Tải bản đầy đủ

DS10 ch2 HAM SO

CHỦ ĐỀ
2.

HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI

Bài 01
HÀM SỐ
I – ƠN TẬP VỀ H M SỐ
1. Hàm số. Tập xác định của hàm số
Giả sử có hai đại lượng biến thiên x và y, trong đó x nhận giá trị thuộc tập số D.

• Nếu với mỗi giá trị của x thuộc tập D có một và chỉ một giá trị tương ứng của x
thuộc tập số thực ℝ thì ta có một hàm số.
• Ta gọi x là biến số và y là hàm số của x
• Tập hợp D được gọi là tập xác định của hàm số.

2. Cách cho hàm số
Một hàm số có thể được cho bằng các cách sau.
• Hàm số cho bằng bảng
• Hàm số cho bằng biểu đồ
• Hàm số cho bằng cơng thức

Tập xác định của hàm số y = f ( x ) là tập hợp tất cả các số thực x sao cho biểu
thức f ( x ) có nghĩa.

3. Đồ thị của hàm số
Đồ thị của hàm số y = f ( x ) xác định trên tập D là tập hợp tất cả các điểm

M ( x ; f ( x )) trên mặt phẳng tọa độ với x thuộc D.

II – SỰ BIẾN THIÊN CỦA H M SỐ
1. Ơn tập
• Hàm số y = f ( x ) gọi là đồng biến (tăng) trên khoảng (a; b ) nếu
∀ x1 , x 2 ∈ (a; b ) : x1 < x 2 ⇒ f ( x1 ) < f ( x 2 ).
• Hàm số y = f ( x ) gọi là nghịch biến (giảm) trên khoảng (a; b ) nếu
∀ x1 , x 2 ∈ (a; b ) : x1 < x 2 ⇒ f ( x1 ) > f ( x 2 ).

2. Bảng biến thiên
Xét chiều biến thiên của một hàm số là tìm các khoảng đồng biến và các khoảng
nghịch biến của nó. Kết quả xét chiều biến thiên được tổng kết trong một bảng gọi là
bảng biến thiên.
Ví dụ. Dưới đây là bảng biến thiên của hàm số y = x 2 .


x

−∞

0

+∞

+∞

y

+∞

0
Hàm số y = x 2 xác định trên khoảng (hoặc trong khoảng) (−∞; + ∞) và khi x dần
tới +∞ hoặc dần tói −∞ thì y đều dần tói +∞.
Tại x = 0 thì y = 0.


Để diễn tả hàm số nghịch biến trên khoảng (−∞;0) ta vẽ mũi tên đi xuống
(từ +∞ đến 0 ).
Để diễn tả hàm số đồng biến trên khoảng (0;+∞) ta vẽ mũi tên đi lên (từ 0
đến +∞ ).
Nhìn vào bảng biến thiên, ta sơ bộ hình dung được đồ thị hàm số (đi lên trong
khoảng nào, đi xuống trong khoảng nào).

III – TÍNH CHẴN LẺ CỦA H M SỐ
1. Hàm số chẵn, hàm số lẻ
• Hàm số y = f ( x ) với tập xác định D gọi là hàm số chẵn nếu
∀x ∈ D thì − x ∈ D và f (−x ) = f ( x ).
• Hàm số y = f ( x ) với tập xác định D gọi là hàm số lẻ nếu
∀x ∈ D thì − x ∈ D và f (−x ) = − f ( x ).

2. Đồ thị của hàm số chẵn, hàm số lẻ
• Đồ thị của một hàm số chẵn nhận trục tung làm trục đối xứng.
• Đồ thị của một hàm số lẻ nhận gốc tọa độ là tâm đối xứng.

CÂU HỎI V

B I TẬP TRẮC NGHIỆM 10

NGUYỄN PHÚ KHÁNH – HUỲNH ĐỨC KHÁNH

Đăng ký mua trọn bộ trắc nghiệm 10 FILE WORD
Liên hệ tác giả HUỲNH ĐỨC KHÁNH – 0975 120 189
https://web.facebook.com/duckhanh0205
Khi mua có sẵn

File đề riêng;
File đáp án riêng để thuận tiện cho việc in ấn dạy học


CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Vấn đề 1. TÍNH GIÁ TRỊ CỦA H M SỐ
Câu 1. Điểm nào sau đây thuộc đồ thị hàm số y =
A. M 1 (2;1) .

B. M 2 (1;1).

1
.
x −1

C. M 3 (2;0 ).

D. M 4 (0; −2).

Lời giải. Xét đáp án A, thay x = 2 và y = 1 vào hàm số y =

1
1
ta được 1 =
:
2 −1
x −1

thỏa mãn. Chọn A.
Câu 2. Điểm nào sau đây không thuộc đồ thị hàm số y =
A. A (2;0 ).

 1
B. B 3; .
 3 

x2 − 4x + 4
.
x

C. C (1; −1).

D. D (−1; −3).

Lời giải. Xét đáp án A, thay x = 2 và y = 0 vào hàm số y =

x 2 − 4x + 4
ta được
x

2 2 − 4.2 + 4
: thỏa mãn.
2

0=

vào hàm số

y=

x 2 − 4x + 4
x

ta được

Xét đáp án C, thay x = 1 và y = −1 vào hàm số

y=

x 2 − 4x + 4
x

ta được

Xét đáp án B, thay x = 3 và

y=

1
3

1
32 − 4.3 + 4
=
: thỏa mãn.
3
3

12 − 4.1 + 4
⇔ −1 = 1 : không thỏa mãn. Chọn C.
1
Câu 3. Cho hàm số y = f ( x ) = −5 x . Khẳng định nào sau đây là sai?
−1 =

A. f (−1) = 5.
Lời giải. Ta có

B. f (2 ) = 10.

C. f (−2 ) = 10.

1
D. f   = −1.
 5 

f (−1) = −5.(−1) = 5 = 5 
→ A đúng.

f (2 ) = −5.2 = −10 = 10 
→ B đúng.
f (−2 ) = −5.(−2) = 10 = 10 
→ C đúng.
1
1
f   = −5. = −1 = 1 
→ D sai. Chọn D.
 5 
5
Cách khác: Vì hàm đã cho là hàm trị tuyệt đối nên không âm. Do đó D sai.
 2

x ∈ (−∞;0 )
 x −1

Câu 4. Cho hàm số f ( x ) =  x + 1 x ∈ [0;2 ]
. Tính f ( 4 ).
 2
 x −1 x ∈ (2;5]




2
A. f (4 ) = .
3

B. f ( 4 ) = 15.

C. f ( 4 ) = 5.

D. Không tính được.

Lời giải. Do 4 ∈ (2;5] nên f ( 4 ) = 4 2 −1 = 15. Chọn B.

 2 x + 2 − 3

Câu 5. Cho hàm số f ( x ) = 
 2 x −1
 x +1

8
A. P = .
3

B. P = 4.

Lời giải. Khi x ≥ 2 thì f (2 ) =

x ≥2

. Tính P = f (2 ) + f (−2 ).

x <2
5
D. P = .
3

C. P = 6.

2 2 + 2 −3
= 1.
2 −1

2

Khi x < 2 thì f (−2) = (−2 ) + 1 = 5.
Vậy f (2 ) + f (−2) = 6. Chọn C.
Vấn đề 2. TÌM TẬP XÁC ĐỊNH CỦA H M SỐ
Câu 6. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = ℝ.

B. D = (1; +∞).

3 x −1
.
2x − 2

C. D = ℝ \ {1}.

D. D = [1; +∞).

Lời giải. Hàm số xác định khi 2 x − 2 ≠ 0 ⇔ x ≠ 1 .
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {1} . Chọn C.
Câu 7. Tìm tập xác định D của hàm số y =

2 x −1
.
x
2
+
1)( x − 3)
(

 1

C. D = − ; +∞
 2


1
2 x + 1 ≠ 0  x ≠ −
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
2.

 x − 3 ≠ 0

 x ≠ 3
A. D = (3; +∞).

 1 
B. D = ℝ \ − ;3.
 2 

D. D = ℝ.

 1 
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ 
− ;3 . Chọn B.
 2 
x 2 +1
Câu 8. Tìm tập xác định D của hàm số y = 2
.
x + 3x − 4
A. D = {1; −4 }.

B. D = ℝ \ {1; −4}.

C. D = ℝ \ {1;4 }.

D. D = ℝ.

 x ≠ 1
Lời giải. Hàm số xác định khi x 2 + 3 x − 4 ≠ 0 ⇔ 
.

 x ≠ −4
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {1; −4}. Chọn B.
Câu 9. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = ℝ \ {1}.

B. D = {−1}.

x +1

( x + 1)( x 2 + 3x + 4 )

C. D = ℝ \ {−1}.

 x + 1 ≠ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔ x ≠ −1.
 2
 x + 3 x + 4 ≠ 0
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {−1}. Chọn C.

.
D. D = ℝ.


Câu 10. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = ℝ \ {1;2}. B. D = ℝ \ {−2;1}.

2x +1
.
x − 3x + 2
3

C. D = ℝ \ {−2}.

D. D = ℝ.

Lời giải. Hàm số xác định khi x − 3 x + 2 ≠ 0 ⇔ ( x −1)( x + x − 2 ) ≠ 0
3

2

 x ≠ 1
 x −1 ≠ 0
 x ≠ 1



⇔ 2
⇔  x ≠ 1 ⇔ 
.
 x + x − 2 ≠ 0 
 x ≠ −2
 x ≠ −2
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {−2;1} Chọn B.
Câu 11. Tìm tập xác định D của hàm số y = x + 2 − x + 3.
A. D = [−3; +∞). B. D = [−2; +∞).

C. D = ℝ.

D. D = [2; +∞).

 x + 2 ≥ 0  x ≥ −2
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔ x ≥ −2 .

 x + 3 ≥ 0  x ≥ −3
Vậy tập xác định của hàm số là D = [−2; +∞) . Chọn B.
Câu 12. Tìm tập xác định D của hàm số y = 6 − 3 x − x −1.
A. D = (1;2).

B. D = [1;2 ].

C. D = [1;3].

D. D = [−1;2 ].

6 − 3 x ≥ 0  x ≤ 2
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔ 1 ≤ x ≤ 2.

 x −1 ≥ 0
 x ≥ 1
Vậy tập xác định của hàm số là D = [1;2 ] . Chọn B.
Câu 13. Tìm tập xác định D của hàm số y =

3x − 2 + 6 x

Câu 14. Tìm tập xác định D của hàm số y =

x +4

.
4 − 3x
2 4
3 4
2 3

4
A. D =  ; .
B. D =  ; .
C. D =  ; .
D. D = −∞; .

 3 3 
 2 3 
 3 4 
3

x ≥ 2
3 x − 2 ≥ 0 
2
4
3
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔ ≤x< ..
4 − 3 x > 0 
4
3
3
 x <
3

 2 4 
Vậy tập xác định của hàm số là D =  ;  . Chọn A.
 3 3 

x 2 −16

.

A. D = (−∞; −2 ) ∪ (2; +∞).

B. D = ℝ.

C. D = (−∞; −4 ) ∪ (4; +∞).

D. D = (−4;4 ).

x > 4
Lời giải. Hàm số xác định khi x 2 −16 > 0 ⇔ x 2 > 16 ⇔ 
 x < −4

Vậy tập xác định của hàm số là D = (−∞; −4 ) ∪ (4; +∞) . Chọn C.
Câu 15. Tìm tập xác định D của hàm số y = x 2 − 2 x + 1 + x − 3.
A. D = (−∞;3].

B. D = [1;3].

C. D = [3; +∞).

D. D = (3; +∞).

 x − 2 x + 1 ≥ 0 ( x −1) ≥ 0  x ∈ ℝ

Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔ 
⇔ x ≥3 .
 x − 3 ≥ 0
 x − 3 ≥ 0
 x ≥ 3

2

2


Vậy tập xác định của hàm số là D = [3; +∞) . Chọn C.
Câu 16. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = [−2;2 ].

B. D = (−2;2 ) \ {0}.

2−x + x +2
.
x

C. D = [−2;2 ] \ {0}.

D. D = ℝ.

2 − x ≥ 0  x ≤ 2


Lời giải. Hàm số xác định khi 
 x + 2 ≥ 0 ⇔  x ≥ −2 .


 x ≠ 0
 x ≠ 0
Vậy tập xác định của hàm số là D = [−2;2 ] \ {0} . Chọn C.
Câu 17. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = {3}.

x +1
.
x2 − x −6

B. D = [−1; +∞) \ {3}. C. D = ℝ.

D. D = [−1; +∞).

 x ≥ −1

 x + 1 ≥ 0
 x ≥ −1


Lời giải. Hàm số xác định khi  2
⇔  x ≠ 3 ⇔ 
.
 x − x − 6 ≠ 0 
 x ≠ 3
 x ≠ −2
Vậy tập xác định của hàm số là D = [−1; +∞) \ {3} . Chọn B.
Câu 18. Tìm tập xác định D của hàm số y = 6 − x +
A. D = (1; +∞).

B. D = [1;6 ].

2x +1
1 + x −1

C. D = ℝ.

.
D. D = (1;6 ].

6 − x ≥ 0

x ≤ 6
 x −1 ≥ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔ 
⇔ 1 ≤ x ≤ 6.
x ≥ 1

1 + x −1 ≠ 0 (luon dung )
Vậy tập xác định của hàm số là D = [1;6 ] . Chọn B.
Câu 19. Tìm tập xác định D của hàm số y =

x +1

( x − 3) 2 x − 1

.

 1

B. D = − ; +∞ \ {3}.
 2

1

1

C. D =  ; +∞ \ {3}.
D. D =  ; +∞ \ {3}.
 2
 2


 x ≠ 3

 x − 3 ≠ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔ 
.

2 x −1 > 0  x > 1
2

1

Vậy tập xác định của hàm số là D =  ; +∞ \ {3} . Chọn D.
 2

A. D = ℝ.

Câu 20. Tìm tập xác định D của hàm số y =

x +2
2

.

x x − 4x + 4
A. D = [−2; +∞) \ {0;2}.

B. D = ℝ.

C. D = [−2; +∞).

D. D = (−2; +∞) \ {0;2}.


 x + 2 ≥ 0
 x + 2 ≥ 0
 x ≥ −2





⇔ x ≠ 0
⇔ x ≠ 0 .
Lời giải. Hàm số xác định khi  x ≠ 0



2
2
 x − 4 x + 4 > 0 ( x − 2 ) > 0  x ≠ 2

Vậy tập xác định của hàm số là D = [−2; +∞) \ {0;2} . Chọn A.
Câu 21. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = [0; +∞).

x
x − x −6

.

B. D = [0; +∞) \ {9}. C. D = {9}.

D. D = ℝ.

 x ≥ 0
 x ≥ 0
 x ≥ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
.
⇔ 
⇔ 

 x − x − 6 ≠ 0  x ≠ 3  x ≠ 9


Vậy tập xác định của hàm số là D = [0; +∞) \ {9} . Chọn B.
Câu 22. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = (1; +∞).

B. D = {1}.

3

x −1
.
x + x +1
2

C. D = ℝ.

D. D = (−1; +∞).

Lời giải. Hàm số xác định khi x + x + 1 ≠ 0 luôn đúng với mọi x ∈ ℝ.
2

Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ . Chọn C.

x −1 + 4 − x
.
( x − 2)( x − 3)

Câu 23. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = [1;4 ].

B. D = (1;4 ) \ {2;3}.

C. D = [1;4 ] \ {2;3}.

D. D = (−∞;1] ∪ [ 4; +∞).

 x −1 ≥ 0
x ≥ 1
1 ≤ x ≤ 4


4 − x ≥ 0 x ≤ 4 

Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔ x ≠ 2
.
 x − 2 ≠ 0 x ≠ 2 


 x ≠ 3
 x − 3 ≠ 0 x ≠ 3 
Vậy tập xác định của hàm số là D = [1;4 ] \ {2;3} . Chọn C.
Câu 24. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = (−∞; −1). B. D = [−1; +∞).
Lời giải. Hàm số xác định khi

x 2 + 2 x + 2 − ( x + 1) .

C. D = ℝ \ {−1}.

D. D = ℝ.
2

x 2 + 2 x + 2 − ( x + 1) ≥ 0 ⇔ ( x + 1) + 1 ≥ x + 1

 x + 1 < 0

2

 x +1 < 0
( x + 1) + 1 ≥ 0


⇔
⇔ x∈ℝ .
 x +1 ≥ 0
 x + 1 ≥ 0


2
2

( x + 1) + 1 ≥ ( x + 1)
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ . Chọn D.
Câu 25. Tìm tập xác định D của hàm số y =

2018
3

x − 3x + 2 − 3 x 2 − 7
2

A. D = ℝ \ {3}.

B. D = ℝ.

C. D = (−∞;1) ∪ (2; +∞).

D. D = ℝ \ {0}.

Lời giải. Hàm số xác định khi

3

.

x 2 − 3x + 2 − 3 x 2 − 7 ≠ 0 ⇔ 3 x 2 − 3x + 2 ≠ 3 x 2 − 7


⇔ x 2 − 3x + 2 ≠ x 2 − 7 ⇔ 9 ≠ 3x ⇔ x ≠ 3 .

Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {3} . Chọn A.

x

Câu 26. Tìm tập xác định D của hàm số y =
A. D = ℝ.

B. D = ℝ \ {0; −2}.

x − 2 + x 2 + 2x

.

C. D = (−2;0).

D. D = (2; +∞).

Lời giải. Hàm số xác định khi x − 2 + x 2 + 2 x ≠ 0 .


 x = 2
 x − 2 = 0
⇔ 
⇔ x =∅ .
Xét phương trình x − 2 + x 2 + 2 x = 0 ⇔  2
 x + 2 x = 0  x = 0 ∨ x = −2

Do đó, x − 2 + x 2 + 2 x ≠ 0 đúng với mọi x ∈ ℝ .
Vậy tập xác định của hàm số là D = ℝ . Chọn A.
2 x −1
Câu 27. Tìm tập xác định D của hàm số y =
.
x x −4
A. D = ℝ \ {0;4 }. B. D = (0; +∞).

C. D = [0; +∞) \ {4 }. D. D = (0; +∞) \ {4}.

x > 0
 x > 0
Lời giải. Hàm số xác định khi x x − 4 > 0 ⇔ 
⇔ 
.



 x − 4 ≠ 0 x ≠ 4
Vậy tập xác định của hàm số là D = (0; +∞) \ {4} . Chọn D.
Câu 28. Tìm tập xác định D của hàm số y =

 5 5
A. D = − ;  \ {−1}.
 3 3 
 5 5
C. D = − ;  \ {−1}.
 3 3 

5−3 x
2

x + 4x + 3

.

B. D = ℝ.

 5 5
D. D = − ;  .
 3 3 

5 − 3 x ≥ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
 2
 x + 4 x + 3 ≠ 0

5
5

 5
 x ≤
− ≤ x ≤
5
3
3  5

 3
− ≤x≤


⇔  x ≠ −1 ⇔  x ≠ −1
⇔  3
3



x


1

 x ≠ −3  x ≠ −3



 5 5
Vậy tập xác định của hàm số là D = − ;  \ {−1} . Chọn A.
 3 3 
 1

;x ≥1
Câu 29. Tìm tập xác định D của hàm số f ( x ) =  2 − x
.

 2 − x ; x < 1
A. D = ℝ.
B. D = (2; +∞).
C. D = (−∞;2 ).
D. D = ℝ \ {2}.

 x ≥ 1
 x ≥ 1


 x ≥ 1
2 − x ≠ 0
 x ≠ 2





Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔
⇔  x ≠ 2 .


x
<
1
x
<
1




x < 1



2 − x ≥ 0
 x ≤ 2


Vậy xác định của hàm số là D = ℝ \ {2} . Chọn D.

 1

;x ≥1
Câu 30. Tìm tập xác định D của hàm số f ( x ) =  x
.

 x + 1 ; x < 1
A. D = {−1}.
B. D = ℝ.
C. D = [−1; +∞).
D. D = [−1;1).
 x ≥ 1

x ≥ 1
 x ≠ 0




Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔  x < 1 .
 x < 1
 x ≥ −1



 x + 1 ≥ 0
Vậy xác định của hàm số là D = [−1; +∞) . Chọn D.
Câu 31. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
2x
y = x − m +1 +
xác định trên khoảng (−1;3).
−x + 2 m
A. Không có giá trị m thỏa mãn.

B. m ≥ 2.

C. m ≥ 3.

D. m ≥ 1.
 x − m + 1 ≥ 0  x ≥ m −1
Lời giải. Hàm số xác định khi 
.
⇔

−x + 2m > 0
 x < 2m

→ Tập xác định của hàm số là D = [m −1;2m ) với điều kiện m −1 < 2m ⇔ m > −1.
Hàm số đã cho xác định trên (−1;3) khi và chỉ khi (−1;3) ⊂ [m −1;2m )

m ≤ 0

⇔ m −1 ≤ −1 < 3 ≤ 2m ⇔ 
⇔ Vô nghiệm. Chọn A.
m ≥ 3

2
Câu 32. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y =

x + 2m + 2
xác
x −m

định trên (−1;0 ).

m > 0
m ≥ 0
A. 
.
B. m ≤ −1.
C. 
.
 m < −1
 m ≤ −1


Lời giải. Hàm số xác định khi x − m ≠ 0 ⇔ x ≠ m.

→ Tập xác định của hàm số là D = ℝ \ {m} .

D. m ≥ 0.

m ≥ 0
Hàm số xác định trên (−1;0 ) khi và chỉ khi m ∉ (−1;0 ) ⇔ 
. Chọn C.
 m ≤ −1

mx
Câu 33. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y =
xác
x − m + 2 −1
định trên (0;1).


3
A. m ∈ −∞;  ∪ {2}.

2 

B. m ∈ (−∞; −1] ∪ {2}.

C. m ∈ (−∞;1] ∪ {3}.

D. m ∈ (−∞;1] ∪ {2}.

 x − m + 2 ≥ 0
 x ≥ m − 2
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔ 
.

 x − m + 2 −1 ≠ 0  x ≠ m −1


→ Tập xác định của hàm số là D = [m − 2; +∞) \ {m −1} .


Hàm số xác định trên (0;1) khi và chỉ khi (0;1) ⊂ [ m − 2; +∞) \ {m −1}

m ≤ 2
m − 2 ≤ 0 < 1 ≤ m −1 
m = 2



⇔ m ≥ 2 ⇔ 
. Chọn D.
m −1 ≤ 0
m ≤ 1


m ≤ 1

Câu 34. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số

y = x − m + 2 x − m −1 xác định trên (0; +∞).
A. m ≤ 0.

B. m ≥ 1.

C. m ≤ 1.
 x ≥ m

 x − m ≥ 0
Lời giải. Hàm số xác định khi 
⇔ 
2 x − m −1 ≥ 0  x ≥ m + 1

2
m +1
TH1: Nếu m ≥
⇔ m ≥ 1 thì (∗) ⇔ x ≥ m .
2

→ Tập xác định của hàm số là D = [m; +∞) .

D. m ≤ −1.

(∗) .

Khi đó, hàm số xác định trên (0;+∞) khi và chỉ khi (0; +∞) ⊂ [m; +∞) ⇔ m ≤ 0


→ Không thỏa mãn điều kiện m ≥ 1 .
m +1
m +1
TH2: Nếu m ≤
⇔ m ≤ 1 thì (∗) ⇔ x ≥
.
2
2
 m +1


→ Tập xác định của hàm số là D = 
; +∞ .

 2

 m +1

Khi đó, hàm số xác định trên (0;+∞) khi và chỉ khi (0; +∞) ⊂ 
; +∞
 2

m +1

≤ 0 ⇔ m ≤ −1
2

→ Thỏa mãn điều kiện m ≤ 1 .
Vậy m ≤ −1 thỏa yêu cầu bài toán. Chọn D.
Câu 35. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y =

2 x +1
2

x − 6x + m − 2
xác định trên ℝ .
A. m ≥ 11.

B. m > 11.

C. m < 11.

D. m ≤ 11.

Lời giải. Hàm số xác định khi x 2 − 6 x + m − 2 > 0 ⇔ ( x − 3) + m −11 > 0 .
2

2

Hàm số xác định với ∀x ∈ ℝ ⇔ ( x − 3) + m −11 > 0 đúng với mọi x ∈ ℝ

⇔ m −11 > 0 ⇔ m > 11 . Chọn B.

Vấn đề 3. TÍNH ĐỒNG BIẾN, NGHỊCH BIẾN CỦA H M SỐ
Câu 36. Cho hàm số f ( x ) = 4 − 3 x . Khẳng định nào sau đây đúng?


4
A. Hàm số đồng biến trên −∞; .

3
C. Hàm số đồng biến trên ℝ.

4

B. Hàm số nghịch biến trên  ; +∞.
 3

3

D. Hàm số đồng biến trên  ; +∞.
 4



Lời giải. TXĐ: D = ℝ . Với mọi x1 , x 2 ∈ ℝ và x1 < x 2 , ta có

f ( x1 ) − f ( x 2 ) = ( 4 − 3 x1 ) − (4 − 3 x 2 ) = −3 ( x1 − x 2 ) > 0.
Suy ra f ( x1 ) > f ( x 2 ) . Do đó, hàm số nghịch biến trên ℝ .

4

Mà  ; +∞ ⊂ ℝ nên hàm số cũng nghịch biến trên
 3


4

 ; +∞ . Chọn B.

 3

Câu 37. Xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số f ( x ) = x 2 − 4 x + 5 trên khoảng

(−∞;2) và trên khoảng (2;+∞) . Khẳng định nào sau đây đúng?
A. Hàm số nghịch biến trên (−∞;2 ) , đồng biến trên (2;+∞) .
B. Hàm số đồng biến trên (−∞;2 ) , nghịch biến trên (2;+∞) .
C. Hàm số nghịch biến trên các khoảng (−∞;2 ) và (2;+∞) .
D. Hàm số đồng biến trên các khoảng (−∞;2 ) và (2;+∞) .
Lời giải. Chọn A. Ta có f ( x1 ) − f ( x 2 ) = ( x12 − 4 x1 + 5) − ( x 22 − 4 x 2 + 5)

= ( x12 − x 22 ) − 4 ( x1 − x 2 ) = ( x1 − x 2 )( x1 + x 2 − 4 ) .
 x1 < 2
⇒ x1 + x 2 < 4 .
● Với mọi x1 , x 2 ∈ (−∞;2 ) và x1 < x 2 . Ta có 

 x 2 < 2
f ( x1 ) − f ( x 2 ) ( x1 − x 2 )( x1 + x 2 − 4 )
Suy ra
=
= x1 + x 2 − 4 < 0 .
x1 − x 2
x1 − x 2
Vậy hàm số nghịch biến trên (−∞;2 ) .

 x1 > 2
● Với mọi x1 , x 2 ∈ (2; +∞) và x1 < x 2 . Ta có 
⇒ x1 + x 2 > 4 .

 x 2 > 2
f ( x1 ) − f ( x 2 ) ( x1 − x 2 )( x1 + x 2 − 4 )
Suy ra
=
= x1 + x 2 − 4 > 0 .
x1 − x 2
x1 − x 2
Vậy hàm số đồng biến trên (2;+∞) .
Câu 38. Xét sự biến thiên của hàm số f ( x ) =

3
trên khoảng (0;+∞) . Khẳng định
x

nào sau đây đúng?
A. Hàm số đồng biến trên khoảng (0; +∞).
B. Hàm số nghịch biến trên khoảng (0; +∞).
C. Hàm số vừa đồng biến, vừa nghịch biến trên khoảng (0; +∞).
D. Hàm số không đồng biến, cũng không nghịch biến trên khoảng (0; +∞).
Lời giải. Ta có f ( x1 ) − f ( x 2 ) =

3 ( x 2 − x1 )
3 ( x1 − x 2 )
3
3
− =
=−
.
x1 x 2
x1 x 2
x1 x 2

 x1 > 0
Với mọi x1 , x 2 ∈ (0; +∞) và x1 < x 2 . Ta có 
⇒ x1 .x > 0 .

 x 2 > 0
f ( x1 ) − f ( x 2 )
3
Suy ra
=−
< 0 
→ f ( x ) nghịch biến trên (0;+∞) . Chọn B.
x1 − x 2
x1 x 2
Câu 39. Xét sự biến thiên của hàm số f ( x ) = x +
nào sau đây đúng?

1
trên khoảng (1;+∞) . Khẳng định
x


A. Hàm số đồng biến trên khoảng (1; +∞).
B. Hàm số nghịch biến trên khoảng (1; +∞).
C. Hàm số vừa đồng biến, vừa nghịch biến trên khoảng (1; +∞).
D. Hàm số không đồng biến, cũng không nghịch biến trên khoảng (1; +∞).
Lời giải. Ta có


1

1 
1
1
1 
.
f ( x1 ) − f ( x 2 ) =  x1 +  −  x 2 +  = ( x1 − x 2 ) +  −  = ( x1 − x 2 )1 −

 x1 x 2 
 x1 x 2 
x1  
x 2 
 x1 > 1
1
Với mọi x1 , x 2 ∈ (1; +∞) và x1 < x 2 . Ta có 
⇒ x 1 . x1 > 1 ⇒
< 1.

 x 2 > 1
x 1 . x1
f ( x1 ) − f ( x 2 )
1
Suy ra
= 1−
> 0 
→ f ( x ) đồng biến trên (1;+∞) . Chọn A.
x1 − x 2
x1 x 2
x −3
trên khoảng
x +5
(−∞;−5) và trên khoảng (−5; +∞) . Khẳng định nào sau đây đúng?

Câu 40. Xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số f ( x ) =

A. Hàm số nghịch biến trên (−∞; −5) , đồng biến trên (−5; +∞) .
B. Hàm số đồng biến trên (−∞; −5) , nghịch biến trên (−5; +∞) .
C. Hàm số nghịch biến trên các khoảng (−∞; −5) và (−5; +∞) .
D. Hàm số đồng biến trên các khoảng (−∞; −5) và (−5; +∞) .

 x − 3   x 2 − 3 
 − 

Lời giải. Chọn D. Ta có f ( x1 ) − f ( x 2 ) =  1
 x1 + 5   x 2 + 5 
=

8 ( x1 − x 2 )
( x1 − 3)( x 2 + 5) − ( x 2 − 3)( x1 + 5)
.
=
x
+
5
x
+
5
x
( 1 )( 2 )
( 1 + 5)( x 2 + 5)

 x1 < −5  x1 + 5 < 0
⇔
● Với mọi x1 , x 2 ∈ (−∞; −5) và x1 < x 2 . Ta có 
.

 x 2 < −5  x 2 + 5 < 0
f ( x1 ) − f ( x 2 )
8
Suy ra
=
> 0 
→ f ( x ) đồng biến trên (−∞; −5) .
x1 − x 2
( x1 + 5)( x 2 + 5)
 x1 > −5  x1 + 5 > 0
● Với mọi x1 , x 2 ∈ (−5; +∞) và x1 < x 2 . Ta có 
⇔
.

 x 2 > −5  x 2 + 5 > 0
f ( x1 ) − f ( x 2 )
8
Suy ra
=
> 0 
→ f ( x ) đồng biến trên (−5; +∞) .
x1 − x 2
( x1 + 5)( x 2 + 5)
Câu 41. Cho hàm số f ( x ) = 2 x − 7. Khẳng định nào sau đây đúng?

7

A. Hàm số nghịch biến trên  ; +∞ . B. Hàm số đồng biến trên
 2


7

 ; +∞.

 2


C. Hàm số đồng biến trên ℝ.
D. Hàm số nghịch biến trên ℝ.
7

Lời giải. TXĐ: D =  ; +∞ nên ta loại đáp án C và D.
 2

Xét f ( x1 ) − f ( x 2 ) = 2 x1 − 7 − 2 x 2 − 7 =

2 ( x1 − x 2 )
2 x1 − 7 + 2 x 2 − 7

.


f ( x1 ) − f ( x 2 )
7

2
Với mọi x1 , x 2 ∈  ; +∞ và x1 < x 2 , ta có
=
> 0.
 2

x1 − x 2
2 x1 − 7 + 2 x 2 − 7
7

Vậy hàm số đồng biến trên  ; +∞ . Chọn B.
 2

Câu 42. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m thuộc đoạn [−3;3] để hàm số

f ( x ) = (m + 1) x + m − 2 đồng biến trên ℝ.
A. 7.

B. 5.

C. 4.

D. 3.

Lời giải. Tập xác đinh D = ℝ.
Với mọi x1 , x 2 ∈ D và x1 < x 2 . Ta có

f ( x1 ) − f ( x 2 ) = (m + 1) x1 + m − 2  − (m + 1) x 2 + m − 2  = (m + 1)( x1 − x 2 ).
Suy ra

f ( x1 ) − f ( x 2 )
= m +1 .
x1 − x 2

m ∈ℤ
Để hàm số đồng biến trên ℝ khi và chỉ khi m + 1 > 0 ⇔ m > −1 
→ m ∈ {0;1;2;3}.
m ∈[−3;3]

Vậy có 4 giá trị nguyên của m thỏa mãn. Chọn C.
Câu 43. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y = −x 2 + (m −1) x + 2
nghịch biến trên khoảng (1;2 ) .
A. m < 5.

B. m > 5.

C. m < 3.

D. m > 3.

Lời giải. Với mọi x1 ≠ x 2 , ta có
2
2
f ( x1 ) − f ( x 2 ) −x1 + (m −1) x1 + 2  − −x 2 + (m −1) x 2 + 2 
=
= −( x1 + x 2 ) + m −1.
x1 − x 2
x1 − x 2

Để hàm số nghịch biến trên (1;2)←
→−( x1 + x 2 ) + m −1 < 0 , với mọi x1 , x 2 ∈ (1;2 )

⇔ m < ( x1 + x 2 ) + 1 , với mọi x1 , x 2 ∈ (1;2 )
⇔ m < (1 + 1) + 1 = 3 . Chọn C.
Câu 44. Cho hàm số y = f ( x ) có tập xác định là
4

[−3;3] và đồ thị của nó được biểu diễn bởi hình bên.

y

Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Hàm số đồng biến trên khoảng (−3; −1) và (1;3).
B. Hàm số đồng biến trên khoảng (−3; −1) và (1;4 ).

1

-3

C. Hàm số đồng biến trên khoảng (−3;3).
D. Hàm số nghịch biến trên khoảng (−1;0 ).

-1 O

3
-1

Lời giải. Trên khoảng (−3; −1) và (1;3) đồ thị hàm số đi lên từ trái sang phải


→ Hàm số đồng biến trên khoảng (−3; −1) và (1;3). Chọn A.

x


Câu 45. Cho đồ thị hàm số y = x 3 như hình bên.

y

Khẳng định nào sau đây sai?
A. Hàm số đồng biến trên khoảng (−∞;0 ).
B. Hàm số đồng biến trên khoảng (0; +∞).

O

x

C. Hàm số đồng biến trên khoảng (−∞; +∞).
D. Hàm số đồng biến tại gốc tọa độ O .

Lời giải. Chọn D.
Vấn đề 4. H M SỐ CHẴN, H M SỐ LẺ
Câu 46. Trong các hàm số y = 2015 x , y = 2015 x + 2, y = 3 x 2 − 1, y = 2 x 3 − 3 x có bao
nhiêu hàm số lẻ?
A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Lời giải. • Xét f ( x ) = 2015 x có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = 2015 (−x ) = −2015 x = − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.

• Xét f ( x ) = 2015 x + 2 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = 2015 (−x ) + 2 = −2015 x + 2 ≠ ± f ( x ) 
→ f ( x ) không chẵn, không lẻ.

• Xét f ( x ) = 3 x 2 −1 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
2

→ f ( x ) là hàm số chẵn.
Ta có f (−x ) = 3 (−x ) −1 = 3 x 2 −1 = f ( x ) 
• Xét f ( x ) = 2 x 3 − 3 x có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
3

Ta có f (−x ) = 2 (−x ) − 3 (−x ) = −2 x 3 + 3 x = − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.
Vậy có hai hàm số lẻ. Chọn B.
Câu 47. Cho hai hàm số f ( x ) = −2 x 3 + 3 x và g ( x ) = x 2017 + 3 . Mệnh đề nào sau đây
đúng?
A. f ( x ) là hàm số lẻ; g ( x ) là hàm số lẻ.
B. f ( x ) là hàm số chẵn; g ( x ) là hàm số chẵn.
C. Cả f ( x ) và g ( x ) đều là hàm số không chẵn, không lẻ.
D. f ( x ) là hàm số lẻ; g ( x ) là hàm số không chẵn, không lẻ.
Lời giải. • Xét f ( x ) = −2 x 3 + 3 x có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
3

Ta có f (−x ) = −2 (−x ) + 3 (−x ) = 2 x 3 − 3 x = − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.

• Xét g ( x ) = x 2017 + 3 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
2017

Ta có g (−x ) = (−x )

+ 3 = −x 2017 + 3 ≠ ± g ( x ) 
→ g ( x ) không chẵn, không lẻ.

Vậy f ( x ) là hàm số lẻ; g ( x ) là hàm số không chẵn, không lẻ. Chọn D.
Câu 48. Cho hàm số f ( x ) = x 2 − x . Khẳng định nào sau đây là đúng.
A. f ( x ) là hàm số lẻ.
B. f ( x ) là hàm số chẵn.


C. Đồ thị của hàm số f ( x ) đối xứng qua gốc tọa độ.
D. Đồ thị của hàm số f ( x ) đối xứng qua trục hoành.
Lời giải. TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D .
Ta có f (−x ) = (−x ) − −x = x 2 − x = f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số chẵn. Chọn B.
2

Câu 49. Cho hàm số f ( x ) = x − 2 . Khẳng định nào sau đây là đúng.
A. f ( x ) là hàm số lẻ.

B. f ( x ) là hàm số chẵn.

C. f ( x ) là hàm số vừa chẵn, vừa lẻ.

D. f ( x ) là hàm số không chẵn, không lẻ.

Lời giải. TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D .
Ta có f (−x ) = (−x ) − 2 = x + 2 ≠ ± f ( x ) 
→ f ( x ) không chẵn, không lẻ. Chọn D.
Nhận xét: Hàm số vừa chẵn, vừa lẻ chỉ có một hàm duy nhất là f ( x ) = 0.
Câu 50. Trong các hàm số nào sau đây, hàm số nào là hàm số lẻ?
A. y = x 2018 − 2017.
B. y = 2 x + 3.
C. y = 3 + x − 3 − x .

D. y = x + 3 + x − 3 .

Lời giải. • Xét f ( x ) = x 2018 − 2017 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
2018

Ta có f (−x ) = (−x )

− 2017 = x 2018 − 2017 = f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số chẵn.

 3

• Xét f ( x ) = 2 x + 3 có TXĐ: D = − ; +∞.
 2

Ta có x 0 = 2 ∈ D nhưng −x 0 = −2 ∉ D 
→ f ( x ) không chẵn, không lẻ.
• Xét f ( x ) = 3 + x − 3 − x có TXĐ: D = [−3;3] nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = 3 − x − 3 + x = −

(

)

3 + x − 3 − x = − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.

Chọn C.
• Xét f ( x ) = x + 3 + x − 3 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = −x + 3 + −x − 3 = x − 3 + x + 3 = f ( x ) là hàm số chẵn.
Câu 51. Trong các hàm số nào sau đây, hàm số nào là hàm số chẵn?
A. y = x + 1 + x −1 .
B. y = x + 3 + x − 2 .
C. y = 2 x 3 − 3 x .

D. y = 2 x 4 − 3 x 2 + x .

Lời giải. Xét f ( x ) = x + 1 + x −1 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = −x + 1 + −x −1 = x −1 + x + 1 = f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số chẵn.
Chọn A.
Bạn đọc kiểm tra được đáp án B là hàm số không chẵn, không lẻ; đáp án C là hàm số
lẻ; đáp án D là hàm số không chẵn, không lẻ.
Câu 52. Trong các hàm số y = x + 2 − x − 2 , y = 2 x + 1 + 4 x 2 − 4 x + 1, y = x ( x − 2),

y=

| x + 2015|+| x − 2015|
có bao nhiêu hàm số lẻ?
| x + 2015|−| x − 2015|
A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Lời giải. • Xét f ( x ) = x + 2 − x − 2 có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = (−x ) + 2 − (−x ) − 2 = −x + 2 − −x − 2


= x − 2 − x + 2 = −( x + 2 − x − 2 ) = − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.
2

• Xét f ( x ) = 2 x + 1 + 4 x 2 − 4 x + 1 = 2 x + 1 + (2 x −1) = 2 x + 1 + 2 x −1
có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Ta có f (−x ) = 2 (−x ) + 1 + 2 (−x ) −1 = −2 x + 1 + −2 x −1

= 2 x −1 + 2 x + 1 = 2 x + 1 + 2 x −1 = f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số chẵn.
• Xét f ( x ) = x ( x − 2) có TXĐ: D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
→ f ( x ) là hàm số lẻ.
Ta có f (−x ) = (−x )( −x − 2) = −x ( x − 2) = − f ( x ) 
| x + 2015|+| x − 2015|
có TXĐ: D = ℝ \ {0} nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
| x + 2015|−| x − 2015|
|−x + 2015|+|−x − 2015| | x − 2015|+| x + 2015|
Ta có f (−x ) =
=
|−x + 2015|−|−x − 2015| | x − 2015|−| x + 2015|
| x + 2015|+| x − 2015|
=−
= − f ( x ) 
→ f ( x ) là hàm số lẻ.
| x + 2015|−| x − 2015|
• Xét f ( x ) =

Vậy có tất cả 3 hàm số lẻ. Chọn C.
−x 3 − 6 ; x ≤ −2

Câu 53. Cho hàm số f ( x ) = 
; −2 < x < 2 . Khẳng định nào sau đây đúng?
x
 3
 x − 6
;x ≥ 2
A. f ( x ) là hàm số lẻ.
B. f ( x ) là hàm số chẵn.
C. Đồ thị của hàm số f ( x ) đối xứng qua gốc tọa độ.
D. Đồ thị của hàm số f ( x ) đối xứng qua trục hoành.
Lời giải. Tập xác định D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
3

 x 3 − 6
; x ≥2
−(−x ) − 6 ; (−x ) ≤ −2



Ta có f (−x ) =  −x
; − 2 < −x < 2 =  x
; − 2 < x < 2 = f (x ) .


(−x )3 − 6
−x 3 − 6 ; x ≤ −2
;

x

2
(
)

Vậy hàm số đã cho là hàm số chẵn. Chọn B.
Câu 54. Tìm điều kiện của tham số đề các hàm số f ( x ) = ax 2 + bx + c là hàm số chẵn.
A. a tùy ý, b = 0, c = 0.

B. a tùy ý, b = 0, c tùy ý.

C. a, b, c tùy ý.

D. a tùy ý, b tùy ý, c = 0.

Lời giải. Tập xác định D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
Để f ( x ) là hàm số chẵn ⇔ f (−x ) = f ( x ), ∀x ∈ D
2

⇔ a (−x ) + b (−x ) + c = ax 2 + bx + c , ∀x ∈ ℝ
⇔ 2bx = 0, ∀x ∈ ℝ ←
→ b = 0 . Chọn B.
Cách giải nhanh. Hàm f ( x ) chẵn khi hệ số của mũ lẻ bằng 0 ⇔ b = 0.
Câu 55*. Biết rằng khi m = m0 thì hàm số f ( x ) = x 3 + (m 2 −1) x 2 + 2 x + m −1 là hàm
số lẻ. Mệnh đề nào sau đây đúng?
1 
 1 
A. m0 ∈  ;3.
B. m0 ∈ − ;0 .
 2 
 2 

 1
C. m0 ∈ 0;  .
 2 

D. m0 ∈ [3; +∞).


Lời giải. Tập xác định D = ℝ nên ∀x ∈ D ⇒ −x ∈ D.
3

2

Ta có f (−x ) = (−x ) + (m 2 −1)(−x ) + 2 (−x ) + m −1 = −x 3 + (m 2 −1) x 2 − 2 x + m −1 .
Để hàm số đã cho là hàm số lẻ khi f (−x ) = − f ( x ) , với mọi x ∈ D

⇔ −x 3 + (m 2 −1) x 2 − 2 x + m −1 = −  x 3 + (m 2 −1) x 2 + 2 x + m −1 , với mọi x ∈ D


2
2
⇔ 2 (m −1) x + 2 (m −1) = 0 , với mọi x ∈ D
m 2 −1 = 0
1 
⇔ 
⇔ m = 1 ∈  ;3. Chọn A.
m −1 = 0
 2 
Cách giải nhanh. Hàm f ( x ) lẻ khi hệ số của mũ chẵn bằng 0 và hệ số tự do cũng

m 2 −1 = 0
1 
⇔ m = 1 ∈  ;3.
bằng 0 ⇔ 

m −1 = 0
 2 


Baứi 02
HAỉM SO y = ax + b
I ễN TP V H M S BC NHT
y = ax + b (a 0).
Tp xỏc nh D = .
Chiu bin thiờn
Vi a > 0 hm s ng bin trờn .
Vi a < 0 hm s nghch bin trờn .
Bng bin thiờn

a>0
x

a <0

+



+

y

x
+
y

+





th
th ca hm s l mt ng thng khụng song song v cng khụng trựng vi cỏc
trc ta . ng thng ny luụn song song vi ng thng y = ax (nu b 0 ) v
b
i qua hai im A (0; b ), B ;0.
a

y

y

y = ax + b

b

a

b
a



x

O 1
y = ax

b
a

x

1

O
a
b

y = ax

y = ax + b

II H M S HNG y = b
th hm s y = b l mt ng thng song song

y

hoc trựng vi trc honh v ct trc tung ti im
(0; b ). ng thng ny gi l ng thng y = b.

y=b

x

O

III H M S y = x
Hm s y = x cú liờn quan cht ch vi hm bc nht.

1. Tp xỏc nh


Hàm số y = x xác định với mọi giá trị của x ∈ ℝ tức là tập xác định y = x

2. Chiều biến thiên
khi x ≥ 0
 x
Theo định nghĩa của giá trị tuyệt đối, ta có y = x = 
.

− x
khi x < 0
Từ đó suy ra hàm số y = x nghịch biến trên khoảng (−∞;0) và đồng biến trên
khoảng (0; + ∞).
Bảng biến thiên
Khi x > 0 và dần tới +∞ thì y = x dần tới +∞, khi x < 0 dần tới −∞ thì y = −x
cũng dần tới +∞. Ta có bảng biến thiên sau
x
y

−∞

0

+∞
+∞

+∞

0

3. Đồ thị
Trong nửa khoảng [0;+ ∞) đồ thị của hàm số y = x

y

trùng với đồ thị của hàm số y = x .
Trong khoảng (−∞;0) đồ thị của hàm số y = x trùng

1

với đồ thị của hàm số y = − x .

-1 O

x
1

CHÚ Ý
Hàm số y = x là một hàm số chẵn, đồ thị của nó nhận Oy làm trục đối xứng.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Vấn đề 1. TÍNH ĐỒNG BIẾN, NGHỊCH BIẾN
Câu 1. Tìm m để hàm số y = (2m + 1) x + m − 3 đồng biến trên ℝ.

1
A. m > .
2

1
B. m < .
2

1
C. m < − .
2

1
D. m > − .
2

1
Lời giải. Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến → a > 0 → 2m + 1 > 0 ⇔ m > − .
2
Chọn D.
Câu 2. Tìm m để hàm số y = m ( x + 2 ) − x (2 m + 1) nghịch biến trên ℝ.

1
B. m < − .
C. m > −1.
2
Lời giải. Viết lại y = m ( x + 2 ) − x (2 m + 1) = (−1 − m ) x + 2m .
A. m > −1.

1
D. m > − .
2

Hàm số bậc nhất y = ax + b nghịch biến → a < 0 → −1 − m < 0 ⇔ m > −1. Chọn C.


Câu 3. Tìm m để hàm số y = −(m 2 + 1) x + m − 4 nghịch biến trên ℝ.
A. m > 1.

B. Với mọi m.

C. m < −1.

D. m > −1.

Lời giải. Hàm số bậc nhất y = ax + b nghịch biến → a < 0 → −(m 2 + 1) < 0 ⇔ m ∈ ℝ.
Chọn B.
Câu 4. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m thuộc đoạn [−2017;2017 ] để hàm
số y = (m − 2 ) x + 2m đồng biến trên ℝ.
A. 2014.

B. 2016.

C. Vô số .

D. 2015.

Lời giải. Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến → a > 0 → m − 2 > 0 ⇔ m > 2
m ∈ℤ

→ m ∈ {3;4;5;...;2017}.
m ∈[−2017;2017 ]

Vậy có 2017 − 3 + 1 = 2015 giá trị nguyên của m cần tìm. Chọn D.
Câu 5. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m thuộc đoạn [−2017;2017 ] để hàm
số y = (m 2 − 4 ) x + 2m đồng biến trên ℝ.
A. 4030.

B. 4034.

C. Vô số .

D. 2015.
m > 2
Lời giải. Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến → a > 0 → m 2 − 4 > 0 ⇔ 
 m < −2

m ∈ℤ


m


2017;

2016;

2015;...;

3

3;4;5;...;2017
.
{
}
{
}
m ∈[−2017;2017 ]
Vậy có 2.(2017 − 3 + 1) = 2.2015 = 4030 giá trị nguyên của m cần tìm. Chọn A.
Vấn đề 2. XÁC ĐỊNH H M SỐ BẬC NHẤT
Câu 6. Đường thẳng nào sau đây song song với đường thẳng y = 2 x .
A. y = 1 − 2 x .

B. y =

1
2

C. y + 2 x = 2.

x − 3.

D. y −

2
2

x = 5.

Lời giải. Hai đường thẳng song song khi có hệ số góc bằng nhau. Chọn D.
Câu 7. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đường thẳng

y = (m 2 − 3) x + 2m − 3 song song với đường thẳng y = x + 1 .
A. m = 2.

B. m = ±2.

C. m = −2.

D. m = 1.

Lời giải. Để đường thẳng y = (m − 3) x + 2m − 3 song song với đường thẳng y = x + 1
2

m 2 − 3 = 1 m = ±2
khi và chỉ khi 
⇔ 
⇔ m = −2 . Chọn C.
2m − 3 ≠ 1 m ≠ 2
Câu 8. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đường thẳng y = 3 x + 1 song
song với đường thẳng y = (m 2 −1) x + (m −1) .
A. m = ±2 .

B. m = 2.

Lời giải. Để đường thẳng

C. m = −2.

D. m = 0.

y = (m −1) x + (m −1) song song với đường thẳng
2

m 2 −1 = 3 m = ±2
y = 3 x + 1 khi và chỉ khi 
⇔ 
⇔ m = −2 . Chọn C.
m −1 ≠ 1
m ≠ 2
Câu 9. Biết rằng đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm M (1; 4 ) và song song với
đường thẳng y = 2 x + 1 . Tính tổng S = a + b.


A. S = 4.

B. S = 2.

C. S = 0.

Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua điểm M (1; 4 ) nên 4 = a.1 + b.

D. S = −4.

(1)

a = 2
Mặt khác, đồ thị hàm số song song với đường thẳng y = 2 x + 1 nên 
.
b ≠ 1
4 = a.1 + b a = 2
⇔

→ a + b = 4 . Chọn A.
Từ (1) và (2 ) , ta có hệ 
a = 2
b = 2

(2 )

Câu 10. Biết rằng đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm E (2; −1) và song song với
đường thẳng ON với O là gốc tọa độ và N (1;3) . Tính giá trị biểu thức S = a 2 + b 2 .
A. S = −4.

B. S = −40.

C. S = −58.

D. S = 58.

Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua điểm E (2; −1) nên −1 = a.2 + b.

(1)
Gọi y = a ′x + b ′ là đường thẳng đi qua hai điểm O (0;0 ) và N (1;3) nên
0 = a ′.0 + b ′ a ′ = 3
⇔
.

3 = a ′.1 + b ′
b ′ = 0

a = a ′ = 3
. (2 )
Đồ thị hàm số song song với đường thẳng ON nên 
b ≠ b ' = 0
−1 = a.2 + b a = 3
Từ (1) và (2 ) , ta có hệ 
⇔

→ S = a 2 + b 2 = 58 . Chọn D.
a = 3
b = −7
Câu 11. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số
d : y = (3m + 2) x − 7 m −1 vuông góc với đường ∆ : y = 2 x −1.
A. m = 0.

5
B. m = − .
6

5
C. m < .
6

m

để đường thẳng

1
D. m > − .
2

Lời giải. Để đường thẳng ∆ vuông góc với đường thẳng d
5
2 (3m + 2 ) = −1 ⇔ m = − . Chọn B.
6

khi và chỉ khi

Câu 12. Biết rằng đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm N (4; −1) và vuông góc với
đường thẳng 4 x − y + 1 = 0 . Tính tích P = ab .

1
1
1
B. P = − .
C. P = .
D. P = − .
4
4
2
Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua điểm N (4; −1) nên −1 = a.4 + b. (1)
A. P = 0.

Mặt khác, đồ thị hàm số vuông góc với đường thẳng y = 4 x + 1 nên 4.a = −1.

(2 )


1
−1 = a.4 + b a = −
Từ (1) và (2 ) , ta có hệ 
⇔
→ P = ab = 0 . Chọn A.
4 
4 a = −1

b = 0
Câu 13. Tìm a và b để đồ thị hàm số y = ax + b đi qua các điểm A (−2;1), B (1; −2 ) .
A. a = −2 và b = −1.
C. a = 1 và b = 1.

B. a = 2 và b = 1.

D. a = −1 và b = −1.
1 = a.(−2 ) + b
Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua các điểm A (−2;1), B (1; −2 ) nên 

−2 = a.1 + b

a = −1
⇔
. Chọn D.
b = −1


Câu 14. Biết rằng đồ thị hàm số y = ax + b đi qua hai điểm M (−1;3) và N (1;2) .
Tính tổng S = a + b .
1
A. S = − .
B. S = 3.
2

5
D. S = .
2
−a + b = 3
Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua các điểm M (−1;3), N (1;2) nên 
a + b = 2
C. S = 2.


a = − 1

2
⇔ 

→ S = a + b = 2 . Chọn C.

5
b
=

2

Câu 15. Biết rằng đồ thị hàm số y = ax + b đi qua điểm A (−3;1) và có hệ số góc bằng

−2 . Tính tích P = ab .
A. P = −10.

B. P = 10.

C. P = −7.

D. P = −5.

Lời giải. Hệ số góc bằng −2 
→ a = −2.
a =−2
Đồ thị đi qua điểm A (−3;1) 
→−3a + b = 1 
→ b = −5.
Vậy P = ab = (−2 ).(−5) = 10. Chọn B.

Vấn đề 3. B I TOÁN TƯƠNG GIAO
Câu 16. Tọa độ giao điểm của hai đường thẳng y =
A. (0; −1) .

B. (2; −3) .

x

1 − 3x
và y = − + 1 là:

3

4

 1
C. 0;  .
 4 

Lời giải. Phương trình hoành độ của hai đường thẳng là

D. (3; −2) .

x

1− 3x
= − + 1
 3

4

5
5
x + = 0 ←
→ x = 3 
→ y = −2 . Chọn D.
12
4
Câu 17. Tìm tất cả các giá trị thực của m để đường thẳng y = m 2 x + 2 cắt đường
←
→−

thẳng y = 4 x + 3 .
A. m = ±2.

B. m ≠ ±2.

C. m ≠ 2.

D. m ≠ −2.

Lời giải. Để đường thẳng y = m 2 x + 2 cắt đường thẳng y = 4 x + 3 khi và chỉ khi
m 2 ≠ 4 ⇔ m ≠ ±2 . Chọn B.
Câu 18. Cho hàm số y = 2 x + m + 1 . Tìm giá trị thực của m để đồ thị hàm số cắt trục
hoành tại điểm có hoành độ bằng 3.
A. m = 7.
B. m = 3.

C. m = −7.

D. m = ±7.

Lời giải. Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 3 
→ A (3;0 )
thuộc đồ thị hàm số 
→ 0 = 2.3 + m + 1 ⇔ m = −7 . Chọn C.
Câu 19. Cho hàm số y = 2 x + m + 1 . Tìm giá trị thực của m để đồ thị hàm số cắt trục
tung tại điểm có tung độ bằng −2 .
A. m = −3.
B. m = 3.

C. m = 0.

D. m = −1.


Lời giải. Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng −2 
→ B (0; −2 )
→−2 = 2.0 + m + 1 ⇔ m = −3 . Chọn A.
thuộc đồ thị hàm số 

Câu 20. Tìm giá trị thực của m để hai đường thẳng d : y = mx − 3 và ∆ : y + x = m
cắt nhau tại một điểm nằm trên trục tung.
A. m = −3.
B. m = 3.
C. m = ±3.

D. m = 0.

Lời giải. Gọi A (0; a ) là giao điểm hai đường thẳng nằm trên trục tung.

 A ∈ d
a = 0.m − 3
a = −3

→ 

→ 
←
→ 
. Chọn A.
 A ∈ ∆
a + 0 = m
m = −3
Câu 21. Tìm tất cả các giá trị thực của m để hai đường thẳng d : y = mx − 3 và
∆ : y + x = m cắt nhau tại một điểm nằm trên trục hoành.
A. m = 3.

B. m = ± 3.

C. m = − 3.

D. m = 3.

Lời giải. Gọi B (b;0 ) là giao điểm hai đường thẳng nằm trên trục hoành.

b = m = 3
b 2 = 3
B ∈ d
0 = m.b − 3

→ 

→ 
←
→ 
←
→ 
. Chọn B.
B ∈ ∆
0 + b = m
b = m
b = m = − 3
Câu 22. Cho hàm số bậc nhất y = ax + b . Tìm a và b , biết rằng đồ thị hàm số đi qua
điểm M (−1;1) và cắt trục hoành tại điểm có hoành độ là 5.

1
5
A. a = ; b = .
6
6

1
5
B. a = − ; b = − .
6
6

1
5
C. a = ; b = − .
6
6

Lời giải. Đồ thị hàm số đi qua điểm M (−1;1) 
→ 1 = a.(−1) + b.

1
5
D. a = − ; b = .
6
6

(1)

Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có hoành độ là 5 
→ 0 = a.5 + b . (2 )


a = − 1
1 = a.(−1) + b −a + b = 1 
6
Từ (1) và (2 ) , ta có hệ 
⇔
⇔
. Chọn D.
0 = a.5 + b
5a + b = 0 
5

b =
6

Câu 23. Cho hàm số bậc nhất y = ax + b . Tìm a và b , biết rằng đồ thị hàm số cắt
đường thẳng ∆1 : y = 2 x + 5 tại điểm có hoành độ bằng −2 và cắt đường thẳng

∆2 : y = –3 x + 4 tại điểm có tung độ bằng −2 .
3
1
3
1
3
1
; b = . B. a = − ; b = .
C. a = − ; b = − .
4
2
4
2
4
2
Lời giải. Với x = −2 thay vào  y = 2 x + 5 , ta được y = 1 .
A. a =

D. a =

3
1
;b =− .
4
2

Đồ thị hàm số cắt đường thẳng ∆1 tại điểm có hoành độ bằng −2 nên đi qua điểm

A (−2;1) . Do đó ta có 1 = a.(−2 ) + b.

(1)

Với y = −2 thay vào  y = –3 x + 4 , ta được x = 2 .
Đồ thị hàm số cắt đường thẳng   y = –3 x + 4 tại điểm có tung độ bằng −2 nên đi qua
điểm B (2; −2 ) . Do đó ta có −2 = a.2 + b.

(2 )


a = − 3
1 = a.(−2 ) + b −2 a + b = 1

4
⇔
⇔ 
Từ (1) và (2 ) , ta có hệ 
. Chọn C.
−2 = a.2 + b
2a + b = −2 
1

b = −
2



Câu 24. Tìm giá trị thực của tham số m để ba đường thẳng y = 2 x , y = −x − 3 và
y = mx + 5 phân biệt và đồng qui.
A. m = −7.

B. m = 5.

C. m = −5.

D. m = 7.

Lời giải. Tọa độ giao điểm A của hai đường thẳng y = 2 x và y = −x − 3 là nghiệm
 y = 2 x
 x = −1
của hệ 
⇔ 

→ A (−1; −2 ) .

 y = −x − 3  y = −2
Để ba đường thẳng đồng quy thì đường thẳng y = mx + 5 đi qua A

→−2 = −1.m + 5 
→m = 7 .
Thử lại, với m = 7 thì ba đường thẳng y = 2 x ; y = −x − 3 ; y = 7 x + 5 phân biệt và

đồng quy. Chọn D.
Câu 25. Tìm giá trị thực của tham số m để ba đường thẳng y = −5 ( x + 1) , y = mx + 3
và y = 3 x + m phân biệt và đồng qui.
A. m ≠ 3.

B. m = 13.

C. m = −13.

D. m = 3.

Lời giải. Để ba đường thẳng phân biệt khi m ≠ 3 và m ≠ −5 .
Tọa độ giao điểm B của hai đường thẳng y = mx + 3 và y = 3 x + m là nghiệm của hệ
 y = mx + 3  x = 1
⇔

→ B (1;3 + m ) .

 y = 3x + m  y = 3 + m
Để ba đường thẳng đồng quy thì đường thẳng y = −5 ( x + 1) đi qua B (1;3 + m )


→ 3 + m = −5 (1 + 1) 
→ m = −13 . Chọn C.
Câu 26. Cho hàm số y = x −1 có đồ thị là đường ∆ . Đường thẳng ∆ tạo với hai trục
tọa độ một tam giác có diện tích S bằng bao nhiêu?
1
3
A. S = .
B. S = 1.
C. S = 2.
D. S = .
2
2
Lời giải. Giao điểm của ∆ với trục hoành, trục tung lần lượt là A (1;0 ), B (0; −1) .

1
1
Ta có OA = 1, OB = 1 
→ Diện tích tam giác OAB là SOAB = .OA.OB = . Chọn A.
2
2
Câu 27. Tìm phương trình đường thẳng d : y = ax + b . Biết đường thẳng d đi qua
điểm I (2;3) và tạo với hai tia Ox , Oy một tam giác vuông cân.
A. y = x + 5.

B. y = −x + 5.

C. y = −x − 5.

D. y = x − 5.

Lời giải. Đường thẳng d : y = ax + b đi qua điểm I (2;3) 
→ 3 = 2a + b

(∗)

 b 
Ta có d ∩ Ox = A − ;0 ; d ∩ Oy = B (0; b ) .
 a 
Suy ra OA = −

b
b
= − và OB = b = b (do A, B thuộc hai tia Ox , Oy ).
a
a

Tam giác OAB vuông tại O . Do đó, ∆OAB vuông cân khi OA = OB
b = 0
b

→− = b 
→
.
 a = −1
a

Với b = 0 
→ A ≡ B ≡ O (0;0 ) : không thỏa mãn.

3 = 2a + b a = −1
Với a = −1 , kết hợp với (∗) ta được hệ phương trình 
⇔
.

a = −1
b = 5


Vậy đường thẳng cần tìm là d : y = −x + 5 . Chọn B.
Câu 28. Tìm phương trình đường thẳng d : y = ax + b . Biết đường thẳng d đi qua
điểm I (1;2 ) và tạo với hai tia Ox , Oy một tam giác có diện tích bằng 4 .
A. y = −2 x − 4.

B. y = −2 x + 4.

C. y = 2 x − 4.

D. y = 2 x + 4.

Lời giải. Đường thẳng d : y = ax + b đi qua điểm I (1;2 ) 
→2 = a +b

(1)

 b 
Ta có d ∩ Ox = A − ;0 ; d ∩ Oy = B (0; b ) .
 a 

b
b
= − và OB = b = b (do A, B thuộc hai tia Ox , Oy ).
a
a
1
Tam giác OAB vuông tại O . Do đó, ta có S∆ABC = OA.OB = 4
2


1
b

→ .− .b = 4 
→ b 2 = −8 a
(2 )
2  a 

Suy ra OA = −

Từ (1) suy ra b = 2 − a . Thay vào (2 ) , ta được
2

( 2 − a ) = −8 a ⇔ a 2 − 4 a + 4 = −8 a ⇔ a 2 + 4 a + 4 = 0 ⇔ a = −2 .
→ b = 4 . Vậy đường thẳng cần tìm là d : y = −2 x + 4 . Chọn B.
Với a = −2 

x y
+ = 1, (a ≠ 0; b ≠ 0 ) đi qua điểm M (−1;6) tạo với các tia
a b
Ox , Oy một tam giác có diện tích bằng 4 . Tính S = a + 2b .

Câu 29. Đường thẳng d :

−5 + 7 7
.
C. S = 10.
D. S = 6.
3
x y
−1 6
Lời giải. Đường thẳng d : + = 1 đi qua điểm M (−1;6 ) 

+ = 1.
a b
a
b
Ta có d ∩ Ox = A (a;0 ) ; d ∩ Oy = B (0; b ) .
A. S = −

38
.
3

B. S =

(1)

Suy ra OA = a = a và OB = b = b (do A, B thuộc hai tia Ox , Oy ).

1
1
→ ab = 4.
Tam giác OAB vuông tại O . Do đó, ta có S∆ABC = OA.OB = 4 
2
2
 1 6
− + = 1
6 a − b − ab = 0
 a b
Từ (1) và (2 ) ta có hệ 
⇒ 
 1
ab = 8
 ab = 4
 2

(2 )

b = 6a − 8

a = 2
6a − b − 8 = 0 b = 6a − 8
⇔
⇔
⇔ 
.
ab = 8
a (6a − 8) − 8 = 0 a = − 2

3

Do A thuộc tia Ox 
→ a = 2 . Khi đó, b = 6a − 8 = 4 . Suy ra a + 2b = 10. . Chọn C.
Câu 30. Tìm phương trình đường thẳng d : y = ax + b . Biết đường thẳng d đi qua
điểm I (1;3) , cắt hai tia Ox , Oy và cách gốc tọa độ một khoảng bằng
A. y = 2 x + 5.

B. y = −2 x − 5.

C. y = 2 x − 5.

5.

D. y = −2 x + 5.

Lời giải. Đường thẳng d : y = ax + b đi qua điểm I (1;3) 
→ 3 = a + b.

(1)


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×