Tải bản đầy đủ

HỆ TIỂU PHÂN NANO CHỨA BẠC

Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

Nghiên cứu điều chế tiểu phân nano
chứa bạc để ứng dụng trong dược phẩm
Nguyễn Thị Thanh Bình*, Vũ Đức Lợi, Bùi Thanh Tùng, Nguyễn Thanh Hải
Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội,
144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam

Tóm tắt
Trong nghiên cứu này chúng tôi đã tổng hợp được tiểu phân nano bạc clorid bằng phản ứng tạo kết tủa giữa
bạc nitrat và natri clorid trong dung dịch nước chứa 0,7% poly(vinyl alcohol). Tiểu phân nano AgCl trong hỗn
dịch chủ yếu có dạng lập phương, đường kính trung bình 80-100 nm, phân bố kích thước tương đối đồng đều.
Bột đông khô thu được từ hỗn dịch này chứa các tiểu phân có dạng gần như khối cầu, đường kính trung bình
90-100 nm. Các đặc tính khác của tiểu phân như thế Zeta, độ bền với ánh sáng, bản chất hóa học, bản chất tương
tác với chất ổn định cũng được xác định. Bột đông khô nano AgCl có khả năng giải phóng tốt các ion Ag+ trong
vòng 3 ngày, cho tác dụng kháng khuẩn trên cả Escherichia coli và Staphylococcus aureus. Thuốc mỡ thân nước
AgCl 600, 750 và 1300 ppm được bào chế từ bột đông khô nano AgCl cho tác dụng tốt hơn hẳn kem bạc
sulfadiazin 1% trên tất cả các chủng vi khuẩn Gram dương và Gram âm thử nghiệm.
Nhận ngày 26 tháng 7 năm 2015, Chỉnh sửa ngày 07 tháng 8 năm 2015, Chấp nhận đăng ngày 05 tháng 12 năm 2016
Từ khóa: Tiểu phân nano bạc clorid, poly(vinyl alcohol), tổng hợp, thuốc mỡ thân nước, kháng khuẩn.


1. Đặt vấn đề*

có màu không được ưa chuộng, độ ổn định
thấp. Bạc sulfadiazin sử dụng dưới dạng kem
khó vệ sinh vết thương, thời gian tác dụng
ngắn. Sản phẩm có thể làm giảm khả năng tái
tạo biểu mô còn độc tính đối với tủy xương chủ
yếu là do propylene glycol có trong dạng thuốc
gây nên.
Nhờ ứng dụng công nghệ nano, tiểu phân
nano bạc đã được tổng hợp và hiện đang được
ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, môi
trường, điện tử,... [7-9]. Các hạt nano bạc với
năng lượng bề mặt lớn có khả năng giải phóng
từ từ các ion bạc vào trong dung dịch, nhờ vậy
nano bạc có hiệu lực khử khuẩn kéo dài hơn so
với keo bạc. Tuy nhiên dạng tiểu phân nano của
bạc nguyên tố có nhược điểm là khả năng giải
phóng ion Ag+ thấp. Gần đây các nhà khoa học
đã phát triển thành công thuốc sử dụng muối ít
tan của bạc dưới dạng vi mạng kim loại cho
mục đích chống nhiễm khuẩn, điển hình là

Bạc là một trong những nguyên tố có tính
kháng khuẩn mạnh nhất trong tự nhiên. Đặc
tính kháng khuẩn của bạc bắt nguồn từ tính chất
hóa học của các ion Ag+ [1]. Ion này có khả
năng tiêu diệt vi sinh vật theo nhiều cơ chế
[2-4] nên rất ít khi bị đề kháng [5]. Trong lịch
sử, bạc được sử dụng làm thuốc dưới nhiều
dạng khác nhau [6], mỗi loại đều có ưu nhược
điểm riêng. Bạc nitrat cho nồng độ ion Ag+ cao
nhưng dung dịch không ổn định. Ở nồng độ cao
hơn 1%, dung dịch bạc nitrat có khả năng gây
độc với tế bào và các mô; nitrat làm giảm khả
năng liền vết thương và khi bị khử thành nitrit
sẽ tạo ra các chất oxi hóa gây độc tế bào, giảm
khả năng tái tạo tế bào biểu mô. Bạc protacgon

_______


*

Tác giả liên hệ. ĐT.: 84-1687768293
Email: binhnguyen@vnu.edu.vn

32


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

Silvasorb do AcryMed sản xuất, Medline
Industries phân phối. Sản phẩm có ưu điểm là
kiểm soát được tốc độ giải phóng ion bạc ở mức
tối ưu, trong thời gian dài. Các nghiên cứu theo
hướng này hiện chưa được triển khai trong nước.
Nhằm tạo tiền đề cho việc phát triển các
thuốc kháng khuẩn từ muối ít tan của bạc,
chúng tôi tiến hành đề tài “Nghiên cứu điều chế
tiểu phân nano chứa bạc để ứng dụng trong
dược phẩm” trong đó sử dụng muối bạc clorid
(AgCl). Hợp chất này có độ tan và/hoặc độ ổn
định cao hơn so với nhiều hợp chất khác của
bạc như AgI, AgBr, Ag2S, Ag2SO3, Ag2C2O4,
AgN3,... hơn nữa, anion Cl- là một thành phần
tự nhiên phổ biến của cơ thể nên tính tương hợp
sinh học cao hơn. Đề tài đặt mục tiêu tổng hợp
tiểu phân nano AgCl, xác định một số đặc tính
lý hóa, khảo sát độ ổn định, đánh giá khả năng
giải phóng ion Ag+ in vitro và tác dụng kháng
khuẩn của hệ. Từ đó xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
của sản phẩm điều chế được, làm tiền đề cho
việc phát triển các thuốc kháng khuẩn ngoài da.
Một phần kết quả của đề tài đã được công bố
[10, 11, 12], bài tổng quan này trình bày toàn
bộ các kết quả nghiên cứu thu được.

2. Phương pháp nghiên cứu
2.1. Tổng hợp tiểu phân nano AgCl
Hỗn dịch AgCl được tổng hợp từ phản ứng
tạo kết tủa giữa bạc nitrat (AgNO3; Tianjin
Yinlida Chemicals Co. Ltd) và natri clorid
(NaCl; Xilong Chemical Co. Ltd) trong dung
dịch nước chứa chất ổn định. Phản ứng được
thực hiện trong điều kiện tránh ánh sáng theo
quy trình sau: hòa tan AgNO3 vào dung dịch
nước của chất ổn định được khảo sát. Nhỏ từ từ
dung dịch NaCl 0,1 M vào, tốc độ nhỏ 0,5
ml/phút, vừa nhỏ vừa khuấy trộn ở tốc độ 500
vòng/phút. Tiếp tục khuấy duy trì trong 1 giờ.

Bột đông khô thu được từ hỗn dịch bằng
cách sử dụng máy Alpha Christ 1-2 LD
Plus theo chương trình: đông lạnh ở -80°C
trong 12 giờ; làm khô sơ cấp ở -45°C, 0,01
mbar trong 24 giờ; làm khô thứ cấp trong

33

20 giờ, nhiệt độ cuối quá trình là 30oC, áp
suất buồng không vượt quá 0,2 mbar.
2.2. Xác định một số đặc tính lý hóa của hệ
Đường kính tiểu phân, chỉ số đa phân tán
(PDI) và thế Zeta được đo bằng máy Zetasizer
Nano ZS90 Malvern, chỉ số khúc xạ 1,34, độ
hấp thụ 0,001.
Hình dạng tiểu phân được xác định bằng
kính hiển vi điện tử quét (SEM) S4800-NIHE,
điện thế gia tốc 5,0 kV.
Phổ hấp thụ UV-VIS được đo bằng máy
Cary UV-60 với cuvet thạch anh 1 cm trong
vùng bước sóng từ 200 đến 800 nm. Các mẫu
đều được pha loãng 10 lần bằng nước cất. So
sánh phổ hấp thụ UV-VIS của mẫu trước và sau
khi chiếu sáng cho phép đánh giá độ bền của
mẫu đối với ánh sáng.
Giản đồ nhiễu xạ tia X của tủa thu được khi
ly tâm hỗn dịch ở nhiệt độ phòng với tốc độ
5.000 vòng/phút trong 20 phút và của bột đông
khô được xác định bằng máy D8 Advanced
Bruker. Giản đồ thu được giúp xác định bản
chất hóa học của tiểu phân.
Phổ hồng ngoại được đo bằng máy
Shimadzu IRAffinity-1S FTIR, sử dụng phương
pháp dập viên với KBr. So sánh phổ hồng ngoại
của bột đông khô nano AgCl với phổ hồng
ngoại của chất ổn định cho phép dự đoán tương
tác giữa tiểu phân AgCl và chất ổn định.
Bạc toàn phần trong các mẫu được định
lượng bằng cách đo phổ hấp thụ nguyên tử với
máy Shimadzu AA-6800, bước sóng 320,10
nm, dòng qua đèn 5,0 mA, ngọn lửa không
khí/acetylen, tốc độ dòng khí 3,50 l/phút, tốc độ
dòng acetylen 1,5 l/phút.
2.3. Đánh giá khả năng giải phóng ion Ag+
Khả năng giải phóng ion Ag+ từ bột đông
khô nano AgCl được đánh giá trong vòng 7
ngày, sử dụng màng thẩm tích dạng ống
Spectral/Por® 4 MWCO 12000-14000 daltons,
bề rộng 25 mm. Bột đông khô được phân tán lại
trong nước cất, hút một lượng hỗn dịch cho vào
túi tạo thành bằng cách kẹp chặt hai đầu màng
thẩm tích. Phần chứa hỗn dịch ngập hoàn toàn


34

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

trong dung dịch nhận. Tại các thời điểm xác
định, lấy mẫu để định lượng bạc toàn phần
đồng thời bổ sung vào dung dịch nhận một
lượng nước cất tương đương. Khuấy trộn mạnh
và tránh ánh sáng trong suốt thời gian khảo sát.
Lượng ion bạc Qn (mg) được giải phóng tại thời
điểm tn được tính bằng công thức:

Trong đó: V (ml): thể tích dung dịch nhận
v (ml): thể tích lấy mẫu
Cn (mg/ml): nồng độ dung dịch nhận tại
thời điểm tn
Ci (mg/ml): nồng độ dung dịch nhận tại thời
điểm lấy mẫu ti.
2.4. Bào chế thuốc mỡ thân nước AgCl
Thuốc mỡ thân nước AgCl 600, 750 và
1300 ppm (TM 600, TM 750, TM 1300) được
bào chế từ bột đông khô nano AgCl bằng
phương pháp trộn đều đơn giản thao quy trình
sau: polyethylene glycol 4000 và polyethylene
glycol 600 (PEG 4000, PEG 600; Lotte
Chemicals) tỷ lệ khối lượng 4: 10 được đun
nóng đến 55-60oC, khuấy trộn nhẹ cho đến khi
thu được hỗn hợp lỏng trong suốt đồng nhất.
Phân tán đồng đều bột đông khô nano AgCl
vào hỗn hợp trên rồi để nguội từ từ về nhiệt
độ phòng.
2.5. Đánh giá tác dụng kháng khuẩn
Trong các thử nghiệm đánh giá hoạt tính
kháng khuẩn, môi trường canh thang nuôi cấy
vi khuẩn kiểm định có thành phần NaCl 0,5%,
Pepton 0,5%, cao thịt 0,3%, nước cất vđ 100
ml. Môi trường thạch thường chứa NaCl 0,5%,
Pepton 0,5%, cao thịt 0,3%, thạch 1,6%, nước
cất vđ 100ml.
2.5.1. Đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của
tiểu phân nano AgCl
Tác dụng kháng khuẩn của tiểu phân nano
AgCl được đánh giá bằng phương pháp khuếch
tán trên thạch trên chủng vi khuẩn Gram dương

Staphylococcus aureus ATCC 1128 (S. aureus)
và chủng vi khuẩn Gram âm Escherichia coli
ATCC 25922 (E. coli); các nồng độ thử 460;
230; 115; 57,5 và 28,75 ppm. Kháng sinh
chứng chuẩn được sử dụng là benzathin
penicillin (BZP, 20 IU/ml) đối với vi khuẩn
Gram dương và streptomycin (STM, 20 IU/ml)
đối với vi khuẩn Gram âm pha trong nước cất.
Mẫu trắng là dung dịch của NaCl, NaNO3, và
PVA trong nước cất với tỉ lệ như trong mẫu thử.
Mẫu so sánh là bạc sulfadiazin (Macsen
Laboratories) ở các nồng độ 1000; 500; 250;
125 và 62.5 ppm pha trong ethanol tuyệt đối.
Vi khuẩn kiểm định được cấy vào môi
trường canh thang, ủ trong tủ ấm 37oC trong 18
giờ đến nồng độ 108 tế bào/ml (kiểm tra bằng
pha loãng và dãy dịch chuẩn). Môi trường thạch
thường vô trùng (tiệt trùng 120oC/20 phút) được
để nguội kết hợp làm lạnh về 45-500C và được
cấy giống vi khuẩn kiểm định với tỷ lệ 2,5
ml/100 ml. Lắc tròn để vi khuẩn kiểm định
phân tán đều, rồi đổ vào đĩa Petri vô trùng với
thể tích 20 ml/đĩa và để cho đông lại.
Các khoanh giấy lọc (6,0-6,5 mm) vô trùng
đã sấy khô được tẩm 3 lần với mẫu, sau mỗi lần
tẩm sấy ở < 60oC đến khô hết dung môi, đặt lên
bề mặt môi trường thạch chứa vi khuẩn kiểm
định theo sơ đồ định sẵn. Ủ các đĩa Petri có
mẫu trong tủ ấm ở 37oC trong 18-24 giờ rồi lấy
ra đọc kết quả. Đo đường kính vòng vô khuẩn,
nếu có, bằng thước kẹp Panmer độ chính xác
0,02 mm. Số thí nghiệm làm song song là 3.
Kết quả được đánh giá dựa trên đường kính
vòng vô khuẩn và độ lệch thực nghiệm.
2.5.2. Xác định nồng độ kìm khuẩn/diệt
khuẩn tối thiểu của tiểu phân nano AgCl
Nồng độ kìm khuẩn tối thiểu (MIC) và
nồng độ diệt khuẩn tối thiểu (MBC) của tiểu
phân nano AgCl trên S. aureus và E. coli được
xác định bằng phương pháp pha loãng, dãy
nồng độ khảo sát: 46; 23; 15,3; 11,5; 9,2 ppm.
Tiến hành như sau:
Chuẩn bị vào 5 bình nón 100 ml 18 ml môi
trường thạch thường (khối lượng các thành
phần được tính cho 20 ml), tiệt trùng ở 120oC
trong 20 phút, để nhiệt độ giảm xuống 45-50oC
rồi cho thêm 2 ml hỗn dịch nano AgCl gốc, lắc


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

đều rồi đổ ra đĩa Petri thu được hộp Petri có
hoạt chất độ pha loãng 1/10. Thêm 2 ml hỗn
dịch thử có độ pha loãng 1/3 được hộp Petri có
nồng độ hoạt chất độ pha loãng 1/30. Cứ thế tiếp
tục được hộp có độ pha loãng 1/40, 1/50, còn 1
bình cho 2,0 ml nước cất vô khuẩn làm chứng âm.
Sấy 20 phút trong tủ ấm ở 37oC để làm khô bề
mặt môi trường. Làm thành 2 dãy hộp Petri giống
nhau để thử cho S. aureus và E. coli.
Môi trường canh thang được chuẩn bị vào
các ống nghiệm 5 ml, khử trùng ở 120 oC trong
20 phút. Để nguội về nhiệt độ phòng, cấy 1
vòng que cấy S. aureus, E. coli vào từng ống và
ủ 18 giờ ở 37oC để thu được hỗn dịch vi khuẩn
có nồng độ 108 tb/ml (đánh giá bằng pha loãng
xác định CFU và so với độ đục chuẩn BaCl2
1%). Dùng dung dịch NaCl 0,9% vô khuẩn pha
loãng ra để được các ống vi khuẩn có nồng độ
là 107 tb/ml, 106 tb/ml, 105 tb/ml.
Từ các ống vi khuẩn có nồng độ thích hợp,
dùng loop định lượng lấy 0,2 μL hỗn dịch tế
bào vi khuẩn ở các nồng độ khác nhau (108, 107,
106, 105 tb/ml) cấy vào các hộp Petri không
chứa hoạt chất theo sơ đồ định sẵn (108, 107,
106, 106, 106, 105tb/ml) tạo thành 6 vết có
đường kính khoảng 1 cm, và cấy vào các hộp
Petri chứa hoạt chất theo sơ đồ định sẵn (108,
106, 106, 106 tb/ml). Để khô 20 phút, lật úp các
hộp Petri lại và để vào tủ ấm ủ ở 37oC trong 18
giờ, lấy ra đọc kết quả.
Nếu từ hộp Petri không có hoạt chất sau 18
giờ ủ thấy các vết cấy vi khuẩn phát triển bình
thường, chứng tỏ vi khuẩn không bị chết nên
tiếp tục đọc kết quả ở các hộp mẫu thử. Ở nồng
độ hoạt chất nào mà còn 1-3 khuẩn lạc mọc
được xác định là MIC, còn ở nồng độ hoạt chất
thấp nhất mà không có khuẩn lạc nào mọc được
đó là nồng độ MBC.
2.5.3. Đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của
thuốc mỡ thân nước AgCl:
Tác dụng kháng khuẩn của thuốc mỡ AgCl
được đánh giá bằng phương pháp khuếch tán
trên thạch trên 5 chủng vi khuẩn Gram dương

35

Bacillus cereus ATCC 9946 (B. cereus),
Bacillus pumilus ATCC 6633 (B. pumillus),
Bacillus subtilis ATCC 10241 (B. subtilis),
Sarcina lutea ATCC 9341 (S. lutea),
Staphylococcus aureus ATCC 6538 (S. aureus) và
4 chủng vi khuẩn Gram âm là Escherichia coli
ATCC 8739 (E. coli), Salmonella typhimurium
ATCC 13311 (S. typ), Shigella flexneri DT 112
(S. flexneri), Proteus mirabilis BV 108 (P.
mirabilis). Mẫu trắng là thuốc mỡ không chứa
hoạt chất với thành phần tương tự như trong mẫu
thử, mẫu so sánh là kem bạc sulfadiazin 1%
(MediPharco TenaMyd Br s.r.l., lot 270515). Các
khoanh giấy lọc được tẩm hai mặt với chế phẩm
sao cho 2 mặt khoanh giấy dính đều thuốc như
nhau. Cách tiến hành, đọc và đánh giá kết quả
tương tự như mô tả ở mục 2.5.1.

3. Kết quả và bàn luận
3.1. Khảo sát một số yếu tố ảnh hưởng đến quá
trình tổng hợp tiểu phân nano AgCl
3.1.1. Ảnh hưởng của loại chất ổn định đến
kích thước và thế Zeta của tiểu phân AgCl
Trong thử nghiệm đầu tiên, các chất ổn định
Beta-cyclodextrin (β-CD), Polyvinyl alcohol
5,5-6,2
cps
(PVA),
Hydroxypropyl
methylcellulose E6 (HPMC E6), Carbomer 934
và Polyvinylpyrrolidon K30 (PVP K30) được
sử dụng trong điều chế hỗn dịch AgCl. Lượng
AgNO3 sử dụng là 0,0204g (0,12 mmol). Tỉ lệ
mol NaCl : AgNO3 là 2: 1 để đảm bảo chuyển
toàn bộ AgNO3 thành AgCl. Tỉ lệ mol β-CD:
AgNO3 là 4: 1. Khối lượng các chất ổn định
khác được lấy bằng β-CD, các chất này tạo
dung dịch có nồng độ 1,5% (kl/kl). Lượng nước
cất sử dụng là 35 ml để đảm bảo hòa tan hoàn
toàn chất có độ tan kém nhất là β-CD. Đường
kính, chỉ số đa phân tán và thế Zeta của hỗn
dịch AgCl được điều chế với các chất ổn định
khác nhau được thể hiện trong bảng 1.


36

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

Bảng 1. Đường kính, PDI và thế Zeta của tiểu phân AgCl bào chế với một số chất ổn định
Mẫu

Chất ổn định

M1
M2
M3
M4
M5

β-CD
PVA
HPMC E6
Carbomer 934
PVP K30

Đường kính
(nm)
324,4
85,7
274,2
201,4
82,3

Peak 1
(nm)
322,5
83,11
321,8
237,8
94,3

r
Kết quả cho thấy các tiểu phân AgCl được
bào chế với PVA (M2) và PVP K30 (M5) có
đường kính trung bình nhỏ hơn đáng kể so với
các chất ổn định còn lại. Giá trị PDI của các
mẫu đều nhỏ hơn 0,5 cho thấy phân bố kích
thước tương đối đều. PDI của M1 và M2 cao
hơn các mẫu khác do xuất hiện peak phụ ở
khoảng 5000 và 5200 nm. Thế Zeta âm của hỗn
dịch có thể là do lớp ion âm Cl- hấp phụ lên bề
mặt tiểu phân. Từ các kết quả này, PVA và PVP
K30 được chọn để khảo sát tiếp ảnh hưởng của

Peak 2
(nm)
5062
5208
0
0
0

%
Peak 1
95
96,9
100
100
100

% Peak
2
5
3,1
0
0
0

PDI
0,229
0,238
0,209
0,148
0,131

Thế Zeta
(mV)
-20,8
-13,2
-9,4
-14,7
-17,1

nồng độ chất ổn định đến kích thước và thế Zeta
của tiểu phân.
3.1.2. Ảnh hưởng của nồng độ PVA đến
kích thước và thế Zeta của tiểu phân AgCl
Trong thử nghiệm tiếp theo, hỗn dịch AgCl
được bào chế với nồng độ PVA tăng dần từ 0,1
đến 3,0% (kl/kl), các thành phần khác giữ
nguyên. Đường kính tiểu phân, chỉ số đa phân
tán, thế Zeta của các mẫu được thể hiện trong
bảng 2.

Bảng 2. Đường kính, PDI và thế Zeta của tiểu phân AgCl tại các nồng độ PVA khác nhau
Mẫu
M6
M7
M8
M9
M10
M11

Nồng độ
PVA (%)
0,1
0,2
0,4
0,7
1,5
3,0

Đường kính
(nm)
116,5
98,9
84,3
80,5
85,7
92,8

Peak 1
(nm)
142,5
110,8
94,6
77,7
83,1
112,5

Peak 2
(nm)
0
0
4910
0
5208
0

% Peak
1
100
100
98,8
100
96,9
100

% Peak
2
0
0
1,2
0
3,1
0

PDI
0,19
0,149
0,166
0,251
0,238
0,207

Thế Zeta
(mV)
-17,9
-17,1
-19,4
-21,7
-13,2
-20,1

p

Kết quả thu được cho thấy khi nồng độ
PVA tăng từ 0,1 đến 3,0%, kích thước tiểu phân
giảm dần. Điều này có thể là do ở nồng độ PVA
thấp, độ nhớt của môi trường nhỏ, khả năng bao
phủ, tạo lớp áo ngăn cản các tiểu phân kết tụ
của PVA thấp nên kích thước tiểu phân tăng.
Tuy nhiên khi nồng độ PVA tăng từ 0,7 đến
3,0%, kích thước tiểu phân tăng dần. Có thể là
do lượng PVA quá nhiều làm tăng độ nhớt của
môi trường, giảm khả năng phân tán của tiểu
phân và do đó làm tăng kích thước tiểu phân.
PDI của các mẫu dao động từ 0,149 đến 0,251
cho thấy sự phân bố kích thước tiểu phân tương

đối đồng đều. Các hỗn dịch được dự đoán có độ
ổn định không cao (thế Zeta nằm trong khoảng
± 10 đến ± 30 mV). Trong các mẫu được khảo
sát, M9 chứa 0,7% PVA có kích thước tiểu
phân trung bình thấp nhất, giá trị tuyệt đối
của thế Zeta lớn nhất, chỉ có 1 peak ở khoảng
80 nm.
3.1.3. Ảnh hưởng của nồng độ PVP K30
đến kích thước và thế Zeta của tiểu phân AgCl
Hỗn dịch AgCl được bào chế với nồng độ
PVP K30 tăng dần từ 0,1 đến 3,0% (kl/kl), các
thành phần khác giữ nguyên. Kết quả được
trình bày trong bảng 3.


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

37

Bảng 3. Đường kính, PDI và thế Zeta của tiểu phân AgCl tại các nồng độ PVP K30 khác nhau
Mẫu
M12
M13
M14
M15
M16
M17
r

Nồng độ PVP
K30 (%)
0,1
0,2
0,4

Đường kính
(nm)
106,7
80,68
75,68

Peak 1
(nm)
119,7
91,51
85,22

Peak 2
(nm)
0
0
0

% Peak
1
100
100
100

0,7
1,5
3,0

81,11
82,3
87,26

92,87
94,28
104,6

0
0
0

100
100
100

Cũng như PVA, khi sử dụng PVP K30 làm
chất ổn định, ban đầu kích thước tiểu phân giảm
dần khi tăng nồng độ chất ổn định. Tuy nhiên
khi nồng độ PVP K30 tăng cao lại làm tăng
kích thước tiểu phân. Trong các mẫu khảo sát,
M14 (chứa 0,4% PVP K30) là mẫu tốt nhất với
kích thước tiểu phân trung bình nhỏ nhất (75,68
nm), PDI nhỏ nhất (0,114) và giá trị tuyệt đối
của thế Zeta lớn nhất (-26,6 mV).
Như vậy ảnh hưởng của một số chất ổn định
đến kích thước và thế Zeta của tiểu phân AgCl đã
được khảo sát. Tiểu phân nano AgCl được tổng
hợp từ phản ứng tạo kết tủa giữa AgNO3 và

% Peak 2

PDI

0
0
0

0,152
0,162
0,114

Thế Zeta
(mV)
-26
-13,6
-26,6

0
0
0

0,145
0,131
0,175

-7,19
-17,1
-18,9

NaCl trong dung dịch nước chứa 0,7% PVA
hoặc 0,4% PVP K30 có đường kính trung bình
khoảng 80 nm, phân bố kích thước tương đối
đồng đều. Hai mẫu này được lựa chọn cho các
nghiên cứu tiếp theo.
3.1.4. Lựa chọn chất ổn định và công thức
bào chế
Để tăng lượng mẫu dùng cho các thử
nghiệm sau, 2 mẫu M9 với chất ổn định PVA
(0,7%) và M14 với chất ổn định PVP K30
(0,4%) được bào chế với lượng mẫu tăng gấp 6
lần. Kích thước, chỉ số đa phân tán và thế Zeta
của các tiểu phân được trình bày trong bảng 4.

Bảng 4. Đường kính, PDI và thế Zeta của tiểu phân AgCl trong các hỗn dịch sử dụng
0,7% PVA (M18) và 0,4% PVP K30 (M19) với lượng mẫu tăng gấp 6 lần
Mẫu

Đường kính
(nm)

Peak 1
(nm)

Peak 2
(nm)

Peak 3
(nm)

% peak
1

% peak
2

%
peak 3

PDI

Thế Zeta
(mV)

M18
M19
o

88,24
284,8

97,96
296

0
78,25

0
5560

100
95,7

0
3,3

0
1,0

0,117
0,337

-11,3
-38,1

Kết quả cho thấy trong khi M18 có kích
thước tiểu phân và PDI thay đổi không đáng kể
so với M9 thì M19 lại có kích thước tiểu phân
và PDI tăng cao rõ rệt so với M14. Trong quá
trình phản ứng ở M19 có sự kết tụ tạo tiểu phân
kích thước. Từ đó, công thức của M18 được lựa
chọn để bào chế tiểu phân nano AgCl dưới dạng
hỗn dịch và dạng bột đông khô theo phương
pháp mô tả ở mục 2.1. Các đặc tính của tiểu
phân nano AgCl trong hai dạng này được mô tả
dưới đây.
3.2. Một số tính chất lý hóa của tiểu phân nano
AgCl trong hỗn dịch
3.2.1. Kích thước, chỉ số đa phân tán và
thế Zeta

Các tiểu phân nano AgCl có đường kính
trung bình khoảng 80-100nm, phân bố kích
thước tương đối hẹp với giá trị PDI thấp (<0,2).
Các tiểu phân này có thế Zeta trong khoảng -10
đến -20 mV.
3.2.2. Hình dạng tiểu phân
Ảnh chụp SEM của hỗn dịch (hình 1) cho
thấy các tiểu phân có nhiều hình dạng nhưng
chủ yếu là lập phương. Các tiểu phân không
được sắc cạnh có thể là do chúng được bao bọc
bởi PVA.
3.2.3. Độ bền với ánh sáng
Hỗn dịch AgCl được cho tiếp xúc với tia
UV 254 nm trong vòng 5 giờ. Hỗn dịch chuyển
dần từ màu trắng ánh xanh trong sang màu tím
than. So sánh phổ hấp thụ UV-Vis của hỗn dich


38

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

ngay sau khi bào chế và sau khi chiếu sáng có
thể nhận thấy hỗn dịch nano AgCl mới bào chế
chỉ hấp thụ mạnh trong vùng bước sóng nhỏ
hơn 300 nm. Sau khi cho tiếp xúc với tia UV
254 nm, khả năng hấp thụ của hỗn dịch trong
vùng 300-600 nm tăng lên đáng kể. AgCl
không có khả năng hấp thụ bước sóng trên 400
nm vì có năng lượng vùng cấm (band gap) trực
tiếp và gián tiếp lần lượt là 5,15 eV (≈ 240 nm)
và 3,25 eV (≈ 380 nm). Peak hấp thụ rộng ở
trong vùng 300-600 nm xuất hiện là do cộng
hưởng plasmon bề mặt, một hiện tượng hay gặp
ở các tiểu phân nano kim loại có kích thước từ
2 đến 100 nm [13]. AgCl có thể đã chuyển
thành Ag khi tiếp xúc với ánh sáng, bám tụ trên
bề mặt tiểu phân gây ra hiện tượng này [14]
(Hình 2).

Hình 2. Phổ hấp thụ UV-VIS của hỗn dich ngay sau
khi bào chế (đường nét liền) và sau khi chiếu UV
254 nm trong 5 giờ (đường nét đứt).

3.2.4. Bản chất hóa học của tiểu phân
Trên giản đồ X ray của tiểu phân thu được
có các peak xuất hiện ở 2θ: 27,91°; 32,32°;
46,27°; 54,85°; 57,49°; 67,42°; 74,53°; 76,84°
lần lượt tương ứng với (111), (200), (220),
(311), (222), (400), (331) và (420) xác nhận sự
hiện diện của AgCl.
3.3. Một số tính chất lý hóa của tiểu phân nano
AgCl trong bột đông khô

Hình 1. Hình dạng tiểu phân AgCl quan sát bằng
kính hiển vi điện tử quét.

3.3.1. Kích thước, chỉ số đa phân tán và
thế Zeta
Khi phân tán lại bột đông khô vào nước cất
thu được hỗn dịch chứa các tiểu phân có đường
kính trung bình khoảng 90-100 nm, phân bố
kích thước tương đối đều với giá trị PDI khoảng
0,2-0,3. Các tiểu phân này có thế Zeta khoảng 10 mV.
3.3.2. Hình dạng tiểu phân: So sánh ảnh
chụp SEM của bột đông khô nano AgCl và
PVA đông khô có thể nhận thấy các tiểu phân
AgCl có dạng gần như khối cầu thay vì dạng
lập phương như trong hỗn dịch. Đó có thể là do
lớp PVA bao bọc bên ngoài các tiểu phân AgCl
tạo nên.
3.3.3. Bản chất hóa học của tiểu phân
Trên phổ XRD của bột đông khô thu được
có các peak xuất hiện ở 2θ: 27,97°; 32,32°;
46,24°; 54,79°; 57,55°; 67,63°; 74,50°; 76,54°


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

lần lượt tương ứng với (111), (200), (220),
(311), (222), (400), (331) và (420) xác nhận sự
hiện diện của AgCl. Như vậy quá trình đông
khô không làm thay đổi bản chất hóa học của
tiểu phân (Hình 5).
3.3.4. Phổ hấp thụ tử ngoại - khả kiến:
Phân tán lại 0,0410 g bột đông khô trong 5
ml nước cất. Pha loãng 10 lần trong cùng dung
môi rồi đo phổ hấp thụ UV-VIS của hỗn dịch
thu được trong vùng 200-800 nm. Kết quả cho
thấy các tiểu phân AgCl chỉ hấp thụ mạnh trong
vùng bước sóng dưới 400 nm, không có đỉnh
hấp thụ nào trong khoảng 400-800 nm (Hình 6).

39

3.3.5. Tương tác giữa tiểu phân và chất
ổn định:
Trên phổ hồng ngoại của bột đông khô nano
AgCl và của PVA đông khô đều có các đỉnh
hấp thụ mạnh tại 3319 cm-1, 2940 cm-1, 1734
cm-1, 1090 cm-1. Các đỉnh này lần lượt đặc
trưng cho nhóm -OH, -CH2-CH2-, C=O và
nhóm polyvinyl tận mạch. Không có sự khác
nhau đáng kể giữa hai phổ này từ đó có thể sơ
bộ kết luận tương tác giữa tiểu phân AgCl và PVA
là tương tác vật lý, không có tương tác hóa học
(Hình 7).

k

d=2.770

200
190
180
170
160

140
130

d=1.961

d=3.197

120
110
100
90

50
40

d=1.239

60

d=1.387

70

d=1.271

d=1.672

80
d=1.601

Lin (Cps)

150

30
20
10
0
20

30

40

50

60

70

2-Theta - Scale
File: Duong BK m au AgCl say.raw - Type: 2Th/Th locked - Start: 20.000 ° - End: 80.000 ° - Step: 0.030 ° - Step tim e: 1. s - Tem p.: 25 °C (R oom) - Time Started: 9 s - 2- Theta: 20.000 ° - Theta: 10.000 ° - Chi:
01-085-1355 (C) - Chlorargyri te, syn - AgCl - Y: 82.94 % - d x by: 1. - W L: 1.5406 - Cubic - a 5.54900 - b 5.54900 - c 5.54900 - alpha 90.000 - beta 90.000 - gamma 90.000 - Face-centered - Fm-3m (225) - 4

Hình 3. Giản đồ X ray của tiểu phân nano AgCl.

b
Hình 4. Hình ảnh chụp SEM của bột đông khô nano AgCl (a) và của PVA đông khô (b).

80


40

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

3.4. Độ ổn định của hỗn dịch và bột đông khô
nano AgCl
Hỗn dịch và bột đông khô nano AgCl được
bảo quản ở nhiệt độ phòng, tránh ánh sáng, đo

đường kính trung bình và chỉ số đa phân tán tại
các thời điểm khác nhau trong vòng 6 tháng kể
từ ngày bào chế. Kết quả được thể hiện trong
bảng 5.

d=2.767

220
210
200
190
180
170
160

140
130

d=1.959

d=3.185

120
110
100
90

40

d=1.244

50

d=1.272

60

d=1.383

70

d=1.599

80
d=1.675

Lin (Cps)

150

30
20
10
0
20

30

40

50

60

70

2-Theta - Scale
File: Duong BK mau AgCl.raw - Type: 2Th/Th locked - Start: 20.000 ° - End: 80.000 ° - Step: 0.030 ° - Step time: 1. s - Temp.: 25 °C (Room) - Time Started: 13 s - 2-Theta: 20.000 ° - Theta: 10.000 ° - Chi: 0.
01-085-1355 (C) - Chlorargyrite, syn - AgCl - Y: 89.11 % - d x by: 1. - WL: 1.5406 - Cubic - a 5.54900 - b 5.54900 - c 5.54900 - alpha 90.000 - beta 90.000 - gam ma 90.000 - Face-centered - Fm-3m (225) - 4

Hình 5. Phổ XRD của bột đông khô nano AgCl.

Hình 6. Phổ hấp thụ UV-VIS của bột đông khô nano AgCl phân tán lại trong nước.

80


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

41

Hình 7. Phổ hồng ngoại của bột đông khô nano AgCl (a) và của PVA đông khô (b).
Bảng 5. Đường kính và PDI của tiểu phân AgCl trong hỗn dịch và bột đông khô theo thời gian
Thời gian
(ngày)
0
2
4
7
14
30
60
90
120
150
180
#

Hỗn dịch nano AgCl
Đường kính (nm) PDI
93,7
0,210
94,8
0,289
109,8
0,293
110,6
0,296
122,5
0,323
244,7; #
0,329; #
#
351,7;
0,356; #
-

: chất lượng phép đo không đạt yêu cầu

Có thể nhận thấy hỗn dịch AgCl chỉ ổn định
trong khoảng 2-4 tuần. Kích thước tiểu phân và
PDI tăng dần chứng tỏ có sự kết tụ, tạo tiểu
phân to hơn. Bột đông khô AgCl có độ ổn định
cao hơn hẳn so với dạng hỗn dịch, đường kính
tiểu phân trung bình duy trì ở 90-110 nm trong
ít nhất 6 tháng với PDI < 0,3. Từ kết quả thu
được chúng tôi tiến hành đánh giá khả năng giải
phóng ion Ag+ in vitro của bột đông khô nano
AgCl, đánh giá tác dụng kháng khuẩn và xây

Bột đông khô nano AgCl
Đường kính (nm)
PDI
98,6
0,217
93,57
0,279
100,7
0,249
96,7
0,277
102,8
0,297
92,2
0,226
93,5
0,234
97,8
0,215
103,6
0,257
101,5
0,292
98,9
0,287
- : Không tiếp tục theo dõi

dựng tiêu chuẩn cơ sở, hướng tới phát triển các
dược phẩm từ sản phẩm này.
3.5. Khả năng giải phóng ion Ag+ in vitro của
bột đông khô nano AgCl
Phân tán lại 0,041 g bột đông khô trong 5 ml
nước cất thu được hỗn dịch có hàm lượng bạc
toàn phần là 0,346 mg/ml. Hút 1 ml hỗn dịch này
cho vào túi thử nghiệm. Thể tích dung dịch nhận


42

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

là 550 ml. Lấy mẫu tại các thời điểm 6, 24, 48, 72,
168 giờ, thể tích mẫu 10 ml. Kết quả thử nghiệm
được trình bày trong bảng 6 và hình 8.
Thử nghiệm đã chứng tỏ bột đông khô nano
AgCl có khả năng giải phóng ion Ag+ in vitro
kéo dài trong 3 ngày. Tổng lượng Ag+ giải
phóng là hơn 60%.

là 8,53 mm (s = 0,36). Các mẫu trắng không có
tác dụng ức chế hai chủng vi khuẩn trên.
Có thể nhận thấy, tương tự như bạc
sulfadiazin, tiểu phân nano AgCl thể hiện hoạt
tính kháng khuẩn trên cả vi khuẩn Gram (+) và
Gram (-). Tác dụng kháng khuẩn tăng dần theo
nồng độ AgCl. Đường kính vòng vô khuẩn khi
thử nghiệm với E. coli lớn hơn so với S. aureus
cho thấy E. coli nhạy cảm với tiểu phân nano
AgCl hơn.
3.6.2. Nồng độ kìm khuẩn tối thiểu và nồng
độ diệt khuẩn tối thiểu của tiểu phân nano AgCl
Nồng độ kìm khuẩn tối thiểu (MIC) và
nồng độ diệt khuẩn tối thiểu (MBC) của tiểu
phân nano AgCl đối với S. aureus và E. coli
được xác định bằng phương pháp pha loãng.
Sau 18 giờ ủ, các vết cấy vi khuẩn trong đĩa
Petri không có hoạt chất phát triển bình thường,
tiếp tục đọc kết quả ở các đĩa chứa hoạt chất
(Hình 10).

3.6. Tác dụng kháng khuẩn của tiểu phân
nano AgCl
3.6.1. Hoạt tính kháng khuẩn của tiểu phân
nano AgCl
Kết quả đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của
tiểu phân nano AgCl trên hai chủng vi khuẩn S.
aureus và E. coli bằng phương pháp khuếch tán
trên thạch được trình bày trong hình 9 và bảng 7.
Đường kính vòng vô khuẩn của kháng sinh
chứng chuẩn BZP đối với S. aureus đo được là
16,51 mm (s = 0,50) và của STM đối với E. coli

Bảng 6. Lượng ion Ag+ giải phóng từ bột đông khô nano AgCl theo thời gian
t (giờ)
6
24
48
72
168

C (mg/ml)
0,124 x 10-3
0,232 x 10-3
0,351 x 10-3
0,380 x 10-3
0,367 x 10-3

Q (mg)
0,068
0,129
0,197
0,216
0,213

Tỉ lệ Ag+ giải phóng (%)
19,63
37,20
56,82
62,49
61,53

g

Hình 8. Khả năng giải phóng ion Ag+ của bột đông khô nano AgCl theo thời gian.


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

43

Hình 9. Hoạt tính kháng khuẩn của tiểu phân nano AgCl và bạc sulfadiazine đối với S. aureus (trên) và E. coli
(dưới). (a), (b) mẫu trắng; (c), (d) bạc sulfadiazine; (e), (f) tiểu phân nano AgCl.
Bảng 7. Đường kính vòng vô khuẩn của tiểu phân nano AgCl và bạc sulfadiazin đối với S. aureus và E. coli
Chủng vi
sinh vật

S. aureus

E. coli

Tiểu phân nano AgCl
C
D
s
(ppm)
(mm)
460
10,64
0,31
230
9,86
0,24
115
9,51
0,47
57,5
9,03
0,05
28,75
8,35
0,28
460
10,49
0,50
230
10,37
0,22
115
9,82
0,31
57,5
9,35
0,41
28,75
9,01
0,01

Bạc sulfadiazin
C
D
(ppm)
(mm)
1000
11,05
500
10,60
250
10,39
125
10,48
62,5
10,46
1000
11,95
500
11,60
250
11,77
125
11,91
62,5
11,11

s
0,50
0,39
0,15
0,16
0,22
0,73
1,08
0,34
0,36
0,58

Mẫu trắng
Độ pha
D
loãng
(mm)
1
0
1/2
0
1/4
0
1/8
0
1/16
0
1
0
1/2
0
1/4
0
1/8
0
1/16
0

Bảng 8. Nồng độ kìm khuẩn và diệt khuẩn tối thiểu của tiểu phân nano AgCl
đối với S. aureus và E. coli ở các mật độ tế bào khác nhau
Chủng vi
sinh vật
S. aureus
E. coli

Mật độ tế bào
(CFU/ml)
106
108
106
108

MIC
(ppm)
9,2-11,5
11,5-15,3
9,2-11,5
9,2-11,5

MBC
(ppm)
11,5
15,3
11,5
11,5

s
-


44

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

Hình 10. Vi khuẩn S. aureus (trên) và E. coli (dưới) được ủ với các nồng độ AgCl khác nhau.
(a), (b) 15,3 ppm; (c ) 11,5 ppm; (e), (f) 9,2 ppm

Tại mật độ 106 CFU/mL, tiểu phân nano
AgCl có MIC là 9,2-11,5 ppm và MBC là 11,5
ppm trên cả 2 chủng vi khuẩn thử nghiệm. Tại
mật độ 108 CFU/mL, MIC và MBC đối với S.
aureus tăng lên trong khi các giá trị này đối với
E. coli không đổi. Điều này một lần nữa chứng tỏ
E. coli nhạy cảm với tiểu phân nano AgCl hơn S.
aureus, phù hợp với kết quả thu được trong thử
nghiệm đánh giá hoạt tính kháng khuẩn.

3.7. Tác dụng kháng khuẩn của thuốc mỡ thân
nước AgCl
Tác dụng kháng khuẩn của thuốc mỡ AgCl
600, 750 và 1300 ppm so với kem bạc
sulfadiazin 1% (SS) và mẫu trắng (MT) trên
một số chủng vi khuẩn Gram (+) và Gram (-)
được trình bày trong hình 11 và bảng 9.

i

Hình 11. Hoạt tính kháng khuẩn của thuốc mỡ AgCl 600, 750, 1300 ppm và kem bạc sulfadiazin 1% đối với một
số chủng vi khuẩn. Gram (+): (a) S. aureus, (b) B. subtilis, (c) B. cereus, (d) B. pumilus,
(e) S. lutea. Gram (-): (f) E. coli, (g) P. mirabilis, (h) S. flexneri, (i) S. typhimurium.


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

45

Bảng 9. Đường kính vòng vô khuẩn của thuốc mỡ AgCl 600, 750, 1300 ppm
và kem bạc sulfadiazin 1% đối với một số chủng vi khuẩn
Gram +
Mẫu
TM 600
TM 750
TM 1300
MT
SS
BZP
Gram Mẫu
TM 600
TM 750
TM 1300
MT
SS
STM
u

S. aureus
D (mm)
s
10,13
0,15
10,44
0,10
10, 80
0,35
0
0
9,48
0,38
25,64
0,92
E. coli
D (mm)
s
10,17
0,15
9,76
0,36
9,70
0,36
0
0
8,01
0,01
9,03
0,39

B. subtilis
D (mm)
s
12,30
0,87
10,89
0,35
10,81
0,60
8,33
0,12
9,25
0,06
15,91
0,71
P. mirabilis
D (mm)
s
11,19
0,34
11,57
0,95
11,08
0,39
0
0
9,05
0,20
16,01
0,67

Có thể nhận thấy thuốc mỡ AgCl ở các
nồng độ khảo sát đều có hoạt tính kháng khuẩn
tốt hơn hẳn so với kem bạc sulfadiazine 1% trên
tất cả các chủng vi khuẩn thử nghiệm. Đối với
vi khuẩn Gram (+), tác dụng phân tán ngẫu
nhiên, không biểu hiện theo khuynh hướng rõ
ràng nào còn đối với vi khuẩn Gram (-), thuốc
mỡ AgCl có nồng độ 600 ppm lại cho tác dụng
tốt nhất. Điều này có thể liên quan đến khả
năng phân tán của bột đông khô nano AgCl,
kích thước tiểu phân và do đó khả năng xâm
nhập của tiểu phân vào tế bào vi khuẩn, khả
năng giải phóng ion Ag+ từ dạng bào chế ở các
nồng độ khác nhau. Mẫu trắng hầu như không
có tác dụng.

4. Kết luận
Như vậy hỗn dịch nano AgCl đã được tổng
hợp thành công nhờ phản ứng tạo kết tủa giữa
AgNO3 và NaCl tỷ lệ mol 1 : 2 trong dung dịch
nước chứa 0,7% PVA tại nhiệt độ phòng. So
với các phương pháp được sử dụng trước đây
như vi nhũ tương, sóng siêu âm, matrix-based
[14, 15, 16], phương pháp được phát triển trong
nghiên cứu này đơn giản và an toàn hơn.
Các tiểu phân nano AgCl trong hỗn dịch
chủ yếu có dạng lập phương, đường kính trung

B. cereus
D (mm)
s
10,67
1,00
10,37
0,50
10,96
0,44
0
0
8,87
0,42
17,50
0,98
S. flexneri
D (mm)
s
10,58
0,33
10,79
0,53
10,52
0,34
0
0
8,91
0,25
14,58
0,62

B. pumilus
D (mm)
s
10,03
1,00
10,20
0,60
10,11
0,89
0
9,51
0,94
0
0
S. typhimurium
D (mm)
s
10,13
0,55
9,00
0,95
9,11
0,55
0
0
8,07
0,63
13,87
1,00

S. lutea
D (mm)
s
11,65
1,01
12,00
0,62
12,47
0,40
0
0
10,31
0,10
0
0

bình khoảng 80-100 nm, phân bố kích thước
tương đối đồng đều. Bột thu được khi đông khô
hỗn dịch này chứa các tiểu phân nano AgCl có
dạng gần như hình cầu, đường kính trung bình
khoảng 90-100 nm, phân bố kích thước tương
đối đồng đều. Các đặc tính khác của tiểu phân
như thế Zeta, độ bền với ánh sáng, bản chất hóa
học, bản chất tương tác với chất ổn định cũng
được xác định. So với dạng hỗn dịch, bột đông
khô nano AgCl có độ ổn định cao hơn, kích
thước tiểu phân không thay đổi nhiều trong
vòng 6 tháng.
Tác dụng diệt khuẩn của bạc và các hợp
chất của nó liên quan trực tiếp đến khả năng
giải phóng ion Ag+. Tiểu phân nano AgCl điều
chế được có khả năng giải phóng tốt các ion
Ag+ in vitro trong vòng 3 ngày, có tác dụng
kháng khuẩn trên cả vi khuẩn Gram (+) (S.
aureus) và Gram (-) (E. Coli) với MIC và MBC
đã được xác định, hứa hẹn là một tác nhân
kháng khuẩn tốt, cho tác dụng kéo dài.
Thuốc mỡ thân nước AgCl 600, 750 và
1300 ppm được bào chế từ bột đông khô nano
AgCl cho tác dụng tốt hơn hẳn kem bạc
sulfadiazin 1% trên tất cả các chủng vi khuẩn
Gram (+) và Gram (-) thử nghiệm. Đây là một
kết quả khả quan, cho phép tin tưởng vào sự ra
đời của các thuốc kháng khuẩn ngoài da có hiệu
lực cao từ AgCl.


46

N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

Lời cảm ơn
Các tác giả xin cảm ơn Đại học Quốc gia
Hà Nội đã tài trợ kinh phí cho nghiên cứu
(đề tài mã số QG.14.58).

Tài liệu tham khảo
[1] Chaloupka K, Malam Y, Seifalian AM.
Nanosilver as a new generation of
nanoproduct in biomedical applications,
Trends Biotechnol, 28 (11) (2010) 580.
[2] Ratte H T., Bioaccumulation and toxicity of
silver compounds: A review, Environ,
Toxicol, Chem, 18 (1) (1999) 89.
[3] Sambhy V, Macbride M M, Peterson B R, Sen A.
Silver Bromide Nanoparticle/Polymer Composites:
Action Tunable Antimicrobial Materials. J. Am.
Chem. Soc, 128 (30) (2006) 9798.
[4] Castellano J J, Shafii S M, Ko F, Donate G,
Wright T E, Mannari R J, Payne W G,
Smith D J, Robson M C. Comparative
evaluation
of
silver-containing
antimicrobial
dressings
and
drugs.
International Wound Journal, 4 (2007) 114.
[5] Choi O, Deng K K, Kim N J, Ross L,
Surampalli R Y, Hu Z. The inhibitory effects
of silver nanoparticles, silver ions, and silver
chloride colloids on microbial growth. Water
Res, 42 (12) (2008) 3066.
[6] Atiyeh B S, Costagliola M, Hayek S N, Dibo
S A. Effect of silver on burn wound infection
control and healing: review of the literature.
Burns J. Int. Soc. Burn. Inj, 33 (2) (2007) 139.
[7] Bai J, Li Y, Li M, Wang S, Zhang C, Yang Q.
Electrospinning method for the preparation of
silver chloride nanoparticles in PVP nanofiber.
Appl. Surf. Sci, 254 (15) (2008) 4520.

[8] Vasilev K, Cook J, Griesser H J. Antibacterial
surfaces for biomedical devices. Expert Rev.
Med. Devices., 6(5) (2009) 553.
[9] Alexander J. W. History of the Medical Use of
Silver. Surgical Infections, 10 (3) (2009) 289.
[10] Trinh N D, Nguyen T T B, Nguyen T H.
Preparation and characterization of silver
chloride nanoparticles as an antibacterial
agent. Adv. Nat. Sci.: Nanosci, Nanotechnol,
6 (2015) 045011.
[11] Trịnh Ngọc Dương, Chử Thị Thu Huyền,
Nguyễn Thị Thanh Bình, Phạm Thanh Phúc,
Vũ Đức Lợi, Nguyễn Thanh Hải. Nghiên cứu
tổng hợp tiểu phân nano bạc clorid. Tạp chí
Dược học, 472 (2015) 60.
[12] Trịnh Ngọc Dương, Nguyễn Thị Thanh Bình,
Chengsavang Siatoutho, Nguyễn Thanh Hải.
Điều chế, theo dõi độ ổn định và đánh giá khả
năng giải phóng ion bạc in vitro của bột đông
khô nano bạc clorid, Tạp chí Dược học, 475
(2015) 14.
[13] Henglein A. Physicochemical properties of
small
metal
particles
in
solution:
"microelectrode" reactions, chemisorption,
composite metal particles, and the atom-tometal transition. J. Phys. Chem, 97 (21)
(1993) 5457.
[14] Kim S, Chung H, Kwon J H, Yoon H G, Kim
W. Facile Synthesis of Silver Chloride
Nanocubes and Their Derivatives. Bull.
Korean Chem. Soc, 31 (10) (2010) 2918.
[15] Bagwe R P, Khilar K C. Effects of the
Intermicellar Exchange Rate and Cations on
the Size of Silver Chloride Nanoparticles
Formed in Reverse Micelles of AOT.
Langmuir, 13 (24) (1997) 6432.
[16] Reddy V R, Currao A, Calzaferri G. Zeolite A
and zeolite L monolayers modified with AgCl
as photocatalyst for water oxidation to O2. J.
Mater. Chem, 17 (2007) 3603.

Synthesis of Silver-Containing Nanoparticles
for Application in Pharmaceutical Products
Nguyen Thi Thanh Binh, Vu Duc Loi, Bui Thanh Tung, Nguyen Thanh Hai
VNU School of Medicine and Pharmacy, 144 Xuan Thuy, Cau Giay, Hanoi, Vietnam

Abstract: Silver chloride nanoparticles were prepared by precipitating from the reaction of silver
nitrate with sodium chloride in aqueous solution containing 0.7% poly(vinyl alcohol). The particles


N.T.T. Bình và nnk. / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Y Dược, Tập 32, Số 2 (2016) 32-47

47

had cubic shape in suspension. They were quite polydisperse with 80-100 nm of average size.
However, the particles had spherical shape with 90-100 nm of average diameter in lyophilized powder.
We also investigated different characteristics of the nanoparticles including Zeta potential, photostability, chemical properties, interaction with stabilizing agent. The lyophilized silver chloride
nanoparticles may release Ag+ ion for 3 days and showed strong antibacterial activities against
Escherichia coli and Staphylococcus aureus. Hydrophilic ointments containing 600, 750 and 1300
ppm silver chloride were prepared from lyophilized silver chloride nanoparticles. These formulations
showed higher antibacterial activities against Gram-positive and Gram-negative bacteria than 1%
silver sulfadiazine cream which is used as reference.
Keywords: Silver chloride, nanoparticles, poly(vinyl alcohol), hydrophilic ointment, antibacterial.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×