Tải bản đầy đủ

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính
đáng
A.
B.
I.

Mở đầu.
Nội dung.
Khái niệm chung về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn

I.1.

phòng vệ chính đáng.
Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một trong những chế định có lịch sử
sớm nhất của pháp luật dân sự trong lịch sử pháp luật thế giới, Mỗi quốc gia
khác nhau, trải qua những thời kỳ lịch sử, phụ thuộc vào quan niệm, truyền
thống lập phá, điều kiện kinh tế - xã hội,… có những quy định khác nhau về bồi
thường thiệt hại.

Khái niệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng vẫn còn để ngỏ, pháp luật chỉ
nêu những vấn đề về điều kiện phát sinh, về xác định thiệt hại, về mức độ bồi
thường. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể hiểu :
“ Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một loại trách nhiệm dân sự theo
đó, người vi phạm nghĩa vụ pháp lý gây tổn hại cho người khác phải bồi thường
những tổn thất mà mình gây ra mà giữa người có hành vi trái pháp luật gây thiệt
hại và người bị thiệt hại không có việc giao kết hợp đồng hoặc có hợp đồng
nhưng hành vi gây thiệt hại không thuộc hành vi thực hiện hợp đồng”.1
I.2.

Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn

I.2.1.

phòng vệ chính đáng.
Khái niệm phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ
chính đáng.

Phòng vệ chính đáng là hành vi của một người vì bảo vệ quyền và lợi ích
chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ

1 Trang 377, Giáo trính Luật dân sự Việt Nam trường Đại học Kiểm sát Hà Nội.


chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các
lợi ích nói trên.
Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức
cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của
hành vi xâm hại. 2
I.2.2.

Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn
phòng vệ chính đáng.

Quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể được thỏa mãn những không được
xâm hại tới quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác. Mọi hành vi trái
pháp luật của các chủ thể gây thiệt hại cho các đối tượng được pháp luật bảo vệ
đều không được pháp luật chấp nhận. Tuy nhiên, để khuyến khích các cá nhân tự
bảo vệ mình cũng như chủ động ngăn chặn các hành vi trái pháp luật làm tổn hại
đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, pháp nhân, cá nhân khác. Pháp


luật coi hành động chống trả lại các hành vi gây thiệt hại xâm phạm đến các đối
tượng được pháp luật bảo vệ trong một chừng mực cho phép là hành vi phòng vệ
chính đáng.
Điều 594 Bộ luật dấn sự năm 2015 quy định: “Người gây thiệt hại trong
trường hợp phòng vệ chính đáng không phải bồi thường cho người bị thiệt hại”,
nghĩa là khi sự phòng vệ ở mức độ tương xứng với hành vi gây thiệt hại thì
người có hành vi phòng vệ không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Có
nghĩa “người phòng vệ chính đáng không có lỗi”. Để đạt được mục đích này,
người phòng vệ phải có sự cân nhắc, tính toán để hành vi của mình tương xứng
với mức độ của hành vi xâm phạm. Trong trường hợp sự tính toán có sự sai lầm
về điều kiện, hoàn cảnh của hành vi xâm phạm, dẫn đến việc người có hành vi
phòng vệ lại có hành vi gây thiệt hại ngược trở lại, mà sự chống trả này vượt quá
giới hạn cần thiết, gây ra thiệt hại với người đã có hành vi gây thiệt hại ban đầu.
Nghĩa là sự chống trả là “vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng”. Việc vượt
2 Điều 22 Bộ luật hình sự 2015.


quá giới hạn này là một hành vi vi phạm pháp luật, và lẽ dĩ nhiên, người có hành
vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải bồi thường. Như vậy :
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính
đáng là một loại trách nhiệm pháp lí, một biện pháp cưỡng chế của Nhà nước,
theo đó một người vì thực hiện hành vi bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ
chức, bảo vệ quyền và lợi ích của mình hay của người khác, mà chống trả lại
một cách không tương xứng, vượt quá giới hạn pháp luật cho phép, gây ra thiệt
hại cho người có hành vi xâm phạm ban đầu, thì phải bồi thường thiệt hại do
mình gây ra dù hành vi đó được thực hiện với lỗi cố ý, hay vô ý.
II.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×