Tải bản đầy đủ

THẾ GIỚI NHÂN vật TRONG tôi THẤY HOA VÀNG TRÊN cỏ XANH của NGUYỄN NHẬT ÁNH

THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TÔI THẤY HOA VÀNG TRÊN CỎ XANH CỦA
NGUYỄN NHẬT ÁNH
Tóm tắt
Nguyễn Nhật Ánh là một trong những nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam đặc
biệt là viết cho lứa tuổi mới lớn và được mệnh danh là “nhà văn của trẻ thơ”. Cho dù viết
ở đề tài nào thì những tác phẩm của ông vẫn có sức hấp dẫn lạ lùng đối với bạn đọc bởi
sự dí dỏm, hài hước, sức tưởng tượng phong phú cũng như lượng tri thức dồi dào trong
tác phẩm. Đặc biệt là cuốn tiểu thuyết “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đã thể hiện rất rõ
nét về cuộc sống của những đứa trẻ ở vùng quê Việt Nam nghèo khó. Tác phẩm không
chỉ khắc họa tinh tế hình tượng những đứa trẻ trong trẻo, hồn nhiên, vô tư mà còn thể
hiện rất sâu sắc thế giới người lớn đầy vất vả, lam lũ, những suy tư, lo âu qua cái nhìn
khác lạ - cái nhìn của những đứa trẻ. Qua đó ta cũng cảm nhận được những vẻ đẹp vốn
tồn tại trong thế giới này song vì vất vả mưu sinh, vì bộn bề lo toan, vì những hỗn tạp của
đời sống mà con người đã vô tình bỏ qua.
Abstract:
World characters in Yellow flowers on the green grass of Nguyen Nhat Anh
Nguyen Nhat Anh, a well-known Vietnamese author, is famous for the novels for
teenagers. He is considered as “the writer of children”. Though written in different
subjects, all of his books are particularly attracted to young readers by the humorous tone,
enomous imagination as well as the abundant knowledge provided in each book.
Expecially, the novel “Yellow flowers on the green grass” describes lively the life of the

poor childen in the Vietnamese countryside. The book not only draw the image of lovely
children but also show the hard life of the adult with thoughtfulness and worry through
the look of the children. Reading the book, we can feel the hidden beauty of the world
that we accidently ignore because of the hard daily life.

I.

Mở đầu

Nguyễn Nhật Ánh là một trong những nhà văn tiếp cận, khám phá và viết rất thành
công về lĩnh vực nhiều thử thách nhất của văn học thiếu nhi- lĩnh vực văn học viết cho
lứa tuổi mới lớn. Có thể nói đây là mảng khó nhất của văn học thiếu nhi vì đây là lứa tuổi
đang ở ranh giới giữa trẻ em và người lớn nên tâm lí phức tạp và khó nắm bắt. Vậy mà
Nguyễn Nhật Ánh đã lập kỉ lục khi viết rất nhiều về lứa tuổi này. Thậm chí ông “phù thủy
chữ nghĩa” này còn quyến rũ người đọc với hàng loạt tác phẩm nổi tiếng như: “Kính vạn
hoa”, “Chuyện xứ Lang Biang”, “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ”,... Đặc biệt không thể
không nhắc đến tác phẩm “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” là tập truyện dài mới xuất
bản lần đầu tại Việt Nam vào ngày 09 tháng 12 năm 2010, vừa được nhận giải thưởng
văn chương ASEAN Nguyễn Nhật Ánh- được Nhà xuất bản Trẻ mua tác quyền và giới


thiệu đến độc giả cả nước. Truyện còn được chuyển thể thành phim, được đông đảo bạn
đọc đón đợi, không chỉ hấp dẫn với trẻ em mà còn cả với người lớn.
“Ngồi nghe trong gió nghe đêm rớt
Chợt thấy hoa vàng trên cỏ xanh”
Ta bắt gặp trong “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” một thế giới đầy bất ngờ và thi vị non
trẻ với những suy ngẫm giản đơn, giản dị mà lại gần gũi, thân quen đến lạ. Tác phẩm đem
đến những câu chuyện có chút này, chút kia để ai soi vào cũng như thấy có mình trong
đó. Nó như bức thư tình của cu Thiều chẳng hạn hay những hành động ngây ngô, khờ
khạo của con trẻ,...
Cuốn sách viết về tuổi thơ nghèo khó ở một làng quê, bên cạnh đề tài tình yêu quen
thuộc, Nguyễn Nhật Ánh còn đặt ra những vấn đề đạo đức, sự vô tâm, cái ác,... 81
chương là 81 câu chuyện nhỏ của những đứa trẻ và những câu chuyện đó diễn ra trong
không gian một ngôi làng với những câu chuyện ma, chuyện con cóc, tình yêu của tuổi
mới lớn, đói ăn, bệnh tật, lũ lụt, cháy nhà,... Cùng với đó là thế giới nhân vật vô cùng
phong phú và đa dạng với thế giới trẻ thơ đầy trong trẻo và thế giới người lớn đầy lam lũ,
lo âu.

II.


Nội dung

“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” là một trong những tác phẩm đạt đến đỉnh cao, hấp
dẫn được đông đảo bạn đọc nhất của Nguyễn Nhật Ánh viết về đề tài tuổi mới lớn. Vẫn
với giọng văn tự nhiên của trẻ em, Nguyễn Nhật Ánh đã khắc họa tài tình thế giới nhân
vật trong tác phẩm. Đó là thế giới trẻ em đầy hồn nhiên, trong sáng cùng với thế giới
người lớn đầy lam lũ, lo âu nơi miền quê nghèo Việt Nam.
1. Thế giới trẻ thơ trong trẻo
Với số lượng nhân vật không nhiều, Nguyễn Nhật Ánh đã đi sâu vào khai thác thế
giới nội tâm của từng nhân vật một cách sâu sắc, nhất là những đứa trẻ đang ở tuổi mới
lớn. Mỗi nhân vật có một tính cách, một suy nghĩ, một cách sống riêng là điển hình của
những đứa trẻ vùng quê nghèo tạo nên sự phong phú, đa dạng cho thế giới nhân vật trong
tác phẩm.


Thiều- người kể chuyện

Trong “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, Thiều - một cậu bé thiếu niên đang tuổi mới
lớn vừa là nhân vật chính vừa là người kể chuyện, chứng kiến và kể lại những câu chuyện
xung quanh cuộc sống của mình. Hồi ức của cậu gói trọn cả một vùng làng quê nghèo
miền Trung trong những năm khốn khó nhưng cũng tràn đầy những kí ức, những hoài
niệm đẹp, trong trẻo của tuổi thơ, của tình anh em, của những rung động đầu đời. Thiều
hiện lên trong tác phẩm là một cậu bé nghịch ngợm hơi tinh quái, rất sợ ma và có một
chút ích kỷ nhưng Thiều cũng rất đa cảm và có một thế giới nội tâm sâu sắc.


Vì đang ở tuổi mới lớn lại là con trai nên Thiều rất nghịch. Có lần thì rủ Tường trốn
ngủ trưa để chơi ném đá hay “tụ tập chơi nhảy lò cò, chơi u, chơi bịt mắt bắt dê và đủ thứ
trò hấp dẫn khác”[1;65]. Thiều cũng hay trêu chọc con Xin ngồi cùng bàn khiến Xin suốt
ngày khóc... Có thể thấy đó là những “thú vui” của lũ trẻ miền quê, những kỉ niệm mà
không ai có thể quay về được. Dõi theo con mắt của Thiều, những trò chơi, những kỉ
niệm tuổi thơ như hiện ra trước mắt người đọc. Những kỉ niệm tuổi thơ mà ngày nay
đang dần bị lãng quên. Trẻ em ngày nay thường ham trò chơi điện tử, các thiết bị công
nghệ hiện đại hơn là rủ nhau chơi những trò chơi dân gian, thậm chí nhiều người còn
không biết đến. Nó còn đưa người lớn hoài niệm về tuổi thơ, những kỉ niệm đã qua của
mình.
Trong thế giới ấy, Thiều còn hiện lên là một đứa trẻ rất tinh quái. Khi tức giận vì thua
trong trò chơi ném đá, Thiều đã lừa và đánh em chảy máu thì cậu lại nói đó là mưu mẹo
để giành chiến thắng khi đánh trận. Hay như khi biết ba chuẩn bị đánh hai anh em thì
Thiều bỏ chạy cho mình em chịu trận, đoán được âm mưu bỏ trốn của chú Đàn, chị Vinh,
kế hoạch của ba con Mận,... Có thể thấy Thiều là một cậu bé không chỉ nghịch ngợm mà
còn rất tinh ranh, tinh quái, khôn lỏi - cái tính cách điển hình của tuổi mới lớn. Qua đó, ta
cũng thấy được sự hồn nhiên, vô tư, hiếu động, một “tuổi thơ dữ dội” của trẻ em nơi miền
quê.
Tuy nghịch ngợm nhưng Thiều cũng rất sợ ma và cho rằng đó là “cái tội lớn nhất” của
mình. Thiều sợ những câu chuyện ma của chú Đàn, sợ ma khi đi đêm qua nghĩa trang gần
nhà,... và cũng vì vậy mà cậu hay bị ba đánh đòn khi sợ ma mà hét lên hay làm vỡ đồ,.. Ở
làng quê, có những gia đình ở gần những ngôi mộ, ở xung quanh nghĩa trang, nên người
lớn thường kể những câu chuyện ma để dọa trẻ em cho chúng bớt nghịch ngợm cũng như
lí giải sự tò mò về cuộc sống của chúng. Và đó cũng là một trong những thành công của
Nguyễn Nhật Ánh bởi sự đúc kết cho trẻ em quen dần với các suy tưởng, những triết lí
hồn nhiên về cuộc sống vốn lúc nào cũng hiện hữu quanh chúng để chúng vừa chóng
khôn, chóng lớn nhưng lại không đánh mất đi tất cả những gì là quà tặng của tuổi thơ rồi
sẽ cùng chúng đi suốt hành trình của cuộc đời.
Cậu bé còn có chút ích kỷ theo kiểu trẻ con. Sự ích kỷ của Thiều được Nguyễn Nhật
Ánh khai mở một cách từ tốn và khéo léo. Nó như một ca phẫu thuật tâm lí của một bác
sĩ giỏi nghề. Điều này đã khiến “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của ông cao hơn một
bậc so với những truyện dài khác mà ông viết cho tuổi mới lớn. Và ông đã chạm sâu vào
thế giới nội tâm của Thiều đặc biệt là cái ác. Cái ác đầu tiên của Thiều là khi thua trong
trò chơi ném đá của bọn trẻ làng quê (không biết chơi gì) liền tức tối và bày mưu cho đứa
em lại gần rồi ném đá khiến đứa em bị chảy máu. Điều này càng khẳng định thêm tính
hiếu thắng của Thiều, khi thua thường rơi vào tình trạng “giận quá mất khôn”. Trong suy
nghĩ thì Thiều không muốn làm vậy, Thiều cũng hối hận khi làm em bị như vậy và còn
hứa sẽ nhận tội,... Nhưng khi vừa nghe thấy giọng ba, Thiều đã bỏ chạy để mình em phải
chịu tội. Điều này cho thấy Thiều là anh nhưng rất hèn nhát, ích kỉ, chỉ nghĩ đến bản thân
mình. Cái ác lần thứ hai là khi Thiều để ông hàng xóm bắt mất con cóc của em trai dù
biết đó là con cóc vàng đối với Tường. Con cóc là cả thế giới tưởng tượng của đứa em


trai vậy mà chỉ vì đố kị, ghen ghét khi thấy Tường và Mận chơi thân với nhau mà Thiều
để ông Năm Ve bắt con cóc về nấu cháo. Về mỗi tội ác của Thiều, tác giả cũng đã đi sâu
vào thế giới nội tâm của cậu bé. Mặc dù lúc ông Năm Ve bắt Cu Cậu của Tường, Thiều
vẫn muốn kêu là đừng bắt con cóc nhưng chỉ vì sự đố kị, ghen ghét nên mới im lặng. Cái
ác thứ ba của Thiều là khi ra đồng mót khoai trở về trong trận đói sau cơn lũ và tình cờ
nghe lỏm cuộc đối thoại giữa Tường và Mận đang chia nhau mấy miếng thịt gà (giả vờ).
Tâm trạng của Thiều lúc này không còn là sự đố kị hay ghen ghét nữa mà cái ác lần này
dường như không còn một chút lí trí nào nữa cho sự toan tính, bày mưu mà thay vào đó là
cơn giận trào sôi của sự tích tụ (vị kỉ) lâu ngày khiến Thiều lao vào nhà vác cậy gậy gỗ
rồi phang tới tấp vào em trai trước sự bàng hoàng của Mận. Có thể thấy đây là lần đầu
tiên Nguyễn Nhật Ánh để cái ác xuất hiện trong tác phẩm đặc biệt lại là ở nhân vật trẻ
con nhưng cũng chính nhờ vậy mà nhà văn đã đi sâu vào khai thác được thế giới nội tâm
của nhân vật.
Thế giới nội tâm của Thiều còn thể hiện Thiều là một cậu bé đa cảm. Thiều được chú
Đàn xem hoa tay và giải thích về hoa tay cho khiến cậu bé thích thú, gặp ai cũng đòi xem
hoa tay rồi lại thất vọng “buồn nẫu ruột” khi thấy ai cũng nhiều hoa tay hơn mình. Đó là
tâm lí chung của hầu hết trẻ em với tính hiếu thắng nhất là với con trai. Lúc nào chúng
cũng nghĩ và muốn mình hơn người khác nên khi thấy ai cũng nhiều hoa tay hơn mình thì
thất vọng, buồn bực, khó chịu,... Nhưng từ đó, Thiều lại có thói quen ngắm đôi bàn tay,
phơi tay khi ướt và hay suy nghĩ về đôi bày tay của mình, coi đôi bàn tay cũng như con
người, là người bạn thân của mình. Điều đó cho thấy Thiều là một người rất đa cảm mang
vẻ đáng yêu, hồn nhiên, trong trẻo của tuổi mới lớn.
Tuổi thơ Thiều còn có cả bức thư tình đầu tiên và những cung bậc cảm xúc khác
nhau trong tình yêu đầu đời. Bức thư tình đầu tiên là khi Thiều bắt chước chú Đàn gửi hai
câu thơ cho con Xin ngồi bên cạnh:
“Gió mưa là bệnh của trời
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”
Có thể thấy Thiều đang ở cái lứa tuổi mà chúng không chỉ nghĩ về những điều ngây ngô,
ngộ nghĩnh của trẻ con nhưng cũng chưa hẳn đã nghe và hiểu những gì mà chỉ người lớn
mới có thể nghe và tiếp nhận. Vậy nên với hai câu thơ của chú Đàn, Thiều chưa hiểu hết
được ý nghĩa nhưng cũng biết là chỉ yêu nhau người ta mới gửi câu đó. Trong truyện
“Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của Nguyễn Nhật Ánh, nhân vật tôi- cu Mùi lúc đó mới
8tuổi cũng thích con Tủn vì nó xinh nhất xóm lại có má lúm đồng tiền. Và cu Mùi cũng
bắt chước gửi tin nhắn cho con Tủn như chú Nhiên gửi cho cô Linh:
“Chiều nay chúng ta đi dạo một chút chăng? Buồn ơi là sầu!” [2;79]
“Chiều nay chúng ta lai rai một chút chăng” buồn ơi là sầu!” [2;81]


Ngay cả khi không hiểu hết ý nghĩa mẩu tin của chú Nhiên thì Mùi vẫn hồn nhiên gửi cho
con Tủn:
“Chiều nay chúng ta lên giường một chút chăng? Buồn ơi là sầu!” [2;81]
Và Thiều đã quyết định gửi hai câu thơ “hay hay, ngồ ngộ” đó cho con Xin –“đứa con gái
lúc bình thường trông chẳng có gì đặc biệt nhưng không hiểu vì sao khi giận dỗi nom
chúng đáng yêu quá chừng” [1;78]. Hơn nữa cách gửi thư cũng phải có “chim xanh” như
chú Đàn với chị Vinh. Có lẽ đây cũng chính là nét đặc biệt thành công của Nguyễn Nhật
Ánh khi viết về tâm lí trong tình yêu của tuổi mới lớn. Nhưng đó chỉ là thứ tình cảm
thoáng qua còn những cung bậc cảm xúc tình yêu thể hiện rõ nhất phải kể đến tình cảm
của Thiều với Mận. Thứ tình yêu đầu đời với những cảm xúc vui, buồn, hờn ghen, giận
dỗi vô cớ,... thật khó tả. Thậm chí Thiều còn đánh nhau với thằng Sơn khi có ý nghĩ xấu
với Mận và còn ghen ghét Tường khi luôn chơi thân với Mận.
Như vậy có thể thấy ở nhân vật Thiều hội tụ hai trục tính cách đối lập nhau giữa suy
nghĩ và hành động, giữa bề ngoài và bên trong, giữa nội dung và hình thức. Trong tâm
hồn Thiều vẫn không phải là ác mà chỉ là cái tốt, cái ý sâu xa trong đầu Thiều chưa chiến
thắng được sự đố kị mà thôi. Thiều, có lẽ sau trận đòn tàn bạo với đứa em trai khiến nó
nằm liệt giường và tình cảm trước sau như một của đứa em, cậu bé mới thực sự hồi tỉnh,
mới thắng được cái vị kỉ và cái ác bên trong. Và cuối cùng Thiều đã thấy được hoa vàng
trên cỏ xanh - một vẻ đẹp bình dị trước mắt mà có lẽ giờ cậu mới phát hiện ra. Vì vậy
“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” như một sự thức tỉnh của Thiều. Có thể thấy Nguyễn
Nhật Ánh đã khắc họa rất thành công hình ảnh nhân vật Thiều- một cậu bé đang ở tuổi
mới lớn với tất cả tính cách, thế giới nội tâm sâu sắc và cả sự thức tỉnh của Thiều khiến ta
cảm nhận tác giả như ở trong nhân vật, nắm trọn suy nghĩ nhân vật thì mới thể hiện được
rõ nét như vậy.


Tường

Khác với người anh trai, Tường được miêu tả là đứa rất đẹp trai, hiền lành, đáng yêu
và thương anh hết mức. Nếu như Thiều không được miêu tả ngoại hình thì Tường lại
được khắc họa rất rõ nét: “Tường mang khuôn mặt thanh mảnh của mẹ tôi và đôi mắt to
với cặp lông mi dài của ba tôi. Tóc nó dày, mịn như tơ, da trắng hồng, miệng rộng với
hàm răng trắng và đều tăm tắp như những viên đá cuội được mài giũa và sắp sếp cẩn
thận. Mỗi khi Tường cười có cảm giác gương mặt nó đang tỏa sáng. Nụ cười đó, gương
mặt đẹp như thiên thần đó luôn đem lại cho người đối diện một niềm vui khó giải thích”.
[1;42]
Tường còn được Thiều nhận xét là học dốt nhưng lại rất giỏi những trò chơi trẻ con,
thích đọc sách và có cả một thế giới trí tưởng tượng phong phú. Nếu như Thiều học rất
giỏi, luôn là niềm tự hào của ba mẹ thì Tường lại học rất dốt. Thiều càng ngày càng giỏi
thì Tường lại càng ngày càng dốt. Thiều luôn sống trong thực tế với những kiến thức sách
vở thì với Tường những kiến thức sách vở khô khan không hấp dẫn được cậu. Tường
muốn sống trong thế giới bay bổng của cậu, thế giới tưởng tượng nơi có hoàng tử, công


chúa như trong truyện cổ tích. Và Nguyễn Nhật Ánh đã để cho Tường thỏa mãn điều đó
khi đặt cậu vào câu chuyện tình yêu cổ tích phò mã, công chúa với cô bé Nhi. Đây cũng
chính là mối tình trẻ con đầu tiên của Tường. Thứ tình cảm hồn nhiên, trong trẻo của trí
tưởng tượng về một thế giới hoàng tử, công chúa như trong những câu chuyện cổ tích. Và
cũng chính nhờ thứ tình cảm này đã giúp Tường dần hồi phục và đi được sau trận đánh
của người anh. Công chúa như ước mơ, khát vọng của Tường, là động lực của Tường
vậy.
Nếu anh trai rất đỗi tinh quái và đôi khi hèn nhát thì Tường lại là người rất đỗi vị tha
và yêu thương những người xung quanh mình, yêu cả những con vật rất nhỏ bé như: kiến,
cóc,... Tường còn nguyện chịu đòn thay Thiều và dám đánh nhau với thằng Sơn dù nó to
xác gấp đôi mình vì đánh anh trai mình. Tường rất hay bị ba đánh đòn, chịu tội thay anh,
thậm chí còn nghĩ mưu để anh thoát tội nhưng Tường vẫn luôn yêu thương anh. Sau
những tội ác anh gây cho mình Tường vẫn không hề kêu than điều gì mà vẫn luôn thương
anh. Trong cả ba lần Thiều ra tay với mình, Tường đều biết nhưng không mảy may trách
móc. Tường chỉ không hiểu tại sao mà anh làm vậy với mình và lần nào Tường cũng tìm
mọi cách che giấu tội cho anh, không phải để anh phải liên lụy. Có lẽ Nguyễn Nhật Ánh
không muốn cậu bé thiên thần làm điều gì ác mà chỉ để lại ấn tượng tốt trong lòng độc
giả về đứa bé đẹp, trong sáng cả ngoại hình và tâm hồn.


Mận

Bên cạnh Thiều và Tường còn có cô bé tên Mận là nhân vật chính xuất hiện xuyên
suốt trong tác phẩm, góp phần không nhỏ tạo nên thành công cho tác phẩm. Với nhân vật
Mận, Nguyễn Nhật Ánh không đi vào miêu tả ngoại hình nhưng Mận lại có đời sống nội
tâm phong phú, sâu sắc. Mận hiện lên cũng mang vẻ vô tư, hồn nhiên của tuổi mới lớn
như lúc Thiều hỏi:
-

“Khi tay mày bị ướt thì mày làm gì?” [1;19]
“Mình lau vào quần” [1;20]

Mận cũng hay bị đánh đòn và nhiều khi còn không có lí do nên từ khi Thiều dạy phơi
tay khi ướt Mận còn phơi cả khuôn mặt để hong khô những giọt nước mắt. Vì ba bị bệnh
nên Mận cũng không có thời gian để học ở nhà nên thường mượn vở Thiều để chép bài.
Mận cũng là một cô gái chăm chỉ. Lúc ở nhà với mẹ thì làm luôn chân, luôn tay giúp mẹ
hay ngay cả khi sang ở nhà Thiều thì cũng làm việc như niềm say mê.
Ở Mận cũng có những cung bậc cảm xúc tình yêu đầu đời của tuổi mới lớn với Thiều.
Mận cũng vui, cũng buồn, cũng có một chút ghen tuông theo kiểu trẻ con khi thấy Thiều
chơi cùng bạn Xin bên cạnh,... Nhưng tình cảm của Mận cũng không nói ra như con Tủn
trong “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” hay đi với Hải cò vì thích cu Mùi. Chỉ có điều là
khi lớn lên con Tủn mới tiết lộ cho cu Mùi biết, còn tình cảm của Mận lại được Tường
nói cho anh trai biết.


Có thể thấy, Mận là nhân vật điển hình của những cô bé đang tuổi mới lớn ở làng quê.
Đó là những cô gái đáng yêu, chăm chỉ, rất thương bố mẹ, rất giàu tình cảm, cảm xúc.
Đặc biệt ở những cảm xúc trong tình yêu đầu đời đã thể hiện rất rõ thế giới nội tâm nhân
vật.
Trong thế giới trẻ thơ của “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” ta còn bắt gặp một số
nhân vật khác xung quanh cuộc sống của Thiều, Tường, Mận. Những nhân vật đó cũng
tạo nên thành công không nhỏ cho tác phẩm. Đó là thằng Sơn - bạn cùng lớp với Thiều,
là nhân vật phản diện trong tác phẩm. Một nhân vật hay cậy lớn ức hiếp bé, suốt ngày bày
trò phá làng phá xóm, lại hay nói những lời khiếm nhã và thô tục, đặc biệt đây là nhân vật
thể hiện tính dục ở tuổi mới lớn. Nhưng cũng nhờ có nhân vật phản diện này mà tác giả
đã tạo được chất keo kết dính liền mạch cho tác phẩm. Thế giới trẻ thơ trong trẻo đó còn
có Xin- cô bạn cùng lớp và cùng bàn với Thiều và Sơn. Xin chỉ xuất hiện chốc lát trong
tác phẩm nhưng cũng để lại cho độc giả về hình ảnh cô bé hồn nhiên, ngây thơ và vô tư.
Đó còn là cô bé Nhi xuất hiện ở cuối tác phẩm trong hình ảnh công chúa nhưng cũng để
lại cho người đọc nhiều ấn tượng sâu sắc. Nhi là cô bé cũng thích sống trong thế giới
tưởng tượng, nơi có hoàng tử, công chúa như Tường. Nhi bị mất trí nhớ cũng vì mê xiếc
hoàng tử, công chúa. Một lần, Nhi bị đám trẻ con phát hiện và trêu chọc, Tường đã chạy
hết sức bằng đôi chân mình đứng ra bảo vệ Nhi, kì diệu thay nhờ nghĩa cử này của Tường
mà Nhi nhớ ra mọi chuyện và trở lại bình thường. Tường và Nhi như tìm thấy sự đồng
cảm với nhau giữa thế giới đầy xô bồ, bộn bề, lo toan, thể hiện ở cái nắm tay cuối tác
phẩm.
Qua đó, ta có thể thấy được thế giới trẻ thơ hồn nhiên, vô tư cùng những trò chơi tuổi
thơ, những cảm xúc tình yêu,... đều được tác giả khắc họa rất rõ nét. Đặc biệt là những
tình cảm đầu đời mặc dù không được nói ra thành lời nhưng qua ánh mắt, hành động của
từng nhân vật đều được thể hiện tinh tế, sâu sắc. Cái giỏi của Nguyễn Nhật Ánh còn được
thể hiện trong việc xây dựng cái ác trẻ con chính là ông không để người lớn can thiệp rồi
răn dạy hay ra những bài học đạo đức cho bọn trẻ. Bố mẹ đều không hay biết gì về ba lần
ác của Thiều đối với Tường. Dường như nhà văn đã có một cam kết là không để người
lớn nhúng tay vào những bí mật của bọn trẻ. Ông đã để bọn chúng tự chữa lành vết
thương cho nhau và cùng nhau đứng dậy.
2. Thế giới người lớn đầy lam lũ, lo âu
Trong khi thế giới trẻ thơ đầy trong trẻo, Nguyễn Nhật Ánh còn thể hiện rất thành
công thế giới người lớn đầy lam lũ, lo âu. Đó là chú Đàn - người chú rất thân với Thiều
và Tường, là người thường kể chuyện, giải thích và dạy chúng những điều mới mẻ, đặc
biệt chú thổi acmonica rất hay. Chú bị cụt một cánh tay tuy không nói ra nhưng trong suy
nghĩ của bản thân chú rất tủi thân và tự ti, như lúc Thiều hỏi về hoa tay của chú hay
những trắc trở do cánh tay cụt gây nên trong chuyện tình của chú với chị Vinh. Đó là khi
thầy Nhãn nhất quyết không cho chị Vinh qua lại với chú. Ở đây vẫn là câu chuyện tình
yêu đầy trắc trở - điều mà ta vẫn thường gặp trong các tác phẩm văn học nhưng cái hay ở
tác phẩm này là nó được kể qua điểm nhìn của đứa trẻ nên có sự thú vị riêng. Nó thú vị,


hấp dẫn khi chứa đầy các chi tiết hài hước như khi Tường giả vờ đi sang xin cái gì đó để
đưa thư cho chị Vinh hay khi “chim xanh” bị nạt nộ là khai ngay. Thậm chí sau đó Thiều
còn bắt chước một cách nguyên bản sang câu chuyện của mình nhưng thất bại đau đớn.
Hơn nữa, khi được nhìn qua con mắt của một đứa trẻ thì những chi tiết khuất khúc, đau
khổ được giảm bớt. Người đóng vai trò cản trở tình yêu ở đây là thầy Nhãn. Như vậy, nếu
như trong các câu chuyện khác, người cản trở thường là người đầy quyền lực như: vua,
quan, người giàu có, thì ở đây, người cản trở lại là thầy giáo của bọn trẻ. Với bọn trẻ, đây
cũng là người “đáng sợ nhất”. Những đau khổ, sự dằn vặt, áp lực của những người trong
mối tình bị cản trở khiến họ phải bỏ trốn để giải thoát lại trở thành câu chuyện nhẹ nhàng,
không nặng những bi thương như những tác phẩm văn học khác. Và câu chuyện có một
kết thúc có hậu với tất cả nhân vật như trong truyện cổ tích.
Trong thế giới người lớn đó còn có ông Tám Tàng vì thương con phải giả điên, là ông
thầy thuốc cố tình để hộp cam thảo xuống thấp để “dễ trộm”, là người mẹ phải bôn ba lo
miếng cơm thịt cho con, là người cha phải bỏ trốn để giải thoát cho mình, cho vợ con
mình, giải thoát khỏi sự vô tâm,... Những câu chuyện tạo thành một lát cắt về làng quê
khốn khó với những con người chân chất, nghĩa tình. Nhưng sự nghèo khó, vất vả, lam lũ
của người lớn đã được giảm nhẹ bởi văn phong trong sáng của trẻ thơ và đây cũng chính
là lí do vì sao các tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh luôn nhận được sự đón đợi của đông
đảo bạn đọc.

III.

Kết luận

“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” được kể theo ngôi thứ nhất- Thiều nên tác giả có thể
thâm nhập vào sâu thế giới nội tâm nhân vật hơn nữa còn tạo cho độc giả cảm giác chân
thực. Ngôn ngữ kể là ngôn ngữ của nhân vật chính tức ngôn ngữ của trẻ nên ta sẽ thấy có
những đoạn văn phải phá lên cười mới thỏa bởi lối kể tự nhiên, ngây thơ của trẻ con.
Dường như Nguyễn Nhật Ánh yêu và hiểu đối tượng của mình đến mức trở nên quá quen
thuộc nên mới viết được thứ văn rất gọn, rất hay, rất hoạt, rất hóm, rất phù hợp với lứa
tuổi thiếu nhi như vậy.
Thông qua việc tìm hiểu thế giới nhân vật trong “ Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” ta
có thể thấy được sự hồn nhiên, trong sáng của trẻ em, sự vất vả, lam lũ của người lớn
được giảm nhẹ bởi dưới cái nhìn của trẻ con mà ai cũng từng trải qua. Nguyễn Nhật Ánh
đã khắc họa tinh tế, sâu sắc cái thế giới tuổi thơ đó đến mức ai cũng muốn “được tắm
nhiều lần trong dòng sông tuổi thơ”. Còn vấn đề mở rộng hơn sau khi ra đời tác phẩm đó
là cuốn sách không những là sách bán chạy mà nó còn được dựng thành phim. Một bộ
phim lập kỉ lục về phòng vé. Điều đó cho thấy trong xã hội hiện đại đầy những bộn bề
hôm nay, con người luôn khao khát những điều bình dị, trong sáng.


Tài liệu tham khảo:
1. Nguyễn Nhật Ánh (2015), Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Nxb Trẻ.
2. Nguyễn Nhật Ánh (2014), Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Nxb Trẻ.
3. Vân Thanh (2014), “Trên chuyến tàu tốc hành Nguyễn Nhật Ánh”, Tạp chí lí luận,
phê bình văn học nghệ thuật số 20

Họ và tên: Nguyễn Thị Thu
Lớp: K40a- Sư phạm Ngữ Văn
Mã số sv: 145D1402170152
Giáo viên hướng dẫn: Mai Thị Hồng Tuyết
Email: nguyenthuxtsp2@gmail.com



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×