Tải bản đầy đủ

Quản lý môi trường của các hồ quận Ba Đình-Thành phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững

Header Page 1 of 120.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN BẢO LONG

QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA CÁC HỒ
QUẬN BA ĐÌNH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội – 2016

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 1 of 120.



Header Page 2 of 120.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN BẢO LONG
KHÓA: 2014- 2016

QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA CÁC HỒ
QUẬN BA ĐÌNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI
HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Chuyên ngành: Quản lý Đô thị và Công trình
Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. TRẦN THỊ HƯỜNG

Hà Nội – 2016

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 2 of 120.


Header Page 3 of 120.

LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu, khoa Sau đại học và các thầy cô
giáo trường đại học Kiến Trúc Hà Nội đã tạo điều kiện, giảng dạy, chia sẻ cho
tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình học tập,
nghiên cứu tại nhà trường.
Tiếp đến, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới cơ quan của tôi là Viện Quy
hoạch Xây dựng Hà Nội đã tạo điều kiện về thời gian cho tôi hoàn thành khóa
học đào tạo thạc sỹ tại trường đại học Kiến Trúc Hà Nội.
Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS Trần Thị Hường đã dành
nhiều thời gian hướng dẫn tôi tận tình trong quá trình học tập cũng như trong
thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã
luôn khuyến khích và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và quá


trình thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Tác giả luận văn

Nguyễn Bảo Long

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 3 of 120.


Header Page 4 of 120.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa
học độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Bảo Long

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 4 of 120.


Header Page 5 of 120.

MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU……………………………….…………………………………………. 1
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Các khái niệm (thuật ngữ)
Cấu trúc luận văn
NỘI DUNG ............................................................................................................ 5
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA
CÁC HỒ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BA ĐÌNH- THÀNH PHỐ HÀ NỘI ......... 5
1.1. Khái quát chung về hệ thống hồ và thực trạng công tác quản lý môi trường
của các hồ khu vực nội đô lịch sử thành phố Hà Nội..................................... 5
1.1.1. Giới thiệu chung về Hà Nội và hệ thống hồ khu vực nội đô lịch sử thành
phố Hà Nội ................................................................................................... 5
1.1.2. Tình hình quản lý môi trường của các hồ trong khu vực nội đô lịch sử thành
phố Hà Nội ................................................................................................... 7
1.2. Hiện trạng môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố
Hà Nội ............................................................................................................ 11
1.2.1. Giới thiệu chung về quận Ba Đình và các hồ trên địa bàn quận Ba Đìnhthành phố Hà Nội ........................................................................................ 11

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 5 of 120.


Header Page 6 of 120.

1.2.2. Hiện trạng môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
................................................................................................................... 15
1.2.3. Đánh giá hiện trạng môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành
phố Hà Nội ................................................................................................. 22
1.3. Thực trạng công tác quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận
Ba Đình- thành phố Hà Nội ......................................................................... 23
1.3.1. Thực trạng cơ cấu tổ chức quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận
Ba Đình- thành phố Hà Nội......................................................................... 23
1.3.2. Thực trạng cơ chế chính sách và các chương trình, kế hoạch trong công tác
quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
................................................................................................................... 28
1.3.3. Tình hình quản lý cải tạo môi trường một số hồ đã được thực hiện tại quận
Ba Đình trong thời gian qua ........................................................................ 30
1.3.4. Tình hình tài chính trong công tác quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình- thành phố Hà Nội ................................................................ 33
1.3.5. Sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý môi trường của các hồ trên địa
bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội.......................................................... 34
1.4. Đánh giá chung .............................................................................................. 35
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ KHOA HỌC VIỆC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA
CÁC HỒ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BA ĐÌNH- THÀNH PHỐ HÀ NỘI
HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG .................................................... 38
2.1. Cơ sở lý luận về quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình
hướng tới phát triển bền vững ...................................................................... 38
2.1.1. Một số chức năng chủ yếu của hệ thống hồ đô thị ....................................... 38
2.1.2. Mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ và công cụ quản lý môi trường .................. 40
2.1.3. Lý thuyết về phát triển bền vững ................................................................. 44
2.1.4. Các nguyên tắc cơ bản trong tổ chức quản lý môi trường ............................ 47
2.1.5. Đặc tính nước mặt và một số phương pháp xử lý nước mặt ......................... 48
2.1.6. Vai trò Hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong công tác quản lý môi trường . 50

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 6 of 120.


Header Page 7 of 120.

2.2. Cơ sở pháp lý quản lý môi trường của các hồ quận Ba Đình hướng tới phát
triển bền vững ............................................................................................... 53
2.2.1. Văn bản pháp lý do Trung ương ban hành ................................................... 53
2.2.2. Văn bản pháp lý địa phương ....................................................................... 56
2.2.3. Một số quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị liên quan đến quản lý môi
trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội ................ 57
2.3. Kinh nghiệm quốc tế và Việt Nam................................................................ 60
2.3.1. Kinh nghiệm quốc tế ................................................................................... 60
2.3.2. Kinh nghiệm Việt Nam ............................................................................... 65
2.3.3. Những bài học kinh nghiệm có thể áp dụng trong công tác quản lý môi
trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới
phát triển bền vững ..................................................................................... 69
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA CÁC
HỒ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BA ĐÌNH- THÀNH PHỐ HÀ NỘI HƯỚNG
TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG .................................................................... 70
3.1. Quan điểm và mục tiêu quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận
Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững ....................... 70
3.1.1. Quan điểm quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành
phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững .................................................. 70
3.1.2. Mục tiêu quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành
phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững .................................................. 70
3.2. Đề xuất phân nhóm hồ trong quận Ba Đình- thành phố Hà Nội để quản lý
môi trường của các hồ hướng tới phát triển bền vững ................................ 71
3.2.1. Sự cần thiết của việc phân nhóm các hồ trên địa bàn quận Ba Đình ............ 71
3.2.2. Phân nhóm các hồ trên địa bàn quận Ba Đình, thành phố Hà Nội ................ 71
3.3. Đề xuất các giải pháp quản lý môi trường áp dụng chung đối với các hồ .. 78
3.3.1. Đề xuất cơ cấu tổ chức quản lý môi trường của các hồ ................................ 79
3.3.2. Đề xuất bổ sung cơ chế và chính sách quản lý môi trường của các hồ hướng
đến phát triển bền vững ............................................................................... 82

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 7 of 120.


Header Page 8 of 120.

3.3.3. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ trong quản lý môi trường của các hồ
................................................................................................................... 83
3.3.4. Cộng đồng tham gia quản lý môi trường hồ ................................................ 84
3.3.5. Vấn đề thông tin và nâng cao ý thức cộng đồng trong quản lý môi trường hồ
hướng tới phát triển bền vững ..................................................................... 85
3.3.6. Cải tạo không gian cảnh quan khu vực hồ ................................................... 87
3.3.7. Bảo đảm tài chính trong quản lý môi trường hồ hướng tới phát triển bền vững
................................................................................................................... 87
3.4. Đề xuất giải pháp quản lý môi trường hướng tới phát triển bền vững đối
với từng nhóm hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội. ............ 88
3.4.1. Lập quy hoạch chi tiết lồng ghép thiết kế đô thị, cải tạo cảnh quan khu vực
xung quanh các hồ ...................................................................................... 88
3.4.2. Xử lý ô nhiễm và quản lý môi trường nước đối với từng nhóm hồ .............. 90
3.4.3. Quản lý môi trường khu vực bờ của các hồ ................................................. 93
3.4.4. Xác định hành lang bảo vệ môi trường của các hồ ...................................... 94
3.4.5. Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào công tác quản lý môi trường
của các hồ trên địa bàn quận Ba Đình ......................................................... 95
3.4.6. Vấn đề nuôi cá trong các hồ nước trên địa bàn quận Ba Đình...................... 95
3.4.7. Tài chính phục vụ công tác quản lý môi trường của các hồ ......................... 96
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ ................................................................................. 98
Kết luận ................................................................................................................ 98
Kiến nghị ............................................................................................................ 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 8 of 120.


Header Page 9 of 120.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Tên đầy đủ

GIS

Geographic Information System (Hệ thống thông tin địa lý)

GT

Giao thông

HTKT

Hạ tầng kỹ thuật

PTBV

Phát triển bền vững

QCVN

Quy chuẩn Việt Nam

TNHH MTV

Trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên

UBND

Ủy ban nhân dân
DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số hiệu hình
Hình 1.1
Hình 1.2
Hình 1.3
Hình 1.4
Hình 1.5
Hình 1.6
Hình 1.7
Hình 1.8
Hình 1.9
Hình 1.10
Hình 1.11
Hình 1.12
Hình 1.13
Hình 1.14
Hình 1.15
Hình 2.1
Hình 2.2

Tên hình
Vị trí Khu vực nội đô lịch sử- Sơ đồ tổng thể phát triển
không gian Thủ đô Hà Nội
Lấn chiếm hành lang bờ hồ Hai Bà (Ảnh trái)
và hồ Thiền Quang
Vị trí quận Ba Đình
Vị trí các hồ quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
Chất thải rắn chưa được thu gom tại khu vực
hồ Giảng Võ (Ảnh trái) và khu vực hồ Trúc Bạch
Bè thủy sinh được thả trên hồ Trúc Bạch (Ảnh trái)
và hồ Đầm Tròn
Khu vực chưa được kè của hồ Bảy Gian
được sử dụng trồng rau, chuối...
Nhà vệ sinh công cộng ven hồ Thủ Lệ (Ảnh trái)
và hồ Trúc Bạch
Hàng quán kinh doanh trên hành lang bờ hồ Đầm Tròn
Khu vực hồ Bảy Gian chưa được kè
Hồ Ngọc Khánh sau khi được cải tạo
Công nghệ xử lý nước thải AAO
Máy tập thể dục xử lý ô nhiễm nước tại hồ Ngọc Khánh
Bè cây thủy sinh xử lý ô nhiễm nước
hồ Giảng Võ (Ảnh trái) và hồ Trúc Bạch
Thanh niên tình nguyện dọn vệ sinh hành lang bờ hồ
Hồ nước điều hòa nhiệt độ môi trường xung quanh
Hồ điều tiết thoát nước mưa

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 9 of 120.

Trang
6.1
9
11.1
12.1
18
19
19
20
21
31
31
32
32
33
35
38
39


Header Page 10 of 120.

Số hiệu hình
Hình 2.3
Hình 2.4
Hình 2.5
Hình 2.6
Hình 2.7
Hình 2.8
Hình 2.9
Hình 2.10
Hình 2.11
Hình 3.1
Hình 3.2
Hình 3.3
Hình 3.4
Hình 3.5
Hình 3.6
Biểu đồ 1.1
Biểu đồ 1.2
Biểu đồ 1.3
Biểu đồ 1.4
Biểu đồ 1.5
Biểu đồ 1.6
Biểu đồ 1.7
Biểu đồ 1.8
Biểu đồ 1.9
Sơ đồ 1.1
Sơ đồ 2.1
Sơ đồ 3.1

Tên hình
Cảnh quan hồ Trúc Bạch- hồ Tây
Khai thác tài nguyên- Sản xuất tiêu dùng- Phát thải
Mô hình phát triển không bền vững
Mô hình phát triển bền vững
Hệ thống thông tin địa lý (GIS)
Vị trí hồ Rawapening, Indonesia
Vị trí hồ Temsah, Ai Cập
Thứ trưởng bộ nội vụ Mỹ Anne Castle gặp gỡ phụ nữ
phường Hoàng Văn Thụ- quận Hoàng Mai
Đạp xe vì môi trường của dự án hồ (Lake Project)
Sơ đồ hệ thống cống bao, giếng tách nước thải
có song chắn rác
Lắp đặt bè thủy sinh xử lý ô nhiễm nước hồ
Mô hình thiết bị tích hợp máy tập thể dục
và hệ thống xử lý nước hồ
Hệ thống chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời
Một số tranh cổ động bảo vệ môi trường các hồ
Một sáng kiến bảo vệ môi trường hồ Giảng Võ
ngày Ông Công Ông Táo
Cơ cấu so sánh BOD5 các hồ với QCVN08:2008
Cơ cấu mức độ ô nhiễm hữu cơ qua chỉ số BOD5
Cơ cấu so sánh DO các hồ với QCVN08:2008
Cơ cấu thể hiện mức độ phát triển tảo
Cơ cấu kè hồ khu vực nội đô lịch sử Hà Nội
So sánh pH các hồ với QCVN08:2008
So sánh DO các hồ với QCVN08:2008
So sánh BOD5 các hồ với QCVN08:2009
Mức độ phú dưỡng các hồ quận Ba Đình
Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý chung môi trường
của các hồ quận Ba Đình
Quan hệ giữa nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn, lợi ích
Sơ đồ cơ cấu tổ chưc dự kiến
của Công ty TNHH MTV Hồ Hà Nội

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 10 of 120.

Trang
39
45
46
46
51
61
62
66
67
92.1
92.1
92.1
92.1
87
87
8
8
8
8
9
16
16
17
17
24.1
48
81


Header Page 11 of 120.

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng,
biểu
Bảng 1.1
Bảng 1.2
Bảng 1.3
Bảng 1.4
Bảng 1.5
Bảng 1.6
Bảng 1.7
Bảng 3.1
Bảng 3.2
Bảng 3.3
Bảng 3.4
Bảng 3.5

Tên bảng biểu

Trang

Phân bố hồ khu vực nội thành Hà Nội - 2015
Vị trí, diện tích các hồ quận Ba Đình - Hà Nội
Hiện trạng phân loại hồ theo chức năng
trên địa bàn quận Ba Đình
Cao độ mực nước quy hoạch và
hiện trạng đang quản lý
Số lượng điểm tập kết chất thải rắn
khu vực bờ các hồ
Hiện trạng cây xanh xung quanh hồ

6
12

Các đơn vị đang tham gia quản lý môi trường và
quản lý một số lĩnh vực khác có tác động gián tiếp
đến môi trường của các hồ quận Ba Đình
Chức năng chính của các hồ quận Ba Đình
Phân loại hồ theo vị trí và diện tích
Chấm điểm và phân loại hồ theo mức độ ô nhiễm
Chấm điểm và phân loại hồ theo mức độ
hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật liên quan đến
môi trường của các hồ
Phân nhóm các hồ trên địa bàn quận Ba ĐìnhHà Nội

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 11 of 120.

14
17
20
21
25
72
74
75
76
78


Header Page 12 of 120.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 12 of 120.


1

Header Page 13 of 120.

MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Quận Ba Đình- thành phố Hà Nội được Chính phủ xác định là trung tâm hành
chính- chính trị, ngoại giao quốc gia, nơi tập trung các cơ quan lãnh đạo cao nhất
của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, nơi thường xuyên diễn ra các hội nghị
quan trọng của Nhà nước, khu vực và quốc tế. Với chức năng và nhiệm vụ được
giao, ngoài mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, quận Ba Đình còn tập trung phát triển
đô thị, quản lý đô thị và xây dựng nếp sống văn hóa, kỷ cương, giữ gìn đô thị SángXanh- Sạch- Đẹp.
Qua gần 30 năm đổi mới, Quận Ba Đình cùng với sự chỉ đạo của thành phố Hà
Nội và sự tham gia của cộng đồng dân cư đã đạt được rất nhiều thành tựu trong
công tác quản lý đô thị, bao gồm các công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự
án; chỉnh trang các tuyến phố; cải tạo vệ sinh môi trường; xây dựng cơ chế cải tạo,
xây dựng lại một số chung cư trong địa bàn… Một nhiệm vụ quan trọng trong công
tác quản lý đô thị của quận là quản lý môi trường của các ao, hồ trên địa bàn.
Nhiệm vụ này đã được quận Ba Đình quan tâm và phối hợp với các cơ quan hữu
quan cùng thực hiện.
Hệ thống hồ nước quận Ba Đình gồm 16 hồ, ngoài chức năng điều hòa khí
hậu, điều hòa nước mưa, giảm thiểu ngập úng, tham gia vào hệ thống thoát nước
thải, còn là các điểm nhấn danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, vui chơi, giải trí, lễ
hội, tâm linh... Cũng giống như hệ thống hồ thủ đô Hà Nội nói chung, môi trường
các hồ quận Ba Đình đang đối mặt với các vấn đề như: Vấn đề ô nhiễm; việc mất
cân bằng sinh thái hồ; các vấn đề về bảo tồn gìn giữ; công tác quản lý còn nhiều bất
cập; tình trạng lấn chiếm, thu hẹp mặt nước…
Hiện tại, một số dự án quản lý môi trường các hồ trên địa bàn quận Ba Đình
đã được thực hiện, bao gồm: Xây dựng trạm xử lý nước thải hồ Trúc Bạch; xây
dựng kè và hệ thống hạ tầng kỹ thuật xung quanh các hồ Đầm Tròn (2008), hồ Bảy
Gian (2009); nạo vét kè hồ Ngọc Khánh (2015). Tuy nhiên, hiệu quả của các dự án
chỉ thực sự mang lại trong một khoảng thời gian ngắn và chưa giải quyết triệt để các
vấn đề quản lý môi trường của các hồ.
luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 13 of 120.


2

Header Page 14 of 120.

Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài: ”Quản lý môi trường của các hồ quận
Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững” với mong muốn giải
quyết được một số vấn đề trong việc quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững.
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng quản lý và hiện trạng môi trường các hồ quận Ba Đìnhthành phố Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý môi trường của các hồ quận
Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý môi trường của các hồ (Bao gồm
khu vực lòng hồ, kè hồ và hành lang bờ hồ).
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi thời gian: Đến năm 2030, tầm nhìn 2050.
+ Phạm vi không gian: Các hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội.
Phạm vi không gian của hồ bao gồm phần lòng hồ, phần kè hồ và hành lang bờ hồ.
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp điều tra, thu thập số liệu.
- Phương pháp kế thừa có chọn lọc các tài liệu, kết quả của các công trình
nghiên cứu khoa học và các dự án khác có liên quan.
- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm và lý thuyết.
- Phương pháp so sánh, đối chiếu
- Phương pháp chuyên gia.
- Phương pháp đánh giá SWOT
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học của đề tài: Đề tài được nghiên cứu có thể góp phần làm
sáng tỏ hơn một số vấn đề khoa học trong việc quản lý môi trường của hồ hướng tới
phát triển bền vững. Ngoài ra, những luận cứ khoa học của đề tài có thể được bổ
sung làm tài liệu tham khảo trong công tác nghiên cứu và giảng dạy.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 14 of 120.


3

Header Page 15 of 120.

- Ý nghĩa thực tiễn của đề tài:
+ Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể góp phần hoàn thiện các chương trình,
kế hoạch và giải pháp trong công tác quản lý môi trường của các hồ quận Ba Đìnhthành phố Hà Nội.
+ Ngoài ra, kết quả nghiên cứu có thể xem xét áp dụng vào các hồ nằm trong
các địa bàn khác có điều kiện tương tự.
Các khái niệm (thuật ngữ)
- Hồ: Bao gồm toàn bộ những gì thuộc hệ nước tĩnh, không có dòng chảy (Ao,
hồ, đầm, giếng). [5]
- Nước mặt: Thuật ngữ tổng quát này gồm tất cả nước lưu thông hoặc chứa
trên bề mặt lục địa. [22]
- Khu vực nội đô lịch sử thành phố Hà Nội: Căn cứ quy hoạch chung xây dựng
thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050 đã được phê duyệt tại Quyết định số
1259/QĐ-TTg ngày 26/07/2011 của Thủ tướng chính phủ, khu vực nội đô lịch sử
thủ đô Hà Nội là khu vực hạn chế phát triển, được giới hạn từ hữu ngạn đê sông
Hồng đến đường Vành đai 2 [18].
- Môi trường: Là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động
đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật. [12]
- Thành phần môi trường: Là yếu tố vật chất tạo thành môi trường gồm: Đất,
nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật và các hình thái vật chất khác. [12]
- Quản lý Môi trường: Là một hoạt động trong lĩnh vực quản lý xã hội; có tác
động điều chỉnh các hoạt động của con người dựa trên sự tiếp cận có hệ thống và
các kỹ năng điều phối thông tin, đối với các vấn đề môi trường có liên quan đến con
người; xuất phát từ quan điểm định lượng, hướng tới phát triển bền vững và sử dụng
hợp lý tài nguyên. [10]
- Ô nhiễm môi trường: là sự biến đổi của các thành phần môi trường không
phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh
hưởng xấu đến con người và sinh vật. [12]
- BOD: Nhu cầu oxy cho quá trình sinh hóa
- COD: Nhu cầu oxy cho quá trình hóa học
luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 15 of 120.


4

Header Page 16 of 120.

- DO: Nồng độ oxy hòa tan
- Chlorophyll-a: Là thông số để ước tính hàm lượng tảo, từ đó cho thấy mức
độ phú dưỡng [11].
- Phát triển bền vững: Là sự phát triển nhằm thỏa mãn các nhu cầu hiện tại của
con người nhưng không tổn hại tới sự thỏa mãn các nhu cầu của thế hệ tương lai
trên cơ sở kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội
và bảo vệ môi trường. [6]
Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận- Kiến nghị, nội dung chính của luận văn gồm có
3 chương:
Chương 1. Thực trạng công tác quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
Chương 2. Cơ sở khoa học việc quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới phát triển bền vững
Chương 3. Đề xuất giải pháp quản lý môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tời phát triển bền vững

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 16 of 120.


Header Page 17 of 120.

THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 17 of 120.


98

Header Page 18 of 120.

KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
Kết luận
1. Hệ thống hồ nước trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội có vai trò
quan trọng trong đời sống người dân với nhiều chức năng nhiệm vụ khác nhau, từ
điều hòa vi khí hậu, thoát nước, di tích lịch sử, tôn giáo cho đến nuôi thủy sản.
Trong những năm gần đây, nhiều dự án cải tạo môi trường của các hồ được thực
hiện, tuy nhiên, hiệu quả của các dự án chỉ mang lại trong một thời gian ngắn và
chưa giải quyết được triệt để và lâu dài vấn đề ô nhiễm. Vì vậy, luận văn “Quản lý
môi trường của các hồ quận Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng đến PTBV” là thực
sự cần thiết, với mong muốn giải quyết được một số vấn đề trong công tác quản lý
môi trường của các hồ nước trên địa bàn quận Ba Đình hướng đến PTBV.
2. Hiện trạng môi trường chất lượng nước trong các hồ trên địa bàn quận Ba
Đình đều không đạt QCVN 08:2008-B1, khu vực bờ hồ bị ô nhiễm do chất thải rắn
chưa được thu gom, các điểm tập kết chất thải rắn tự phát gây ô nhiễm môi
trường… Công tác quản lý môi trường các hồ trên địa bàn quận Ba Đình còn nhiều
bất cập: Thiếu một cơ quan chịu trách nhiệm quản lý chính; công tác quản lý còn
chồng chéo, chưa có một mục tiêu chung; hệ thống văn bản pháp luật, các chính
sách về môi trường của hồ chưa đủ cơ sở phục vụ công tác quản lý môi trường các
hồ; cộng đồng chưa tham gia nhiều vào việc giữ gìn môi trường các hồ.
3. Luận văn đã nghiên cứu Cơ sở khoa học việc quản lý môi trường của các hồ
trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội hướng tới PTBV gồm có: Cơ sở lý
luận (Chức năng hồ đô thị, quản lý môi trường đô thị; lý thuyết về phát triển bền
vững; các phương pháp xử lý nước mặt…), cơ sở pháp lý (Văn bản pháp lý do
Trung ương ban hành; văn bản pháp lý địa phương; một số quy hoạch xây dựng,
quy hoạch đô thị có liên quan đến công tác quan lý môi trường của các hồ trên địa
bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội) và cơ sở thực tiễn với những kinh nghiệm
quốc tế và Việt Nam về quản lý môi trường các hồ.
4. Luận văn đã đề xuất các giải pháp giải quyết 7 vấn đề chính (Cơ cấu tổ chức
quản lý; Cơ chế chính sách quản lý; Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ;

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 18 of 120.


99

Header Page 19 of 120.

Trao quyền cho cộng đồng; Cải tạo không gian cảnh quan hồ; Vấn đề thông tin và
vấn đề tài chính) trong công tác quản lý môi trường áp dụng chung cho các hồ.
Đồng thời, luận văn đã tiến hành phân nhóm các hồ trên địa bàn quận Ba
Đình- thành phố Hà Nội (5 nhóm) dựa trên các đặc điểm về hiện trạng, chức năng,
mức độ ô nhiễm, mức độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật liên quan đến môi trường… và
đề xuất giải pháp quản lý môi trường hướng tới phát triển bền vững đối với từng
nhóm hồ trên địa bàn quận Ba Đình- thành phố Hà Nội, gồm có:
- Lập 5 quy hoạch chi tiết lồng ghép thiết kế đô thị, cải tạo cảnh quan và 4 đồ
án thiết kế cải tạo cảnh quan khu vực các hồ trên địa bàn quận Ba Đình.
- Xây dựng hệ thống cống bao- giếng tách nước thải- giếng thăm có song chắn
rác; bổ cập thay thế nước, lắp đặt máy tập thể dục, bè thủy sinh nhằm làm sạch
nước các hồ.
- Xóa bỏ các điểm tập kết chất thải rắn, xây dựng, lắp đặt, hoàn thiện hệ thống
hạ tầng kỹ thuật liên quan đến môi trường các hồ (Hệ thống thùng rác, hệ thống nhà
vệ sinh công cộng) nhằm quản lý môi trường hành lang bờ các hồ.
- Xác định hành lang bảo vệ môi trường của các hồ.
- Xây dựng hệ thống dữ liệu, bản đồ ô nhiễm làm cơ sở cho việc ứng dụng hệ
thống thông tin địa lý (GIS) vào công tác quản lý môi trường của các hồ trên địa
bàn quận Ba Đình.
- Đề xuất cấm nuôi cá kinh doanh và khai thác thực phẩm trên các hồ. Các hồ
chỉ được phép nuôi các phòng dịch bệnh. Các hồ có diện tích trung bình, lớn được
phép thả cá vào ngày 23 tháng Chạp.
- Đề xuất tổ chức các hoạt động vui chơi, thể thao, du lịch có thu phí trong khu
vực các hồ và huy động vốn từ các hộ kinh doanh, doanh nghiệp… với mục tiêu tạo
thêm nguồn tài chính phục vụ công tác quản lý môi trường của các hồ.
- Đề xuất công khai minh bạch thông tin môi trường của các hồ trên địa bàn
quận Ba Đình, tạo cơ sở cho việc quản lý môi trường các hồ của cộng đồng.
- Thành lập ban quản lý môi trường của cộng đồng với 2 nhiệm vụ chính là
định kỳ tổ chức tổng vệ sinh môi trường khu vực hồ và giám sát quá trình thực hiện
quản lý, cải tạo, gìn giữ môi trường hồ của các bên liên quan.
luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 19 of 120.


100

Header Page 20 of 120.

Kiến nghị
1. Kiến nghị UBND thành phố Hà Nội:
- Thành lập Công ty TNHH MTV Hồ Hà Nội với chức năng là quản lý môi
trường của các hồ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Số lượng và trình độ nhân sự của
Công ty sẽ được các cơ quan có trách nhiệm nghiên cứu và đề xuất trên cơ sở điều
tra nghiên cứu về tính chất và khối lượng công việc quản lý môi trường các hồ nội
thành Hà Nội.
- Sớm hoàn thành nghiên cứu và triển khai thực hiện các dự án xây dựng hệ
thống cống bao- giếng tách nước thải xung quanh các hồ, đảm bảo nước thải không
xả trực tiếp vào hồ, đồng thời nghiên cứu bổ cập nước mưa hoặc nước thải sau xử lý
cho các hồ.
2. Kiến nghị UBND quận Ba Đình và các phường có hồ trên địa bàn cần phối
hợp với cộng đồng dân cư tiến hành một số biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường của
các hồ như: Thả bè thủy sinh, lắp đặt thiết bị tích hợp tập thể dục và vệ sinh môi
trường khu vực hồ.
3. Kiến nghị UBND quận Ba Đình cần sớm tiến hành xây dựng bản đồ ô
nhiễm và hệ thống dữ liệu làm cơ sở cho việc ứng dụng GIS trong việc quản lý môi
trường của các hồ.
4. Luận văn này đã được tác giả nghiên cứu đầu tư thực hiện một cách nghiêm
túc. Tuy nhiên, để hoàn thiện công tác quản lý môi trường của các hồ quận Ba Đình
hướng tới phát triển bền vững, kiến nghị tiếp tục nghiên cứu quản lý môi trường của
các hồ nước theo hướng tiếp cận sinh thái.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 20 of 120.


Header Page 21 of 120.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt:
1. Công ty cổ phần Nước và Môi trường Việt Nam (2013), Quy hoạch chuyên
ngành thoát nước Thủ đô Hà Nội.
2. Cục thống kê thành phố Hà Nội (2014), Niên giám thống kê Hà Nội 2014, Nhà
xuất bản thống kê.
3. Nguyễn Hữu Dũng (2014), Bài giảng quản lý môi trường đô thị trong chương
trình đào tạo thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, Trường Đại học Kiến trúc Hà
Nội.
4. Phạm Ngọc Đăng (2010), Quản lý môi trường đô thị và khu công nghiệp, Nhà
xuất bản Xây dựng.
5. Đại sứ quán Cộng Hòa Séc tại Việt Nam, Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam,
Trung tâm nghiên cứu Môi trường và Cộng đồng (2010), Báo cáo thông tin nền
hồ 6 quận nội thành Hà Nội 2010.
6. Lưu Đức Hải, Nguyễn Ngọc Sinh (2000), Quản lý môi trường cho sự phát triển
bền vững, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
7. T.S Đinh Việt Hòa, Ths Hoàng Thị Thu Hương (2009), ”Alfred Nobel- Ước mơ
vì một thế giới phồn vinh”, Tạp chí khoa học đại học Quốc gia Hà Nội.
8. Nguyễn Đình Hòe (2007), Môi trường và phát triển bền vững, Nhà xuất bản
Giáo Dục.
9. JICA (2006), Quy hoạch tổng thể phát triển thủ đô Hà Nội đến năm 2020HAIDEP.
10. Lê Văn Khoa chủ biên (2001), Khoa học môi trường, Nhà xuất bản Giáo dục.
11. Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu Môi
trường và Cộng đồng (2015), Báo cáo hồ Hà Nội 2015, Nhà xuất bản Phụ nữ.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 21 of 120.


Header Page 22 of 120.

12. Luật bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 23 tháng 6 năm
2014, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
13. Luật Thủ đô số 25/2012/QH13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 21 tháng 11 năm 2012),
Nhà xuất bản Hà Nội.
14. Luật tài nguyên nước số 17/2012/QH 13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21 tháng 6 năm
2012, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
15. Phạm Trọng Mạnh (chủ biên) (1999), Cơ sở hệ thống thông tin địa lý (GIS)
trong quy hoạch và quản lý đô thị, Nhà xuất bản Xây dựng.
16. Hàn Tất Ngạn (1996), Kiến trúc cảnh quan đô thị, Nhà xuất bản Xây dựng.
17. Phạm Đức Nguyên (2012), Kiến trúc sinh khí hậu, Nhà xuất bản Xây dựng.
18. PPJ, VIAP, HUPI (2011), Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm
2030 tầm nhìn 2050.
19. Hoàng Phê (chủ biên) (1994), Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Khoa học xã hội,
Hà Nội.
20. Lưu Văn Quân, Nguyễn Tuấn Anh (2013), ”Thực trạng sử dụng hồ điều hòa
trong hệ thống thoát nước mưa ở một số đô thị thuộc đồng bằng Bắc Bộ Việt
Nam”, Tạp chí khoa học kỹ thuật Thủy Lợi, Số 41/2013.
21. Sena S. De Silva, Upali S. Amarasinghe, Nguyễn Thị Thu Thủy biên tập (2008),
”Biện pháp phát triển nghề nuôi cá hồ chứa nhỏ ở Châu Á”, Tuyển tập sách
chuyên khảo của ACIAR số 120b, Trung tâm nghiên cứu nông nghiệp quốc tế
Australia (ACIAR).
22. Trung tâm đào tạo ngành nước và môi trường (2010), Sổ tay xử lý nước, Nhà
xuất bản Xây dựng, Hà Nội.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 22 of 120.


Header Page 23 of 120.

23. Văn phòng phát triển bền vững, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2009), Định hướng
Chiến lược Phát triển bền vững ở Việt Nam – Agenda 21.
24. Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội (2015), Quy hoạch phân khu đô thị H1-2 tỷ lệ
1/2000.
25. Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội (2014), Quy hoạch hệ thống cây xanh, công
viên, vườn hoa và hồ thành phố Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050.
Tiếng Anh:
26. ESRI, GIS for Environmental Data Management and Analysis, New York Street
Redlands, California, USA.
27. ESRI, GIS best practices- Environmental management, New York Street
Redlands, California, USA.
28. Japan International Cooperation Aagency (1995), The study on urban drainage
and wastewater disposal system in Hanoi city, Nippon Koei Co.,LTD.
29. Noha Donia (2011), Water quality management of lake Temsah, Egypt using
geographical information system (GIS).
30. Science Direct, Tri Retnaningsih Soeprobowati (2014), Integrated lake basin
management for save Indonesian Lake movement.
Website:
31. Thành An (2014), ”Cận cảnh người Hà Nội tập thể dục làm sạch nước hồ ô
nhiễm”, Laodong.com.vn
32. Công ty TNHH Thương mại Sài Gòn (2014), ”Sử dụng năng lượng mặt trời phục
vụ chiếu sáng công cộng”, Thuongmaisaigon.vn
33. Cong Dang (2015), ”Công nghệ AAO trong xử lý nước thải”, ky thuat xu lymoi truong.com
34. Facebook.com/lake.project.vietnam.
35. Vũ Hùng (2014), ”Hà Nội một thời củi lửa”, Dantri.com.vn
36. Map.google.com

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 23 of 120.


Header Page 24 of 120.

37. Bích Ngọc (2015), ”Phụ nữ Hà Nội hồi sinh ao hồ bị ô nhiễm”, Báo phụ nữ Thủ
đô online.
38. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Lâm Đồng, ”Tận dụng khả năng
trữ nước của hồ điều hòa để giảm thiểu ngập lụt trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh”, Lamdong.gov.vn
39. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam (2014), ”Máy tập thể dục xử lý ô
nhiễm nước hồ”, khoahocvacongnghevietnam.com.vn
40. Đinh Thùy (2015), ”Chung tay bảo vệ, làm sạch hồ Hà Nội”, Hanoi.qdnd.vn
41. Hương Thu (2011), ”Dùng sức người tập thể dục lọc nước hồ”, vnexpress.net
42. Hương Thu (2010), ”Thứ trưởng Bộ Nội vụ Mỹ ca ngợi việc làm sạch hồ Đền
Lừ”, Vnexpress.net.
43. Yêu môi trường (2008), ”Phát triển kinh tế hay bảo vệ môi trường”, yeumoitruong.vn
44. Zing.vn

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 24 of 120.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×