Tải bản đầy đủ

Quản lý hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh trung học phổ thông của Giám đốc trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh. (Luận văn thạc sĩ)

B GIO DC V O TO
HC VIN QUN Lí GIO DC
_____________

______________

TH MINH TRANG

QUảN Lý HOạT ĐộNG GIáO DụC NGHề PHổ THÔNG
CHO HọC SINH TRUNG HọC PHổ THÔNG CủA GIáM ĐốC
TRUNG TÂM HƯớNG NGHIệP Và GIáO DụC THƯờNG XUYÊN
TỉNH QUảNG NINH
Chuyờn ngnh: Qun lý giỏo dc
Mó s: 60.14.01.01

LUN VN THC S QUN Lí GIO DC

Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS H Th Truyn

H NI - 2016



i

LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến Học viện Quản lý giáo dục,
cảm ơn các thầy cô giáo đã giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình
học tập và thực hiện luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin bảy tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy
PGS.TS Hà Thế Truyền, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tác giả
trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo, cán bộ quản lý, giáo
viên và phụ huynh học sinh tại Trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường
xuyên tỉnh Quảng Ninh đã tạo điều kiện, cộng tác, giúp đỡ tác giả trong quá
trình thực hiện đề tài.
Tác giả mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của các thầy cô giáo, bạn
đồng nghiệp và tất cả mọi người quan tâm đến nội dung đề tài.
Xin trân trọng cảm ơn!

Quảng Ninh, ngày 30 tháng 11 năm 2016
Tác giả luận văn

Đỗ Thị MinhTrang


ii

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng có ai công bố trong
công trình khoa học nào khác.

Tác giả luận văn

Đỗ Thị MinhTrang


iii

BẢNG KÝ HIỆU CÁC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT
TT



VIẾT TẮT

VIẾT ĐẦY ĐỦ

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32


CMHS
CNH, HĐH
CSVC
CNTT
CM
ĐH
GD&ĐT
GDNPT
GDN
GDHN
GDLĐ
GDTX
GV
GVBM
GVCN
HĐNK
HN&GDTX
KHCN
KTTH - HN
KT-XH
QLGD
SHHN
TCCN
TCN
THCS
THCS
THPT
TN
TVHN
UBND
WTO

Cao đẳng
Cha mẹ học sinh
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Cơ sở vật chất
Công nghệ thông tin
Chuyên môn
Đại học
Giáo dục và đào tạo
Giáo dục nghề phổ thông
Giáo dục nghề
Giáo dục hướng nghiệp
Giáo dục lao động
Giáo dục thường xuyên
Giáo viên
Giáo viên bộ môn
Giáo viên chủ nhiệm
Hoạt động ngoại khoá
Hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên
Khoa học công nghệ
Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp
Kinh tế - xã hội
Quản lý giáo dục
Sinh hoạt hướng nghiệp
Trung cấp chuyên nghiệp
Trung cấp nghề
Trung học cơ sở
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
Tốt nghiệp
Tư vấn hướng nghiệp
Uỷ ban nhân dân
Tổ chức thương mại thế giới


iv

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .........................................................................................................i
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................ii
BẢNG KÝ HIỆU CÁC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT ...................................... iii
MỤC LỤC............................................................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ .......................................................................... ix
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................ 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .................................................................. 4
4. Giả thuyết khoa học.......................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................................... 4
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 5
7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 5
8. Đóng góp của đề tài ......................................................................................... 7
9. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGHỀ PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG CỦA GIÁM ĐỐC ...... 8
TRUNG TÂM HƯỚNG NGHIỆP VÀ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN............ 8
1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề ......................................................................... 8
1.1.1. Trên thế giới ............................................................................................ 8
1.1.2. Ở Việt Nam ........................................................................................... 10
1.2. Một số khái niệm liên quan đến giáo dục nghề phổ thông tại trung tâm
hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ............................................................ 11
1.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục ................................................................... 11
1.2.2. Quản lý nhà trường................................................................................ 13
1.2.3. Khái niệm nghề phổ thông..................................................................... 14
1.2.4. Giáo dục nghề phổ thông ....................................................................... 16
1.2.5. Biện pháp quản lý giáo dục nghề phổ thông .......................................... 17
1.2.6. Quản lý hoạt động giáo dục nghề cho học sinh phổ thông tại Trung
tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên .................................................. 18
1.3. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông .............................. 19


v
1.4. Nhiệm vụ, hình thức, ý nghĩa và tính chất của giáo dục nghề phổ thông ở
trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ............................................ 20
1.4.1. Nhiệm vụ giáo dục nghề phổ thông ....................................................... 20
1.4.2. Các hình thức giáo dục nghề phổ thông ................................................. 21
1.4.3. Ý nghĩa giáo dục nghề phổ thông cho học sinh THPT ........................... 21
1.4.4. Tính chất của giáo dục nghề phổ thông ................................................. 23
1.5. Hoạt động giáo dục nghề phổ thông và quản lý hoạt động giáo dục nghề
phổ thông ở trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên......................... 24
1.5.1. Nhiệm vụ và quyền hạn của Giám đốc trung tâm hướng nghiệp và
giáo dục thường xuyên .................................................................................... 24
1.5.2. Hoạt động giáo dục nghề phổ thông ở trung tâm hướng nghiệp và
giáo dục thường xuyên .................................................................................... 26
1.5.3. Nội dung quản lý hoạt động quản lý giáo dục nghề phổ thông của
Giám đốc trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ......................... 28
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục nghề phổ thông
trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ............................................ 31
1.6.1. Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về chủ thể quản lý ................................. 31
1.6.2. Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về đối tượng quản lý ............................. 31
1.6.3. Nhóm yếu tố ảnh hưởng thuộc về môi trường quản lý ........................... 32
1.7. Bài học kinh nghiệm về quản lý hoạt động giáo dục nghề phổ thông ở
một số nước trên thế giới .................................................................................... 32
1.7.1. Nhật Bản ............................................................................................... 32
1.7.2. Mỹ ........................................................................................................ 34
1.7.3. Một số bài học kinh nghiệm .................................................................. 35
Kết luận chương 1 ............................................................................................... 37
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ
PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂMHƯỚNG NGHIỆP VÀ GIÁO DỤC THƯỜNG
XUYÊN TỈNH QUẢNG NINH ........................................................................... 38
2.1. Khái quát chung về tỉnh Quảng Ninh và Trung tâm hướng nghiệp và giáo
dục thường xuyên tỉnh Quảnh Ninh .................................................................... 38
2.1.1. Khái quát chung về tỉnh Quảng Ninh..................................................... 38
2.1.2. Khái quát về trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh
Quảng Ninh .................................................................................................... 41


vi
2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục nghề phổ thông và quản lý hoạt động giáo
dục nghề phổ thông cho học sinh THPT của giám đốc Trung tâm hướng
nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh ............................................ 45
2.2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng................................................................... 45
2.2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh trung
học phổ thông của giám đốcTrung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ............ 46
2.2.3. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh
trung học phổ thông của giám đốc trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ... 55
2.3. Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục nghề phổ thông cho học sinh THPT
của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh...................................... 66
2.3.1. Kết quả đạt được ................................................................................... 66
2.3.2. Một số tồn tại ........................................................................................ 67
2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại ............................................................ 70
2.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục nghề phổthông
cho học sinh THPT của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ...... 71
Kết luận chương 2 ............................................................................................... 75
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ
PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM HƯỚNG NGHIỆP VÀ GIÁO DỤC
THƯỜNG XUYÊN TỈNH QUẢNG NINH ........................................................ 76
3.1. Một số nguyên tắc để xây dựng biện pháp ................................................... 76
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học ........................................................ 76
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ........................................................ 76
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ......................................................... 76
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ........................................................... 77
3.2. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GDNPT cho học sinh trung học phổ
thông của Giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ........................... 77
3.2.1. Quản lý công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức ý nghĩa, vai
trò, tầm quan trọng cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và bậc phụ
huynh về GDNPT ........................................................................................... 77
3.2.2. Quản lý đổi mới sinh hoạt nhóm, tổ chuyên môn “dựa trên phân tích
hoạt động học tập của học sinh” nhằm bồi dưỡng năng lực chuyên môn và
nghiệp vụ sư phạm về GDNPT cho giáo viên .................................................. 82
3.2.3. Quản lý các hoạt động ngoại khoá về giáo dục nghề phổ thông ............. 88


vii
3.2.4. Quản lý công tác xã hội hoá giáo dục nghề phổ thông ........................... 90
3.2.5. Quản lý tốt việc kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tham gia
GDNPT cho học sinh THPT sau khi tốt nghiệp THPT, CĐ, ĐH về công tác
tại địa phương ................................................................................................. 93
3.2.6. Quản lý tăng cường cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giáo dục
nghề phổ thông ............................................................................................... 96
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .................................................................. 98
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ................. 99
3.4.1. Mục đích khảo sát ................................................................................. 99
3.4.2. Đối tượng xin ý kiến đánh giá ............................................................... 99
3.4.3. Tiến trình thực hiện phương pháp chuyên gia để xác định tính cần
thiết và tính khả thi của biện pháp ................................................................... 99
3.4.4. Kết quả đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ........ 102
3.5. Tổ chức thử nghiệm một biện pháp ........................................................... 103
3.5.1. Mục đích của thử nghiệm .................................................................... 104
3.5.2. Phạm vi, đối tượng, nội dung và thời gian thử nghiệm ........................ 104
3.5.3. Đánh giá kết quả thử nghiệm ............................................................... 104
Kết luận chương 3 ............................................................................................. 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 111
PHỤ LỤC


viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Thống kê học lực, hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông tại
trung tâm........................................................................................... .... 43
Bảng 2.2. Học sinh giỏi các cấp............................................................ .............. .43
Bảng 2.3. Kết quả thi nghề phổ thông của học sinh THPT tại Trung tâm
HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh........................................................... .. .43
Bảng 2.4. Trình độ cán bộ quản lý, giáo viên ở trung tâm hướng nghiệp và
giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh.......................................... .. .44
Bảng 2.5. Học sinh tìm hiểu về nghề nghiệp từ các nguồn thông tin khác
nhau................................................................................................... ... 47
Bảng 2.6. Quan niệm của các bậc phụ huynh và học sinh về nghề nghiệp..56
Bảng 2.7. Đánh giá thực hiện nhiệm vụ GDNPT cho học sinh THPT của
giám đốc trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh........................ ...... 58
Bảng 2.8. Số lượng giáo viên dạy GDNPT ở Trung tâm HN&GDTX Tỉnh
Quảng Ninh....................................................................................... ... 59
Bảng 2.9. Bảng đánh giá về quản lý các hình thức GDNPT cho học sinh THPT
của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh.................. .... 61
Bảng 2.10. Đánh giá về quản lý cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ giáo dục
nghề phổ thông................................................................................... .. 62
Bảng 2.11. Đánh giá về quản lý huy động các nguồn lực tham gia vào xã hội
hóa GDNPT....................................................................................... ... 64
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế
hoạch và kết quả của giáo dục nghề phổ thông................................. ... 65
Bảng 2.13. Kết quả điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDNPT.......71
Bảng 3.1. Thống kê kết quả khảo sát về tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp........................................................................................... . 100
Bảng 3.2. Thống kê kết quả khảo sát được quy ra điểm và thứ tự về tính cần
thiết và tính khả thi của các biện pháp........................................ ....... 101
Bảng 3.3. Kết quả thay đổi năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm về
GDNPT tại Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh sau khi tham
gia đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn dựa trên phân tích hoạt
động học tập của học sinh................................................................. . 105


ix

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Sơ đồ mối quan hệ giữa NPT và nghề được đào tạo..................... ....... 15
Sơ đồ 1.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục nghề phổ thông............... ....... 23
Biểu đồ 2.1. Đánh giá học sinh về hình thức GDNPT trong trung tâm......... .......... 49
Biểu đồ 2.2. Thống kê ý kiến GV và HS về nơi có thể tìm thấy tài liệu
GDNPT..................................................................................... ............ 63
Sơ đồ 3.1.

Cách tìm hiểu miền nghề phù hợp................................................ ....... 79

Sơ đồ 3.2. Phân loại nghề theo đối tượng lao động..................................... ....... ...83
Sơ đồ 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động GDNPT cho
học sinh THPT của Giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng
Ninh....................................................................................................
........ ................................................................................................... 98
Biểu đồ 3.1. Đồ thị biểu diễn sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi
của các biện pháp............................................................................... .103


1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự gia tăng tri
thức loài người cùng với quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đã đặt ra
những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực.Trong Văn
kiện đại hội XII lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của đại hội XI, Đảng đã
đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển
nguồn nhân lực, xác định đây là quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát
triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt
Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục
nước nhà “dạy người, dạy chữ, dạy nghề”. Việc đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới
đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Đảng ta nhất quán khẳng định: “Giáo dục,
đào tạo là “quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục, đào tạo là đầu tư
cho phát triển”.[15]
Trên thực tế, hiệu quả thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng về
đổi mới giáo dục, đào tạo từ Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII đến nay vẫn
còn những hạn chế, bất cập, chất lượng thấp. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng
bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển
phẩm chất, năng lực của người học. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ
yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người
học: yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả.
Từng bước hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo
dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập. Một giải pháp quan
trọng được nêu trong dự thảo, đó là: “Đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ mục tiêu,
chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục, đào tạo theo
hướng coi trọng phát triển năng lực và phẩm chất của người học”. Chú trọng


2
giáo dục phân hóa và hướng nghiệp sau giáo dục cơ bản bằng cách giảm số
môn học bắt buộc, tăng số môn học, chủ đề và hoạt động giáo dục tự chọn để
phù hợp với năng lực, sở trường của mỗi học sinh. [14]
Điều 27 chương III Luật Giáo dục 2005 (được sửa đổi bổ sung năm
2009) đã đưa ra mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông: “Giáo dục THPT
nhằm giúp cho học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục
trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông
thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân
để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học
nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”.[24]
Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 và Nghị quyết số 29-NQ/TW
của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới giáo dục phổ thông hiện
nay cũng nhấn mạnh đến yêu cầu tăng cường giáo dục hướng nghiệp nhằm
góp phần tích cực và có hiệu quả vào việc phân luồng học sinh, chuẩn bị cho
học sinh đi vào cuộc sống lao động hoặc tiếp tục được đào tạo phù hợp với
năng lực bản thân và nhu cầu xã hội. Với đặc thù của loại hình giáo dục
thường xuyên khi tiếp nhận và tổ chức dạy học cho đối tượng học sinh bổ túc
THPT có xuất phát điểm chất lượng đầu vào thấp, nhận thức văn hóa đa phần
còn chậm thì công tác hướng nghiệp và dạy nghề phổ thông là bước đi sơ khai
ban đầu nhưng có ý nghĩa thiết thực và đúng hướng.
Công bố tại họp báo ngày 25/3, Tổng cục Thống kê công bố về"Nguồn
nhân lực của nước ta trẻ và dồi dào nhưng trình độ tay nghề và chuyên môn
kỹ thuật còn thấp, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, nơi có tỷ trọng người có
việc làm chiếm tới gần 70% lao động của cả nước”. Dựa trên những trụ cột
của GD toàn cầu trong thế kỷ 21, Jacques Delors - Chủ tịch Ủy ban quốc tế về
GD của UNESCO đã khuyến cáo các quốc gia cần phải bám vào 4 trụ cột:
Học để biết (Learning to know), học để làm (Learning to do), học để chung


Luận văn đủ ở file: Luận văn full














Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×