Tải bản đầy đủ

skkn một số biện pháp xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm

I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Bậc học Mầm Non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân vì
vậy chất lượng chăm sóc, giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng hơn bao giờ
hết, bởi lẽ trẻ MN còn rất nhỏ, phạm vi tiếp xúc và hiểu biết về thế giới xung quanh
của trẻ còn hạn hẹp, các yêu cầu đáp ứng công tác giáo dục đòi hỏi cao, trẻ không
chỉ học mà còn phải hoạt động vui chơi, và phải được chăm sóc nuôi dưỡng, bảo vệ
sức khỏe. Để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, đòi hỏi phải có sự đầu tư đúng
mức cả về vật chất lẫn tinh thần, sự quan tâm của cấp ủy Đảng chính quyền địa
phương, sự phối kết hợp của các ban ngành đoàn thể, sự đóng góp ủng hộ của tập
thể cá nhân, các tầng lớp nhân dân, sự hiểu biết về kiến thức nuội dạy trẻ và phối
kết hợp trong CSGD trẻ của các bậc phụ huynh học sinh. Chính vì vậy công tác
nâng cao chất lương giáo dục trong trường mầm non cần phải được quan tâm và
thực hiện một cách thường xuyên có hiệu quả. Có như vậy mới giúp cho giáo dục
mầm non phát triển đi lên, đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện nay.
Trường Mầm Non là cái nôi đầu tiên cho trẻ bắt đầu cuộc sống và lao động.
Trong nhà trường, trẻ cần phải tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ
thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm
chất tốt đẹp ban đầu của con người mới.
Môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển
nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng.

Trong nhiều thập kỷ qua, phần lớn các trường Mầm non ở nước ta vẫn tồn tại
phương pháp giáo dục mang tính áp đặt, gò bó, chưa quan tâm đến trẻ và lấy trẻ
làm trung tâm. Trẻ rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, không dám đề đạt ý
kiến, không mạnh dạn thể hiện khả năng của mình …
Tình hình trên đòi hỏi trường Mầm Non phải chọn lựa con đường, cách thức
giáo dục phù hợp, để chuẩn bị thật tốt cho các cháu thành những công dân tương lai
có đạo đức, trí tuệ và thể lực tốt. Một trong các con đường đó là phải xây dựng cho
được môi trường giáo dục thân thiện, gần gũi lấy trẻ làm trung tâm trong trường
Mầm Non. Đó là mục tiêu giáo dục của trường Mầm Non.
Để xây dựng môi trường giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm” Bộ và Ngành đã
ban hành một số văn bản rất quan trọng :
Ngày 25 tháng 01 năm 2017 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Kế hoạch
số 56/KH-BGDĐT về việc Kế hoạch triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm
non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 - 2020
1


- Kế hoạch số 499/GDMN của phòng giáo dục huyện Như Xuân ngày
19/8/2017 về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm” và giai đoạn 2016-2020.
Năm học 2016-2017 trường Mầm non Yên Lễ được công nhận trường mầm
non đạt chuẩn quốc gia mức độ I. Cơ sở vật chất của Trường đã đi vào ổn định,
cảnh quan môi trường được đánh giá đẹp và thân thiện. Để từng bước thu hút học
sinh đến trường ngày một đông, phụ huynh yên tâm mỗi khi gửi con đến trường,
nhà trường đã từng bước nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ,
tỷ lệ trẻ đến trường vẫn chưa cao. Thực hiện kế hoạch số 499/GDMN của phòng
giáo dục huyện Như Xuân ngày 19/8/2017 về triển khai chuyên đề “Xây dựng
trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” và giai đoạn 2016-2020. Bản thân đã
chăn trở và lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp xây dựng trường Mầm
Non lấy trẻ làm trung tâm”.
2. Mục đích nghiên cứu:
Xây dựng nhà trường bảo đảm các yêu cầu về môi trường giáo dục, công tác
quản lý, chỉ đạo; hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo tinh thần giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm.
Tìm ra một số giải pháp, biện pháp hữu hiệu nhất để xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại trường mầm non Yên Lễ.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là học sinh trường mầm non Yên Lễ, huyện Như
Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Các tiêu chí để xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm.


4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, các văn bản chỉ đạo.
- Phương pháp khảo sát chất lượng học sinh tại nhà trường.
- Phương pháp thăm lớp dự giờ, bồi dưỡng, đánh giá học sinh
- Phương pháp thống kê kết quả.
- Phương pháp đào tạo đồi ngũ.
- Phương pháp xây dựng môi trường bên trong và bên ngoài lớp học.
- Phương pháp rút kinh nghiệm
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các cô giáo không chỉ truyền đạt kiến
thức cho học sinh một cách thụ động mà các cô giáo phải tạo ra các điều kiện, các
2


cơ hội để mọi trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến
thức và kinh nghiệm. Để đạt được điều này, các cô giáo dục cần nắm được hứng
thú, nhu cầu, trình độ, khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được
nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần đảm bảo: Hứng thú, nhu cầu, kỹ năng, thế
mạnh của mỗi trẻ đều được hiểu, đánh giá đúng và được tôn trọng. Mỗi trẻ đều có
cơ hội tốt nhất để thành công. Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện
một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất thì xây dựng môi trường giáo dục trong các
trường mầm non là việc làm rất cần thiết và không thể thiếu được.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự
nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở
trường mầm non. Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu
cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và
phát triển toàn diện.
Do vậy khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường mầm non cần
đảm bảo các nguyên tắc sau:
1. Thiết kế môi trường giáo dục phải hướng vào việc phát triển toàn diện của
trẻ nhằm đạt được mục tiêu giáo dục mầm non và mục tiêu cuối độ tuổi, đồng thời
phù hợp với mục đích tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ; đảm bảo tính
thẩm mỹ, an toàn tạo cho trẻ cảm giác được yêu thương, tôn trọng và đáp ứng các
nhu cầu chính đáng.
2. Bố trí, sắp xếp các khu vực chơi, hoạt động trong lớp và ngoài trời phù hợp
với chủ đề, thuận tiện cho việc sử dụng của giáo viên và trẻ. Cần quy hoạch không
gian hiện có của nhà trường để phân bố diện tích cho các hoạt động phù hợp với độ
tuổi, sở thích, khả năng... của trẻ và phù hợp hoạt động chung của lớp, hoạt động
nhóm hoặc cá nhân.
3. Đảm bảo đủ và đa dạng các loại vật liệu, thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phù hợp
với từng chủ đề; thể hiện được rõ nét văn hóa các dân tộc để tạo cơ hội tham gia,
vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học của trẻ vào việc xây dựng môi trường và kích
thích sự phát triển toàn diện cho trẻ.
4. Luôn tạo cơ hội và mở rộng quan hệ giao tiếp xã hội giữa trẻ với nhiều
người giúp trẻ tự tin, tích cực, hứng thú với các hoạt động giáo dục phát triển toàn
diện; sưu tầm và sáng tạo thêm trò chơi bằng cách thường xuyên thay đổi cách
chơi, luật chơi để khích lệ trẻ tham gia, chủ động chơi- tập - thử nghiệm với các
loại thiết bị, đồ dùng, đồ chơi; khuyến khích trẻ tự tạo ra đồ chơi, trò chơi theo ý
3


tưởng riêng của mình; tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động chơi tự do, hội thi, lễ
hội... để trẻ được trải nghiệm và “tập làm”.
5. Tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cha mẹ học sinh và cộng
đồng về ý nghĩa của việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non; tạo
nhiều cơ hội cho gia đình và cộng đồng được tham gia vào các hoạt động của nhà
trường; xây dựng mối quan hệ tích cực đối với gia đình trẻ, phối hợp chặt chẽ với
gia đình và cộng đồng trong chăm sóc, giáo dục trẻ; tôn trọng sự khác biệt và nhu
cầu của mỗi gia đình để có những phối hợp với từng gia đình trong chăm sóc, giáo
dục trẻ bằng nhiều hình thức, phương pháp nhằm thu hút các bậc cha mẹ và cộng
đồng tham gia hiệu quả vào công tác xây dựng môi trường giáo dục trong trường
mầm non.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non gồm môi trường bên trong và
môi trường bên ngoài lớp học. Cả hai môi trường này đều rất quan trọng đến việc
dạy và học của cô và trẻ. Trẻ sẽ tham gia vào các hoạt động và các loại trò chơi
khác nhau tùy thuộc vào môi trường mà trẻ đang ở đó. Vì vậy trẻ cần có cơ hội để
chơi và học ở môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học.
2 . Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a. Thuận lợi :
Trường Mầm non Yên Lễ nằm trên địa bàn khu trung tâm của xã, dân sống
rãi rác gồm 12 thôn chủ yếu là nghề nông nghiệp. Đời sống của nhân dân cũng dần
dần phát triển, an ninh, trật tự, văn hoá xã hội cũng dần ổn định .
Cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương luôn quan tâm đến công tác giáo dục.
Đặc biệt là giáo dục Mầm Non. Bên cạnh đó còn có các Đoàn thể như phụ nữ, cựu
chiến binh, Đoàn thanh niên kề vai sát cánh ủng hộ nhà trường trong mọi lĩnh vực.
Tổng số cán bộ giáo viên là 32. Trong đó: 3 quản lý, 1 kế toán, 1 y tế, còn lại
25 giáo viên trực tiếp đứng lớp.
Do đời sống kinh tế phát triển phần nào làm thay đổi cách nhìn nhận của
nhân dân đối với ngành học Mầm non. Từ đó việc đưa con đến trường ngày càng
cao, tỷ lệ trẻ tăng so với những năm học trước, nhất là trẻ 5 tuổi ra lớp 100%
b.Khó khăn :
Địa bàn dân cư phức tạp, thôn bản nằm rải rác cách xa nhau, nhận thức của
một số dân còn yếu, đời sống của giáo viên hợp đồng còn nhiều khó khăn, công tác
tuyên truyền của giáo viên còn hạn chế, phần nào cũng ảnh hưởng đến công tác
giáo dục của địa phương. Lớp học thì rộng, tuy được đầu tư, trang bị đầy đủ đồ
dùng trang thiết bị dạy học nhưng chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, sản
4


xuất hàng loạt, chất liệu chủ yếu bằng nhựa chưa có nguyên liệu thiên nhiên, chưa
đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo …của trẻ, mà trẻ luôn thích mới, lạ, đẹp,
hấp dẫn…Trẻ được tổ chức hoạt động thường xuyên nhưng máy móc, dập khuôn
chưa tích cực, chưa sáng tạo
c. Thực trạng
- Qua khảo sát thực trạng của nhà trường, tôi nhận thấy: Môi trường vật chất
trong lớp, ngoài lớp học phần nào chưa đảm bảo đáp ứng được nhu cầu, hứng thú
chơi của trẻ.
- Chất lượng của giáo viên và nhân viên còn nhiều hạn chế.
- Chất lượng của trẻ chưa cao, trẻ rụt rè thiếu tự tin...
- Sự tham gia đóng góp của cộng đồng còn hạn chế.
* Kết quả khảo sát thực tế trẻ trong nhà trường tại thời điểm tháng
9/2017.
TT
1
2
3

Chưa có
Tiêu chí
Trẻ tham gia tích cực vào
hoạt động xây dựng môi
trương cùng cô
Kỹ năng sử dụng học liệu
sẵn có từ thiên nhiên
Trẻ hứng thú tham gia các
hoạt động

Số trẻ

285/383

Tỷ lệ%

75%

Thỉnh thoảng
Số trẻ

80/383

Tỷ lệ %

21%

Thường xuyên
Số trẻ

18/383

Tỷ lệ%

4%

295/383

77%

70/383

18%

18/383

5%

300/383

78%

70/383

18%

13/383

3%

3. Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
* Biện pháp 1:Triển khai các văn bản chỉ đạo đến đội ngũ giáo viên:
Sau khi chuyển khai chuyên đề nhà trường đã thành lập Ban chỉ đạo, ban
hành kế hoạch thực hiện xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm, trường đã tổ
chức các cuộc họp để tuyên truyền và đặt yêu cầu phối hợp thực hiện.
Tuyên truyền cho Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Khuyến
học và Ban Đại diện cha mẹ học sinh nhà trường biết về nội dung kế hoạch thực
hiện.
Trong cuộc họp tôi đã triển khai toàn bộ Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT ngày
25 tháng 01 năm 2017 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành về việc Kế hoạch triển
khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 2020
- Kế hoạch số 499/GDMN của phòng giáo dục huyện Như Xuân ngày
19/8/2017 về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm” và giai đoạn 2016-2020. Và bên canh đó đã tranh thủ được sự lãnh đạo của
5


cấp ủy, chính quyền địa phương để tuyên truyền sâu rộng chủ trương này đến các
lực lượng xã hội; Ban đại diện cha mẹ học sinh.
* Biện pháp 2: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên:
Thực hiện chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”,
nhằm mục đích: Tất cả mọi trẻ trong lớp được tạo cơ hội học tập qua vui chơi bằng
nhiều hình thức, phù hợp với nhu cầu và hứng thú của trẻ. Xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm
xúc tích cực của trẻ, giúp trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi trải nghiệm đa
dạng. Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm là rất cần thiết. Cán bộ giáo viên trường mầm non Yên Lễ luôn tích cực,
sáng tạo. Xây dựng môi trường gần gũi, thân thiện để trẻ được hoạt động, khám
phả, trải nghiệm đạt hiệu quả cao nhất.
Để thực hiện tốt chuyên đề đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, năng
động và sáng tạo. Đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt chủ yếu để hoàn thành
các mục tiêu nhiệm vụ đề ra thành hiện thực. Đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết
định chất lượng và hiệu quả giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”. Các cô giáo giữ một
ví trí hết sức quan trọng vì thực hiện đạt hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều
vào việc thực hiện và triển khai các biện pháp lấy trẻ làm trung tâm. Vì vậy giáo
viên là người cần xác định rõ vai trò,vị trí, trách nhiệm của mình trong công tác
chăm sóc nuôi dạy trẻ, thu hút trẻ vào mọi hoạt động một ngày của bé đạt hiệu quả
tốt nhất.
Nhằm nâng cao nhận thức cho giáo viên trong việc thực hiện chuyên đề lấy
trẻ làm trung tâm, mỗi tháng nhà trường họp hội đồng 1 lần và chỉ đạo tổ chuyên
môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn 2 lần/tháng rút kinh nghiệm, Bên cạnh đó sắp
xếp quỹ thời gian cho giáo viên đọc thêm tài liệu phổ biến các văn bản, chỉ thị của
ngành học để giáo viên có trách nhiệm cao về yêu cầu nhiệm vụ của mình, tổ chức
cho giáo viên học quy chế nhà trường, nhiệm vụ năm học của ngành học, những
văn bản pháp quy về ngành học mầm non; Các kế hoạch thực hiện chuyên đề.
+ Môi trường bên trong lớp học:
*Biện pháp 3: Bố trí sắp xếp các góc hoạt động trong và ngoài lớp phù hợp, tiện
lợi, đa dạng, phong phú .
Hoạt động ở các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của
trẻ mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm
nhận về thế giới xung quanh. Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức
đã học, là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát huy khả năng sáng tạo
6


của trẻ. Vì vậy, việc sắp xếp, bố trí các góc chơi phù hợp, thuận tiện, dễ tìm, dễ
nhìn, dễ lấy là rất quan trọng. Tôi đã chỉ đạo các lớp bố trí các góc trong lớp phù
hợp như: Góc yên tĩnh xa góc ồn ào, tạo ranh giới các góc, …

Góc phân vai và góc xây dựng giáo viên sắp xếp khu vực phía dưới lớp, gần
nhau. Tạo sự liên kết các nhóm chơi ở trong hai góc, góc xây dựng tránh nơi đi lại.
Góc sách và góc học tập giáo viên xếp ở trên cạnh cửa nhà kho yên tĩnh. Góc thiên
nhiên (khám phá khoa học) giáo viên đã tận dụng khoảng hiên ngoài lớp cho trẻ
hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các góc khác, tiện lợi cho trẻ khám phá,
chăm sóc cây, hoa... Khu vực phía trên lớp học giáo bố trí các mảng: Ở cửa là góc
bé phát triển vận động Ngoài việc giúp trẻ phát triển thể lực tăng cường kỹ năng
vận động, mà còn giúp trẻ khéo léo, khỏe mạnh, tự tin. Chính vì vậy mà mà môi
trường trong lớp học không thể thiếu góc vận động. Giúp trẻ phát triển một cách
toàn diện.

*Biện pháp 4: Trang trí theo hướng mở linh hoạt.
Trang trí là nhằm mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường
nét, sao cho cân đối hài hòa, hợp lý trong một không gian nhất định. Đối với mầm
non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, màu sắc bắt mắt, mang tính
giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi, với nội dung chơi của
trẻ, đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của
trẻ. Từ đó chỉ đạo giáo viên trang trí các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo
theo hướng mở linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có
7


thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh
hoạt, sáng tạo.

Như “Bé với chữ cái, và số”. trong bảng giáo viên gắn các hộp dắt và giấy
nhám theo hàng ngang, phía trên là hộp dắt biểu tượng của cô, phía dưới là các hộp
dành cho trẻ, cô và trẻ có thể thay đổi nội dung, hình ảnh dể dàng, tiện lợi như:
Hôm nay trẻ chơi với chữ cái a,ă,â cô gắn chữ a,ă,â lên trẻ chọn những hình ảnh các
chứa chữ cái tương ứng đựng dưới hộp học liệu gắn lên theo yêu cầu. Tương tự trẻ
chơi với số, cô gắn tranh có chứa nhóm đôi tháo chữ xuống gắn số tương ứng.
*Biện pháp 5: Đồ dùng, đồ chơi, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế liệu và vật liệu
từ thiên nhiên có sẳn ở địa phương.
Trên thị trường có rất nhiều đồ chơi, đồ dùng cho trẻ mầm non, đa dạng về
hình dáng màu sắc, phong phú về chủng loại. Nhưng không phải các đồ dùng đồ
chơi mua sẵn lúc nào cũng đẹp, lúc nào cũng tốt, chúng không phong phú về chất
liệu mà lại tốn kém về kinh phí. Hơn nữa không phải trường mầm non nào cũng có
đủ điều kiện để mua tất cả các đồ dùng đồ chơi có sẵn, đủ để phục vụ nhu cầu chơi
cho trẻ. Mà trẻ thì lại thích cái đẹp cái mới lạ, thích khám phá. Để đáp ứng nhu cầu
của trẻ ngoài bộ đồ dùng đồ chơi được mua sẵn, được cấp theo thông tư 02/BGD&
ĐT giáo viên đã chuẩn bị thêm đồ dùng, đồ chơi, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế
liệu và vật liệu từ thiên nhiên có sẵn ở địa phương để trẻ hoạt động hứng thú tích
cực.

8


Như ở góc xây dựng đây là góc mà trẻ thể hiện được mối liên kết chặt chẽ
với nhau để tạo nên một sản phẩm chung. Bằng những nguyên vật liệu sẵn có dễ
kiếm, dễ tìm ở địa phương như: Ống sữa, xốp, đũa đã sử dụng…được cô giáo và trẻ
sưu tầm tạo nên các loại cây, hoa, hàng rào. Cô giúp cho trẻ tạo ra các sản phẩm trẻ
tự làm, tự nắp giáp theo ý thích, tượng tượng của trẻ như hàng rào, cây hoa, lăng
Bác… Qua đó, giúp trẻ phát triển óc sáng tạo, tinh thần đoàn kết của nhóm để tạo
ra sản phẩm chung.
*Biện pháp 6: Môi trường lấy trẻ làm trung tâm là được xây dựng từ bàn tay cô
và sự tham gia tích cực của trẻ.
Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích sự tập
trung chú ý, tư duy và cảm xúc tích cực của trẻ, giúp trẻ tham gia vào các hoạt
động vui chơi trải nghiệm đa dạng. Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là rất cần thiết. Cán bộ giáo viên trường
mầm non Yên Lễ luôn tích cực, sáng tạo. Xây dựng môi trường gần gũi, thân thiện
để trẻ được hoạt động, khám phá, trải nghiệm đạt hiệu quả cao nhất. Đó là môi
trường trẻ phải được tham gia nêu ý tưởng,được trải nghiệm, thực hành, được khám
phá. Giáo viên khuyến khích trẻ tham gia cùng cô sưu tầm, chuẩn bị học liệu, cùng
cô làm đồ chơi, cùng cô trang trí…Thu hút sự tham gia của trẻ vào việc xây dựng
môi trường hoạt động của lớp đây là những cơ hội quý báu để trẻ ứng dụng kiến
thức và kỹ năng trẻ đã được học theo cách của mình mà không bị gò bó.

Như góc học tập ở đây cô giáo trang trí góc theo hướng mở. Trên bảng bé
học toán, được chia thành 2 cột. Cột bên phải gắn các chữ số từ 1- 10, cột bên trái
để trống hoặc gắn các lô tô đồ vật, con vật. Sau đó yêu cầu trẻ chọn đồ vật hoặc chữ
số tương ứng với cột bên để gắn vào.
Ngoài ra còn có bảng cài có các chữ số từ 1-10, cô giáo làm “Chiếc nón kỳ
diệu”, “Bánh xe quay”. Khi bánh xe quay, kim dừng lại ở số mấy thì trẻ tìm thẻ đồ
vật gắn lên số tương ứng ở bảng.

9


Bằng nhiều hình thức khác nhau cô giúp trẻ thực hành trải nghiệm, nhằm
khắc sâu kiến thức cho trẻ một cách thoải mái “học bằng chơi, chơi mà học”.
Những đồ dùng này cô giáo đã tận dụng những nguyên liệu như: Chai nhựa,
vải vụn, gỗ vụn, xốp, que kem…để tạo ra những sản phẩm bền, đẹp, dễ sử dụng.
Ngoài ra, trên mảng tường, cô giáo còn trang trí thêm cây đào cây mai có gắn các
chữ số, các hình học có màu sắc khác nhau để giúp trẻ được trải nghiệm mọi lúc,
mọi nơi.
+ Môi trường bên ngoài lớp học:
Ngoài môi trường bên trong lớp học vô cùng quan trọng thì môi trường ngoài
lớp học là một trong những yếu tố quan trọng không thể thiếu trong trường mầm
non. Hoạt động ngoài trời là nơi trẻ được trải nghiệm khám phá với thiên nhiên
như khu phát triển vận động.

Bằng những nguyên vật liệu đã qua sử dụng như lốp xe ô tô, lốp xe máy, xe
đạp.. để làm thành cổng, hàng rào; một số đồ dùng, dụng cụ phục vụ phát triển vận
động cho trẻ như thang leo, xích đu , cổng chui, ghế thể dục, bóng, cột ném bóng,
lốp xe đi thăng bằng...Đến giờ hoạt động phát triển vận động, giáo viên cho trẻ
được hoạt động hàng ngày. Thông qua khu phát triển vận động, trẻ được ôn luyện,
củng cố, khắc sâu kiến thức các bài tập vận động cơ bản góp phần giúp trẻ phát
triển cân đối hài hòa về thể chất.

10


Khu vườn cây ăn quả, vườn rau:
Vườn cây ăn quả, không chỉ đem lại bóng mát, làm cho môi trường xanh đẹp
mà cây còn cho hoa thơm, quả ngọt. Phía dưới bóng cây được trồng lẫn các loại
hoa tô điểm thêm cho khuôn viên trường thêm rực rỡ. Hàng ngày được các cô và
các bé chăm sóc cho cây và hoa.
Ngoài ra vườn rau sạch là nơi trẻ được trải nghiệm, tìm hiểu về các loại rau
như rau mùng tơi, cải xoong, thì là, rau ngót Đà Lạt, rau muống, rau bí…Được
trồng để cải thiện bữa ăn hàng ngày cho trẻ góp phần giảm thiểu lượng rau mua
ngoài thị trường không đảm bảo vệ sinh ATTP.

Khu vườn cổ tích có nhiều mô hình phong phú và đa dạng với. Đây là nơi
hàng ngày giáo viên tổ chức cho trẻ trải nghiệm với các nội dung liên quan đến chủ
đề. Trên đường đi chúng tôi đã sử dụng các viên sỏi để tạo thành các con số, chữ
cái để ngay khi đi trên đường trẻ cũng được học. Trong vườn là cả một kho tàng
truyện cổ tích như truyện: Ông gióng, Tấm cám, Nàng Bạch Tuyết và bảy chú
lùn… với một dòng suối nhỏ và cây cầu cong cong.

*Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh
Xã hội hóa giáo dục mầm non là một bài học thành công trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ tại trường và cũng là một chủ trương lớn của
Đảng, Nhà nước nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
11


Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tích cực, tự giác và có hiệu
quả. Vào buổi họp phụ huynh đầu năm học, tôi đã thông qua chương trình giảng
dạy của nhà trường, đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa, yêu cầu
của công tác xây dựng môi trường học tập trong lớp đối với trẻ mầm non, thực
trạng môi trường của lớp để phụ huynh có ý kiến đóng góp về ý tưởng, công sức,
tiền của. Vì vậy mà phụ huynh đã rất đồng thuận nhất trí ủng hộ kinh phí để trang
trí các góc hoạt trong và ngoài lớp học đạt hiệu quả cáo.
Bên cạnh đó giáo viên mời phụ huynh tham quan lớp, tham gia vào việc làm
đồ dùng đồ chơi tự làm, mời phụ huynh dự giờ một số tiết dạy để phụ huynh hiểu
rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công
tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non. Từ đó, phụ huynh tự nguyện đóng
góp nhiều loại sách báo, tranh ảnh, cây xanh ở góc thiên nhiên, các loại nguyên vật
liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai nhựa các loại lon... Trong từng
chủ đề, nhiều phụ huynh còn sưu tầm trên mạng nhiều cách làm đồ dùng cho trẻ
cho giáo viên tham khảo.
Trong các buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi thường nêu gương những phụ
huynh nhiệt tình, sáng tạo cùng với giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi. Sưu tầm
nguyên vật liệu để tạo thêm động lực cho phụ huynh trong việc phối kết hợp với
giáo viên nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ.
*Biện pháp 8: Tổ chức các lễ hội.
Thực hiện chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”,
nhằm mục đích: Tất cả mọi trẻ trong lớp được tạo cơ hội học tập qua vui chơi bằng
nhiều hình thức, phù hợp với nhu cầu và hứng thú của trẻ. Xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm
xúc tích cực của trẻ, giúp trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi trải nghiệm đa
dạng.

Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm là rất cần thiết. Bên cạch những biện pháp trên thì tổ chức lễ hội là một
hoạt động không thể tiếu được, giúp trẻ được trải nghiệm với thực tế, trẻ biết được
12


gian hàng được trưng bày sản phẩm, những sản phẩm được cô giáo và trẻ đã đã sưu
tầm như tre, nứa, luồng. Biết về phong tục tập quán của ngày lễ, tết và mùa xuân
trên quê hương. Lễ hội còn có các trò chơi dân gian, ẩm thực, hội chợ xuân....

* Kết quả khảo sát thực tế trẻ trong nhà trường tại thời điểm tháng
4/2018.
TT

1
2
3

Chưa có
Tiêu chí

Số trẻ

Trẻ tham gia tích cực vào
hoạt động xây dựng môi
16/383
trương cùng cô
Kỹ năng sử dụng học
16/383
liệu sẵn có từ thiên nhiên
Trẻ hứng thú tham gia
12/383
các hoạt động

Thỉnh thoảng

Thường xuyên

Tỷ lệ

Số trẻ

Tỷ lệ

Số trẻ

Tỷ lệ

4%

60/383

15%

307/383

81%

4%

55/383

14%

312/383

82%

3%

50/383

13%

321/383

84%

Qua quá trình thực hiện với những biện pháp và cách làm trên, việc tạo môi
trường ở trường tôi đạt được những kết quả đáng phấn khởi, cụ thể:
* Đối với trẻ
Hình thành cho trẻ những mối quan hệ tốt với trường lớp, với gia đình, bạn bè
và xã hội; phát triển kiến thức về môi trường xung quanh và những kinh nghiệm
trong đời sống; đảm bảo an toàn về thể chất, tâm lý và đáp ứng nhu cầu trẻ. Trẻ
hứng thú tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, nhiều trẻ tỏ ra mạnh
dạn tự tin trong giao tiếp, khả năng sáng tạo được bộc lộ rõ rệt, thể hiện rõ trong kết
quả điều tra, khảo sát trẻ.
* Đối với giáo viên:
Xác định được vai trò định hướng các hoạt động cho trẻ, luôn tạo cơ hội cho
trẻ phát huy tính tích cực và độc lập, rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ; có kinh
nghiệm trong việc tổ chức môi trường giáo dục cho trẻ theo chuyên đề lấy trẻ làm
trung tâm. Sự quan tâm thích đáng của phụ huynh kết hợp với quá trình chịu khó
học hỏi, sưu tầm, nghiên cứu, sáng tạo, khéo léo, tận tụy của bản thân trong việc
xây dựng môi trường và làm đồ dùng, đồ chơi nên các cháu được học tập, vui chơi
13


trong môi trường an toàn, thân thiện, cởi mở giúp trẻ chủ động khám phá, trải
nghiệm các hoạt động theo nhu cầu, phù hợp độ tuổi, ở đó trẻ được học mà chơi,
chơi mà học; được bổ sung, củng cố, rèn luyện các kỹ năng.
Kết quả trong phong trào phát động chuyên đề “Xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm” do Phòng GD & ĐT tổ chức, trường mầm non Yên lễ được
Phòng GD & ĐT Như Xuân đánh giá đạt loại Xuất sắc, trường được đi thi tỉnh đạt
giải 3 cấp tỉnh
* Đối với phụ huynh:
Đa số phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình. Giữa nhà trường - giáo viên - phụ
huynh có sự hợp tác tích cực. Nhiều phụ huynh ngày càng tin tưởng, chăm lo hơn
đến phương pháp giáo dục trẻ, có ý thức đóng góp đồ dùng, đồ chơi và các nguyên
vật liệu, trang thiết bị trong lớp. Tham gia cùng cô trang trí môi trường, thiên nhiên,
vệ sinh.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Có thể nói, việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ mầm non là thực sự cần
thiết và quan trọng trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn
nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Hơn nữa, việc xây dựng môi trường giáo dục
phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện để giáo viên tác động đến sự phát triển phù
hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi. Thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành
và phát triển toàn diện. Thật vậy, qua một năm học thực hiện các biện pháp trên
trong việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ ở lớp tôi, bước đầu gặt hái được
những kết quả đáng phấn khởi. Môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí các khu
vực chơi và học trong lớp phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với
sự phát triển thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu
biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi
mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung
quanh đã tạo cơ hội cho trẻ được chia sẽ, giải bày tâm tư, nguyện vọng, mong ước
của trẻ với cô, với bạn. Nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động
phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệuquả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu
lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. Không chỉ có vậy, việc xây dựng môi trường hoạt
động cho trẻ đã nhận được sự đồng tình ủng hộ, tham gia đóng góp từ phía phụ
huynh cả vật chất lẫn tinh thần.
3. 2. Kiến nghị:
* Đối với BGH:
14


- Cập nhật thông tin, sáng tạo, năng động trong việc xây dựng kế hoạch và
tổ chức thực hiện nhiệm vụ, thường xuyên kiểm tra đánh giá chất lượng để chỉ đạo
giáo viên điều chỉnh kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ phù hợp với tình hình.
- Tiết kiệm, đầu tư một phần kinh phí vào xây dựng môi trường, thường
xuyên chăm lo viêc chỉ đạo bồi dưỡng về năng lực cho đội ngũ giáo viên trong nhà
trường để hoàn thành nhiệm vụ.
- Tổ chức cho đội ngũ GV của mình được đi thăm quan học tập các đơn vị
làm tốt, để có phương pháp phù hợp tối ưu trong việc chỉ đạo nâng cao chất lượng
đội ngũ đạt kết quả cao.
* Đối với giáo viên:
- Xây dựng kế hoạch học tập nghiên cứu tài liệu để bồi dưỡng nâng cao trình
độ cho bản thân;
- Luôn rèn luyện trau dồi đạo đức tác phong nhà giáo, tâm huyết trách nhiệm
cao với nghề;
- Có ý thức học tập vươn lên, đổi mới hình thức học để đưa lại hiệu quả
trong quá trình bồi dưỡng;
- Tranh thủ mọi thời gian để tham khảo nghiên cứu tài liệu vận dụng vào
thực tiễn trong công tác.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong quá trình chỉ đạo
“ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” tại trường mầm non Yên Lễ tôi rất
mong sự giúp đỡ của đồng nghiệp, hội đồng khoa học các cấp bổ sung để kinh
nghiệm có nhiều biện pháp hữu hiệu hơn./.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Yên Lễ, ngày 20 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết không sao chép nội dung
của người khác.

Nguyễn Thị Thu

15


MỤC LỤC
Nội dung

Trang

Mục lục
I. Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
III. Kết luận, kiến nghị.
1. Kết luận
2. Kiến nghị

1
2
2

TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- NXB giáo dục Việt Nam - Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non.
16


- NXB giáo dục Việt Nam - Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình
giáo dục mầm non mẫu giáo lớn 3-4 tuổi; 4-5 tuổi; 5-6 tuổi..
- Mô đun MN1 - D Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm
(Dành cho giáo viên)
- Tiêu chí thực hành quan điểm giaó dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm
non.(của BGD&ĐT Dự án SRPP tháng 4 năm 2016)
- Một số văn bản chỉ đạo của cấp trên
- Kế hoạch chỉ đạo năm học.

17



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×