.

Đầu tư chứng khoán ngắn hạn bao gồm: cổ phiếu, trái phiếu công ty và trái



phiếu chính phủ, tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng, chứng khoán có giá trị

khác...Kế toán đầu tư chứng khoán ngắn hạn phải được ghi sổ theo giá thực tế mua

thuế và phí ngân hàng. Chứng khoán đầu tư ngắn hạn bao gồm cả những chứng
khoán dài hạn được mua để bán ở thị trường chứng khoán mà có thể thu hồi vốn
trong một năm.
Về các khoản đầu tư ngắn hạn khác: là các khoản đầu tư mà không phải là
đầu tư ngắn hạn, bao gồm các khoản đầu tư hay cho vay bằng tiền hoặc hiện vật

4

́

chứng khoán bao gồm giá mua cộng với các chi phí đầu tư như môi giới, lệ phí,


ư
Tr

như tài sản cố định, hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, …mà thời hạn thu hồi không
quá một năm.

ờn

Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn: là cách thức mà nguồn lực tài chính sẽ

tạo ra bằng cách trích trước vào chi phí kinh doanh nhằm mục đích giảm thiểu các

g

rủi ro có thể xảy ra khi các khoản đầu tư ngắn hạn này bị giảm giá

h
ại
Đ

 Đầu tư tài chính dài hạn

Đầu tư vào công ty con: bao gồm cổ phiếu doanh nghiệp là chứng chỉ xác
nhận vốn góp của doanh nghiệp đầu tư vào công ty con hoạt động theo loại hình
công ty cổ phần có thể là cổ phiếu thường hay cổ phiếu ưu đãi, cũng có thể là khoản
đầu tư vốn vào công ty con hoạt động theo loại hình công ty Nhà nước, công ty

ọc

TNHH một thành viên, công ty cổ phần Nhà nước và các loại hình doanh nghiệp
khác. Theo VAS 25, một khoản đầu tư vào công ty con được xác định khi công ty

K

mẹ nắm giữ trên 50% quyền biểu quyết ở công ty con (công ty mẹ có thể sở hữu
trực tiếp công ty con hoặc sở hữu gián tiếp công ty con qua một công ty con khác)

in

trừ trường hợp đặc biệt khi xác định rõ là quyền sở hữu không gắn liền với quyền
kiểm soát. Trong các số trường hợp đặc biệt, quyền kiểm soát còn được thực hiện

h

ngay cả khi công ty mẹ nắm giữ ít hơn 50% quyền biểu quyết tại công ty con:

quyết;

́H



- Các nhà đầu tư khác thoả thuận dành cho công ty mẹ hơn 50% quyền biểu

- Công ty mẹ có quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt động theo
quy chế thoả thuận;



- Công ty mẹ có quyền bổ nhiệm hoặc bãi miễn đa số các thành viên Hội

́

đồng quản trị hoặc cấp quản lý tương đương;

- Công ty mẹ có quyền bỏ đa số phiếu tại các cuộc họp của Hội đồng quản trị
hoặc cấp quản lý tương đương.
Đầu tư vào công ty liên doanh: Theo VAS 08 có ba hình thức liên doanh, bao
gồm hợp đồng hợp tác kinh doanh dưới hình thức hoạt động kinh doanh được đồng
kiểm soát bởi các bên góp vốn liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh dưới hình
thức liên doanh tài sản được đồng kiểm soát bởi các bên góp vốn liên doanh và hợp
5


ư
Tr

đồng liên doanh dưới hình thức thành lập cơ sở kinh doanh mới được đồng kiểm
soát bởi các bên góp vốn liên doanh. Ba hình thức này có chung hai đặc điểm là hai

ờn

hoặc nhiều bên góp vốn liên doanh hợp tác với nhau trên cơ sở thoả thuận bằng hợp
đồng và thỏa thuận bằng hợp đồng thiết lập quyền đồng kiểm soát.

g

Đầu tư vào công ty liên kết: Theo VAS 07 một khoản đầu tư gọi là đầu tư

vào công ty liên kết nếu bên đầu tư nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các

h
ại
Đ

công ty con ít nhất 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết của bên nhận đầu tư.
Trong trường hợp nhà đầu tư nắm giữ dưới 20% quyền biểu quyết của bên nhận đầu
tư nhưng có thoả thuận giữa bên nhận đầu tư và nhà đầu tư về việc nhà đầu tư đó có
ảnh hưởng đáng kể hoặc trường hợp nhà đầu tư nắm giữ trên 50% quyền biểu quyết

ọc

của bên nhận đầu tư nhưng có thỏa thuận về việc nhà đầu tư đó không nắm giữ
quyền kiểm soát đối với bên nhận đầu tư thì vẫn được kế toán khoản đầu tư đó là
khoản đầu tư vào công ty liên kết.

K

Đầu tư tài chính dài hạn khác: đây là loại đầu tư dài hạn nằm ngoài các khác

in

khoản như đầu tư vào công ty con, công ty liên doanh, liên kết. Nó bao gồm các
khoản đầu tư dưới ít hơn 20% quyền biểu quyết, các khoản đầu tư trái phiếu, cổ

h

phiếu, cho vay vốn…có thời hạn thu hồi vốn trên một năm



Dự phòng giảm giá đầu tư tài chính dài hạn: là khoản dự phòng cho phần giá
trị có thể bị mất đi do khoản đầu tư tài chính dài hạn của doanh nghiệp bị giảm giá,

1.1.2 Các khái niệm liên quan



1.1.2.1 Đồng kiểm soát

́H

các khoản đầu tư dài hạn bị lỗ.

Theo VAS 08, đồng kiểm soát là quyền cùng chi phối của các bên góp vốn

́
liên doanh về các chính sách tài chính và hoạt động đối với một hoạt động kinh tế
trên cơ sở thỏa thuận bằng hợp đồng.
1.1.2.2 Ảnh hưởng đáng kể
Ảnh hưởng đáng kể là quyền tham gia của nhà đầu tư vào việc đưa ra các
quyết định về chính sách tài chính và hoạt động của bên nhận đầu tư nhưng không
kiểm soát các chính sách đó. Nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể thường được thể
6


ư
Tr

hiện ở một hoặc các biểu hiện sau: có đại diện trong Hội đồng quản trị hoặc cấp
quản lý tương đương của công ty liên kết; có quyền tham gia vào quá trình hoạch

ờn

định chính sách; Có các giao dịch quan trọng giữa nhà đầu tư và bên nhận đầu tư;
có sự trao đổi về cán bộ quản lý; và có sự cung cấp thông tin kỹ thuật quan trọng.

g

1.1.2.3 Phương pháp vốn chủ sở hữu

h
ại
Đ

Theo VAS 07, phương pháp vốn chủ sở hữu là phương pháp kế toán mà
khoản đầu tư được ghi nhận ban đầu theo giá gốc, sau đó được điều chỉnh theo
những thay đổi của phần sở hữu của nhà đầu tư trong tài sản thuần của bên nhận
đầu tư. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phải phản ánh phần sở hữu của nhà
đầu tư trong kết quả kinh doanh của bên nhận đầu tư.

ọc

1.1.2.4 Phương pháp giá gốc

Theo VAS 07, phương pháp giá gốc là phương pháp kế toán mà khoản đầu

K

tư được ghi nhận ban đầu theo giá gốc, sau đó không được điều chỉnh theo những
thay đổi của phần sở hữu của nhà đầu tư trong tài sản thuần của bên nhận đầu tư.

in

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chỉ phản ánh khoản thu nhập của nhà đầu tư
được phân chia từ lợi nhuận thuần luỹ kế của bên nhận đầu tư phát sinh sau ngày

h

đầu tư.



1.1.2.5 Giá gốc của khoản đầu tư tài chính

́H

Giá gốc của khoản đầu tư tài chính bao gồm phần vốn góp hoặc giá thực tế
mua khoản đầu tư tài chính cộng (+) các chi phí mua (nếu có), như chi phí môi giới,



giao dịch... Khi kế toán khoản đầu tư tài chính theo phương pháp giá gốc, giá trị

khoản đầu tư này sẽ không được thay đổi trong suốt quá trình đầu tư, ngoại trừ DN
đầu tư mua thêm hoặc thanh lý khoản đầu tư đó hoặc được nhận thêm phần lợi ích

́

ngoài lợi nhuận được chia.
1.1.2.6 Quyền chuyển nhượng
Doanh nghiệp đầu tư các khoản đầu tư tài chính có quyền chuyển nhượng giá
trị khoản đầu tư của mình trong doanh nghiệp nhận đầu tư cho một cá nhân hay một
tổ chức khác. Các chi phí liên quan đến hoạt động chuyển nhượng này sẽ không
được hạch toán trên sổ kế toán của doanh nghiệp mà chỉ theo dõi chi tiết trong từng
7


ư
Tr

khoản đầu tư tài chính ngắn hạn. Khoản đầu tư vào công ty con khi chuyển nhượng
sẽ phải làm thủ tục chuyển đổi tên chủ sở hữu và được ghi trên giấy chứng nhận

ờn

đăng ký doanh nghiệp hay giấy phép đầu tư.
1.1.3 Đánh giá ảnh hưởng của khoản mục đầu tư tài chính

g

Trong thời đại kinh tế thị trường càng ngày càng phát triển mạnh mẽ như

h
ại
Đ

hiện nay, đầu tư tài chính đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động
của doanh nghiệp. Làm tốt trong công tác đầu tư tài chính không những làm tăng
quy mô vốn của mà tạo ra mức lợi nhuận khổng lồ cho doanh nghiệp.
Đầu tiên công tác đầu tư tài chính đã làm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của
doanh nghiệp. Nguồn vốn và tài sản nhàn rỗi được doanh nghiệp tận dụng tối đa,

ọc

đem đi đầu tư giúp việc sử dụng vốn hiệu quả hơn đồng thời mang về một nguồn lợi
to lớn ngoài công việc kinh doanh truyền thống của doanh nghiệp.

K

Đầu tư tài chính cũng là một cách để phân tán rủi ro đồng thời ổn định nguồn
tài chính của doanh nghiệp. Đây là một khoản chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn

in

vốn doanh nghiệp do đó khi đầu tư hiệu quả sẽ mang lại nguồn lợi tăng trưởng cao
cho doanh nghiệp. Do đó khi có những biến động bất lợi xảy ra nó sẽ giảm thiểu các

h

rủi ro về vốn, đồng thời mang lại sự ổn định cho nguồn tài chính của doanh nghiệp.



Đầu tư tài chính mang lại những dấu hiệu, tác động tích cực đến hoạt động
của doanh nghiệp thế nhưng cũng tiềm ẩn đầy rủi ro. Không phải doanh nghiệp nào

́H

sử dụng nguồn đầu tư của mình một cách hợp lý, hiệu quả. Đặc biệt khi xảy ra biến
động hay khủng hoảng kinh tế nó ảnh hưởng nặng nề đến nguồn lực tài chính của

́

1.1.4 Trình bày trên báo cáo tài chính



doanh nghiệp.

Trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp khoản đầu tư tài chính ngắn hạn
được phản ánh ở khoản mục “Chứng khoán kinh doanh” - Mã số 121 và “ Đầu tư
nắm giữ đến ngày đáo hạn” – Mã số 123 trong Bảng cân đối kế toán. Còn đầu tư tài
chính dài hạn được phản ánh ở khoản mục “Đầu tư vào công ty con” - Mã số 251,
“Đầu tư vào công ty liên kết, liên doanh” - Mã số 252 , “Đầu tư dài hạn khác” - Mã
số 258 trong Bảng cân đối kế toán. Cuối năm tài chính phần lợi nhuận sẽ phản ánh

8


ư
Tr

vào khoản mục “Doanh thu hoạt động tài chính”– Mã số 21 hoặc nếu lỗ sẽ phản ánh
vào và “Chi phí tài chính” – Mã số 22 trên Báo cáo kết quả kinh doanh. Phần chi

ờn

bằng tiền để đầu tư vào công ty con được trình bày trên khoản mục “Tiền chi đầu tư
góp vốn vào đơn vị khác” – Mã số 25 và phần thu cổ tức và lợi nhuận được chia

g

bằng tiền trong kỳ được trình bày ở khoản mục “Tiền thu cổ tức và lợi nhuận được
chia” – Mã số 27 trên Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Phần lợi nhuận hoặc lỗ xác định

h
ại
Đ

được vào cuối mỗi năm tài chính được thuyết minh ở mục “Doanh thu hoặt động tài
chính” và “Chi phí hoặt động tài chính” trên Thuyết minh báo cáo tài chính.
Giá trị các khoản đầu tư vào công ty con được phản ánh trên báo cáo tài
chính hợp nhất tương tự như phản ánh trên báo cáo tài chính: Giá trị khoản đầu tư

ọc

vào công ty con và khoản đầu tư dài hạn khác được phản ánh ở khoản mục: “Đầu tư
vào công ty con” - Mã số 251 và “Đầu tư dài hạn khác” - Mã số 258 trong Bảng cân
đối kế toán. Riêng khoản đầu tư vào công ty liên kết và khoản vốn góp vào cơ sở

K

kinh doanh đồng kiểm soát được phản ánh ở khoản mục “Đầu tư vào công ty liên
kết, liên doanh” - Mã số 252 trong Bảng cân đối kế toán. Phần lợi nhuận hoặc lỗ xác

in

định được vào cuối mỗi năm tài chính được phản ánh vào khoản mục “Doanh thu

h

hoặt động tài chính”(lãi) – Mã số 21 và “Chi phí tài chính”(lỗ) – Mã số 22 trên Báo
cáo kết quả kinh doanh.... Ngoài ra, doanh nghiệp phải trình bày thêm các thông tin



sau: Danh sách các công ty con quan trọng, bao gồm: Tên công ty, nước nơi các
công ty con thành lập hoặc đặt trụ sở thường trú, vốn điều lệ của công ty con, tỷ lệ

́H

lợi ích của công ty mẹ. Nếu tỷ lệ quyền biểu quyết của công ty mẹ khác với tỷ lệ lợi
ích thì phải trình bày cả tỷ lệ quyền biểu quyết và tỷ lệ lợi ích của công ty mẹ.

́

1.1.5.1 Đối với đầu tư tài chính ngắn hạn:



1.1.5 Tài khoản, quy tắc và chu trình hạch toán tài khoản

 Chứng khoán kinh doanh: TK 121
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 121 - Chứng khoán kinh doanh
Bên Nợ: Giá trị chứng khoán kinh doanh mua vào.
Bên Có: Giá trị ghi sổ chứng khoán kinh doanh khi bán.
Số dư bên Nợ: Giá trị chứng khoán kinh doanh tại thời điểm báo cáo.
9


ư
Tr

Tài khoản 121 - Chứng khoán kinh doanh, có 3 tài khoản cấp 2:
- Tài khoản 1211 - Cổ phiếu: Phản ánh tình hình mua, bán cổ phiếu với mục

ờn

đích nắm giữ để bán kiếm lời.
- Tài khoản 1212 - Trái phiếu: Phản ánh tình hình mua, bán và thanh toán các

g

loại trái phiếu nắm giữ để bán kiếm lời.

h
ại
Đ

- Tài khoản 1218 - Chứng khoán và công cụ tài chính khác: Phản ánh tình
hình mua, bán các loại chứng khoán và công cụ tài chính khác theo quy định của
pháp luật để kiếm lời, như chứng chỉ quỹ, quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền
chọn mua, quyền chọn bán, hợp đồng tương lai, thương phiếu… Tài khoản này còn
phản ánh cả tình hình mua, bán các loại giấy tờ có giá khác như thương phiếu, hối

Sơ đồ hạch toán

ọc

phiếu để bán kiếm lời.

h

in

K



́H



́
 Đối với đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn: TK 128
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 128
Bên Nợ: Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn tăng.
10


ư
Tr

Bên Có: Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn giảm.
Số dư bên Nợ: Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn

ờn

hiện có tại thời điểm báo cáo.
Tài khoản 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn có 4 tài khoản cấp 2:

g

- Tài khoản 1281 - Tiền gửi có kỳ hạn: Phản ánh tình hình tăng, giảm và số

h
ại
Đ

hiện có của tiền gửi có kỳ hạn.

- Tài khoản 1282 - Trái phiếu: Phản ánh tình hình tăng, giảm và số hiện có
của các loại trái phiếu mà doanh nghiệp có khả năng và có ý định nắm giữ đến ngày
đáo hạn.

- Tài khoản 1283 - Cho vay: Phản ánh tình hình tăng, giảm và số hiện có của

ọc

các khoản cho vay theo khế ước giữa các bên nhưng không được giao dịch mua, bán
trên thị trường như chứng khoán. Tùy theo từng hợp đồng, các khoản cho vay theo

K

khế ước có thể được thu hồi một lần tại thời điểm đáo hạn hoặc thu hồi dần từng kỳ.
- Tài khoản 1288 - Các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn: Phản

in

ánh tình hình tăng, giảm và số hiện có của các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày

h

đáo hạn (ngoài các khoản tiền gửi ngân hàng, trái phiếu và cho vay), như cổ phiếu
ưu đãi bắt buộc bên phát hành phải mua lại tại một thời điểm nhất định trong tương



́H

Sơ đồ hạch toán



lai, thương phiếu.

́
11


ư
Tr

1.1.5.2 Đối với đầu tư tài chính dài hạn
 Đầu tư vào công ty con

ờn

Nguyên tắc:
- Vốn đầu tư vào công ty con phải được phản ánh theo giá gốc, bao gồm giá

g

mua = các chi phí mua, như: Chi phí môi giới, giao dịch, lệ phí, thuế, ngân hàng,...

h
ại
Đ

- Kế toán phải mở sổ theo dõi chi tiết các khoản đầu tư vào công ty con theo
mệnh giá, giá thực tế mua cổ phiếu, chi phí thực tế mua vào các công ty con,...
- Phải hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản thu nhập từ công ty con (lãi cổ
phiếu, lãi kinh doanh) của năm tài chính vào báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ.
Cổ tức, lợi nhuận được chia từ công ty con được hạch toán vào doanh thu hoạt động

ọc

tài chính hàng năm của công ty mẹ. Kế toán khoản đầu tư vào công ty con
Kết cấu và nội dung phản ảnh của Tài khoản 221

K

Bên Nợ: Giá trị thực tế các khoản đầu tư vào công ty con tăng.
Bên Có: Giá trị thực tế các khoản đầu tư vào công ty con giảm.

in

Số dư bên Nợ: Giá trị thực tế các khoản đầu tư vào công ty con của

h

công ty mẹ.

Tài khoản 221 - Đầu tư vào công ty con, có 2 tài khoản cấp 2



Tài khoản 2211 - Đầu tư cổ phiếu: Phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến

́H

động của các loại cổ phiếu đầu tư vào công ty con của công ty mẹ.

Tài khoản 2212 - Đầu tư khác: Phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến

Sơ đồ hạch toán:



động của các loại đầu tư khác vào công ty con của công ty mẹ.

́
12


ư
Tr

 Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết: TK 222
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 222

ờn

Bên Nợ:Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết tăng.

g

Bên Có: Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết giảm do đã

thanh lý, nhượng bán, thu hồi.

h
ại
Đ

Số dư bên Nợ:Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết hiện còn cuối kỳ.
Tài khoản 222 - Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết không có tài khoản cấp 2.
Sơ đồ hạch toán

ọc
h

in

K



́H



́
13


ư
Tr

 Đầu tư tài chính dài hạn khác: TK 228
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 228

ờn

Bên Nợ: Giá trị các khoản đầu tư khác tăng.

g

Bên Có: Giá trị các khoản đầu tư khác giảm.
Số dư bên Nợ: Giá trị khoản đầu tư khác hiện có tại thời điểm báo cáo.

h
ại
Đ

Tài khoản 228 - Đầu tư khác có 2 tài khoản cấp 2:
- Tài khoản 2281 - Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác: Phản ánh các khoản đầu
tư công cụ vốn nhưng doanh nghiệp không có quyền kiểm soát, đồng kiểm soát
hoặc có ảnh hưởng đáng kể đối với bên được đầu tư.

ọc

- Tài khoản 2288 - Đầu tư khác: Phản ánh các khoản đầu tư vào tài sản phi
tài chính ngoài bất động sản đầu tư và các khoản đã được phản ánh trong các tài

K

khoản khác liên quan đến hoạt động đầu tư. Các khoản đầu tư khác có thể gồm kim
loại quý, đá quý (không sử dụng như hàng tồn kho), tranh, ảnh, tài liệu, vật phẩm

in

khác có giá trị (ngoài những khoản được phân loại là TSCĐ)... không tham gia vào
hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường nhưng được mua với mục đích nắm



́H



Sơ đồ hạch toán

h

giữ chờ tăng giá.

́
14


ư
Tr

1.2 Lý luận chung về kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính trong kiểm toán
Báo cáo tài chính

ờn

1.2.1 Mục tiêu kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính
1.2.1.1 Mục tiêu chung

g

Mục tiêu kiểm toán các khoản đầu tư tài chính là đưa ra ý kiến về khoản mục

h
ại
Đ

đầu tư tài chính ngắn hay đầu tư tài chính dài hạn trên bảng cân đối kế toán vào thời
điểm cuối kỳ niên độ kế toán (31 tháng 12). Kiểm toán viên phải xác định được các
khoản này đã được hoạch toán và đánh giá chính xác hay chưa, đã tuân thủ theo
những chuẩn mực, luật pháp đề ra không. Thêm vào đó, kiểm toán viên phải đưa ra
ý kiến giúp DN xác định, trình bày lại đúng với quy định.

ọc

Đối với năm kiểm toán đầu tiên thì mục tiêu đặt ra sẽ là kiểm tra sự phân loại
và trình bày của các khoản mục đầu tư tài chính, đánh giá các điều kiện để ghi nhận

K

đó là khoản đầu tư ngắn hạn hay dài hạn và hình thức đầu tư, kiểm tra được sự tồn
tại của chúng tại thời điểm ghi trong bảng cân đối kế toán. Đối với các khoản đầu tư

in

tài chính là chứng khoán kinh doanh như cổ phiếu, trái phiếu hay thì phải đảm bảo
tính có thực và đầy đủ của các khoản này. Nếu khoản đầu tư tài chính theo hình

h

thức liên doanh, liên kết hay đầu tư vào công ty con thì phải đưa ý kiến về tính đầy



đủ, tính chính xác và có thật của của các khoản góp vốn. Đồng thời kiểm toán viên
cần xác minh lại tiền lãi, cổ tức, thu nhập từ đầu tư tài chính đã được hoạch toán

́H

đầy đủ hay chưa.

KTV cũng cần phải cẩn trọng khi xem xét một đến khoản dự phòng giảm giá



đầu tư tài chính. Mục tiêu hướng đến đó là sự đầy đủ, tính chính xác trong tính giá

của các khoản ĐTTC bị giảm sụt về giá trị cũng như căn cứ để lập dự phòng giảm

́

giá các khoản mục này.
Mục tiêu cuối cùng là việc xác minh và đưa ra ý kiến về sự trình bày báo cáo
tài chính của khách hàng. Trong BCTC, cụ thể là phần thuyết minh BCTC phải
trình bày danh sách các công ty liên kết kèm theo các thông tin về phần sở hữu và tỷ
lệ quyền biểu quyết, nếu tỷ lệ này khác với phần sở hữu; và các phương pháp được
sử dụng để kế toán hạch toán các khoản đầu tư vào công ty liên kết.

15


ư
Tr

1.2.1.2 Cơ sở dẫn liệu mục tiêu
-Sự tồn tại: Các khoản đầu tư tài chính trên BCTC thật sự tồn tại

ờn

-Đầy đủ: Các nghiệp vụ phát sinh của các khoản đầu tư tài chính đã được

phản ánh đầy đủ trên sổ sách kế toán.

g

-Quyền và nghĩa vụ: các khoản đầu tư tài chính thuộc quyền sở hữu đồng

h
ại
Đ

thời có quyền kiểm soát nó.

- Đúng kỳ: các khoản đầu tư tài chính và các khoản thu nhập từ nó cần được
hạch toán theo đúng kỳ, đúng niên độ.

- Trình bày và khai báo: các khoản đầu tư tài chính trên các BCTC được
phân loại, mô tả đúng với chuẩn mực và chế độ kế toán quy định.

ọc

1.2.1.3 Một số gian lận, sai sót thường gặp đối với đầu tư tài chính
- Định giá sai khoản đầu tư tài chính bằng cách trích lập dự phòng giảm giá,

K

nhất là dự phòng rủi ro đầu tư vào cổ phiếu chưa niêm yết và đầu tư góp vốn.
- Chưa ghi nhận, hoạch toán phần cổ tức, tiền lãi, thu nhập từ các khoản đầu

in

từ tài chính.

h

1.2.2 Nôi dung và qui trình Kiểm toán khoản mục đầu tư tài chính

Khoản đầu tư tài chính có quy trình kiểm toán căn bản giống với các khoản



mục khác, bào gồm ba giai đoạn thực hiện: lập kế hoạch, thực hiện kiểm toán và kết
thúc kiểm toán.



 Chuẩn bị kế hoạch kiểm toán

́H

1.2.2.1 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán

Trên cơ sở hợp đồng kiểm toán , KTV sẽ tiến hành đánh giá khả năng chấp

toán, phân công công việc cụ thể cho từng nhân viên dựa trên các phần công việc
của kiểm toán chu trình đầu tư tài chính.
 Tìm hiểu về khách hàng
Tìm hiểu thông tin về khách hàng là công việc cần thiết đối với môt cuộc
kiểm toán, nó cung cấp những thông tin hữu ích và cần thiết để phân tích và đánh
giá các diễn biến, sự việc liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. KTV phải
16

́

nhận kiểm toán, nhận diện các lý do kiểm toán, lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×
x