Tải bản đầy đủ

Nhật ký 300 ngày ở Harvard: Học để thay đổi Thế Giới (Cẩm nang du học Mĩ) - Trương Phạm Hoài Chung RẤT HAY





NhậnlờiviếtgiớithiệuchocuốnsáchcủathầyChungđãlâunhưngmãihômnaytôimớibắttayvàoviết
được.Cứmởrađọc,đóngvàorồilạiđọclại.Mộtviệcthậtkhácvớinhữngcuốnsáchkhácmàtôitừng
làm.
Vìsaolạinhưvậy?
Cómộtsốlído:
Thứnhất,tácgiảcuốnsáchlàngườimàtôivàNhậtNamđềuyêuquý.Namngưỡngmộconđườnghọc
vấncủathầyvàluôndànhchothầynhữngtìnhcảmtrântrọng.Vìthế,tôimuốnmỗingàylạiđược“tiếp
cận”vớingườithầyấyquatừngtrangsách.
Thứhai,vớitưcáchlàphụhuynh,tôiđọcchậmđểthựcsựhọcđượcnhiềuđiềutừcuốnsách.Những
ghichéptưởngchừngvụnvặt,tưởngnhưkhôngliênquanđếnnhau,tưởngnhưmỗingàylàmộtchuyện
nhưngthựcralạinằmtrongmộttổngthểchung:Đólà,giúpphụhuynhhiểuvềcácnềngiáodụckhácnhau
(cụthểlàViệtNamvàMĩ)vàcáchthứcđểmộtđứatrẻcóthểbướcrathếgiới.
ĐócũnglàđiềumàtôimuốntíchlũytronghànhtrìnhnuôidạyNhậtNam.KhiNamsangMĩ,tôiđãcố
gắngtìmhiểusáchvởnóivềviệcduhọcsinhsốngởMĩ,vềnềnvănhóa,vềcáchgiáodục.Đôilúctôibị
lạcgiữabiểnthôngtin.Cũngnhiềubănkhoăn,nhiềunghingại.
Nhưngrồi,khiđọcsáchcủathầyChung,tôithấylòngmìnhdườngnhưbìnhyêntrởlại.
ThầyChungviếtnhưlờitựsựcủamộtduhọcsinh.Mộtduhọcsinhđơngiản,cởibỏnhững“mác”và

“danhhiệu”,thầynhìnnướcMĩ,nhìnvềgiáodụcMĩcũnggiảndị.Cóđiểmkhókhăn,cóđiềucáchbiệt,
cóđiềucầnhọchỏi...nhưngtấtcảđềudungdị.
Ngoàira,hầuhếtnhữngthôngtinthầycungcấpđềudướidạnggợimở.Chỉlàgợimởthôi,theomột
cách“rấtMĩ”.Điềuđókhiếnngườiđọcmuốnhiểukĩ,hiểusâuphảitựmìnhlênmạngtìmđọcthêm.Đó
cũngchínhlàlýdokhiếntôiđọcsáchlâunhưvậy.
Vànhưthế,tôigọiđólàcuốnsáchtrongnhiềucuốnsách.
Cánhântôi,khiđọccuốnsách,tôirấtthíchnhữngnộidungthầyChungviếtvềthưviệnởMĩ,vềviệc
đọcsách.Bởitôiluônnghĩrằng,đểpháttriển,ngườitacầnyêusách,đọcsáchvàbiếtcáchđọcsách.Tôi
tinnhiềubàmẹnhưtôi,khiđọccuốnsáchcủathầyChungsẽthôithúcđiềunày.
Tôicũngthíchnhữngkếtluậnnhẹnhàngởcuốimỗimột“status”,nhưmộtcáchđểnhắcnhởbảnthân
nhưnglạigợilênnhiềusuynghĩởngườiđọc.Vídụ:“Mìnhchợtnhậnra,điểmsốkhôngquantrọngmà
quantrọnglànângcaođượctưduyđểlãnhđạotốttrongtươnglai”.
TôicũngthíchnhữngmụcChiasẻởtừngtuần.Mỗituầnlàmộtnguồnthôngtinquýgiá.Mỗituầnlà
mộtbàihọc,mỗituầnlàmộtcáchnhìnnhậnvềnhữngkhíacạnhkhácnhaucủagiáodục.
TôicũngthíchtêngọicủacuốnsáchNhậtký300ngàyởHarvard:Họcđểthayđổithếgiới.Tựađề
nhưmộtcáchtraogửiniềmtinvàothếhệtrẻ.Rằngcáccon,cáchọctròrồisẽlớnlên,sẽbướcracuộc


đờidàirộng.Nhưngnhữnggìmình“học”sẽgiúpthếgiớingàycàngtốtđẹplên.Vàchữ“học”khôngchỉ
baogồmnộihàmhọckiếnthức.
Vìlẽđó,tôitincácbạntrẻđangnuôikhaokhátđượcbướcrakhỏi“vùngantoàn”khiđọccuốnsách
sẽcóthêmnhiềukĩnăng,nhiềuhiểubiếtlàmhànhtrangđitới.
Cònvớicácphụhuynh,cóthểcuốnsáchsẽlàngườibạnđồnghànhtrongquátrìnhconcủabạnlớn
lên.
Nêntôithànhthựcmongnhiềungườiđượcđọccuốnsáchnày-cuốnnhậtkíyêuthươngcủamộtcon
ngườinhiệtthành,luônmuốntruyềntraonhữnggiátrịvềgiáodụcđếnvớimọingười.Cuốnsáchcủamột
thầygiáokhôngthíchlà“bòcạp”vớihọctròmàchỉmuốnlà“conhươucaocổhiềnlành”.
Xintrântrọnggiớithiệuvớibạnđọc.
PhanThịHồĐiệp


Đôilờicùngbạnđọc
EmthựcsựvuikhinhậnđượclờimờiviếtlờigiớithiệuchocuốnsáchcủathầyChung.Lờimờicótừ
thángNămnhưngkhiđó,emđanglubuvớicáckìthihếtnămnên“đểdành”niềmvuichođếnkhivềViệt
Nam.
Nhữngngàyđidạyvề,mỗibuổitốiemđềulấysáchrađọc.Vàcócảmgiác,mìnhđanggặplạinước
Mĩ,theomộtcáchrấtkhác.
Nhậtký300ngàyởHavardlà300trảinghiệmkhácnhau.
Cónhữngchuyệnvuvơ,cónhữngnỗinhớvuvơnhưngnhữnglờikhuyênthìkhônghề...vuvơ.
Bạnđọccóthểhiểuvềviệcđiduhọc,vềcáchhọc,cáchlàmbạn,cáchgiaotiếp,cáchthuyếttrình,


cáchlàmviệcnhóm,chỉtừnhữngtrangnhậtkíngắngọnmàgiàuthôngđiệp.
EmđặcbiệtthíchnhữnggócnhìnmangtênCHIASẺtrongtừngtuầncủathầyChung.Nólàkhotài
nguyênmàthầyđãchắtlọcđểđưađếnphụhuynh.Nógiúpphụhuynhcóthểtìmthấychìakhóamởcánh
cửacủaviệcnuôidạycon.
ThầyChungítnóivềniềmđammêvớisáchcủamìnhnhưngđọccảcuốnsách,thấyniềmđammêđó
ngậptràn.
Thầymongmuốnphụhuynhcónhiềunguồnsáchtốt.ThầynóivềviệcđọchiểuởMĩ.Cánhânemcực
thíchđiềunày.Bởiemnghĩ,mọiđứatrẻthíchsách,thíchviệcđọcsáchvàcókĩnăngđọcsách,nếukhông
thànhcôngtrongđờisốngthìítnhấtcũnglàmộtđứatrẻhạnhphúc.
VàthầyChunglàvậy,triếtlígiáodụccủathầy,nhữngđiềuthầyviếtđều“dẫndụ”ngườiđọcvàoviệc
làmnênmộtđứatrẻhạnhphúc.
Vànếuđọckĩ,đọckĩ,sẽthấy“nhữngthầyChung”khácnhauqua300ngàytrênđấtMĩ.Nhữngngày
đầulà“thầyChunglãngmạncóchútcôđơn”,nhữngngàytiếptheolà“thầyChungquansát”,mọiđiều
dướiconmắtcủathầyđềuẩnchứanhữngtriếtlígiáodục,ẩnchứanhữngđiềuđángđểhọchỏi.Khôngchỉ
họctrongtrườnglớpmàhọccảtừnhữngcáchcưxửvớibạnbè.Vàgầncuốilà“thầyChunglàmbố”.Khi
emAngelrađời,mọiđiềuđềumềmdịulại.Cólúchơihoangmangvìlầnđầulàmbố,khilạinặngsâuân
tìnhvớicôcongáibébỏng.Vàcảướcvọngcủangườicha...
“NhữngthầyChung”trongcuốnnhậtkícứtrôiqua,trôiquachânthậtvàtrữtình.
CuốnsáchnhưtrangnhậtkítrênFacebook,viếttheođúngphongcáchcủa“vănhọcmạng”nhưngem
lạithích,rấtthích.
Emtinnhữngngườitrẻnhưemcũngthíchcáchtiếpcậnnày.Nócũnglànguồnthôngtinmởđốivớitất
cảcácbậcphụhuynhquantâmđếngiáodục.Gọilà“thôngtinmở”vìnếumuốnbiếtsâuhơn,muốnhiểukĩ
hơn,phụhuynhphảithựcsựtươngtác,tracứuthôngtin,tàiliệu.
Vìthếnókhôngchỉdừnglạiở“300ngày”màsẽlànhiềungày,nhiềutháng,nhiềunăm,phụhuynhđồng
hànhcùngcon.


ĐỗNhậtNam


TrướckhithamgiachươngtrìnhThạcsĩGiáodụccủađạihọcHarvard,tôicóthờigiannămnămlàmviệc
trựctiếpvớiphụhuynhvàhọcsinhcấp3ởthànhphốHồChíMinh.Tôigiúphọvạchrakếhoạchđểxây
dựngbộhồsơduhọcMĩthànhcôngvàđàotạocácbàithichuẩnhóa.Tuynhiên,tôitựthấymìnhchưatrả
lờithỏađángcáccâuhỏi:MộthọcsinhđiểnhìnhcủaMĩđượctrangbịnhữnggìtrướckhibướcvàođại
học?MôitrườnggiáodụcMĩhiệnđangtheonhữngxuhướnggì?BàihọcgìViệtNamcóthểápdụngngay
đểtạoniềmtinchophụhuynh?VìthếtrongthờigianduhọcởHarvard,tôiluônbịthôithúcviếtranhững
suynghĩvàquansátcủamìnhkhitheohọcởngôitrườngnày.VàđólàlýdoNhậtký300ngàyở
Harvard:Họcđểthayđổithếgiớirađời.
Quyểnsáchlàtậphợpnhữngcâuchuyệnnhỏsau300ngàyhọchỏivàlangthangđếnmọingócngách
củaHarvard(vàMIT,mộttrườngđạihọchàngđầukháccủavùngBostonmởrộng).Đâylàchiasẻhằng
ngàytrênFacebookvìthếnóchỉlànhữngýtưởnglóelêntrongđầucủatôi.Ýtưởngđócóthểlànhững
côngcụmớigiúpchohọcsinh,sinhviênViệtNamtựhọckiếnthứcvàkỹnăngmàmộtbạnngườiMĩđồng
tranglứađangđượctrangbị.Ýtưởngđócóthểlànhữngmẹovặtđểphụhuynhđịnhhướngtốthơncho
conmìnhđểtheokịpxuhướngtuyểnsinhđạihọcMĩ.Ýtưởngđócóthểlànhữngtriếtlýhayđộtphátrong
giáodụcdẫnđếnmộtnềngiáodụcchấtlượngcaochomọitrẻemởmộtkhuvựcnàođó.Quyểnsáchđược
thiếtkếnhưmộttrangFacebookcủamộtngườibạnmìnhhaytheodõi:giảitrímàvẫncónhữngbàihọc
mìnhcầnsuyngẫmthôngquanhữngcâuchuyệnngắntừmộttrảinghiệmthật100%ởHarvard.Hyvọnglà
độcgiảsẽtựtrangbịchomìnhnhữngcôngcụhọchỏimớivàcóđịnhhướngđúngđắnhộinhậptoàncầu
trongthếkỷ21.
BêncạnhnhữngbàihọctronglớptừgiáosưvàđồngmônHarvard,tôicòntườngthuậtlạinhữngcâu
chuyệnvềcuộcsốngsinhviênxanhàvàcáchchốngtrầmcảm,vềướcmơhoàibãocủacộngđồngduhọc
sinhViệt,vềnhữngthửtháchvàcơhộiđốivớigiớitrẻtrongthếkỷ21,vàthậttìnhcờvềmộtngàydẫnca
sỹMỹTâmdạochơiquanhkhuônviêntrường.
QuyểnsáchkhôngđưaracâutrảlờicụthểmàgợimởnhữngýtưởngđangthịnhhànhởMĩđểngười
đọctòmòvàtìmhiểuthêmbằngcáchGooglenhiềunguồnkhácnhau.Tựađềquyểnsáchlàkhẩuhiệucủa
trườngGiáodụcHarvard,vớiýnghĩađơngiảnlàkhôngcóđiểmdừngchoquátrìnhcảithiệnthếgiới
mìnhđangsốngvàviệctựhọchỏichínhlàchìakhóamởracánhcửađổimới.
TrươngPhạmHoàiChung


MườinămtrướclàlầnđầutiênmìnhquaMĩhọcđạihọc,vàolớpmấybạnngườiMĩnóihuyênthuyênliên
tục,khôngthểnàochenvô.Mỗilầnđếnlớpphảiđọcítnhất50trangsách,vàcứnhưvậybìbõmhơnmột
thángmớibắtkịpnhịpđộcủalớp.
Bâygiờ,saumườinăm,đihọcthạcsĩcùngvớitoànthầycôdạygiỏiởMĩ,vẫnthấykhớpquá.Nhưng
cólẽmìnhvàhọcómộtđiểmchunglàđềuhừnghựcđammêdùnggiáodụcđể“thayđổithếgiới”.Vìlà
ngàyđầutiênnênmìnhđangphânvânkhôngbiếtnênchọncácmôndễđểcóthờigiangiaolưu,haychọn
cácmônkhóđểthựcsựlaođầuvàonghiêncứu.Ngoàihọcnămkhóabắtbuộc,trườngGiáodụcHarvard
cònđượchọcởHKS,HBS,GraduateSchool,MIT,Tufts...Mìnhbắtđầuthấychoángngợprồi,cómột
nămlàmsaohọcchohết!
Nhưngnghĩđinghĩlạimìnhthấykhởiđầunônnaonhưthếnàylàrấttốt!Mìnhphảingẩngcaođầutự
hàorằngmìnhlàngườiViệtNam(đếntừViệtNam)đểchiasẻnhữnghiểubiếtvàsuynghĩcủamìnhvề
giáodục.Cũngnhưmườinămtrước,nếumìnhchịukhólắngnghehọchỏithìmìnhsẽkhôngthuakémai
cả.

Nơinàythậtlạ.Ngườiănxin(cảdatrắngvàdađen)ngồirảirácởkhuHarvardSquare.Hômtrướcthấy
mộtônglụcthùngrácđểthulượmvechaigiốngởViệtNam.Hômnaythấymộtcôtrẻmăngghidòngchữ
lênmảnhgiấy“Vôgiacưvàđangmangbầu”.
Thiênđườnghọcthuật,nơicứvàolớplàngheđếntráchnhiệmchúngtaphảithayđổithếgiớimàsao
lạivẫnđểnhữngviệcnàyxảyra.Haylàtrườngcốtìnhđểnhưvậyđể“giáodục”sinhviênđiềugìchăng?


Shoppinglàhoạtđộngdiễnratronghaingày.Tronghaingàynày,sinhviênđếntừngkhóamìnhmuốnhọc
nghegiáosưquảngcáoxemkhóahọcnàycóphùhợpkhông.
Vấnđềlànhữnglớpmìnhthíchthìngườikháccũngthích,vìthếmàởnhữnglớpnàylượngngườiđăng
kíkháđông.Đểlựachọn,giáosưbắtviếtbàiluậnhoặcquayxổsốngẫunhiên.
Vậylàcókhảnăngmìnhsẽkhôngđượchọctấtcảkhóamìnhđãchọnvớigiáosưmìnhthích.Loquá!

Sánggặphaiđồngmônđanghọcthạcsĩvàtiếnsĩvềgiáodụcnóichuyệnrấthợpgu.Bọnmìnhnghĩrằng
họcsinhphổthôngViệtNamthiếungườicóvaitròđịnhhướngtheokiểuadvisor/counselorbênMĩ.Ở
Mĩ,haituầnmộtlầncácbéthườnggặpngườicóvaitròđịnhhướngnhưthếnàyđểbànvềđiểmmạnh,
điểmyếuvàkếhoạchchotươnglaisaukhithamkhảonhậnxétcủacácthầycôgiáodạytừngmônhọc
trongtrường.ChiềugặpthằngemkhóasaumìnhởSingapore,bâygiờkhávữngvàngởNewYork.Hai
anhembànluậnvềcơhộitươnglai,nênởđâu,làmgì.Mìnhvẫncònnhớnhưinkhuônmặtlầmlì10-tuổitừ-chối-hòa-nhậpcủanókhimìnhphatròcáchđây14năm.Bâygiờmìnhcàngkhôngngờđượcsựlịch
lãm,tựtintrongtừnglờinói,cửchỉcủanó.HaianhemđồngýlàhọcbổngASEANngàyxưathựcsựđã
chắpcánhchoướcmơcủanhữnghọctrònghèonhưtụimình.
TốiđượcsưhuynhđẹptraichiêuđãiởrooftopcủaHarvardClubofNewYork.Khôngbiếtsaobạnbè
tốtvớimìnhthếdùmìnhchỉbiếtcườihồnnhiênchứkhônggiúpgìđượcchohọ.


CHIASẺTUẦN1
GIÁODỤCỞMĨ
Đầuthếkỷ19vềtrước,trườnghọcởMĩlànhữngngôinhànhỏdễthươngmangtên“LittleRed
Schoolhouse”,đượcxâydựngởnhữngkhudâncưđịaphươngđểdạyhọcbậctiểuhọcchoconemnhàkhá
giả.
Từ1830-1860,Mĩxâytrườngtiểuhọcmiễnphí,bắtbuộcchonhiềuembéhơn.Từ1910-1940,hệ
thốnggiáodụcMĩđãmởrộngtớicáctrườngtrunghọc.Đặcđiểmcủanhữngtrườnghọcnàyvẫnlàdo
chínhquyềnđịaphươngtàitrợvàquảnlý.
Ấntượnglàvàonăm1955,sốlượnghọcsinhtrunghọccủaMĩchiếm80%sốlượngtrẻtrongđộtuổi
này.ConsốnàycaohơntấtcảcácnướcởchâuÂu(hầuhếtlàdưới20%).Lýdoquantrọnggiảithíchcho
sựkhácbiệtnàylàdoMĩthựchiệnchínhsáchdecentralization(chínhquyềnđịaphươngtựtàitrợvà
quảnlýgiáodục)nêncóthểthiếtlậpnhiềutrườngphổthôngnhỏchonhiềukhuvựcdâncư.Trongkhiđó,
giáodụcphổthôngởcácnướckhácnhưAnhvàPhápvẫndochínhphủtàitrợ,nênđộlanrộngcủahệ
thốngtrườngphổthôngchậmhơnởMĩ.


Tháng2năm2009,vợchồngtổngthốngObamađãđếnthămmộtngôitrườngmangtênCapitalCityPublic
CharterSchoolởTâyBắcWashingtonDC.Sauchuyếnthamquan,ôngphảithốtlên:“Thànhquảxuấtsắc
mànơinàyđạtđược...làhìnhmẫumàcáctrườngnênnoitheo.Chúngtaphảikhenthưởngchosựtiếnbộ
này.”Điềuđặcbiệtlàtrườngnàyđượcmộtnhómphụhuynhthànhlậpvàonăm2010theohìnhmẫu
ExpeditionaryLearning(họcbằngcáchthựchiệncácdựánnghiêncứuđalĩnhvựcđánhgiábằngsản
phẩmthayvìđiểmsố),nhưngđượcnhậntàitrợ100%từnhànướcnhưmộttrườngcông.
Quayngượcthờigian…
Năm1988,Shankercảmthấybựcmìnhvìcáchgiáodụcđangđượcápdụngởnhữngtrườngcông
Mĩ.Trườnghọchoạtđộngnhưnhàmáy,nơihọcsinhhọcliêntụctừlớpnàysanglớpkhácsaumỗi
tiếngchuônghếtgiờ,nơigiáoviênđộcthoạihànggiờ,vànơihọctròvớisởtrườngkhácnhauđều
họccùngmộtkiểu,cùngmộttốcđộ.Hệthốngnàyổncho20%họctrò,nhưngkhôngphùhợpcho80%
cònlạivìchúngcầnphươngphápkhác.
“Chúngtaphảilậpmộtdựántrườnghọcmàkhôngbắtbọntrẻphảilàmmộtviệcmàhầuhết
ngườilớnđềukhônglàmđược,đólàngồiliêntục5-6tiếngđồnghồngheaiđóđộcthoại?”,Shanker
bàytỏ.
TừđóShankertrởthànhchađẻcủaCharterSchoolbằngmộtloạtnhữngthínghiệm:
-Giáoviêncùngnhaudạymộtmônluânphiên.
-Giáoviêngặpnhautraođổiýkiếnthườngxuyên.
-Giáoviênđóngvaitròhuấnluyệnviênhướngdẫnhọcsinhtưduy,chứkhôngđộcthoại.
-Họctròhọctheotốcđộkhácnhau.
-Họctròngồibàntrònvàgiúpđỡlẫnnhaunhưtrongmộtbuổitậpbóngrổ.
ĐâychínhlàtiềnđềchorađờihệthốngtrườnghọcCharterShoolnhưhiệnnay.


Ngày18:HỌCNHÓM
Hômnayđihọcmìnhgiơtaynămlầnmàkhônglầnnàođượcgiáosưgọiphátbiểu,màphátbiểuchiếm
40%điểmsố.Giờphảilàmsao?Thôitựanủibảnthânlàcônghĩmìnhnóinhiềurồinêngọibạnkhác.
Mìnhhayphântíchmọiviệcdướigócnhìnsưphạm.Làthầygiáođôikhimìnhcốtìnhđưahọctròvào
mộttìnhthếkhôngthoảimáiđểkíchthíchkhảnăngxoayxởtìnhhuốngvàgiảiquyếtvấnđề.Đâycũnglà
cáchđểnhậnđịnhtháiđộhọctậpcủamỗihọctrò.
Mìnhmaymắnđãcónhómhọctậpchomỗilớp.Cáigìđọckhônghiểusẽcóbạncùngnhómgiảithích.
Khimìnhgiảithíchbạnhiểu,mìnhcũngpháthiệnranhiềuđiềumới.Cácnhómhọctậpcủamìnhlàmviệc
rấthiệuquảvìlúcnàocũnggặpnhautrướcbuổihọchaingày,nênđếnbuổihọcrấtungdung.
Ướcgìhọctròcủamìnhcũnglậpnhómđểhọc,nhưngkhôngchỉđểchépbàicủanhau.

Ngày19:LEADERSHIP
Hômnayđượcăntrưavớigiáosưvà10bạnkháctronglớpLeadership.Vìlớpđôngquá,giáosưphải
gặpriêngtừngnhómnhỏđểlàmquenvớihọcviên.
Mộtbạnmạnhdạnhỏi:“Côcónghĩlàleadershipcóthểdạyđượckhông?”
Côbìnhthảntrảlời:“Tôikhôngdạyleadership.Tôichỉtạođiềukiệnđểbạntưduynhưnhữngnhà
lãnhđạothôngquanhữngtìnhhuốngthậtthôi.”
Mìnhchợtnhậnrađiểmsốkhôngquantrọng,màquantrọnglàmìnhnângcaođượctưduyđểlãnhđạo
tốthơntrongtươnglai.

Ngày20:KIẾMVIỆCLÀMỞMĩ


Khichuẩnbịđiduhọcthườngsẽcóbabănkhoăn:
1.Làmsaođểđậutrườngđạihọctốt?
2.LàmsaođểhọcgiỏitrongmôitrườngđạihọcnhiềubạnngườiMĩ?
3.Làmsaoratrườngcóviệclàm(ởMĩ)?
Phụhuynhhayhỏimìnhcâumộtvàcâuba.Ítngườihỏicâuhai.Câumộtlàchuyênmôncủamình.Câu
bachưabaogiờmìnhtrảlờithấuđáo.
HômnaymìnhgặpmộtnhómanhtraingườiViệtNamđanglàmcôngnghệởBoston.Cácanhkểrằng
nhữngngườiẤnĐộvàTrungQuốcđanglàmviệcởMĩhỗtrợsinhviênđồnghươngbằngcáchgiúpchuẩn
bịphỏngvấnvàgiớithiệucôngviệcphùhợpởcôngtyhọđanglàm.Sovớitựrảiđơntrênwebsitescủa
cáccôngtythìviệclàmnàygiúpsinhviênmớiratrườngxinviệcdễhơnnhiều.
HộiViệtNamlạicóvẻchưacómộtcáibànđạpđểhỗtrợcácemsinhviênthựctậpvàtìmviệcởMĩ.
Mìnhhyvọngvớitrìnhđộcôngnghệxuấtsắc,cácanhcóthểsẽcómộtdựánmớiđểgiúpmìnhtrảlời
câuhỏithứbacủaphụhuynhmộtcáchthấuđáo:“Phụhuynhyêntâm,quaMĩanhchịcứđểconapplyvào
chươngtrìnhnàynày.”

Ngày21:TRẢINGHIỆMQUỐCTẾ
ChiềunaymìnhgặpmộtbạnngườiMĩcũngsinhnăm1984đãtừngdànhnhiềuthờigianởCampuchiađể
dạytiếngAnhchoPeaceCorps(1).Đâycũnglàbạnđầutiênmìnhgặptrongngàyđầutiênnhậphọcở
Harvard.HaiđứalàmchungbàitậpcholớpAppliedDatavàđềukémvềcôngnghệnhưnhau.
NhữngbạnngườiMĩcótrảinghiệmquốctế,đặcbiệtlànhữngchươngtrìnhnhânđạonhưPeace
Corps,thườngdễthươnghơntronggiaotiếp,nóichuyệnrấttừtốnvớihiểubiếtsâusắcvềvănhóaxãhội.
Đốivớinhiềuphụhuynh,cólẽviệcconmìnhsauđạihọckhôngđilàmkiếmtiềnmàlặnlộiđếnsống
mộtnơixalạkhôngcónhiềuphươngtiệnđểtrảinghiệmcuộcsốngthìthậtkhôngdámtưởngtượng.
NhưngmìnhtinnhữngbạnngườiMĩnày,saukhivềnước,sẽấpủnhiềuhoàibãohơnđểtiếptụccải
thiệnđờisốngcủanhiềungười.


Đãđihọcđượchaingày.Lớphọcđôngquá,mỗilớpkhoảng80người.Mấylớpnhỏthìkhôngthểtranh
giànhvàođược.ĐihọcởmấylớpđôngnhưthếnàylàmmìnhnhớmôitrườngLAC(LiberalArts
Colleges),nhưtrườngđạihọcWilliamscủamìnhngàytrước.ỞWilliamschỉcókhoảng2.000sinhviên,
vìthếmỗilớphọcchỉ15-20sinhviênvàkhiđihọcsinhviênđượcthườngxuyênlàmviệctrựctiếpvới
giáosư,vìhọcóchínhsáchluônmởcửachosinhviên.
HọcởHarvard,khiđihọcmìnhphảimangtheobảngtênđểgiáosưgọitên.Ởlớpgiáosưchỉđóng
vaitròlàngườidẫndắt,đặtcâuhỏivàghichépcuộcthảoluậnlênbảngchứkhôngđưarađápáncụthể.
Bạnnàomuốnphátbiểuýkiếnthìphảigiơtay.Mỗilầnmìnhgiơtaythìcótrợgiảngđánhdấutênvì
việcphátbiểuởlớpchiếm40%điểmsố.
Cuộcnóichuyệncứtrôiquachođếnhếtgiờ.Đểphátbiểuhaythìphảiđọctrướccaseởnhàđểhiểu
chitiết.Họcnhưvậyrấtthúvịnhưng80ngườitranhnhauphátbiểuthìhơicăngthẳng.Mìnhđặtmụctiêu
làmỗibuổihọcphátbiểumộtlần,cònlạinhườngchocácbạnkhácnói.
Tộinghiệpcóbạngiơtayhoàimàkhôngđượcphátbiểu.Vìvậy,mìnhvẫntinvàogiátrịcủalớphọc
nhỏ.

Vìquáchánngánvớilớphọcđông,hômnaymìnhquyếtđịnhbỏmộtlớp.Thayvàođómìnhđãchenchân
vàođượcmộtlớpnhỏhọctheođúngkiểuLAC,chỉcó20ngườithôi.Họcbatiếngvớichỉ20ngườinên
mìnhkhôngcầnphảigiơtayvẫncóthểphátbiểuthoảimáiýkiếncủamìnhmàkhôngphảitranhgiành
phầnnóihayxấuhổvìnhiềungườitheodõimìnhquá.
Ởlớphọcnày,giáosưchiasinhviênthànhtừngnhómnhỏđểthảoluậnnhóm(mỗingườithayphiên
nhaulàmtrưởngnhóm).SauđócảnhómphảiđếnthamquantrườngCharterSchoolđểvềviếtbàiphân
tích.
CharterSchoollàmộtmôhìnhkhámớiởMĩnhưnggâyđượctiếngvang.Trườngnhậntàitrợnhưmột
trườngcông,nhưnghoạtđộngđộclậpnhưmộttrườngtư.KhôngbiếtởViệtNamcótrườngnàonhưvậy
không?


BuổichiềuởMĩlàsaunửađêmởViệtNamnênkhôngcóaichatchitvớimình.Mìnhsẽlàmgì?
Mìnhlàmchoxongproblemsetdùthứnămtuầnsaumớihếthạn.Kinhnghiệmcủamìnhlàkhiđihọc
quantrọngnhấtlàhaiviệc:
Mộtlà,chọnlựakhóahọcchocânbằng,nếuhọc2-3khóađọcviếtnhiều,thìphảicómộtkhóa
nghiêngvềtoán/khoahọc.Họckỳnày,mìnhhọcmộtkhóa“applieddata”sửdụngphầnmềmđểcode
thôichứkhôngphảiđọcnhiều.
Hailà,luônlàmmọithứbàitậpthầycôgiaosớmtrước1-2tuầnchứkhôngđợiđếnnướcđếnchân
mớinhảy.
Hồixưacảbốnnămđạihọchiếmkhimìnhngủsau12giờđêm.Thóiquenđómìnhvẫngiữđếntậnbây
giờdùlâulắmrồikhôngđihọc.

SángnaymìnhquaĐạihọcKinhdoanhHarvardchơi,gặpmộtbạnViệtNamđanghọcởđó.Khôngkhíở
trườngKinhdoanhcóvẻrộnrànghơnởtrườngGiáodụccủamình(tấtnhiênrồi,toàndoanhnhânmà).
Nhưngngườibạncũngchiasẻlàthựcraởđâynhìnbềngoàicóvẻhoànhtráng,nhưngbêntrongaicũnglà
những“convịtcon”bậpbõmtronghồnướclớn.
Mìnhhỏiýnghĩacủanetworkingthìđượcgiảithíchlàđểthiếtlậpnhữngmốiquanhệlâudàisaukhi
khôngđihọcchungnữa.Nênnếulựachọngiữaquennhiềungườimộtcáchnôngcạnvớihiểusâusắcvề
nămngười,thìtheomìnhhiểuvềnămngườivẫntốthơn.
Họcởmộttrườngđạihọcnổitiếngnhưthếnày,cơhộinetworkinglàrấtlớnnhưngmìnhvẫnchọn
hiểusâusắcvềnhữngngườimìnhgặpchứkhôngkếtnốiquánhiều.


CHIASẺTUẦN3
LÀMSAOĐỂTRẺEMSỐNGCÓTRÁCHNHIỆM
Tưởngtượngmộtngôitrườngmàbạnđihọctừ8h30sángđến5h30chiềunhưngđượcchọnhọcnhữnggì
bạnmuốnhọcvàchơinhữnggìbạnmuốnchơi.Khôngcóbàitậpvềnhà.Vàbạnđượcquyềnsathảigiáo
viênbạnkhôngthích.
NhữngngôitrườngđặcbiệtđóthuộchệthốngSudburySchools.Năm2014,trong119cựuhọcsinhcủa
SudburyValleySchool,mộtngôitrườngnhưvậy,thìcó80%đihọcđạihọc.Nhữngngườicònlạiđilàm
khởinghiệp,đầubếp,thợmộc,nghệsĩchuyênnghiệp...Nhưvậycũngkhôngquáthuathiệtsovớiviệchọc
trườngcông/tưbìnhthường!
Ởngôitrườngnày,khôngcógìlà“bắtbuộc”.Trẻemvàngườilớncùngnhauthỏathuậnluậtlệcủa
trường,mỗingườimộtphiếubầu.
Trẻemkhônghọcnhữngthứmàchúngkhôngthích.Trẻemởđộtuổikhácnhaucóthểcùngnhauhọc
vẽ,nhạc,lắpghéprobot...nếuthích.Bạnnàomuốnđihọcđạihọcthìtựgiáchọccácmônbắtbuộcnhư
SAT.CònbạnnàothíchlàmMarkZuckerbergthìnghiêncứulậptrìnhthoảimái(chơiGamesnếucần).
Lýdovìsaotrẻemthíchđihọcnhưvậycũnggiốngnhưvìsaongườilớnyêucôngviệccủahọ:Họđã
chọnthìhọphảithích.Màđểđạtquyềnlợithìphảiđikèmvớitráchnhiệm.BốmẹởViệtNamhaythan
phiềnconmìnhsốngkhôngcótráchnhiệm,nhưngthựcsựcácbécóquyềngìkhông?


LớpEducationPolicylàlớpkhónhấtmìnhđanghọc,vìquánhiềuthôngtinđanxennhaugiảithíchchosự
hìnhthànhnênmộthệthốnggiáodụcphứctạpvớinhiềuthànhphầnkhácnhaucùnggâyảnhhưởng.
ỞViệtNamhaynóihãyhọctậpMĩđi,trongkhibảnthânngườitrongcuộccóquánhiềuvấnđềchưa
giảiquyếtđược,đặcbiệtlànhữngvấnđềliênquanđếnphânbiệtchủngtộctronggiáodục.Năm1966,
ColemanReport(đượcxemlàcôngtrìnhnghiêncứuquantrọngnhấtcủathếkỷ20)cómộtkếtluậnxanh
rờnlà:“Thànhcôngphụthuộcítvàochấtlượngtrườnghọc,màphụthuộcnhiềuvàothânthếgiađình.”
Trờiơi,đâuaiđượcchọngiađìnhmìnhmuốnsinhra?
BướcrakhỏilớpmìnhkêucavớihaicôbạnngườiMĩlà:“Tôichỉhiểuđược50%nhữnggìgiáosư
nóihômnay”.Cáccônói:“Chúngtôicũngvậy,màbạnlàngườinướcngoàinữa.Chúngtađicafengồi
thảoluậntiếpđi.”
Mìnhchọncáchcởimởchiasẻnhữnggìmìnhkhônghiểu,vìbạncùnglớpđềucóbảnnăngsưphạm
nênthựcraaicũngcóthểlàmthầycủamình.

Thứ3làngàyvuinhấtvìđượchọclớpCharterSchool.Lớphọcchỉcó22người,mìnhgiơtaynămlầnvà
đềuđượcgọiđểnóinhữngsuynghĩcủamình.
Họclớpnàymìnhđượctìmhiểurấtnhiềusựsángtạođểgiúphọctròhọctốthơnởthếkỷ21.Hiệntại,
mìnhđangthíchmôhìnhcủaFrancisW.Parker-CharterEssentialSchoolvìhailýdo:
-Workermetaphor:Họctròđượccoinhưthợ(làmbánhpizza),phảitựlàmrasảnphẩmtheoýcủa
riêngmìnhvớinguyênliệudogiáoviêncungcấp.Giáoviênkhôngphảilàngườigiaohàng(bánhpizza)
tậntay.
-LessisMore:Dạyítnộidung,nhưnghọctròthựcsựhiểusâuvàbiếtcáchvậndụng.Giáoviêncó
thểdànhhaingàyđểhọctròtìmtòinhữngthứmàgiáoviênchỉmất20phútđểđộcthoạigiảngbài.


HômnayởlớpEducationPolicygiáosưkhônggiảngbàinữamàchialớpthànhnhómnhỏđểthảoluận.
Cáchhọcnàygiúpmìnhnắmbắtvấnđềtốthơn.Đihọcphảimởmiệngranóithìmớicôngnhậnlàđãhiểu
bài,chứgậtgùnghengườitaphátbiểuthôithìchưachắcđãhiểu.
Saunàyphảiđẩymạnhvănhóalàmviệcnhómchohọctròcủamìnhnữa.

BạncùnglớpLeadershipcủamình,mộtngườichịU50cũngđanghọcởHarvardKennedySchool,khoe
rằngđượchọccùngvớiVuavàHoàngtửtronglớp.Có“bạn”cònsắplàmPresidentofLatvia.Chịhỏi
mìnhcóphảisắplàmKingofVietnamkhông?
Mìnhcườitovàhỏi:“TrôngemcótướnglàmVuakhông?EmcùngquêvớiQuangTrung,mộtvịvua
xuấtthânnôngdânrấtnổitiếngcủaViệtNamđó.”
GiáosưlớpLeadershipkhuyênrằngLÃNHĐẠOlàkhibạntạosứcảnhhưởngmàkhôngcầncóchức
vụchínhthức.
Mỗingườitrongmộttổchứcđềunêncótiếngnóiđểgópphầnxâydựngtổchứcđó,dùkhôngởvịtrí
“lãnhđạo”truyềnthống.
Mìnhchợtnghĩlýdohàngđầukhiếnmộttổchức/quốcgiakhôngpháttriểnđượclàdosựđốkỵlẫn
nhau.Màđãđốkỵthìchỉdìmsựsángtạochứkhôngthểlàpháttriểnsángtạođược.

SánghômnaymìnhđếntrườngTuftschơi.NếuHarvardcónhiềutòanhàsansátnhaukháchdulịchnườm
nượpqualại,cócảmgiácgiốngnhưmộtviệnbảotàngkhổnglồthìTuftscókhônggianthoángvànhiều


câycối,lạiyêntĩnhdoởmộtkhuriêngbiệtchỉcósinhviênđạihọcthôi.
ChiềuđếnMITgặpđượcnhiềubạnViệtNamởkhuBostonmởrộng.Hầuhếtđềulà9xmàcũngđang
họcThạcsĩ.Côngnhậnmìnhgiàthiệt.Rồigặplạicũngkhánhiềuhọctròcũđanghọcđạihọcởđây.Các
bạngiờchữngchạcghê,thànhngườiBostonhếtrồi.
Ởtrênthếgiớicó3hộisinhviênViệtNamkhámạnhđólàởSingapore,LondonvàBoston.Cómột
bạntựhàonóihộiởBostonmạnhnhất,vìcónhiềuhoạtđộnghỗtrợlẫnnhau.Điduhọcxanhàmàcó
đồnghươnggiúpđỡgiảiđáprấtnhiềuthắcmắctừviệcthuênhà,ănuống,muasắmđếnviệclàmthếnào
khibịcảnhsáthỏithăm,cũnglàmộtđiềumaymắn.


CHIASẺTUẦN4
BỎSATTHÌSẼNHƯTHẾNÀO?
KhimộttrườngđạihọcMĩbỏhoàntoànSATkhỏitiêuchítuyểnsinhthìviệcgìsẽxảyra?
TrườngsẽbịloạirakhỏiUSNewsRankingvìđiểmđầuvàoSATlàmộttrongnhữngtiêuchíxếp
hạng.
Trườngsẽvẫncònlại23tiêuchíkhácđểđánhgiáthísinh.
Lưuý:ChínhsáchnàyrấtlàkhácchínhsáchSAT-optional(tùychọn)đanggâytranhcãivìbịchorằng
chỉlàchiếnthuậtđểcáctrườngnângvịtrítrongbảngxếphạng:ChỉhọcsinhcóđiểmSATcaomớidám
nộpđơn.
MộttrườngđạihọcởMĩtênHampshireCollegeđãquyếtđịnhbỏSAThoàntoàn.Kếtquảlà
Hampshiređãcóđượcsựthayđổitíchcực:
Sốlượngthísinhgiảm,nhưngchấtlượnglạităngvìđượcyêucầuviếtnhiềubàiluậnhơn.
Thànhphầnsinhviênđadạnghơnvới%họcsinhdamàutănglên.
Trườngtậptrungchosựthànhcôngcủasinhviêndựatrênsựđộtphásángtạothayvìdựatrênđiểm
số.
ĐốivớisinhviênViệtNam,việctrườngbỏtiêuchíSATsẽcónhữngbấtlợigì?
BàithiSATphầnđọcsửdụngtàiliệutừvănhọcvànghịluận.NếuchưatừnghọcSATmàquaMĩhọc
liềnthìchắcchắnsẽrấtsốc.
Vấnnạnxinđiểmcóthểxảyranêncàngkhóđánhgiáthựclựchơn.
Nhiềuhoạtđộngngoạikhóacóthểđượctạorađểphụcvụnhucầunhấtthờicủahọctrò.Hiệntạivẫn
chưacócáchnàoxácđịnhđộchânthậtcủanhữngthànhtíchtrongbộhồsơ.
Bàiluậncánhânkhôngbiếtlàdocácbạnđượcđàotạobàibảnđểviếthaydongườikhácviếthộ.
NếumộtngàykhôngcóbàithiSATnữa,thìmìnhsẽdạygì?
MìnhsẽdạyĐọcvàViếtmộtcáchbàibảntheođúngkiểuthầycôởtrunghọcvàđạihọcMĩdạy.


Thứ2đầutuầnmìnhdànhtrọncảngàyđểđến“giảvờ”làmthanhtracủaSởgiáodụcbang
Massachusettesđếnthamquanmộttrườngcấp3ởMĩđể“quyếtđịnh”trườngcótiếptụcmởcửakhông.
Sánggặpbanlãnhđạotrường,sauđóđimộtvòngquansáttổngcộng12lớphọctrongtrường(mỗilớp25
phút).Chiềungồinóichuyệnvớibanlãnhđạovềnhữngđiểmmạnhvàyếucủatrường.
Trườngnàyhayởchỗlàdùngnhữngtừngữrấtnhẹnhàngđểtạokhôngkhíthoảimáichohọcsinh:
-Culturewalk:giámthịđimộtvòngkiểmtra
-Supportcenter:họctròcábiệtkhôngđượchọccùnglớp
-Problem-solvingconference:giámthịgặpriêngcácbạnhọcsinhviphạm.
Bâygiờphảiviếtbàiphântíchdài10trangđểnộpcholớpCharterSchool.

HômnaylàtrònmộtthángmìnhđếnMĩ,cũnglàsinhnhậtlầnthứ31.Ngàyxưakhicònteenmìnhtừng
xemnhữngngườiquatuổi30rấtlàgià,vàthựcsựbâygiờ,mìnhthấyrất...già.Nhưngnghĩvềtươnglai,
mìnhthấyđượcnhữngđiềucòntuyệtvờihơnnữamàcuộcđờiđểdànhtặngriêngmìnhvìquákhứvàhiện
tạimìnhđãhếtmìnhvớiNÓ.
KhiởSàiGòn,mỗilầnđixemáy,cónhiềungườivượtmặtmìnhlắm,nhưngmìnhtựnhủ,cứđểhọ
vượt,mìnhthongthảrồimìnhcũngđếnnơiantoàn.Trongcuộcsốngcũngvậy,mìnhpháttriểnchậmnhưng
rồicũngtìmđượcmộtchỗđứngđểchiasẻvàđónnhận.
Cảmơnmọingườivìnhữnglờichúctốtđẹp.Tặngmọingườibàiháthạnhphúcnhấtmàmìnhđãviết.
“Đónemvề,thấybốnbề
Bátngáttrờihoakhoesắchương.”


Hômnaylàngàythứ6củalớpEducationPolicyvàthúthựclàmìnhvẫnhơiđuốivìvấnđềgiáodụcởMĩ
quáphứctạp.
Khimàtòaántốicaocũngthamgiagiảiquyếttừngvụnhỏnhặtkhácnhau(vìởMĩdễkiệncáo)thì
trongtrường,họcgiảphảiđọchiểuýkiếncủatừngquantòa(cótổngcộng9ýkiến)đểquyếtđịnhxem
mìnhđồngývớiainhất.
Mặcdùđuối,nhưngđếnbâygiờđâyvẫnlàlớpmìnhthíchnhất,vìmìnhphảisuynghĩcăngnãođểhiểu
vấnđề.Hìnhnhưlúcđilàmmìnhítkhichạmđếngóckhuấtcủabộnãohaysaomàcứmỗilầnhiểuvấnđề
làgiốngnhưArchimedesnhảycẫnglênsungsướngvậy.
Đihọcvuihơnđilàm!

LớpLeadershiphômnaymờiTrưởngphòngGiáodụccủaquậnFerguson(nơixảyravụbắnchếtmộtcậu
bédamàu18tuổinămngoái)đếnlớpchiasẻvềviệclàmlãnhđạotrongmộtmôitrườnghỗnloạn.Ông
bảo“niềmtin”làquantrọngnhấtvìmọingườichỉlàmtheolãnhđạokhilãnhđạothựcsựđemđếngiátrị
màhọcần.
Mìnhthậtsựấntượngvớimộtcâunóicủaông:“Họquantâmbạnlàai,nhưnghọquantâmhơnlàbạn
cũngquantâmđếnhọ.”(Theycarewhoyouare,buttheycaremorethatyoucareaboutthem).
Khimớitìmđếnmộtnhàgiáodục,phụhuynhvàhọctròđềutìmhiểurấtkỹxemnhàgiáodụcđócó
bằngcấpgì,kinhnghiệmgì,nhưngđểgắnbólâudàithìhọcầnthấylàhọđượcquantâm.
Tiếcrằngtrongxãhộicũngcókhôngítnhữngnhà“độilốt”giáodụcchỉquantâmđếntúitiềncủaphụ
huynhvàlợidụng“niềmtin”nhấtthờiđểhétgiákhủngmàlạibỏrơihọctròmộtcáchvôtráchnhiệm.
LớpLeadershipởHarvarddườngnhưkhôngdạymìnhcáchlàmlãnhđạotốtmàdạymìnhtrướctiên
phảilàmngườitửtế.


Hômnaythứ7nhưngmìnhphảiđóngcửaởnhàviếtchoxongmộtbàidài1,000từcholớpEducation
Policy.Câuhỏivềviệckỷluậthọctrò.
“Việchọctròđượcluậtphápbảovệ(đôikhimuốnlàmgìthìlàm)cógâycảntrởviệcgiữvữngkỷluật
hiệuquảvàcôngbằngtrongnhàtrườngkhông?”
ỞMĩđụngđếnhọctròlàcoichừngbịkiệnlênđếntòaántốicao,nêngiáoviênnàocũngphảinhẹ
nhàng:Please,please,please.
Mìnhởtrênlớpthì“please”1-2lầnthôi.Lần3thìemnàokhôngthíchhọcthầychovềsớm,khinào
phụhuynhgọichothầythìđihọclại.Chẳngđứanàodámvềsớm!
NhưngmìnhkhôngcóBọCạpvớihọctròbaogiờ!Mìnhmuốnlàmhươucaocổ,kiêuhãnhmàhiền
lành!

Sáunămrồimớiphảiviếtmộtbàiluậndàinộpchogiáosư.Viếtxonglònghơinônnaovìmìnhlấyýkiến
từnhiềunguồn,khôngbiếtcó“vôtình”bịđạovănkhông.Màđạovănlàsẽbịđiểm0nênphảikiểmtra
thậtcẩnthận.
Đểkiểmtramìnhcóbịđạovănkhông,phảiđọclạitừngdòngvàxácđịnhxemmìnhcó:
-Bênguyênxihaymộtphầncủaaiđómàkhôngchovàongoặcképkhông
-Chovàongoặcképnhưngkhôngtríchdẫnnguồn
-Chỉthaymộtsốtừtrongcâubênguyênxicủangườikhác
-Diễnđạtlạihoàntoànnhưngkhôngtríchnguồn
-Dùngýtưởngcủamộtbạnkháctronglớp
NếutrảlờiYeschobấtcứgạchđầudòngnàoởtrênthìmìnhđãđạovăn.
VấnđềnàyởViệtNamchưacóđàotạobàibản.MấybạnmớiquahọcđạihọcMĩhãynghiêncứuthật
kỹnhé:http://isites.harvard.edu/icb/icb.do…


CHIASẺTUẦN5
ĐỌCSÁCHNHƯTHẾNÀO?
CómộttinđồnlàquảnlýnhàtùởMĩdùngđiểmđọchiệntạicủahọcsinhlớpbađểdựđoántrongtương
lainênxâynhàtùlớncỡnào.Nghethìcóvẻhoangđường,nhưngthựcsựnếulớpbamàkhôngbiếtđọcthì
rấtkhósốngsóttronghệthốnggiáodụcsaunày.
HômnaymìnhđếnnghebuổinóichuyệncủaP.DavidPearson,ngườiđãdànhnửathếkỷnghiêncứu
vềreadingcomprehension(đọchiểu)từlúclàgiáoviêncấpmộtchođếnhiệnnaylàgiáosưcủaĐạihọc
UC-Berkerlydanhtiếng.
Mìnhtưởngrằngsẽnghenhữnglýthuyếtrấtphứctạpnhưngônglạilàmchonórấtđơngiản.Ôngcho
rằngđọcsáchgiốngnhưlàbạnđangngồinóichuyệnvớitácgiảởmộtquáncafeyêntĩnh.Quátrìnhđọc
sáchsẽcóbagiaiđoạn:
-Text-based:Bạntiếpthunhữngchitiếthọnói.
-Reader-based:Bạnnghĩtrongđầuxemchitiếtđónghĩalàgì.
-Context-based:Bạnbộclộcảmnhậndựatrênnhữnggìhọnói.
SựsosánhnàylàmmìnhnhớđếnchiasẻcủamộtphụhuynhtrênFacebookvềcongáimình.Côbé(là
fancủaHarryPotter)dườngnhưđãgặptrựctiếpvàcócuộcnóichuyệnvớiJ.K.Rowlingnhưsau:
Fan:Họđềulàtrẻmồcôiạ?
Rowling:HarryPotternhữngnămđầuđượcsốngtrongtìnhyêubốmẹ,nhưngVoldemortthìkhông.
Fan:HarryPottermaymắnhơnrồi.
Rowling:Voldemortsaunàytrởnêntànác.
Fan:Conthấyrõràngbanămđầuthựcsựquantrọngđốivớisựpháttriểnnhâncáchcủaconngười.
Khiđọcsách,côbéđãtrảiquabagiaiđoạncủaviệcđọchiểutheođịnhnghĩacủagiáosưPearson:
“Đọchiểu”đơngiảnlànhậnbiếtcáimớidựatrênkiếnthứcmìnhđãbiết.Vàmỗilầnmìnhđọchiểuthì
kiếnthứccủamìnhsẽrộnghơnđểmìnhtiếptụcđọchiểunhữngcáimới.
Giáosưkhuyênphụhuynhnêncùngconđọcsáchvàsauđóhỏiconhaicâuhỏisauđểgiúpbétrảiqua
bagiaiđoạncủađọchiểu.Câutrảlờicủabésẽgiúpphụhuynhđánhgiákhảnăngvàkhámphánhữngsuy
nghĩ/tínhcáchcủaconmình.
Whatdoyouthink?Whatmakesyouthinkso?(Connghĩgì?Vìsaoconlạinghĩnhưvậy?)
Hãycùngconđọcmộtsốquyểnsáchchocấpmộtmàgiáosưkhóa“Vănhọctrẻem”ởĐạiHọc
Harvardkhuyênđọc:Ling&Ting:NotExactlytheSame!;TheBirchbarkHouse;Mirror;JoeyPigza
Swallowedthekey;Wherethewindthingsare;Thatnewanimal;Thisisnotmyhat;Charlotte’sweb;
ThereisabirdonyourHead...



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×