Tải bản đầy đủ

Nghiên cứu tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi và biện pháp phòng trị tại trang trại Đặng Đức Khang xã Hướng Đạo huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc. (Khóa luận tốt nghiệp)

--------------

Tên

tài:

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH M C B NH PHÂN TR NG L N CON
T

N 21 NGÀY TU I VÀ BI N PHÁP PHÒNG TR
T I TRANG TR

C

HUY

,T

KHÓA LU N T T NGHI

: Chính quy

Chuyên ngành: Thú y
Khoa
: 2011 2016

THÁI NGUYÊN, 2015

O,
.

IH C


UYÊN
--------------

Tên

tài:

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH M C B NH PHÂN TR NG L N CON
T

N 21 NGÀY TU I VÀ BI N PHÁP PHÒNG TR
T I TRANG TR

C

HUY

,T

KHÓA LU N

O,
C.

IH C

: Chính quy
Chuyên ngành: Thú y


Khoa
: 2011 2016

THÁI NGUYÊN, 2015


i

L IC
Trong su t th i gian th c t p t t nghi
c

hoàn thành khóa lu n

c s ch b o t n tình c

ng d n, s

c a các th y cô giáo trong
trang tr

o

nuôi l n nái sinh s n t i t

c

s c ng tác nhi t tình c a các b
trang tr i, s

,c

ng viên c

Nhân d
Hà Th H

c bày t lòng bi
t t n tình và tr c ti

sâu s c t i cô giáo ThS.

ng d n tôi th c hi n thành công

khóa lu n này.
Tôi xin c

ih

u

ki n thu n l i và cho phép tôi th c hi n khóa lu n này. Tôi xin c
ch nhi m khoa cùng toàn th các th
u ki

o

ng viên tôi trong su t quá trình th c hi n khóa lu n.

Tôi xin bày t

lòng c

i Trang tr i l n nái c a
v tinh th n và v t ch t trong su t quá

trình th c t p t i trang tr i.
Tôi xin c

thu t tr i anh Nguy n H u Phong, anh
c Tr

, chia s kinh nghi m ngh

nghi p quý báu cho tôi.
Cu i cùng, tôi xin dành lòng bi
,c

n bè

ng viên v tinh th n và v t ch t cho tôi trong su t th i

gian ti n hành th c t p và hoàn thành khóa lu n này.
Xin trân tr ng c

tc s
Thái Nguyên, thá
Sinh viên

Nguy n Thanh Bình


ii

DANH M C B NG
Trang
B

b trí thí nghi

u tr b nh phân tr ng l n con............... 27

B ng 4.1: K t qu th c hi n công tác v
B ng 4.2. L

................................ 39

n con và l n nái c a tr i l n ............... 40

B ng 4.3. K t qu công tác ph c v s n xu t ................................................. 47
B ng 4.4. S

ng l n c a tr i qua m t s

............................................ 48

B ng 4.5 Tình hình m c b nh phân tr ng l n con t i tr i............................... 49
B ng 4.6. T l m c b nh phân tr ng l n con qua các tháng theo dõi ........... 50
B ng 4.7. T l m c b nh phân tr ng l n con theo ngày tu i ........................ 52
B ng 4.8. T l m c b nh phân tr ng l n con theo tính bi t .......................... 54
B ng 4.9. Tri u ch ng, b nh tích l n con m c b nh phân tr ng l n con ....... 55
B ng 4.10. K t qu
B

u tr phân tr ng l n con .............................................. 57

h ch toán chi phí thú y ....................................................... 58


iii

DANH M C CÁC T

VI T T T

Cs

: C ng s

Cl.

: Clostridium
tính

E. coli

: Escherichia coli

Kg

: Kilogam

PTLC

: Phân tr ng l n con

TB

: Trung bình

TT

: Th tr ng

STT

: S th t


iv

M CL C
Trang
U ............................................................................................ 1

Ph n 1: M
tv

................................................................................................... 1

1.2. M c tiêu c

tài ..................................................................................... 2
tài....................................................................................... 3
c .................................................................................... 3
c ti n ..................................................................................... 3

Ph n 2: T NG QUAN TÀI LI U ................................................................. 4
2

khoa h c........................................................................................... 4

2.1.1. M t s

mc al

n theo m ..................................... 4

2.1.2. B nh phân tr ng l n con ......................................................................... 8
2.1.3 M t s lo i thu

u tr b nh phân tr ng l n con t i trang tr i... 19

2.2. Tình hình nghiên c

c.............................................. 22

2.2.1. Tình hình nghiên c u trên th gi i........................................................ 22
2.2.2. Tình hình nghiên c
Ph n 3:

NG, N

c.......................................................... 23
U

......................................................................................................................... 26
ng và ph m vi nghiên c u............................................................ 26
m và th i gian ti n hành ............................................................... 26
3.3. N i dung nghiên c u và các ch tiêu theo dõi.......................................... 26
3.3.1. N i dung................................................................................................ 26
3.3.2. Các ch tiêu theo dõi.............................................................................. 26
u.......................................................................... 26
3.4.1.

trí thí nghi m.............................................................. 26
p thông tin ........................................ 27
lý s li u..................................................................... 29


v

Ph n 4: K T QU VÀ TH O LU N ........................................................ 30
4.1. K t qu công tác ph c v s n xu t........................................................... 30
................................................................. 30
4.1.2. Công tác phòng và tr b nh .................................................................. 36
4.2. K t qu nghiên c u .................................................................................. 48
4.2.1. K t qu

u tra tình hình phát tri

n c a tr i ........... 48

4.2.2. K t qu theo dõi tình hình m c b nh phân tr ng l n con t i tr i.......... 49
Ph n 5: K T LU

NGH ............................................................. 60

K t lu n ........................................................................................................... 60
T n t i ............................................................. Error! Bookmark not defined.
ngh ............................................................................................................ 60
TÀI LI U THAM KH O


Nói

c tiên ph

l n, b i t m quan tr
h ic

t th c c

i s ng, kinh t xã

i. Th t l n là lo i th c ph m r t ph bi n, giá tr

ng

cao, có th ch bi n thành nhi u món ngon, khi ch bi n l i ít làm gi m ph m
ch t th

n còn cung c p các s n

ph m ph khác cho ngành công nghi p ch bi
Bên c

pm

ng l n phân bón cho ngành tr ng tr t hay t n

d ng xây h

t, th

n

n gi i quy

p
i dân.

Trong nh

vi c áp thành t u khoa h c k thu t

tiên ti n vào s n xu

y: T

kh

nh t

th

c rút ng n, l i nhu

ng,

nh

c ta luôn có nh ng chính sách, bi n pháp c th nh m
phát tri

n nói riêng. Theo Quy t

nh s

-TTg v vi c phê duy t chi
[45],

ngo

s vùng. T

n: phát tri n nhanh quy mô

ng trang tr i, công nghi p

soát d ch b
l n lai, l

V c

ng; duy trì
c s n phù h p v
l

c phát tri

quy mô nh

u ki

u ki n v

n
m

nh hình th
a nông h và c a m t
t kho ng 35 tri u con,

n ngo i nuôi trang tr i, công nghi p chi m


Do nhu c u tiêu th ngày càng l
chuy n mình t

l

t p

trung v i quy mô v a, l n

y u là các gi ng l n ngo i.

Nh ng gi ng l n ngo i có kh

ng, phát tri

u ki n ngo i c nh và ch ng ch u b nh t t còn kém.
ng tr
i v i các trang tr
v

ng g p ph i.
n nái,v

ng g p và

nan gi i hi n nay v n là b nh phân tr ng l n con

B nh xu t hi n lúc

t, lúc l t tùy vào s
ng và s

cao 70

i ít, nhi u c a các y u t

i c a th i ti t khí h u, v i t l m c b nh
l ch t có th 18

1996) [3]. Khi l n con b b

l n con theo m .

20% (

t và cs,

u tr lâu ngày không kh i s gây ra chi phí

u tr cao, l n con b còi c c, ch m l n, gi m s
khác,

n kh

kh

ng cai s a c

ng, phát tri n c

b nh phân tr ng l

i v i các b nh
n gi ng,

n

n con sau này. Chính vì v y mà

c nghiên c u t r t l

nhân, bi n pháp phòng và tr hi u qu

t

t k t qu t t nh t.

Xu t phát t nhu c u c a th c ti n s n xu
v quy trình tiêm phòng, v sinh phòng b

u
u tr b nh phân tr ng l n con

t i tr i l n gi ng có hi u qu , tôi ti n hành nghiên c
tình hình m c b nh phân tr ng l n con t

tài:

Nghiên c u

n 21 ngày tu i và bi n

pháp phòng tr t i trang tr

o, huy n Tam

, t

- Tìm hi
-N
tu i t i tr

sinh phòng b nh c a tr
c th c tr ng b nh phân tr ng l n con t

n 21 ngày


-

ng d ng m t s

u tr b nh phân tr ng l n con có

hi u qu .

1.3.1.

c
- S li u nghiên c

b sung vào tài li u tham kh o và nghiên

c u khoa h c c a sinh viên ngành Thú y.
- K t qu c

tài cung c p thêm thông tin khoa h c v b nh phân

tr ng l n con. T

cho vi c xây d ng quy trình phòng

tr b nh

phân tr ng l n con.
1.3.2.

c ti n
- K t qu c

áp d ng quy trình phòng, tr b nh phân

tr ng l n con, góp ph n nâng cao hi u qu


2.1.1. M t s

i mc al

n theo m

mv

ng phát d c

Theo Bùi H

[5],

k này phát tri n v i t
c

n con trong th i

r t nhanh th hi n thông qua s
ng, kh

l n kh

ng l n con

n 10 ngày tu

n 60 ngày tu i g p 10

sinh. S

ng
p2

15 l n kh

ng c a l n con không hoàn toàn tuân theo quy lu t sinh

ng chung c a gia súc.
ng tuy

n 3 ho c 4 tu n tu i t

i c a l n con có chi

c p cho l n con b

u gi

n s a m cung

n quy lu t ti t s a c a l n nái. M i

ngày, m i l n con bú t 300
kh

ng gi

h i

1000 gam s a v i giá tr

t cao. Lúc 1 tháng tu i l n con bú 3,8 kg s
c 1 kg kh

bú t 10

, trong khi bê c n t i 10 lít s a. M i ngày l n con

20 l n.

th i k l n con theo m l

ng protein

h ng ngày r t cao so v i các th i k khác. Trung bình m i kg kh
th

n sau ch
t 0,3 0,4 gam protein trên ngày.
m v tiêu hóa
Theo Bùi H

mn ib tc al

chính là s phát tri n r t nhanh c a b
phát tri n nhanh th hi n

s

n. S
dung tích và kh

ng c a b máy

tiêu hóa. D dày l n con khi m
n 1815 ml vào lúc 70 ngày tu
l

y v i dung tích

y,
ru

n trên 70
m c 50

60 l n.


S phát tri n c a b

o thu n l i cho thu nh n th

cho l n con phát tri n nhanh. Tuy nhiên, kh

tr s a)

c a l n con r t h n ch nh t là vào th i k

.S

hóa b h n ch là do h th

. M t s men chính
t, tiêu hóa protein

u có s

ng

t l c kém

n l n con theo m .

Men pepsin (có ch
l n con

ngay t khi
nt i5

hóa protein b i vì
d ng t

6 tu n tu i, song không có ch

d ng pepsinogen. Pepsinogen c n có axit clohydric (HCl)

ho t hóa nó bi n thành d ng ho

ng.

Theo (A. Henning,1984) [38].Trong d ch v d dày, HCl
b o 1 tr s pH thích h p cho men Pepsin ho
Theo T Quang Hi

m

ng.
m (1995) [8], l

i 1

tháng tu i thì d ch v hoàn toàn không có HCl t

ng axit ít và

nó nhanh chóng liên k t v i niêm d ch. Hi

ng này g i là Hypoclohydric

và là m

d dày l n con. Vì thi u HCl

m quan tr ng trong tiêu hoá

t do trong d dày nên vi sinh v

u ki n phát tri n gây ra b nh

ng

tiêu hoá cho l n con.
Theo Bùi H
u ki

[5],cho r
ng thì ph i sau 25

ti n hành cho l n con t
n ngày th

y có HCl

M t khác, do s
gi

v s

ngày càng cao do t

mt

n thi u HCl.

m i có HCl t do. N u
7

10 ngày tu i b ng th

t thì

d ng t

ng s a m

n 3 tu

ng và ch

ng c a l n con

sinh t

ng c a l n con và kh
cho vi c b sung th

u nuôi l n trong

n gi a nhu c u
ps ac al nm

m và cai s a s m cho l n con, vì nó rút ng

c


mv

u ti t thân nhi t

Theo Bùi H
ir tl nv

[5], L n con m

u ki n s

38,50C ra bên ngoài v

thay

m v i nhi
u ki n nhi

r

nh

i tùy theo t ng mùa

khác nhau.
u này do m t s v
- Lông l

sau:
pm

i da m ng nên kh

nhi t

h n ch .
-

ng m và glycogen d tr

c

th p nên kh

ng ch ng l nh b h n ch .
- H th n kinh c a l

ti t thân nhi t
c

n hoàn ch

v não mà não c

u
n mu n nh t

n trong và ngoài thai.
- Di n tích b m t c

l

l n con so v i kh

ng thành nên l n con d b nhi m l

t, Phan Thanh

ng, 1996) [3].
u ki n nhi
to nhi t

m không khí cao gây ra hi

l n con b

này, làm cho nhi
d

th

c b c x . To nhi
m

n phát sinh b nh t t, nh t là b

nb l

c
u ki n thu n l i

ng tiêu hoá.

m v h mi n d ch
Theo Bùi H
máu h

[5], L n con khi m i sinh ra trong
ng kháng th trong máu l n con

t nhanh sau khi l n con bú s
r ng

l n con kh

ng kháng th h

n d ch là hoàn toàn th
c nhi u hay ít t s a m .

i ta nói
ng. Nó ph thu c vào


Trong s

uc al nm

ng protein r t cao, nh ng gi

trong s a có t i 18
chi m s

ng

globulin

ng r t l n (34 45%) cho nên nó có vai trò mi n d ch

Theo Phùng

ng Lân (1996) [16], L n con m

l n con.

trong máu không có

ul
sang qua s
sinh, r

ng
n tu n th

5

nt m

globulin s gi m sau 3
6 l

l n con bú s

4 tu n

l n con sau khi

t giá tr trung bình là 65

mg/100ml máu. Các y u t mi n d
t ng h p còn ít, kh

u

mi n d

th , lyzozyme, b ch c

c

c hi u c a l n con kém. Vì v y cho

u r t c n thi

ov

ch ng l i

m m b nh nh t là b nh phân tr ng l n con.
Theo Tr n C ( 1972) [1], máu th c hi n ch
nh

ng, bài ti t, duy trì cân b

b o v ... máu có ch

ng
u hoà thân nhi t,
p th i m i bi n

i sinh lý x

.

Theo T Quang Hi

m ( 1995) [8], nh t thi t l n con

c bú s

có s

kháng ch ng b nh. Trong s

u

ch y u giúp cho
l n con có s

kháng. Vì th c n cho l

m b o toàn b s
ki

c bú s

ng, n u không cho l n con bú s
m v h vi sinh v
H vi sinh v
-

u
uc al nm

u

u thì r t khó nuôi.

ng ru t

ng ru t g m hai nhóm:

Nhóm vi khu

ng ru t

vi khu n b t bu c g m: E. coli,

Salmonella, Shigella, Klesiella, Proteus... Trong nhóm vi khu
ta quan tâm nhi u nh
hành tinh, chúng có m t

n tr c khu n E. coli.
m

i

n ph bi n nh t
u ki n thu n l i, các ch ng


E. coli tr

c gây b nh, c u trúc kháng nguyên c a E. coli r t

ph c t

n có ít nh t 170 kháng nguyên O, 80 kháng

nguyên K, 86 kháng nguyên H và kháng nguyên F.
- Nhóm

vi khu n vãng lai: Chúng là b

ng hành c a th

c

u ng vào h tiêu hóa g m: Staphylococcus spp, Streptococcus spp, Bacillus
subtilis...

ng tiêu hóa c a l n còn có các tr c khu n y m

khí gây th i r a: Clostridium perfringens, Bacillus sporogenes, Bacillus
asobacterium
ng ru t, vi khu n E. coli là ph bi n nh t và

Trong h vi khu
chúng xu t hi n s

ng ru t c

ph n sau c a ru

y

th (Nguy
Tiêu ch y

ng v

ng

niêm m c c a nhi u b ph
[24].

l n còn do Salmonella cholerasuis

ng th hi n

2 d ng là b i huy t và th n kinh. Khi m khám chúng ta th y có hi
viêm ru t ho i t có xu t huy t

ru t, màng treo ru t, viêm màng ru

ng
n

c tr c tràng phình to.
2.1.2. B nh phân tr ng l n con
B nh phân tr ng l n con (PTLC) khá ph bi n
m c a b nh là viêm d dày - ru
Theo (Ph m S

l n con theo m

c

a và g y sút nhanh.

, 1995) [14] thì b

c chú ý t

i

p trung.
B

ng s y ra

l

c bi t là l n con m i sinh t 1

ngày tu i, t p chung ch y
sinh t 2 3 gi

u, có con m c s m ngay sau khi
o và cs, 2008) [22].

L n con m c b nh có t l ch t t 7

10%, n u không can thi p k p

th i thì con v t ch t r t nhanh và t l ch t r t cao 80
và cs, 2003) [15

21

90% (Ph m S

ng h p l n con b nhi m ghép v i các vi khu n gây


b

(Salmonella) l n con có

n gây b

th ch t 100% (Nguy
B

n và cs, 2006) [29].
ng x

mùa v

ng

t và cs, 1996) [3].
Ngày nay cùng v i s phát tri n c a khoa h c k thu t, b
kh ng ch ph n nào song vi c lo i tr nó ra kh
g p r t nhi

ng

c

p trung thì còn

c ta mà c nh

c có trình

khoa h c tiên ti n trên th gi i.
2.1.2.1. Nguyên nhân gây b nh phân tr ng l n con
* Nguyên nhân n i t i
m sinh lý l n con, t t c

ph

hoàn thi

a, l n con l i có nhu c

l n, n

cb

u phát tri

ng và khoáng ch t r t

thì l n con s b

b n... gây r i lo n tiêu hóa, tiêu ch y.
Theo H

[17], Khi m

l n con

n hoàn ch nh v h tiêu hóa và h mi n d ch. Trong d dày l n
con thi

c ho

pepsin. Khi thi u men pepsin s a b k t t
cb

i d ng cazein không tiêu hóa

y xu ng ru t già gây r i lo n tiêu hóa, t

có màu tr ng là màu c a cazein

chuy n thành

n t i b nh và phân

c tiêu hóa.

t và cs (1996) [3], thì m t trong các y u t làm
cho l n con d m c b
con d sinh b n huy

ng tiêu hóa là do thi u s t.Khi thi u s t, l n
suy y u, s

kháng gi m nên d m c

b nh phân tr ng.
Theo Tr nh

nh (1995) [30], S t là y u t

ng và kh
n m

Hemoglobin, m

b nh t t.

ng r t c n thi t
ng v

m

ng s t

Myoglobin và m t


s Enzyme. Trong quá trình mang thai ho c s
nhu c

uc al nm

ng v s t d sinh b n huy t

c, không h p th

ng, gi m s

Theo Ph m Ng c Th

l

suy

kháng và d m c b nh.

Th Nga (2006) [20], B nh phân tr ng l n

r t lâu và ngày càng ph bi n

các tr

p trung và

các nông h , l n t 5 25 ngày tu i d m c b nh nh t.
* Do gia súc m
L nm

khi mang thai

trong

u th

u dinh

ng t i l n con.
Trong th i gian mang thai, l n nái không tiêm phòng v c xin ch ng các
b

ch t

n con sinh ra d m c

h i ch ng tiêu ch
Trong th i gian nuôi con gia súc m b m c m t s b
viêm t cung, kém s a... sau khi sinh s lây nhi m vi khu n

ng tiêu

hóa l n con.
Khi nuôi con mà con m
s

ng và ch

ng d c tr l i s m là m t nguyên nhân làm

ng s a gi m vì th b nh s d x y ra.

* Nguyên nhân ngo i c nh
Nhi u công trình nghiên c

nh b nh

phân tr ng l n con x y ra do nhi u nguyên nhân ph i h

n hàng

lo t y u t .
Qua tài li u c a nhi u tác gi có th chia thành nh ng nguyên nhân sau:
u ki n th i ti t khí h u
Ngo i c nh là y u t quan tr ng
súc. Khi có s
chu

i các y u t
u

c bi t

ns

kháng c a gia
thoáng khí c a

n tình tr ng s c kh e c a l n.
l n con theo m , do c u t o, ch

a các h

nh và hoàn thi n. H th ng tiêu hóa, mi n d ch, kh


phòng v và h th ng th
ng ch

n. Vì v y, l

ng c

i

u ki n ngo i c nh m nh nh t b i các ph n ng

thích nghi và b o v c

còn r t y u.

t và cs (1996) [3], Ph m Kh c Hi u và cs (1998) [9],
ng các y u t stress l nh, m

ng r t l

nl

l n con vài ngày tu i. Trong các y u t v ti u khí h u thì quan tr ng là nhi t
m thích h p cho l n là t 75

85%, vi c làm khô và gi

m chu ng nuôi là vô cùng quan tr ng.
Theo S An Ninh (1993) [20], l n con khi còn
b o v r t t t, nh ng khi m
t t bên ngoài

u

c bi t là th i ti t

trong b ng m

ng tr c ti p c a các y u

nóng, l nh,

m

nghi m th c t ch ng minh r ng th i ti
nóng, l nh, khô, m không
c al

t ng t c th là y u t

u là nguyên nhân quan tr ng gây ra b nh l n con a phân tr ng.

nhi

mb

c ti u, nhi

khí có h

3,

H2S

m, t

trong chu

* Do c

ng

sinh ra nhi u

làm l

c th n kinh n ng gây tr ng

t trong nh ng nguyên nhân d

n tiêu ch y.

n lý

Bên c

ng và qu
ng l n t i s xu t hi n c a b

u, c t r n

l

thu t, úm l n
c th c hi

vì v y r t d b

m b o nhi t b , b sung
n tiêu ch y.
kháng c a l n con là r t y u

ng n u l n con theo m mà
ng thích h p thì chúng r t hay m c b

phân tr ng. Mu n bi t ch

n không t t
c bú s a

thu

Theo Cù Xuân D n (1996) [4], do s
có ch

t... kinh

nh ho c không thích h p v i yêu c u sinh lý

N u trong chu

s

c

ng t t
c bi t là b nh

ng c a l n con có thích h p hay không


thì c n ph i xét hai m t ch y u: L
và th

sung c a l

ct

m hay không

thành ph

m, khoáng,

vitamin...) theo yêu c u phát tri n c a l n con hay không .
Theo Nguy n Thi n và cs (1996) [27],

v

n và h p lí s
iv il
b

u

i ch t c

ng v t

c s ng và s c ch

b nh t t và

ng t

t khác ho

ng ngoài tr i nh

có tác d ng c a các tia sáng t nhiên c a m t tr i s t ng h p vitamin D ti n
hành thu n l

t c a l n con phát tri n t t t

tri n chung c

t.Th c t nhi

ng minh s v

có tác d ng r t l n trong vi
phát sinh.

nhi

ch c

phát

n b nh phân tr ng l n con

y có nh
ra ngoài cho v

n uv

ng

a phân tr ng

ng thì b

t còn

v a dùng thu c ch a b

c k t qu r t t t

n so v i ch nh t trong chu ng r
m b

ng v

n ch y ch a.

ng s ch s không có m m b nh

truy n nhi m .
* Do r i lo n h vi sinh v

ng ru t

ng tiêu hóa c a l
chung luôn có m t s

ng vi khu n nh

khi hàng rào b o v b phá v s
t l các vi khu

nh và chúng không gây b nh.
ng vi khu

i

ng ru t, gây r i lo n tiêu hóa và b nh x y ra.

+ Escherichia coli
vi khu

ng v t nói

c vi t t t là E. coli)

c g i là

i tràng là m t trong nh ng loài vi khu n chính ký sinh trong

ng ru t c

ng v t máu nóng (bao g

ng v t có vú). Vi

khu n này c n thi t trong quá trình tiêu hóa th
khu n l c ru t. S có m t c a E. coli

c ng m là m t ch th

nc a
ng

g p cho ô nhi m phân. E. coli thu c h vi khu n Enterobacteriaceae và
c s d ng làm sinh v t mô hình cho các nghiên c u v vi khu n.


-

Hình thái: E. coli là m t tr c khu n Gram âm, hình g y ng n, kích

c2

3 x 0,6µm

có hình c u tr c khu n

ng riêng l

khi x p thành chu i ng n, có lông xung quanh thân nên có th

c,

không hình thành nha bào, có th có giáp mô.
c t : vi khu n E. coli t o ra 2 lo

-

Ngo

c t : là m t ch t không ch

trong vòng 10

30

chuy n thành gi
N

ct :n

c t và ngo

c nhi t, d b phá h y

i tác d ng c a formon và nhi t ngo
c t . Ngo

và có kh

560C
ct

c t có tính th n kinh và gây ho i t .

c t : là y u t

bào vi khu n r t ch t. N

ct

c n m trong t bào vi khu n và g n v i t
c t có tính kháng nguyên hoàn toàn, ch u nhi t
ch máu.

+ Salmonella
Salmonella thu c h Enterobacteriaceae. Các lo i gây b nh có th k
Salmonella typhimurium, Salmonella cholera và Salmonella

n
ententidis.
Salmonella

ng tr c khu n Gram âm, hi u khí tùy ý, h u h t các
Salmonella gallinarum và

u có lông xung quanh thân (tr

Salmonella pullorum) vì v y có kh

ng, không sinh nha bào kích

c kho ng 0,4 0,6 x 2 3 µm.
- Salmonella

Salmonella typhi lên

methylen

i, urease âm tính, H2

tính( tr Salmonella paratyphi A: H2S âm tính).
-D m
- Nhi

ng nuôi c

khu n có th b tiêu di t, kh
1 gi ,

450C, thích h p

phát tri n t 5
phát tri

ng.

c

pH t 6

370C, pH thích h p = 7,6

9 . V i pH >9 ho c < 4,5 vi

u nhi t c a vi khu n kém:

700C trong 15 phút và 1000C trong 5 phút.

500C trong


n

-

mu i là 8

mu i 6

8% vi khu n phát tri n ch m và

n

19% s phát tri n c a vi khu n b ng ng l i. (Nguy

và cs, 2001) [24].
H

s (1997) [18] cho r ng: L n b tiêu ch y thì s

E. coli và Salmonella

t cách b i nhi m. Khi các vi khu n gây

b nh phát tri n quá m nh thì s gây m t cân b ng h vi sinh v
gây ra hi

ng

ng ru t

ng lo n khu n.
Kim Dung (2004) [2], cho bi t khi l n b tiêu ch y s lo i vi

khu n và t ng s vi khu n hi

il n

không b tiêu ch y.
Nguy

[24],

b nh phân tr ng l n con tác

nhân gây b nh ch y u là E. coli, ngoài ra có s tham gia c a Salmonella và
th y u là Proteus, Streptococcus.
sinh b nh
Theo Ph m Kh c Hi u và cs (1998) [9], B
i ti t l nh m hay nóng
ib

ng v

t ng t, th

sinh b

HCl gi m, làm gi m kh
ki

ki n cho các vi khu n
ch

b nh kéo dài, con v t b m

u tiên d dày
t trùng và kh
u

ng ru t phát tri n m nh, làm th i r a các ch t

ng ru t và s n sinh nhi u ch

thích vào niêm m c ru

nm

m, ch t béo, ch t khoáng và vitamin.

Theo Ph m Ng c Th ch (2006) [25], C
gi m ti t d ch v , n

n tr ng

c. Nh ng s n ph m trên kích

ng ru t, con v t sinh ra a ch y. Khi
c (do a ch y) gây nên r i lo
c toan ho c m t cân b ng các ch

cho b nh tr nên tr m tr ng, gia súc có th h t.

i ch t
n gi i, làm


H

[17], cho bi t: quá trình r i lo n càng tr m

tr

t trong ng tiêu hóa

tr ng thái m t cân b ng. Nh ng

vi khu n có h i phát tri n m nh, vi khu n lên men gây th i r a phát tri n
nhanh chóng. Song song v i s phát tri n v s
t ti

ng vi khu

c

c t này vào máu quá nhi u s làm r i lo n
c c a gan và quá trình l c th i c a th n.
t (1996) [3], khi l n con tiêu ch y nhi u s b m

r i lo

c,

c c a gan và quá trình l c th i c a th n.

2.1.2.3. Tri u ch ng và b nh tích c a b nh
* Tri u ch ng
Theo

n (1998) [33], B nh x y ra
p nh t là

t t c các l a tu i

l n con theo m và l n sau cai s a. L n con có th

m c b nh r t s

ng m c nhi u nh t là

sau khi sinh vài ngày.
Tri u ch

n hình: Con v

i c a da gi m,

m t lõm sâu, th nhanh, sâu, nh
và cs (2006) [26], trong 1

2

m Ng c Th ch
u m c b nh, l n v n bú và ch y nh y
u xanh, nh t

màu vàng ho

ng d n, có

ng, có b t và ch t nh y, mùi tanh kh m. Con v t có bú

ho c b bú, lông xù và d

t nh

y

phân.
B
-

ng g p 3 th :

Th quá c p tính: L n tiêu ch y r t m nh và có th ch t sau 6

gi k t khi b bú. L n b

20

ng siêu v o, lo ng cho ng, hay

n m b p m t ch , co gi t r i ch t. Th này r t ít g p.
-

Th c p tính: L n a ch y n ng, m

c, m

vài ngày m c b nh. Th c p tính hay g p trong th c t .

n gi i r i ch t sau


-

Th

ng g p

l nt t

n lúc cai s a. Con v t a

ch y liên miên, phân lúc l ng, lúc s n s t, có mùi r t khó ch u, l n g y còm,
lông xù. N u b

c c u ch a hi u qu

ng d n t i b

viêm d dày, ru t r i ch t.
* B nh tích:
Theo T Thi V nh (1996) [36]: Khi l n ch t, xác g y, thân sau bê b t
phân. M khám th y bên trong d dày giãn r ng, ch
không tiêu. Ru

ng ch

y s

i nh

t huy t

thành ru t. Ch t ch a trong ru t l n máu, h ch lâm ba ru t t huy
i, gan, th n ít bi

i.

n th c nghi m

c: L n ch t

tính và mãn tính khi m khám th y d dày tích th
nh n b t khí. Ph
sung huy t,
nhi

th c p
n

i thùy hoành, niêm m c d
bong tróc, có n t loét. Niêm m c ru

t huy t. H

m, có ho i t , gan có n t ho i t ,

túi m
2.1.2.4. Phòng b nh
B nh phân tr ng l n con không ch

ng t i kh

ng

ng l n mà còn gây thi t h i v kinh t vì l n b còi c c, tiêu t n th
d nhi m các b nh khác nên vi c phòng b nh là không th thi u. Chúng ta c n
ti n hành các bi n pháp phòng t ng h p.
* Dùng ch ph m sinh h c
Là dùng các vi khu n có l

phòng tr b nh. Các nhóm vi khu n

ng dùng là Bacillus subtilis, Colibacterium, Lactobacillus... Các vi khu n
ng tiêu hóa c a l n s có vai trò c i thi n tiêu hóa
th

p l i cân b ng h vi sinh v

sinh v t có h i.

ng ru t c ch và kh ng ch vi


Xí nghi p thu

n xu t s n ph m Subtillis, Vi n Thú y qu c

thành công ch ph m men tiêu hóa Biolacty cho hi u qu t t.
* Phòng b nh b ng thu c hóa h c tr li u
Tr n Minh Hùng và cs (1983
Dextran

1993) [10

u ch ph m

Fe b sung cho l n con, phòng b nh thi u máu

b

ng và các

kháng cho con v t.
* Phòng b ng v c xin
Phòng b nh b ng v c

c coi là bi n pháp h u hi u nh

phòng

t và cs (1996) [4], do E.

h u h t các b nh hi

coli có nhi u type kháng nguyên khác nhau nên vi c ch v c xin E. coli g p
nh và vi c ch m t lo i v c xin E. coli

nh
l n

nhi

phòng cho

i hi u qu phòng b nh không cao.

* Phòng b nh b ng bi
B nh PTLC ch u

n lý
ng r t l n c a ngo i c

u ki n nuôi

n lý vì v y vi c c i thi

góp

ph n không nh trong vi c phòng b nh.
Có m t trong s tác gi cho r ng vi c gi gìn chu ng tr i s ch s , kín
ng th i khô ráo, ch ng

t s phòng b nh hi u

qu cao.
C

nm

ch

m b o cho con sinh ra kh e m nh, s
t

m, có b

d nv

các lo

kháng cao. C n chú ý cho l n con
l n thích nghi

u ki n m i.
u tr b nh
*

u tr b ng kháng sinh:

Kháng sinh có vai trò quan tr ng thú y. Tuy nhiên trong nh
g

cs d

u tr b nh PTLC t ra kém hi u l c do vi

khu n E. coli và Salmonella có t l kháng thu c cao (Bùi Th Tho, 1996)
[31

u tr b nh cho k t qu r t


khác nhau

i m

u m t lo i

c dùng m t th i gian dài thì hi u l

u tr s gi m

d n theo th i gian.
Theo k t qu nghiên c u c a Tô Th
Enrofloxacin
l n1

u tr tiêu ch y

ng (2006) [21], kháng sinh

l n cho k t qu cao 85,16% và 81,03%

21 ngày tu i. Khi k t h p hai lo i kháng sinh này v i ch ph m sinh h c
u tr cho t l kh i b
*

u tr b

c

Bùi Th Tho và cs (2009) [32], trong dân gian còn có m t s bài thu c
tr tiêu ch y cho l n có hi u qu
t (200g) + lá i (l00

c, s c l y 300ml,

cho u ng ngày 2 l n.
Búp i, lá b c thau, cây c

c, lá Bách b nh (Hoàng Ng

Ch n 1 trong các th trên, l y 1

3 n m (150

ng ho c

c cho u ng.
M t n m búp i (50
ngày, m i l n Vi

60g) sao vàng h th s c cho u ng 2 l n trong

1 bát.
c 1 lít + 8

canh) m i l n cho 100
m ng, sao vàng h th , s
*

ng + 1 thìa mu i (thìa

200 ml. Có th l y 1
c cho u ng 2

2 qu h ng xiêm xanh thái

3 l n trong ngày.

u tr b ng các ch ph m sinh h c

Các ch ph m sinh h c không ch
cs d
cs d

phòng b nh mà còn

u tr b nh cho hi u qu t t. Các ch ph m sinh h
u tr b nh tiêu ch y

u tr b nh tiêu ch y

l

l n con có tác d

kháng sinh (Nguy n Th H ng Lan, 2007) [12].

S d ng ch ph m E.M1 30%
u tr

u tr


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×