Tải bản đầy đủ

Hoàng cầm

Hoàng Cầm – Hồn thơ độc đáo.
Sách sắp xếp các bài viết của các tác giả khác nhau vào một số
phần nhất định (phần 1: Hồi ức, kỷ niệm; phần 2: Nghiên cứu
phê bình; phần 3: Về một số tác phẩm cụ thể; phần 4: Phỏng
vấn), tuy vậy, bố cục cũng chỉ là những cái khung ước lệ; từng
bài hồi ức - kỷ niệm vẫn có nghiên cứu phân tích và ngược lại.
Từ dự định của chính nhà thơ Hoàng Cầm
Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân, chủ biên cuốn sách
cho biết: “Do chỗ các bài viết về Hoàng Cầm và thơ
văn Hoàng Cầm tập hợp vào sách này đều xuất
hiện từ những năm 1990 đến đầu những năm
2010, nên cũng có thể gọi đây là một sưu tập Đọc
Hoàng Cầm 1990-2010. Bên cạnh đó, tuy có một số
bài được viết vào dịp tiễn biệt nhà thơ Hoàng Cầm
đi vào cõi vĩnh hằng, song đây không phải một tập
sách tưởng niệm. Các bài viết tập hợp vào đây đã
đề cập toàn bộ cuộc đời và văn nghiệp Hoàng Cầm.
Đặc sắc sáng tạo của ngọn bút Hoàng Cầm, ý
nghĩa đa dạng, đa diện tiềm ẩn trong các sáng tác
của Hoàng Cầm, được độc giả cảm nhận, được nhà
nghiên cứu phê bình phân tích diễn giải”.

Thực ra, sách Hoàng Cầm – Hồn thơ độc đáo là sự
tiếp tục một bản thảo đã được chuẩn bị từ lâu:
Hoàng Cầm trong lòng bạn đọc, nhưng chưa in.
Nhà nghiên cứu kể: “Ý định làm cuốn Hoàng Cầm
trong lòng bạn đọc là của chính Hoàng Cầm. Sau
khi hoàn thành việc xuất bản bộ Hoàng Cầm Tác


phẩm gồm 3 tập (2003-2004), nhà thơ nghĩ ngay
đến cuốn sách tập hợp các bài cảm tưởng, phê
bình, nghiên cứu về sáng tác của mình. Ông thông
báo ý định này với Đoàn Tử Huyến.
Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân lại có ý
can, chưa muốn làm ngay lúc đó. Ông kể: “Việc này
thật tình đã được nêu ra khi bàn về cấu tạo chung
của bộ sách về một tác gia, nhưng với cái ý là “để
khi nào đó sẽ làm”. Ngay lúc ấy, ý tôi chưa muốn
làm. Có hai lý do. Một là tác phẩm Hoàng Cầm chỉ
mới được trở lại với công chúng từ đầu những năm
1990, còn khá ít những bài tiểu luận viết kỹ viết
sâu về thơ ông, nếu làm sớm làm vội sẽ chỉ được
một tập sách mỏng nhẹ, và cái mỏng cái nhẹ đó sẽ
như một điều gì bất nhẫn đối với giá trị thực của
văn chương ông. Một điều nữa, hầu như tôi chưa
nói với ai: tôi đã thấy những tác gia đang còn khỏe
lại đứng ra tổ chức cuốn sách nói về mình, - thứ
“tuyển tập văn tế sống” hời hợt kiểu như “Ông X.
và bè bạn” ấy chỉ thích hợp với những ai hãnh tiến,
đắc thời đắc thế, công lao thì đáng ngờ, lại được
hưởng đủ mọi bổng lộc và sự vinh danh, chứ đâu có
phù hợp với Hoàng Cầm ?”.
Tất nhiên cuốn sách dự kiến ấy vẫn cứ được tập
hợp dần dần. Bản thảo tập sách thành hình trên
máy rồi trên giấy, dù ban đầu khá mỏng nhẹ, đã
lăn qua lăn lại nơi mấy phòng biên tập xuất bản,
chuốc lấy những eo sèo đòi cắt xẻo đoạn nọ chữ
kia khiến Đoàn Tử Huyến và nhân viên của anh nản


lòng, tạm để lại đấy suốt mấy năm. Ban đầu Hoàng


Cầm thỉnh thoảng có hỏi han nhắc nhở, nhưng sau
biết “Ân, Huyến” gặp khó, ông cũng ngơ đi.
Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân cho biết thêm: “Tôi
bận vào nhiều việc khác, vẫn nhớ nhắc anh Huyến
bảo nhân viên cập nhật tài liệu mỗi khi thấy xuất
hiện các bài viết mới xung quanh sáng tác của
Hoàng Cầm. Chính Hoàng Cầm tuy những năm
tháng cuối đời chỉ ở yên trên căn gác 43 Lý Quốc
Sư (Hà Nội), có lẽ cũng vẫn thường xuyên nhận
được từng hồi âm mỗi lúc một dày dặn chắc nặng
xung quanh các tác phẩm của mình, từ phía những
bạn đọc yêu thơ và những người phê bình nghiên
cứu chuyên nghiệp. Cuốn sách mà có lúc ông từng
thúc giục bọn tôi làm, có lẽ đã không cần giục giã
nữa, vì ông đã được đọc trước, từng trang của nó.
Ngay trong lễ tang nhà thơ Hoàng Cầm, nhiều bạn
bè trong và ngoài giới văn nghệ quen biết đã nhắc
nhở bọn tôi (Đoàn Tử Huyến và Lại Nguyên Ân),
cần làm một tập sách xung quanh sự nghiệp văn
chương Hoàng Cầm. Chúng tôi biết, cuốn sách dự
kiến từng sợ bị quá mỏng, bây giờ độ dày của nó
đang tăng lên. Chúng tôi không còn ngần ngại nữa.
Đã đến lúc có thể thực hiện nội dung sau cùng
trong bộ sách về tác gia Hoàng Cầm”.
Lại Nguyên Ân – người “được Hoàng Cầm
chọn”
Đây là lần thứ 2, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân


làm sách liên quan đến Hoàng Cầm. Lần thứ nhất
là với bộ 3 tập đồ sộ Hoàng Cầm - Tác phẩm dày
trên dưới 2.000 trang. Lý do để ông làm bộ sách
này là bởi đề nghị của chính Hoàng Cầm chứ không
ai khác. Cụ thể, năm 2000, nhà thơ Hoàng Cầm liên
lạc với Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây và
nhà xuất bản Hội Nhà văn để thực hiện một bộ
tuyển tập tác phẩm của ông. Người được ông lựa
chọn làm công việc biên soạn là Lại Nguyên Ân.
Khác với cách xử sự của nhiều tác gia, trong việc
này, Hoàng Cầm có hẳn một cử chỉ chính danh,
trang trọng: ông viết một bức thư chính thức - thư
viết tay, rất nắn nót - cho GĐ Nhà xuất bản Hội Nhà
văn, đề nghị chọn Lại Nguyên Ân là người biên
soạn bộ tuyển tập tác phẩm của ông. Nhà xuất bản
tất nhiên chẳng đắn đo gì khi tiếp nhận đề nghị ấy.
Về phần nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân, ông đi tìm
và thống kê tất cả những sách của Hoàng Cầm đã
xuất bản hiện có trong Thư viện Quốc gia ở Hà Nội
rồi đem đến cho nhà thơ Hoàng Cầm, nhờ ông xem
qua trước khi đến mượn chụp (photocopy) mỗi thứ
một bản để bắt tay vào dựng bộ tuyển tập. Nhà
nghiên cứu cho biết: “Hoàng Cầm chỉ liếc qua rồi
bảo, ông cần Lại Nguyên Ân làm công việc sắp xếp
cấu tạo bộ sách, còn văn bản các tác phẩm thì gia
đình ông sẽ cung cấp, khỏi cần Ân đi sưu tầm. Hồi
ấy con trai cả của ông, nhà báo Hoàng Kỳ (nay đã
mất) từ Bắc Giang chuyển về làm báo Sức khỏe và
đời sống ở Hà Nội, đã đóng vai trò con thoi, thay
mặt ông liên lạc với nhà xuất bản, với người biên


soạn, với Trung tâm Đông Tây, nên chỉ khi thật cần
tôi mới đến gặp ông”.
Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân đề nghị không gọi
bộ sách là “tuyển tập” hay “toàn tập” như nhiều
người sính dùng, trái lại, chỉ gọi là “tác phẩm”. Ông
giải thích: “Từ tiếng Việt vốn không phân chia số ít
- số nhiều nên gọi thế đã bao hàm “những” tác
phẩm nằm trong bộ sách; hơn nữa, với tên gọi ấy,
bộ sách được coi như “tuyển tập” hay “toàn tập” là
tùy con mắt người đọc, lại cũng tùy thuộc dung
lượng thực của nó, gọi thế lại khỏi bị hớ khi có ai đó
bắt bẻ. Tôi sắp xếp tác phẩm Hoàng Cầm trong ba
quyển chính: Q. 1: Thơ; Q. 2: Truyện thơ, kịch; Q. 3:
Văn xuôi. Ông căn bản tán thành cách làm của tôi”.
Đầu năm 2003, bộ sách ra mắt 2 quyển đầu (Thơ;
truyện thơ và kịch), đầu năm 2004 ra nốt quyển 3
(Văn xuôi). Hoàng Cầm rất vui.
Dẫn theo khoavanhoc-ngonngu.edu.vn



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×