Tải bản đầy đủ

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NGUỒN vốn và HIỆU QUẢ sử DỤNG vốn của CÔNG TY cổ PHẦN dƣợc hậu GIANG tại cần THƠ

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NGUỒN VỐN VÀ
HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỦA CÔNG TY
CỔ PHẦN DƢỢC HẬU GIANG TẠI CẦN THƠ

Giáo viên hướng dẫn:
VÕ THỊ ÁNH NGUYỆT

Sinh viên thực hiện:
DƢƠNG THỊ KIM THOA
MSSV: 4084270
Lớp: Kinh tế học – K34

Cần Thơ, 04 - 2012



LỜI CẢM TẠ

Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu trường Đại Học
Cần Thơ, Ban chủ nhiệm khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, quý Thầy, Cô đã
tạo điều kiện thuận lợi để em có cơ hội thực hiện đề tài, giúp em tìm hiểu sâu hơn
về kiến thức thực tế thông qua những kiến thức đã học ở trường.
Tiếp đến, em xin kính gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban lãnh đạo công ty Cổ
phần Dược Hậu Giang – Cần Thơ, công ty đã tạo điều kiện cho em được thực
tập, hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp. Em không quên gửi lời cảm ơn đến
các cô chú, anh chị trong công ty đã tận tình chỉ dẫn em trong thời gian thực tập
tại công ty.
Em trân trọng kính gửi đến giáo viên hướng dẫn em, Cô Võ Thị Ánh
Nguyệt, lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất. Cô đã tận tình hướng dẫn, giúp
em nắm được từng bước nghiên cứu và giải đáp được những thắc mắc khi em
gặp phải trong suốt quá trình thực hiện đề tài này.
Sau cùng, vì kiến thức bản thân còn hạn chế nên chuyên đề khó tránh khỏi
sai sót. Em rất mong được sự chỉ bảo của quý Thầy, Cô và Ban lãnh đạo công ty.
Em xin chân thành cảm ơn.
Cần Thơ, ngày

tháng

năm 2012

Sinh viên thực hiện


LỜI CAM ĐOAN

Em cam đoan đề tài này là do em thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả
phân tích trong đề tài là trung thực, nội dung đề tài không trùng với bất kì đề tài
nghiên cứu khoa học nào.

Ngày

tháng

năm 2012

Sinh viên thực hiện




NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Ngày

tháng

năm 2012

Thủ trƣởng đơn vị


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Ngày

tháng

năm 2012

Giáo viên hƣớng dẫn


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Ngày

tháng

năm 2012

Giáo viên phản biện


MỤC LỤC

Trang
Chƣơng 1: Giới thiệu ........................................................................................... 1
1.1. Lí do chọn đề tài ....................................................................................... 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................. 2
1.3. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 2
1.4. Lược khảo tài liệu ..................................................................................... 3
Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu ........................... 4
2.1. Phương pháp luận .................................................................................... 4
2.1.1. Khái niệm về vốn và đăc trưng cơ bản của vốn............................... 4
2.1.2. Phân loại vốn ................................................................................... 5
2.1.3. Vai trò và chức năng của vốn đối với doanh nghiệp ....................... 7
2.1.4. Hiệu quả sử dụng vốn ...................................................................... 8
2.1.5. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn .................................... 9
2.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng hiệu quả sử dụng vốn ................................. 16
2.2. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 19
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu ........................................................ 19
2.2.2. Phương pháp phân tích số liệu ....................................................... 19
Chƣơng 3: Giới thiệu khái quát về công ty Cổ phần Dƣợc Hậu Giang ........ 22
3.1. Giới thiệu khái quát về công ty Cổ phần Dược Hậu Giang ................... 22
3.1.1. Giới thiệu chung ............................................................................ 22
3.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển .................................................... 22
3.1.3. Cơ cấu tổ chức ............................................................................... 24
3.1.4. Đội ngũ nhân viên .......................................................................... 28
3.1.5. Trách nhiệm đối với xã hội ............................................................ 29


3.1.6. Qui trình công nghệ ........................................................................ 29
3.2 Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty qua 3 năm (2009 – 2011).29
3.2.1. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty ................................. 29
3.2.2. Định hướng chiến lược kinh doanh ................................................ 33
Chƣơng 4: Phân tích thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn của
công ty Cổ phần Dƣợc Hậu Giang .................................................................. 36
4.1. Phân tích thực trạng nguồn vốn. ........................................................... 36
4.1.1. Phân tích thực trạng nguồn vốn của công ty qua 3 năm (2009 –
2011) .................................................................................................................... 36
4.1.2. Cơ cấu tài chính ............................................................................ 38
4.2. Hiệu quả sử dụng vốn của công ty qua 3 năm (2009 – 2011) .............. 43
4.2.1. Hiệu quả sử dụng tài sản .................................................................. 43
4.2.2. Hiệu quả sử dụng nguồn vốn ........................................................... 55
4.2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty với một số doanh nghiệp
cùng ngành ........................................................................................................... 65
4.2.4. Một số chỉ tiêu tài chính phản ánh thực trạng quản lí tiền mặt và khả
năng thanh toán .................................................................................................... 67
4.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty .......................................... 70
4.3.1. Hiệu quả sử dụng vốn chung ........................................................... 70
4.3.2. Thế mạnh ......................................................................................... 70
4.3.3. Điểm yếu .......................................................................................... 71
4.3.4. Cơ hội............................................................................................... 72
4.3.5. Thách thức ....................................................................................... 72
Chƣơng 5: Những mặt tồn tại và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
cho công ty ........................................................................................................ ..73
5.1. Những mặt tồn tại .................................................................................. 73
5.1.1. Trong việc sử dụng tài sản .............................................................. 73


5.1.2. Trong việc sử dụng nguồn vốn ....................................................... 74
5.1.3. Trong việc quản lí tiền mặt ............................................................. 74
5.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ............................................. 74
5.2.1. Trong việc sử dụng tài sản .............................................................. 74
5.2.2. Trong việc sử dụng nguồn vốn ....................................................... 78
5.2.3. Trong việc quản lí tiền mặt ............................................................. 78
Chƣơng 6: Kết luận và kiến nghị ..................................................................... 80
6.1. Kết luận .................................................................................................. 80
6.2. Kiến nghị................................................................................................ 80
6.2.1. Đối với cơ quan Nhà nước ............................................................... 80
6.2.2. Đối với công ty ................................................................................ 81
Tài liệu tham khảo ............................................................................................. 83
Phụ lục ................................................................................................................ 84


DANH MỤC BIỂU BẢNG
Trang
Bảng 3.1: Bảng các đợt tăng vốn điều lệ của công ty Cổ phần Dược Hậu
Giang .................................................................................................................... 22
Bảng 3.2: Bảng tình hình tổng thu nhập, chi phí và lợi nhuận thuần của
công ty qua 3 năm từ năm 2009 đến năm 2011 ................................................... 30
Bảng 3.3: Bảng kết quả hoạt động kinh doanh của công ty qua 3 năm từ
năm 2009 đến năm 2011 ...................................................................................... 31
Bảng 4.1: Bảng tình hình nguồn vốn và kết cấu nguồn vốn nợ của công ty
qua 3 năm (2009 – 2011) .................................................................................... 36
Bảng 4.2: Bảng cơ cấu nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của công ty từ năm
2009đến năm 2011 ............................................................................................... 38
Bảng 4.3: Bảng tỷ lệ nợ so với vốn chủ sở hữu của công ty từ 2009đến năm
2011 ..................................................................................................................... 40
Bảng 4.4: Bảng cơ cấu tài sản ngắn hạn và tài sản cố định của công ty từ
2009 đến năm 2011 .............................................................................................. 41
Bảng 4.5: Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản của công ty từ
2009 đến năm 2011 .............................................................................................. 44
Bảng 4.6: Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn của
công ty từ 2009 đến năm 2011............................................................................. 47
Bảng 4.7 Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản cố định của công
ty từ 2009 đến năm 2011 ..................................................................................... 49
Bảng 4.8: Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng hàng tồn kho của công ty
từ 2009 đến năm 2011 ......................................................................................... 49
Bảng 4.9: Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng chung nguồn vốn của
công ty từ 2009 đến năm 2011............................................................................. 52
Bảng 4.10: Bảng chỉ tiêu đánh ROE của công ty từ 2009 đến năm 2011 .... 59


Bảng 4.11 Bảng chỉ tiêu tính ROE của công ty qua phương trình Dupont từ
2009 đến năm 2011 .............................................................................................. 60
Bảng 4.12: Bảng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cổ phần của công ty
từ 2009 đến năm 2011 ......................................................................................... 63
Bảng 4.13: Bảng chỉ tiêu so sánh hiệu quả sử dụng vốn của một số công ty
năm 2011.............................................................................................................. 66
Bảng 4.14: Bảng các hệ số thanh toán và hiệu quả quản lí tiền mặt của công
ty từ 2009 đến năm 2011 ..................................................................................... 67


DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 1.1: Sơ dồ Dupont ................................................................................ 14
Hình 3.1: Hệ thống mạng lưới các công ty con, đại lí, chi nhánh của Dược
Hậu Giang ............................................................................................................ 24
Hình 3.2: Hình các công ty con và công ty liên kết của DHG ..................... 25
Hình 3.3: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của DHG .................................................... 26
Hình 3.4: Biểu đồ tăng trưởng doanh thu công ty mẹ và doanh thu hợp nhất,
chi phí và lợi nhuận thuần của DHG qua 3 năm (2009- 2011)............................ 33
Hình 4.1: Tình hình nguồn vốn của DHG qua 3 năm (2009 – 2011) ........... 37
Hình 4.2: Biểu đồ cơ cấu nguồn vốn theo nợ và vốn chủ sở hữu của DHG
qua 3 năm (2009 – 2011) ..................................................................................... 39
Hình 4.3: Tình hình biến động nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của DHG qua
3 năm (2009 – 2011) ............................................................................................ 41
Hình 4.4: Biểu đồ tỷ trọng các loại tài sản của DHG qua 3 năm ................. 42
Hình 4.5: Biểu đồ thể hiện hiệu quả sử dụng hàng tồn kho của DHG ......... 55
Hình 4.6: Biểu đồ thể hiện các chỉ tiêu ROE, ROA, ROS của các công ty
Dược niêm yết năm 2010 ..................................................................................... 59
Hình 4.7: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng ROE trên sơ đồ Dupont ........... 62


DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT

-

BQ: Bình quân

-

CP: Cổ phiếu

-

DT: Doanh thu

-

DHG: Dược Hậu Giang

-

LN: Lợi nhuận

-

TSCĐ: Tài sản cố định

-

TSLĐ: Tài sản lưu động

-

ROA: Suất sinh lời của tài sản (Return on Assets)

-

ROE: Suất sinh lợi của vốn chủ sở hữu (Return on Equity)

-

ROS: Tỷ suất lợi nhuận so với doanh thu (Return on Sales)


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang

CHƢƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong nền kinh tế hiện đại, khi mà các nguồn lực ngày mỗi hạn hẹp đi và chi
phí sử dụng chúng ngày càng cao dẫn đến vấn đề sử dụng hiệu quả nguồn lực
ngày càng trở nên gay gắt hơn. Và khi đề cập đến nguồn lực trong sản xuất kinh
doanh, ta phải kể đến hai loại nguồn lực chủ yếu và quan trọng đó là: vốn và lao
động. Trong đó, vấn đề sử dụng vốn có hiệu quả là một trong những mối quan
tâm hàng đầu của các doanh nghiệp. Thực tế ta có thể thấy vốn là yếu tố vô cùng
quan trọng và hầu như không thể thiếu trong bất kì hoạt động sản xuất kinh
doanh nào. Bởi lẽ những doanh nghiệp dù có qui mô nhỏ hay lớn khi bắt đầu hoạt
động kinh doanh đều cần đến một số vốn nhất định để phục vụ cho quá trình sản
xuất kinh doanh chẳng hạn như: mua sắm tài sản, nguyên liệu, trang thiết bị,
…Và số vốn ban đầu này sẽ tăng lên nhờ doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.
Tuy nhiên, một thách thức đặt ra cho các doanh nghiệp là làm sao sử dụng
nguồn lực có hạn của mình một cách có hiệu quả nhất để giữ vững vị thế cạnh
tranh trên thị trường và để thu hút các nhà đầu tư…để hòa nhịp cùng với sự phát
triển mạnh mẽ của nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng từ đó
thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng nổ lực phát triển. Cũng không
ngoại lệ, công ty cổ phần Dược Hậu Giang tại Cần Thơ đã phấn đấu không
ngừng và đã có những thành tựu nổi bật. Song, công ty cũng đang đứng trước
thách thức đó: Phải làm sao quản lí nguồn vốn có hiệu quả? Làm thế nào để bảo
toàn và phát triển nguồn vốn? Đó là các câu hỏi luôn được đặt ra đối với ban lãnh
đạo của hầu hết các công ty. Việc thường xuyên nghiên cứu phân tích và đánh
giá thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn giúp nhà quản trị xây dựng kế
hoạch ngân sách và chủ động điều tiết lưu thông, xây dựng chiến lược kinh
doanh, kịp thời khắc phục hạn chế trong kỳ kinh doanh…Chính vì vậy việc phân
tích thực trạng nguồn vốn và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đối với các doanh
nghiệp có ý nghĩa và vai trò cực kì quan trọng. Từ việc thấy được tầm quan trọng
đó cùng với vấn đề nghiên cứu liên quan chặt chẽ với kiến thức chuyên ngành
của mình, em quyết định chọn đề tài: “Phân tích thực trạng nguồn vốn và hiệu
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-1-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
quả sử dụng vốn của công ty cổ phần Dƣợc Hậu Giang tại Cần Thơ” trong
giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011 làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp nhằm
củng cố và phát triển những kiến thức đã học ở trường.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu thực trạng nguồn vốn và phân tích hiệu quả
sử dụng vốn của công ty cổ phần Dược Hậu Giang. Từ đó đề xuất một số giải
pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho công ty.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể:
- Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng nguồn vốn của của công ty cổ phần Dược
Hậu Giang trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011.
- Mục tiêu 2: Phân tích hiệu quả sử dụng vốn của công ty cổ phần Dược
Hậu Giang trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011. Thông qua đó so sánh,
đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty với đối thủ cạnh tranh, đồng thời tìm
ra nguyên nhân của hạn chế và phát huy thế mạnh vốn có trong hoạt động sử
dụng vốn của công ty.
- Mục tiêu 3: Từ việc phân tích thực trạng và hiệu quả sử dụng vốn trên đưa
ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho công ty.
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Không gian:
Tại công ty cổ phần Dược Hậu Giang - trụ sở Cần Thơ.
1.3.2. Thời gian:
Phân tích đánh giá trong giai đoạn từ đầu năm 2009 đến cuối năm 2011.
1.3.3. Đối tƣợng nghiên cứu
Nghiên cứu các vấn đề về nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn cụ thể là một
số chỉ tiêu cấu trúc vốn, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.

GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-2-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
1.4. LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU
Trong quá trình tìm hiểu tài liệu liên quan đến vấn đề về “vốn và hiệu quả sử
dụng vốn” bài viết có tham khảo tài liệu đã có kết quả nghiên cứu cụ thể như sau:
Nguyễn Thị Lệ Thanh, 2001. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại công ty May
Đức Giang, của sinh viên trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, khoa kế toán
tài chính. Nội dung phân tích và kết quả đạt được của đề tài bao gồm:
+ Đề tài sử dụng chủ yếu các chỉ tiêu, tỷ số phân tích hiệu quả sử dụng
vốn để phân tích hiệu quả sử dụng vốn của công ty kết hợp với phương pháp
phân tích số tương đối, số tuyệt đối, phương pháp luận,…đề tài đã phân tích cụ
thể và chi tiết hiệu quả sử dụng vốn của từng bộ phận cấu thành nguồn vốn của
công ty May Đức Giang.
+ Qua việc phân tích hiệu quả sử dụng vốn đề tài đã tìm ra những nguyên
nhân và tồn tại trong hoạt động sử dụng vốn của công ty May Đức Giang. Từ đó,
tác giả sử dụng phương pháp luận đưa ra những giải pháp khắc phục tồn tại trong
vấn đề sử dụng vốn cho công ty.

GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-3-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang

CHƢƠNG 2
PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHƢƠNG PHÁP LUẬN
2.1.1. Khái niệm vốn và đặc trƣng cơ bản của vốn
2.1.1.1. Khái niệm vốn
Với mục đích nghiên cứu khác nhau, đứng trên nhiều góc độ và khía
cạnh khác nhau, ta có những khái niệm và quan điểm về vốn như sau:
- “Vốn chính là tư bản, là giá trị đem lại giá trị thặng dư, là một đầu vào
của quá trình sản xuất”, theo quan điểm của Marx.
- Theo Paul.A.Samuelson: vốn là các hàng hóa được sản xuất ra để
phục vụ cho một quá trình sản xuất mới, là đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh
doanh của một doanh nghiệp (đó có thể là máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên vật
liệu, công cụ dụng cụ,…).
- David Beeg đưa ra định nghĩa về vốn gồm hai loại sau: vốn hiện vật
và vốn tài chính của doanh nghiệp. Trong đó, vốn hiện vật là dự trữ các hàng
hóa, các sản phẩm đã xuất ra để sản xuất hàng hóa khác. Còn vốn tài chính là tiền
và các giấy tờ có giá trị của doanh nghiệp. Vì vậy, ta thấy David Beeg đã bổ sung
định nghĩa cho Samuelson và Marx.
Tóm lại, tuy có nhiều quan điểm khác nhau về vốn nhưng các khái
niệm đều có chung một điểm thống nhất: vốn là một yếu tố đầu vào cơ bản của
quá trình sản xuất kinh doanh, được sử dụng để sản xuất ra hàng hóa dịch vụ
cung cấp trên thị trường. Vốn là nguồn yếu tố đầu vào quan trọng, là điều kiện
tiên quyết cho mọi hoạt động của mọi tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp. Vì thiếu
vốn thì mọi hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp nói chung sẽ không đạt hiệu
quả tối ưu.
2.1.1.2. Đặc trƣng cơ bản của vốn
Thứ nhất, vốn có giá trị và giá trị sử dụng. Vì vậy, nó là một loại hàng
hóa. Giá trị của vốn thể hiện ở chi phí mà người sử dụng nó phải chi trả để có nó
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-4-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
hay được sử dụng nó. Giá trị sử dụng của vốn thể hiện ở việc người sử dụng nó
để đầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh (mua máy móc, thiết bị,…).
Thứ hai, vốn là một loại hàng hóa đặc biệt, vì nó ít tạo sự hao mòn hữu
hình trong quá trình sử dụng mà có khả năng tạo ra giá trị lớn hơn nếu biết cách
sử dụng chúng. Do đó, vốn phụ thuộc vào nhiều yếu tố của môi trường vĩ mô lẫn
vi mô. Đặc biệt, vốn nhạy cảm và bị tác động rất lớn từ các yếu tố vĩ mô vì đây là
các yếu tố khách quan khó phòng tránh, dự đoán.
Thứ ba, vốn luôn được vận động luân chuyển liên tục trong nhiều chu kì
nên tạo ra vòng tuần hoàn vốn theo nguyên tắc: Vốn tạo ra hàng hóa (tư liệu sản
xuất, lao động) qua quá trình sản xuất lại tạo ra hàng hóa mới, hàng hóa mới đem
bán tạo ra vốn mới.
2.1.2. Phân loại vốn
2.1.2.1. Theo nguồn hình thành
a. Vốn chủ sở hữu (vốn tự có)
Là nguồn vốn có trong nội bộ của doanh nghiệp, là vốn của chủ doanh
nghiệp bỏ để kinh doanh. Vốn tự có đối với các doanh nghiệp tư nhân là phần
vốn của chủ doanh nghiệp bỏ ra để kinh doanh, đối với công ty cổ phần là của
các cổ đông bỏ ra thông qua việc nắm giữa cổ phiếu của công ty. Vốn tự có có
tính ổn định cao (có thể do cổ đông đóng góp) do không chịu áp lực trả lãi. Trong
vốn tự có bao gồm: vốn điều lệ, các loại quỹ,…Trong đó: vốn điều lệ - là vốn ban
đầu chủ doanh nghiệp (các cổ đông) bỏ ra khi bắt đầu kinh doanh, vốn điều lệ có
thể tăng lên khi làm ăn có hiệu quả; các loại quỹ (quỹ đầu tư và phát triển, quỹ
dự phòng tài chính,…) được trích lập từ lợi nhuận sau thuế.
b. Vốn huy động bên ngoài
Ngoài vốn tự có, doanh nghiệp có thể huy động vốn bên ngoài bao gồm
các khoản: vốn vay và vốn liên doanh liên kết. Với các nhu cầu thanh toán khác
nhau, doanh nghiệp muốn thanh toán các khoản phải trả nhanh chóng hay trong
trường hợp doanh nghiệp thiếu hụt về tiền mặt thanh toán thì doanh nghiệp
thường vay ngân hàng chứ không đợi bổ sung vốn chủ sở hữu. Ngoài ra, việc liên
doanh liên kết sẽ giúp công ty có thế mạnh gia tăng nguồn vốn một cách an toàn
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-5-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
hơn và tiết kiệm chi phí hơn so với đi vay, tuy nhiên thì việc nay đòi hỏi nhiều
thủ tục và mất thời gian hơn so với đi vay.
2.1.2.2 Theo phƣơng thức chu chuyển
a. Vốn cố định
Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản cố định của
doanh nghiệp. Do đó ta tìm hiểu khái niệm tài sản cố định: là những tư liệu lao
động đáp ứng hai tiêu chuẩn sau: Thời gian sử dụng từ một năm trở lên; về tiêu
chuẩn về giá trị: phải có giá trị tối thiểu ở một mức nhất định do Nhà nước quy
định phù hợp với tình hình kinh tế của từng thời kỳ (theo chế độ kế toán ban
hành theo quyết định 15/2006/BTC thì tài sản cố định có giá từ 10.000.000 trở
lên)
- Phân loại tài sản cố định: cách phân loại thông dụng nhất là theo hình
thái biểu hiện, tài sản cố định được chia thành 2 loại: tài sản cố định hữu hình và
tài sản cố định vô hình.
+ TSCĐ hữu hình: Là những tài sản có hình thái, vật chất, được chia
thành các nhóm sau: Nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị, phương tiện vận
tải, thiết bị truyền dẫn, thiết bị, dụng cụ quản lý, vườn cây lâu năm, súc vật làm
việc hoặc cho sản phẩm, các tài sản cố định hữu hình khác…
+ Tài sản cố định vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất,
thể hiện những lượng giá trị lớn mà doanh nghiệp đã đầu tư, liên quan đến nhiều
chu kỳ kinh doanh. Bao gồm các loại sau: quyền sử dụng đất, chi phí thành lập
doanh nghiệp, chi phí về bằng phát minh sáng chế, chi phí nghiên cứu phát triển,
chi phí về lợi thế thơng mại, quyền đặc nhượng, nhãn hiệu thương mại…
b. Vốn lƣu động
Vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản lưu động của
doanh nghiệp. Tài sản lưu động của doanh nghiệp thường gồm 2 bộ phận: tài sản
lưu động trong sản xuất và tài sản lưu động trong lưu thông. Tài sản lưu động
trong sản xuất là những vật tư dự trữ như nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu … và
sản phẩm dở dang trong quá trình sản xuất. Tài sản lưu động trong lưu thông bao
gồm: Sản phẩm hàng hóa chờ tiêu thụ, các loại vốn bằng tiền, vốn trong thanh
toán, các khoản phí chờ kết chuyển, chi phí trả trước.
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-6-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
Phân loại vốn lưu động: để quản lý, sử dụng vốn lưu động có hiệu quả,
thông thường vốn lưu động được phân loại theo các tiêu thức khác nhau:
- Phân loại theo hình thái biểu hiện: theo tiêu thức này, vốn lưu động
được chia thành: vốn bằng tiền và vốn trong thanh toán. Vốn bằng tiền: gồm tiền
mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, kể cả kim loại quý (vàng, bạc,
đá quý …). Vốn trong thanh toán: Các khoản nợ phải thu của khách hàng, các
khoản tạm ứng, các khoản phải thu khác…Vốn vật tư hàng hóa (hay còn gọi là
hàng tồn kho) bao gồm nguyên, nhiên vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng
cụ lao động, sản phẩm dở dang và thành phẩm. Vốn về chi phí trả trước: là
những khoản chi phí lớn hơn thực tế đã phát sinh có liên quan đến nhiều chu kỳ
kinh doanh nên được phân bổ vào giá thành sản phẩm của nhiều chu kỳ kinh
doanh như: chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định, chi phí thuê tài sản, chi phí
nghiên cứu thí nghiệm, cải tiến kỹ thuật, chi phí xây dựng, lắp đặt các công trình
tạm thời, chi phí về ván khuôn, giàn giáo, phải lắp dùng trong xây dựng cơ bản,
và các chi phí trả trước khác…
- Phân loại vốn theo vai trò của vốn lưu động đối với quá trình sản xuất
kinh doanh. Theo cách phân loại này vốn lưu động được chia thành 3 loại: vốn
lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: bao gồm giá trị các khoản nguyên, vật liệu
chính, vật liệu phụ, nhiên liệu động lực, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ lao
động nhỏ. Vốn lưu động trong khâu sản xuất: bao gồm giá trị sản phẩm dở dang
và vốn về chi phí trả trước. Vốn lưu động trong khâu lưu thông: bao gồm giá trị
thành phẩm, vốn bằng tiền, các khoản đầu tư ngắn hạn (đầu tư chứng khoán ngắn
hạn, cho vay ngắn hạn,…) các khoản vốn trong thanh toán (các khoản phải thu,
tạm ứng,…).
2.1.3. Vai trò và chức năng của vốn đối với doanh nghiệp
Về phương diện lí thuyết, đối với các yếu tố đầu vào khác như lao động
chẳng hạn, doanh nghiệp có thể dễ dàng quyết định số lượng là bao nhiêu để tối
đa hóa lợi nhuận (theo nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận – kinh tế vi mô). Tuy
nhiên, nguyên tắc này lại chưa hoàn toàn đúng với vốn. Do vốn được sử dụng lâu
bền, nghĩa là nó được sử dụng để sản xuất ra hàng hóa trong nhiều năm. Chính vì
vậy lí thuyết về vốn – yếu tố đầu vào quan trọng của sản xuất và của nền kinh tế
trở thành nội dung trọng tâm của kinh tế học và trong thực tế thì luôn sự quan
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-7-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
tâm của các tổ chức và doanh nghiệp. Một trong những yếu tố làm tăng thu nhập
theo thời gian là sự tăng lên của vốn (máy móc và thiết bị,…) do tăng năng suất
lao động. Vốn là mạch máu, là nguồn năng lượng giúp doanh nghiệp tồn tại và
phát triển. Trong thực tế ta thấy không có doanh nghiệp nào hoạt động mà không
có vốn. Vốn tham gia vào tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp: từ trang bị thiết bị máy móc, mua nguyên vật liệu, chi phí vận hành, chi
phí bán hàng, chi phí quản lí,…Tóm lại, vốn là một trong những yếu tố đầu vào
cực kì quan trọng, là điều kiện tiên quyết và không thể thiếu đối với bất kì tổ
chức, doanh nghiệp nào trong quá trình hoạt động kinh doanh cũng như trong
quá trình phát triển.
2.1.4. Hiệu quả sử dụng vốn và sự cần thiết của việc phân tích hiệu quả sử
dụng vốn:
Ngày nay, hiệu quả sử dụng vốn được hiểu là mối quan hệ cân đối và hợp
lí giữa kết quả đạt được và chi phí vốn đã sử dụng. Trong đó, kết quả đạt được là
doanh thu thuần, lợi nhuận thuần,…và chi phí sử dụng vốn là tổng vốn sử dụng,
vốn lưu động, vốn cố định, vốn vay, vốn chủ sở hữu,… Hiểu theo một cách tổng
quát điều đó có nghĩa là: doanh nghiệp muốn nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là
làm sao tăng kết quả đạt được, hoặc giảm chi phí sử dụng vốn, hoặc đồng thời cả
hai. Do đó, hiệu quả sử dụng vốn càng cao khi 1 đồng vốn bỏ ra đem lại cho
doanh nghiệp càng nhiều đồng lợi nhuận, hay doanh thu thì càng tốt hay về mặt
quản lí tài sản hợp lí cũng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Hiệu quả sử
dụng vốn thể hiện phần lớn thông qua trạng thái tăng trưởng của tài sản vì thực
chất tài sản được hình thành từ nguồn vốn.
Các thành phần vốn có những đóng góp riêng biệt trong hiệu quả sử dụng
vốn. Nên việc phân tích chi tiết hiệu sử dụng vốn giúp doanh nghiệp biết: nên
đầu tư vào khoản mục tài sản nào, đối với từng trường hợp cụ thể mà duy trì cơ
cấu vốn, để có kế hoạch cân đối vốn phù hợp với chiến lược kinh doanh hiện tại
của doanh nghiệp. Phân tích báo cáo tài chính để đánh giá tình hình tài chính, kết
hợp phân tích cơ cấu, lựa chọn và quản lí nguồn vốn để ra quyết định tài chính và
quyết định đầu tư là những vấn đề nghiên cứu quan trọng đối với các nhà kinh tế
và các nhà quản trị doanh nghiệp ngày nay.
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-8-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
2.1.5. Các chỉ tiêu cơ bản đánh giá hiệu quả sử dụng vốn
Khi phân tích hiệu quả sử dụng vốn, doanh nghiệp sử dụng một hệ thống
chỉ tiêu gồm các chỉ tiêu đánh giá tổng quát, và các chỉ tiêu đánh giá chi tiết để
đánh giá sức sản xuất, sức sinh lợi và suất hao phí của từng loại vốn. Hệ thống
các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn được trình bày dưới đây [2, tr.202].
2.1.5.1. Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn chung
Ta có công thức:
Kết quả thu được
Hiệu quả sử dụng vốn chung

=
Chi phí vốn sử dụng

Trong đó:
+ Kết quả thu được có thể là một trong các chỉ tiêu sau: doanh thu
thuần, lãi gộp,…
+ Chi phí vốn sử dụng là tổng vốn bình quân, vốn lưu động bình
quân, vốn cố định bình quân,…
Trong một doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng vốn thể hiện trình độ sử
dụng nguồn lực có hiệu quả. Quản lí nguồn lực cũng góp phần quan trọng trong
việc quyết định sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp. Hiệu quả sử dụng
vốn thể hiện ở kết quả đạt được đó là: doanh thu thuần, lãi gộp,…Hệ số này càng
cao thì cho thấy hiệu quả sử dụng vốn càng tiến đến mức tối ưu.
2.1.5.2. Các chỉ tiêu phân tích tổng quát và chi tiết
a. Nhóm chỉ tiêu thể hiện tình trạng sử dụng vốn:
+ Tỷ trọng tài sản ngắn hạn: cho biết tài sản ngắn hạn chiếm tỷ trọng
bao nhiêu phần trăm trong tổng tài sản. Ta có công thức tính:
Tài sản ngắn hạn
Tỷ trọng vốn lưu động

=

x 100%
Tổng tài sản

+Tỷ trọng tài sản cố định: cho biết tài sản cố định chiếm tỷ trọng bao
nhiêu phần trăm trong tổng tài sản. Ta có công thức tính:
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-9-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
Tài sản cố định
Tỷ trọng tài sản cố định

=

x 100%
Tổng tài sản

+ Tỷ trọng nợ phải trả: cho biết nợ phải trả chiếm bao nhiêu phần
trăm trong tổng nguồn vốn. Ta có công thức tính:
Nợ phải trả
Tỷ trọng nợ phải trả

=

x 100%
Tổng nguồn vốn

+ Tỷ trọng vốn chủ sở hữu: cho biết vốn chủ sở hữu chiếm phần
trăm bao nhiêu trong tổng nguồn vốn. Ta có công thức tính:
Vốn chủ sở hữu
Tỷ trọng vốn chủ sở hữu

=

x 100%
Tổng nguồn vốn

b. Các chỉ tiêu phân tích tổng quát và chi tiết hiệu quả sử dụng vốn:
Khi phân tích hiệu quả sử dụng vốn, doanh nghiệp sử dụng một hệ thống
chỉ tiêu bao gồm các chỉ tiêu đánh giá tổng quát và chi tiết để đánh giá sức sản
xuất, suất hao phí và sức sinh lợi của từng loại vốn:
b.1. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản
+ Sức sản xuất của tổng tài sản: phản ánh 1 đồng tài sản bình quân
trong kì tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu thuần hoặc tổng giá trị sản xuất. Công
thức tính:
Doanh thu thuần (hoặc tổng giá trị sản xuất)
Sức sản xuất của tổng tài sản

=
Tổng tài sản bình quân

+ Sức sinh lợi của tổng tài sản: cho biết với 1 đồng tài sản sử dụng
bình quân trong kì sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận thuần trước thuế (hoặc sau
thuế). Công thức tính:
GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-10-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
Lợi nhuận thuần trước thuế (hoặc sau thuế)
Sức sinh lợi của tổng tài sản =
Tổng tài sản bình quân

+ Suất hao phí của tổng tài sản: cho biết để có 1 đồng doanh thu
thuần hoặc lợi nhuận thuần, giá trị sản xuất thì cần bình quân bao nhiêu đồng tài
sản. Chỉ tiêu này càng thấp càng tốt vì nó thể hiện mức chi phí sử dụng. Công
thức tính:
Tổng tài sản bình quân
Suất hao phí của tổng tài sản

=
Doanh thu thuần (hoặc lợi nhuận thuần)

Tương tự ta phân tích chi tiết cho từng loại tài sản, loại tài sản cố định
(vốn cố định) lấy nguyên giá (giá trị còn lại) bình quân, và với tài sản ngắn hạn
(vốn lưu động) lấy tổng giá trị tài sản ngắn hạn bình quân thay cho tổng tài sản
bình quân trong các công thức tổng quát trên.
b.2. Hiệu quả sử dụng hàng tồn kho
+ Số vòng luân chuyển hàng hóa: Còn gọi là số vòng quây kho hay số
vòng quây hàng tồn kho. Là chỉ tiêu phản ánh tốc độ lưu chuyển hàng hóa. Nó
nói lên chất lượng và chủng loại hàng hóa kinh doanh có phù hợp với thị trường
không? Số vòng quây càng cao hay số ngày của một vòng ngắn thì càng tốt.
Công thức:
Tổng giá trị hàng hóa bán theo giá vốn
Số vòng luân chuyển hàng hóa

=
Tổng giá trị hàng tồn kho bình quân

+ Số ngày của 1 vòng: Cho ta biết một vòng luân chuyển hàng hóa mất
bao nhiêu ngày. Chỉ tiêu này ở mức thấp thì tốt chứng tỏ hàng hóa quay 1 vòng
càng nhanh. Tuy nhiên, nếu thấp quá thì sẽ gặp trục trặc ở khâu cung cấp, hàng
hóa dự trữ không đủ cung ứng kịp thời cho khách hàng, gây mất uy tín. Công
thức:

GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-11-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Thực trạng nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty CP Dược Hậu Giang
360
Số ngày của 1 vòng

=
Số vòng luân chuyển hàng hóa

+ Thời hạn thanh toán: bao gồm thời hạn thu tiền và thời hạn trả tiền.
Thời hạn thu tiền: Chỉ tiêu này thể hiện phương thức thanh toán trong
việc tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp. Về nguyên tắc thì chỉ tiêu này càng
thấp càng tốt, nhưng cũng tùy vào trường hợp cụ thể. Ta có công thức:

Các khoản phải thu bình quân
Thời hạn thu tiền

=
Doanh thu bình quân 1 ngày

Thời hạn trả tiền: Chỉ tiêu giúp kiểm soát dòng tiền chi trả, đặc biệt là
các khoản nợ nhà cung cấp, giúp nhà quản trị xác định áp lực các khoản nợ, xây
dựng kế hoạch ngân sách và chủ động điều tiết lưu thông lượng tiền tệ trong kì
kinh doanh. Ta có công thức:
Các khoản phải trả bình quân
Thời hạn trả tiền

=
Giá vốn hàng bán bình quân 1 ngày

b.3. Phân tích hiệu quả dụng nguồn vốn
 Phân tích chung tình hình sử dụng vốn
+ Hệ số lợi nhuận trên vốn kinh doanh: phản ánh 1 đồng vốn đem lại
mấy đồng lợi nhuận trong kì. Công thức tính:
Lợi nhuận
Hệ số lợi nhuận trên vốn kinh doanh =
Vốn kinh doanh

+ Hệ số lợi nhuận trên doanh thu thuần: phản ánh 1 đồng doanh thu
thuần trong kì đem lại mấy đồng lợi nhuận. Công thức tính:

GVHD: Võ Thị Ánh Nguyệt

-12-

SVTH: Dương Thị Kim Thoa


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×