Tải bản đầy đủ

Kinh tế chính trị mac lê nin

Chương 6


GIỚI THIỆU MỞ ĐẦU

CNTB
CTTD

Tiếp theo giai đoạn cạnh tranh tự
do, chủ nghĩa tư bản phát triển lên
giai đoạn cao hơn là giai đoạn chủ
nghĩa tư bản độc quyền và sau đó
là chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà
nước

CNTB
ĐQ

CNTB
ĐQNN



Thực chất đây là
những nấc thang
mới trong quá
trình phát triển và
điều chỉnh của
chủ nghĩa tư bản
cả về lực lượng
sản xuất và quan
hệ sản xuất để
thích ứng với
những biến động
mới trong tình
hình kinh tế và
chính trị thế giới
từ cuối thế kỷ XIX
và đầu thế kỷ XX
đến nay

CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

CNTB ĐỘC QUYỀN

CNTB CẠNH TRANH TỰ DO


Ph. Ăng ghen
(1820-1895)

Các Mác
(1818-1883)
C.Mác và Ph.Ăngghen đã
dự báo rằng:
Cạnh tranh tự do sinh ra tích
tụ và tập trung sản xuất.
Tích tụ và tập trung sản
xuất phát triển đến một mức
độ nào đó sẽ dẫn đến độc
quyền





V.I. Lê nin lãnh tụ giai cấp vô sản
Nga và thế giới

Vận dụng sáng
tạo những nguyên
lý của chủ nghĩa
Mác vào điều kiện
lịch sử mới của thế
giới, V.I. Lênin đã
chứng minh rằng
chủ nghĩa tư bản
đã bước sang giai
đoạn mới là chủ
nghĩa tư bản độc
quyền.


V.I. Lê nin lãnh tụ
giai cấp vô sản
Nga và thế giới

V.I. Lê nin
(1870 – 1924)


I. CHỦ NGHĨA TƯ
BẢN ĐỘC QUYỀN


1. Nguyên nhân chuyển
CNTB từ CTTD sang ĐQ
Sự phát triển LLSX dưới tác động của
tiến bộ KHKT đẩy nhanh quá trình TT
và TT sản xuất, hình thành các XN quy mô lớn
Thành tựu KHKT làm xuất hiện
những ngành sx mới có quy mô lớn
Sự tác động của các QLKT làm biến đổi
cơ cấu KT theo hướng TT SX quy mô lớn
CT khốc liệt buộc các nhà TB tăng QMTL,
CTKT để chiến thăng trong CT
KHKT làm hàng loạt XN vừa, nhỏ phá sản,
thúc đẩy quá trình TT và TT tư bản
Sự phát triển hệ thốngTD-TBCN trở thành
đòn bảy thúc đẩy TTSX ra đời các TCĐQ

CNTBĐQ


Tiến bộ khoa học
kỹ thuật

* Sự phát triển LLSX dưới tác động của
tiến bộ KHKT đẩy nhanh quá trình TT
và TT sản xuất, hình thành các XN quy mô lớn


Quy mô sản
xuất
công nghiệp

Quy mô sản xuất
nông nghiệp


Sản xuất ô tô

Sản xuất máy bay

Công nghiệp đóng tàu
* Thành tựu KHKT làm xuất hiện
những ngành sx mới có quy mô lớn


Công nghiệp chế tạo
Công nghiệp may mặc

* Sự tác động
của các QLKT
làm biến đổi
cơ cấu KT theo
hướng TT SX
quy mô lớn

Công nghiệp da giày
Công nghiệp lắp ráp ô tô
Công nghiệp cơ khí


Đối thủ cạnh
tranh

*Cạnh tranh khốc liệt buộc các nhà TB tăng quy mô
tích luỹ, cải tiến kỹ thuật để chiến thăng trong CT


Trong cơn suy thoái
kinh tế

* Khủng hoảng

làm nền kinh tế đi
vào suy thoái


Đời sống công
nhân điêu đứng

Cạnh tranh làm
hàng loạt doanh
nghiệp vừa và nhỏ
phá sản


tích tụ và tập
trung tư bản
để phục hồi sản
xuất

Cạnh tranh thúc đẩy
quá trình tích tụ và
tập trung tư bản


hệ thống
TD -TBCN

* Sự phát triển hệ thống TD -TBCN trở thành
đòn bảy thúc đẩy TTSX ra đời các TCĐQ








Từ những nguyên nhân
trên, V.I. Lênin khẳng
định:
"... cạnh tranh tự do
đẻ ra tập trung sản xuất
và sự tập trung sản xuất
này, khi phát triển tới
một mức độ nhất định, lại
dẫn tới độc quyền”
(V.I.Lênin: Toàn tập,
Nxb. Chính trị quốc gia,
Hà Nội, 2005, t.27.tr.402)


2. Năm đặc điểm kinh tế cơ bản
của chủ nghĩa Tư bản Độc quyền
V.I. Lênin đã nêu ra
năm đặc điểm kinh
tế cơ bản của chủ
nghĩa tư bản độc
quyền


a.Tập trung sản xuất và các tổ chức
độc quyền
Tích tụ, tập trung
sản xuất
Ht số ít xí
nghiệp lớn

Cạnh tranh
gay gắt
Thoả hiệp, thoả thuận
Tổ chức độc quyền

Tổ chức độc quyền, là tổ chức liên minh giữa các nhà tư bản lớn để

tập trung vào trong tay phần lớn việc sản xuất và tiêu thụ một số loại
hàng hoá nào đó nhằm mục đích thu lợi nhuận độc quyền cao


Một số tổ chức
độc quyền tiêu biểu

Trụ sở tập đoàn sản xuất
ô tô Ford của Mỹ

Alan Mulally
Tổng GĐ tập đoàn Ford


Một số tổ chức
độc quyền tiêu biểu

Trụ sở tập đoàn sản xuất
Máy bay Boing của Mỹ


Một số tổ chức
độc quyền tiêu biểu

Tập đoàn sản xuất
Máy bay Airbus
của liên minh Châu Âu


Một số tổ chức
độc quyền Ngân hàng

Ngân hàng ADB

Ngân hàng thế giới(WB)

Quỹ tiền tệ thế giới (IMF)
Ngân hàng Liên minh
Châu Âu (EU)


b - Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính

Trụ sở (FED)

Trụ sở Ngân hàng thế giới
(WB)

Trụ sở Quỹ tiền tệ thế giới
(IMF)

Trụ sở NH phát triển
Châu Á (ADB)

Lê nin: “Tư bản tài chính là kết quả của sự hợp nhất giưa TB ngân hàng của một
số ít ngân hàng ĐQ lớn nhất với TB của liên minh độc quyền các nhà công
nghiệp”


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×