Tải bản đầy đủ

Tư tưởng hồ chí minh về hợp tác xã và vận dụng vào phát triển kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở an giang hiện nay tiểu luận cao học

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong suốt quá trình hoạt động của mình, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã dành sự quan tâm đặc biệt đến hợp tác xã. Cho đến giờ
phút cuối cùng của cuộc đời mình, Người vẫn trăn trở về cuộc sống
của nông dân, về hợp tác xã như con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
của nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta.
Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, Đảng ta chủ
trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần với nhiều hình thức
sở hữu khác nhau, nhưng vẫn tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí quan
trọng của kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã.
Vì vậy, việc nghiên cứu, nhận thức và vận dụng sáng tạo tư
tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác trong nông nghiệp là vấn đề cấp
thiết, có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc, soi sáng quá trình phát
triển kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở nước ta.
An Giang là một tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu
Long, có tiềm lực kinh tế nông nghiệp là chủ yếu. Vì vậy, việc
nghiên cứu kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang là cấp
thiết trong giai đoạn hiện nay.
Từ yêu cầu lý luận và thực tiễn đó tôi, quyết định chọn đề tài:
"Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã và vận dụng vào phát triển

kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang hiện nay" làm luận
văn của mình, hy vọng góp một phần nhỏ nhằm hệ thống hóa tư
tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã và sự vận dụng sáng tạo tư tưởng
của Người về hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài

1


Trước năm 1986, đã xuất hiện hàng loạt tác phẩm có quy mô
về xây dựng, tổ chức hợp tác xã, nhưng quan niệm về hợp tác xã
không thoát ra khỏi tư duy cũ vì nền kinh tế của Việt Nam lúc này là
tập trung, bao cấp.
Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, vấn đề nông
nghiệp và phát triển nông thôn nói chung cũng như vấn đề hợp tác
xã nói riêng đã và đang nhận được sự quan tâm của nhiều nhà khoa
học với nhiều góc độ và khía cạnh khác nhau
Đáng chú ý nhất là Hội thảo khoa học – thực tiễn quốc gia:
"Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã – những vấn đề lý luận và
thực tiễn" diễn ra vào ngày 20/9/2007 tại Hà Nội, do Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Tạp chí Cộng sản,
Báo Nhân dân, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đồng tổ chức.
Thông qua Hội thảo, các nhà khoa học đã làm rõ những cơ sở hình
thành, quá trình phát triển và những nội dung cơ bản của Tư tưởng
Hồ Chí Minh về Hợp tác xã. Đồng thời, Hội thảo cũng đã trao đổi,
thảo luận về tình hình hợp tác xã hiện nay, đưa ra những định
hướng, những giải pháp phát triển hợp tác xã trong giai đoạn mới,
với bối cảnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Song, vấn đề vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh
vào phát triển hợp tác trong nông nghiệp ở một địa phương cụ thể
thì chưa có, đặc biệt ở tỉnh An Giang. Cho nên thông qua luận văn
tác giả mong muốn góp phần nhỏ nhằm thúc đẩy việc phát triển
kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích

2



- Nghiên cứu những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về
hợp tác xã, chỉ rõ giá trị lý luận, thực tiễn của các quan điểm về phát
triển kinh tế hợp tác ở Việt Nam.
- Tìm hiểu kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang từ
1996 đến nay, từ đó, góp phần đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát
triển kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích nói trên, luận văn phải thực hiện
nhiệm vụ sau
- Tìm hiểu cơ sở, quá trình hình thành và phát triển cũng như
những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã.
- Tìm hiểu đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng
bộ An Giang về vấn đề này.
- Tìm hiểu những hoạt động chủ yếu của kinh tế hợp tác trong
nông nghiệp ở An Giang từ 1996 đến nay; những nguyên nhân tích
cực cũng như những nguyên nhân hạn chế. Từ đó kiến nghị một số
giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn nữa những chủ trương, chính sách
của Đảng và Nhà nước để phát triển kinh tế hợp tác trong nông
nghiệp ở An Giang hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác trên cơ sở tổng hợp các
bài viết, bài nói cũng như những bức thư của Người.
- Thực trạng kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang.
4.2. Phạm vi
- Quan điểm của Hồ Chí Minh về hợp tác xã được biểu hiện
đa dạng, tác giả chỉ khảo sát qua bộ Hồ Chí Minh toàn tập, 12 tập

3


xuất bản năm 2002 và đề tài được giới hạn nghiên cứu vấn đề kinh
tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang từ năm 1996 đến nay.
- Tìm hiểu những chủ trương lớn của Đảng Cộng sản Việt
Nam và cụ thể là Đảng bộ An Giang về vấn đề này.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở phương pháp luận
Đề tài thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng
cộng sản Việt Nam về hợp tác xã, kinh tế hợp tác.
5.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- Trong quá trình thực hiện, đề tài sử dụng các phương pháp:
Lịch sử và lôgích, kết hợp với phân tích tổng hợp, hệ thống, thống
kê, so sánh…
- Ngoài ra để thực hiện tốt cho nghiên cứu, luận văn còn sử
dụng các phương pháp thích hợp khác, nhất là khảo sát, tổng kết
thực tiễn.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
- Góp phần hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác
xã.
- Qua luận văn,tác giả kiến nghị những giải pháp với hy vọng
nhằm góp phần thúc đẩy mạnh hơn nữa thực tiễn sản xuất trong
nông nghiệp theo hướng kinh tế hợp tác. Đặc biệt góp phần nhằm
phục vụ cho việc phát triển kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An
Giang giai đoạn hiện nay.
- Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc học
tập và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế hợp tác xã.
7. Kết cấu của luận văn

4


Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu
tham khảo, Luận văn được kết cấu thành 2 chương, 5 tiết.

5


Chương 1. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ HỢP TÁC

Gồm 2 tiết:
Tiết 1. Cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh về hợp tác xã
Từ di sản lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề về hợp
tác xã là những chỉ dẫn quý báu trong việc xây dựng đường lối chiến
lược, chính sách đối với nông nghiệp, nông thôn, nông dân và đối
với việc xây dựng kinh tế HTX trên con đường đi lên CNXH.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX được hình thành cùng với
quá trình khảo sát thực tiễn ở các quốc gia khác nhau để tìm đường
cứu nước, cứu dân. Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Người đưa
ra khái niệm: "HTX là góp gạo thổi cơm chung, cho khỏi hao của,
tốn công, lại có nhiều phần vui vẻ".
Sự ra đời của HTX là quá trình phát triển lịch sử - tự nhiên và
khởi nguyên từ nhu cầu tất yếu của cuộc sống.
HTX là thành quả của nền văn minh nhân loại, được khởi
nguồn từ mong muốn, ước mơ về một xã hội dân chủ, công bằng,
một cuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người
Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX được hình thành và
phát triển hoàn chỉnh cùng với sự phát triển của đất nước. Chính
nhờ những tư tưởng tiến bộ này mà HTX ở Việt Nam đã bén rễ,
hình thành, phát triển
Tiết 2. Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp
tác xã
- Tính tất yếu khách quan của hợp tác xã
HTX là bước phát triển tất yếu của nền kinh tế có LLSX phát
triển.

6


Theo Hồ Chí Minh, tiến lên CNXH tất yếu phải tổ chức hợp
tác hóa nông nghiệp.
- Bản chất kinh tế - xã hội và mục đích của hợp tác xã
Nói đến bản chất kinh tế - xã hội của HTX, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã coi chế độ HTX tương đồng với CNXH.
Mục đích của HTX và mục đích của CNXH là đồng nhất,
đó là không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của
nhân dân mà trước hết là nhân dân lao động.
- Nguyên tắc tiến hành hợp tác xã
Theo Hồ Chí Minh, việc tổ chức HTX phải tuân thủ những
nguyên tắc:
Một là, việc tham gia phải do người lao động tự nguyện.
Hai là, tuần tự không nóng vội, tiến hành các hình thức từ thấp
đến cao.
Ba là, bình đẳng, cùng có lợi,
Bốn là, dân chủ.
Năm là, phải có sự lãnh đạo - tổ chức HTX với sự hướng dẫn,
giúp đỡ về tài chính của nhà nước.
- Tổ chức, quản lý, đào tạo cán bộ hợp tác xã
Về tổ chức HTX, theo Người, tùy theo hoàn cảnh mà lập ra
HTX.
Để quản lý, cần có Ban quản trị. Cán bộ quản trị phải dân
chủ, tránh quan liêu, mệnh lệnh, làm việc gì cũng cần bàn bạc kỹ
với xã viên.
Về vấn đề đào tạo cán bộ HTX, Hồ Chí Minh cho rằng, công
tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải được thực hiện thường xuyên,

7


liên tục phù hợp với nhu cầu người học và điều kiện thực tế của
HTX nông nghiệp.
Chương 2. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
HỢP TÁC XÃ VÀO PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỢP TÁC
TRONG NÔNG NGHIỆP Ở AN GIANG HIỆN NAY
Gồm 3 tiết:
Tiết 1. Tình hình phát triển kinh tế hợp tác trong nông
nghiệp ở tỉnh An Giang
An Giang là tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có
điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác trong nông
nghiệp, từ năm 1996 đến nay đã đạt được những thành tựu quan
trọng:
Tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 9,1%
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tiến bộ.
Tổng vốn đầu tư xã hội tăng 2,45 lần; ngân sách nhà nước
tăng 1,61 lần; tỉ lệ hộ nghèo giảm bình quân 1%/năm.
Hệ thống đô thị, chợ được xây dựng, nâng cấp mở rộng. Hệ
thống kênh mương, đê bao chống, thoát lũ ngày càng phát huy hiệu
quả
Các thành phần kinh tế phát triển mạnh, nhất là kinh tế tư
nhân.
Công tác khuyến nông được chú trọng, hoạt động có hiệu quả
Với điều kiện sản xuất tập trung, bước đầu đã gắn kết HTX
với cơ giới hóa và điện khí hóa
Tính dân chủ trong HTX được thể hiện.

8


Tuy nhiên, tốc độ phát triển chưa tương xứng với tiềm năng
và thiếu tính bền vững.
Vấn đề đặt ra
Một số vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra như: làm thế nào để
góp phần vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông
thôn? Xu hướng phát triển kinh tế hợp tác? Nhìn vào quá trình phát
triển kinh tế hợp tác, HTX nông nghiệp ở An Giang có thể thấy:
Một là, khi nào quán triệt lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh
thì khi đó phong trào thuận lợi và giành được những thành tựu nhất
định.
Hai là, chủ quan duy ý chí trong vấn đề xây dựng HTX.
Ba là, chưa tạo được môi trường cho kinh tế hợp tác phát
triển.
Bốn là, không xuất phát từ thực tiễn sản xuất nông nghiệp để
có giải pháp cho phù hợp.
Năm là, lúng túng trong việc chỉ đạo, giúp đỡ nông dân phát
triển HTX
Tiết 2. Quan điểm, mục tiêu, phương hướng phát triển
kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở An Giang theo tư tưởng Hồ
Chí Minh
Quan điểm của Đảng thông qua các Hội nghị Ban Chấp hành
Trung ương lần thứ 6 (khóa VI), Hội nghị Ban Chấp hành Trung
ương lần thứ 5 (khóa VII)…Đặc biệt, Đại hội X của Đảng cộng sản
Việt Nam (năm 2006) chủ trương: "HTX và các loại hình kinh tế
hợp tác hoạt động theo nguyên tắc: hợp tác tự nguyện, dân chủ, bình
đẳng và công khai; tự chủ, tự chịu trách nhiệm và cùng có lợi; hợp
tác và phát triển cộng đồng".
Từ đó, Đảng bộ An Giang lần VIII, nhiệm kỳ 2005 – 2010,
đã xác định những nhiệm vụ chủ yếu:
9


Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đuổi kịp gần mức bình
quân GDP đầu người của cả nước vào năm 2010
Tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa xã hội, đảm
bảo cho mọi người dân có cơ hội tham gia và chia sẻ thành quả của
phát triển. Phát triển kinh tế gắn bảo vệ tốt tài nguyên, môi trường,
bảo đảm phát triển bền vững.
Kết hợp tốt giữa công nghiệp hóa nông nghiệp và hiện đại hóa
nông thôn với mở rộng và xây dựng các khu đô thị và các vùng kinh
tế trọng điểm.
Cần kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với đảm bảo an
ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội và giữ vững biên giới hữu
nghị.
Mục tiêu
Đảng bộ đã xác định mục tiêu phấn đấu là xây dựng một xã
hội nông thôn ấm no, hạnh phúc, công bằng, văn minh và phát triển
toàn diện theo hướng "dân giàu, nước mạnh". Đại hội Đại biểu
Đảng bộ lần thứ VIII (tháng 3/2006) đã xác định mục tiêu đến năm
2010 là: "Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nâng
cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ và hiệu lực quản
lý của chính quyền các cấp, ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ. Sử
dụng tốt các nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng kinh tế ở nhịp độ cao,
bền vững. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng cường năng
lực cạnh tranh. Từng bước xây dựng An Giang trở thành cửa ngõ
giao thương quan trọng của vùng ĐBSCL hướng ra thị trường khu
vực và quốc tế. Phát triển văn hóa xã hội tương xứng với phát triển
kinh tế, tăng thu nhập bình quân đầu người nhất là nông dân; nâng
cao trình độ dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và các chỉ số về chất
lượng cuộc sống. Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, giữ
vững ổn định an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội. Phấn đấu
đến năm 2010 An Giang phải tiến kịp mặt bằng chung của cả nước".

10


Phương hướng
Một là, chăm lo củng cố, kiện toàn HTX đi đôi với phát triển
hợp tác trên cơ sở chuẩn bị các điều kiện đảm bảo tính tự nguyện và
đúng luật, để tổ chức và hoạt động HTX đi vào ổn định, có hiệu quả
và phát triển bền vững.
Hai là, từng bước mở rộng, đa dạng hóa ngành nghề theo
hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tổ chức lại sản xuất, gắn hoạt
động sản xuất kinh doanh với việc thực hiện các chương trình kinh
tế lớn của tỉnh và các chương trình quốc gia, tích cực góp phần giải
quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, từng bước phát triển cộng
đồng.
Ba là, tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý HTX theo
đường lối Nghị quyết của Đảng và pháp luật của nhà nước, thúc đẩy
phong trào HTX ở địa phương tiếp tục phát triển lớn mạnh.
Phát triển kinh tế nông nghiệp theo quy hoạch và phải đặc
biệt chú trọng chất lượng, hướng về xuất khẩu.
Tiếp tục thực hiện chủ trương hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở
hạ tầng; đầu tư xóa đói, giảm nghèo.
Tiết 3. Các giải pháp phát triển kinh tế hợp tác trong
nông nghiệp ở An Giang dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh
Đổi mới nhận thức và đẩy mạnh tuyên truyền nội dung Luật
hợp tác xã.
Đổi mới các hợp tác xã và nâng cao trình độ tổ chức, quản lý
các HTX.
Tăng cường công tác tư vấn thông tin kiến thức về sản xuất
nông nghiệp ở cơ sở.
Phát triển đa dạng các hình thức sở hữu trong cộng đồng
nông thôn ở An Giang.

11


KẾT LUẬN
Tư tưởng về hợp tác xã của Hồ Chí Minh luôn được khởi
nguồn từ mong muốn, ước mơ về một xã hội dân chủ, công bằng,
một cuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.
Trong giai đoạn hiện nay, giai đoạn kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa, việc phát triển kinh tế hợp tác là nhu cầu
cấp thiết, phù hợp với nền kinh tế hiện nay và phù hợp với điều kiện
Việt Nam.
Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối Đảng ta
về xây dựng và phát triển mô hình HTX kiểu mới, nhiều năm qua
nền nông nghiệp nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng,
góp phần nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, những thành tựu
đạt được chưa thực sự tương xứng với tiềm năng và năng lực hiện
có.
Nhận thức đầy đủ, sâu sắc và thực hiện nghiêm túc, sáng tạo
tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như đường lối của Đảng về kinh tế hợp
tác, Đảng bộ An Giang đã làm chuyển biến cơ cấu kinh tế, cơ cấu
ngành nghề, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.
Tuy nhiên, có những thời điểm gặp không ít khó khăn nhưng bằng
sự nỗ lực, phấn đấu cũng như sự chỉ đạo kịp thời của các cấp lãnh
đạo đã từng bước đi vào ổn định và phát triển.
Trong xu thế hội nhập hiện nay, với các mô hình hợp tác xã
hiệu quả chính là cơ sở để An Giang ngày càng khẳng định là một
trong những tỉnh đi đầu về phát triển nông nghiệp của cả nước.
Từ khi ra đời đến nay, đã hơn 80 năm, vấn đề HTX trong tư
tưởng Hồ Chí Minh luôn thể hiện sức sống mãnh liệt trong từng giai
đoạn lịch sử. Tư tưởng đó quyết định đối với sự thành công trong

12


xây dựng và phát triển kinh tế hợp tác xã nông nghiệp, nông thôn ở
Việt Nam nói chung và ở An Giang nói riêng.

13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×