Tải bản đầy đủ

luat cua warren buffett jeremy c miller

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


LỜIGIỚITHIỆU
“Dùlàmộttriệuđôla,haymườitriệuđôla,thìtôiđềuđầutư
toànbộ.Lợisuấtcaonhấtmàtôiđạtđượclàtrongnhữngnăm
1950.TôiđãđánhbạichỉsốDow.Cácanhnênxemlạinhững
consốhồiấy.Nhưngkhiđótôichỉđầutưnhỏlẻ.Khôngcó
nhiềutiềnlàmộtlợithếlớnvềcơcấu.Tôinghĩtôicóthểmang
vềchocácanhlợisuất50%mộtnămtrênmộttriệuđôla.
Không,tôibiếttôicóthểlàmđược.Tôibảođảm.”
-WARRENBUFFETT,BUSINESSWEEK,1999
ăm1956,WarrenBuffettlàmviệctạiNewYorkvớithầydạycủa
mình,cũnglàchađẻcủađầutưgiátrị(1),BenjaminGraham.
KhiGrahamquyếtđịnhnghỉhưu,ôngngỏýchongườihọctrò
xuấtsắcnhấtcủamìnhmộtphầnvốnởCôngtyHợpdanhGrahamNewman,songchàngthanhniênBuffett25tuổikhiđólạichọn
phươngántrởvềquênhà.Khônglâusau,theoyêucầucủabốnthành
viêntronggiađìnhvàbangườibạn,mộtcôngtyhợpdanhđầutư
mới–CôngtyTráchnhiệmHữuhạnBuffettAssociates–đượcthành
lập.Tuynhiên,trướckhinhậnséccủahọ,ôngđềnghịhọtớiăntối
cùngôngtạiOmahaClub.Tiềnănchiađềuchotấtcả.

Buổitốihômđó,Buffettđưachomỗingườimộtvàitrangtàiliệu
pháplývềthỏathuậnhợpdanhchínhthứcvàbảohọkhôngcầnphải
lolắngquánhiềuvềviệctrongđóviếtnhữnggì,bởisẽkhôngcóbất
ngờnàocả.Buổitụhọpnhằmbànluậnvềmộtđiềumàôngchorằng
quantrọnghơnnhiều,đólàNhữngNguyêntắcCơBản.Ôngđãphôtôbảndanhsáchnguyêntắcnàythànhnhiềubảnvànóikỹvềtừng
mục.Buffettkiênquyếtyêucầucóquyềntựquyếthoàntoàn.Ông
khôngcóýđịnhnóivềnhữnggìmàCôngtyHợpdanhnàythựcsựsẽ
làm;ôngđưararấtítthôngtinvềcổphầnthựctếcủamình.Ôngnói
vớihọ:“Nhữngnguyêntắccơbảnnàylàtriếtlýhànhđộng.Nếucác
vịđồngýthìchúngtahãytiếnhành.Cònnếucácvịkhôngđồngýthì
tôicũngthôngcảm.”
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Nhữngnguyêntắccơbản
1.Khôngbaogiờbảođảmbấtkỳmứclợisuấtnàochocácthành
viêngópvốn.Cácthànhviêngópvốnmàrútmộtnửatrongsố1%
hàngthángchỉđượclàmđúngnhưvậythôi–rúttiền.Nếuchúngta
kiếmđượctrên6%mỗinămtrongvàinăm,sốtiềnrútrasẽđượclấy
từsốtiềnthuvề,vàtiềnvốnsẽtănglên.Nếuchúngtakhôngkiếm
được6%,nhữngkhoảnthanhtoánhàngthángsẽlàmộtphầnhay
toànbộtỷlệthunhậptrênvốn.
2.Nămnàochúngtakhôngđạtđượcítnhấttrên6%thìtớinăm
tiếptheo,tiềnthanhtoánhàngthángchocácthànhviêngópvốnsẽ
giảmxuống.
3.Khinóiđếnlợinhuậnhaythualỗhàngnămtứclànóiđếncác
giátrịthịtrường;cónghĩalàtìnhhìnhtàisảncủachúngtatheođịnh
giáthịtrườngvàothờiđiểmcuốinămsovớithờiđiểmđầunămra
sao.Điềunàycóthểcóítmốiliênhệvớicáckếtquảđượcghinhận
nhằmphụcvụchomụcđíchtínhthuếtrongnămđó.
4.Kếtquảhoạtđộngtốthaykémcủachúngtasẽkhôngđolường
quamứctăngtrưởngdươnghayâmtrongnăm.Thayvàođó,nósẽ
đượcđánhgiádựatrêntìnhhìnhchungtrênthịtrườngchứngkhoán
vớithướcđolàchỉsốTrungbìnhCôngnghiệpDow-Jones,cáccông
tyđầutưhàngđầu,v.v.Nếukếtquảcủachúngtatốthơnsovới
nhữngthướcđonày,chúngtasẽcoiđólàmộtnămhiệuquả,dùcon
sốlàâmhaydương.Nếukếtquảkémhơn,chúngtaxứngđángbịăn
trứngthối.
5.Mặcdùtôithíchthửnghiệm5nămhơn,nhưngtôichorằngba
nămlàkhoảngthờigiantốithiểuhoànhảođểđánhgiáhiệuquảhoạt


động.Chắcchắnchúngtasẽgặpnhữngnămhiệuquảhoạtđộngcủa
côngtykémhơn,thậmchíkémhơnhẳn,sovớichỉsốDow.Nếukết
quảhoạtđộngtronggiaiđoạnbanămhoặcdàihơnlàyếukém,tấtcả
chúngtacólẽđềunêntínhđếnchuyệnbỏtiềnvàochỗkhác–ngoại
trừtrườnghợpbanămđódiễnramộtvụbùngnổđầucơtrongthị
trườnggiálên(2).
6.Tôikhônglàmnhiệmvụdựđoántìnhhìnhthịtrườngchứng
khoánnóichunghaynhữngbiếnđộngtrongkinhdoanh.Nếucácbạn
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


nghĩtôicóthểlàmđiềuđó,haychorằngđólàđiềuquantrọngcầncó
trongmộtchươngtrìnhđầutư,thìcácbạnkhôngnênthamgiavào
côngtyhợpdanhnàynữa.
7.Tôikhôngthểhứahẹnkếtquảgìvớicácthànhviêngópvốn.
Nhữnggìtôicóthểvàdámhứalà:
a.Nhữngkhoảnđầutưcủachúngtasẽđượclựachọndựatrên
cơsởgiátrịchứkhônglựatheoxuhướng;
b.Chúngtasẽcốgắngđưarủirolỗvốndàihạn(3)(khôngphảilỗ
danhnghĩangắnhạn(4))xuốngtốithiểubằngcáchđạtđượcbiênan
toàn(5)lớntrongtừngkhoảnđầutưvàsựđadạngtrongcáckhoản
đầutư;và
c.Gầnnhưtoànbộgiátrịtàisảnròngcủatôivàvợcontôisẽ
đượcđầutưvàocôngtyhợpdanhnày.
MọingườiđượcmờitớiOmahaClubtốihômđóđềukýtênxác
nhậnvàBuffettnhậnséccủahọ.Khicóthànhviênmớithamgia,
từngngườiđềuđượchướngdẫncặnkẽvềnhữngnguyêntắccơbản
này.Sauđó,mỗithànhviêngópvốnđềuđượcnhậnbảncậpnhật
hàngnăm.
Trongnhữngnămsauđó,Buffettchiasẻvềhiệuquảlàmviệc
cũngnhưnóivềcáchoạtđộngcủamìnhquahàngloạtláthưônggửi
chonhómnhữngngườiđitheoítỏinhưngsốlượngngàymộtgia
tăngnày.Ôngdùngnhữngláthưđólàmcôngcụgiảngdạynhằm
củngcốvàbổsungchonhữngýtưởngđằngsaucácnguyêntắccơ
bản,traođổivềnhữngkỳvọngcủaôngđốivớihiệuquảhoạtđộng
trongtươnglai,vàbìnhluậnvềtìnhhìnhthịtrường.Banđầu,những
láthưnàyđượcgửimỗinămmộtlần,nhưngkhinhiềuthànhviênlên
tiếngthanphiềnrằngmộtnămlàquálâu,ôngchuyểnsangviếtít
nhấtnửanămmộtlần.
Những“Bứcthưgửithànhviêngópvốn”nàygiốngnhưmộtbiên
niênsửghilạinhữngýtưởng,phươngpháp,vàsuynghĩcủaông
ngaytrướcgiaiđoạnđìnhđámtạiBerkshireHathaway(6);đâylàgiai
đoạnôngghidấubằngnhữngkỷlụcđầutưthànhcôngvôtiền
khoánghậu,thậmchívớichínhcảnhữngthànhtíchcủaôngtại
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Berkshire.Tuyvẫnchorằngsẽcónhữngnămhoạtđộngtốtvàkhông
tốt,songôngtinrằngmứclợinhuậncaohơnchỉsốDow10%trong
hầuhếtcácgiaiđoạn3-5nămlàkhảdĩ,vàđólàđiềuôngsẵnsàng
thựchiện.
Nhưngtrênthựctế,điềuôngđạtđượccòntốthơnnhiều.Ông
liêntụcđánhbạithịtrườngvàkhônghềcómộtnămthụtlùinào.
Trongcảgiaiđoạntrên,ôngđãlàmtăngvốncủacácthànhviênlên
gần24%mỗinăm,saukhiđãtrừđicáckhoảnchiphí.Tronggiai
đoạnbanđầunày,ôngđãcónhữngnămhoạtđộngtốtnhấttrongsự
nghiệpcủamình.
Nhữngbàihọctừnhữngbứcthưnàylàđịnhhướngcógiátrị
vượtthờigianchomọinhàđầutư–từnhữngngườimớibắtđầu,
nhữngnhàđầutưnghiệpdư,chotớinhữngnhàđầutưlãoluyện.
Chúngđặtramộthệthốngnhữngnguyêntắcvàphươngphápnhất
quán,hiệuquảcaogiúptránhđượcnhữngcámdỗmangtínhtràolưu
vàkỹthuậtvốnđầyrẫytrênthịtrườngthờinay(hoặcbấtkỳthời
nào).Tuyhàmchứanhữngphântíchtinhvi,hợp“khẩuvị”của
nhữngchuyêngiakỳcựu,songnhữngláthưnàycũnglàphươngtiện
đểBuffetttruyềnđạtkiếnthứcnhậpmônvềđầutư,bởichúngmang
đếnmộtphươngthứctiếpcậncơbản,hợplývàdễhiểuđốivớitấtcả
mọingười.
Lầnđầutiênquacuốnsáchnày,nhữngbứcthưgửithànhviên
gópvốnvànhữngkiếnthứcuyênthâmđượctruyềntảitrongđóđược
tậphợpđầyđủ,baogồmnhữngnguyêntắcnềntảngnhưchiếnlược
đadạnghóa(7)khácngườicủaông,sựtándươnggầntớingưỡngtôn
thờmàôngdànhcholãikép(8),vàquátrìnhraquyếtđịnhthậntrọng,
đingượcvớilốitưduythôngthườngcủaông.Nhữngbứcthưnày
cũngđềcậpđếncácphươngphápđầutưcủaBuffettđốivớicác
nhómTổngquát,TínhtoánvàKiểmsoát,ba“phươngpháphoạt
động”chínhcủaông–theothờigian,nhữngphươngphápnàyđược
pháttriểnvàbiếnhóatheonhữngcáchthứcrấtthúvịvàquantrọng
màchúngtasẽcùngkhámphátrongcuốnsáchnày.
Vềcơbản,giátrịtolớncủanhữngbứcthưnàynằmởchỗchúng
miêutảđượctưduycủamộtnhàđầutưtrẻthànhcôngkhikhởisự
vớikhoảntiềnhếtsứckhiêmtốnbanđầu–thứtưduymàcácnhà
đầutưcóthểvậndụngđểđạtđượcthànhcônglâudàikhihọdấn

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


thânvàothươngtrường.Nhữngbứcthưlàlờibiệnhộmạnhmẽcho
chiếnlượcdàihạn,hướngđếngiátrị–mộtchiếnlượcđặcbiệtkhả
thitrongnhữngthờiđạiđầybiếnđộngnhưthờiđạicủachúngta,khi
màconngườitadễdàngngảtheođầucơ,sửdụngđònbẩynợcao,và
chútrọngvàongắnhạn,nhữngđiềuvốnhiếmkhimanglạihiệuquả
lâudài.Chúngchỉranhữngnguyêntắccógiátrịvượtthờigianvề
tínhcẩntrọngvàkỷluật–nhữngnguyêntắcnềntảngđãvàđang
kiếntạonênthànhcôngcủaBuffett.
NếunhưchàngthanhniênBuffettkhởisựCôngtyHợpdanhcủa
mìnhởthờiđạingàynay,hẳnôngcũngsẽđạtđượcnhữngthànhquả
tolớnhệtnhưvậy.Thựcra,hiệnnayôngcũng“bảođảm”đượcrằng
mìnhcóthểkiếmđượcmứclợisuấthàngnăm50%vớimộtvàitriệu
đôlabanđầu.Sởdĩmứclợisuấtcao(trênlượngvốnnhỏ)nàylàkhả
thitrongthờiđiểmhiệnnaycũngnhưcáchđâynhiềunămlàdo
nhữngyếutốkémhiệuquảcủathịtrườngvẫncònđó,đặcbiệtlà
trongnhữngdoanhnghiệpnhỏ,ítđượcchúý;vàcònvìônglàmột
nhàđầutưđạitàinữa.Dẫuvậy,chừngnàocácnhàđầutưcòncótrí
nhớngắnhạnvàdễdaođộngtrướcgiátrịcổphiếudolòngtham
cũngnhưsựsợhãi,thìchừngđóvẫntồntạicơhộikiếmlãibộncho
tấtcảnhữngnhàđầutưtáobạo,cóthểtiếpnhậnmộtlốitưduythích
đáng.
Giốngnhưbấtkỳthờiđạinào,ngàynaynhiềungườikhôngkiên
trìtuânthủkỷluật–nguyêntắckhôngthểthiếutrongđầutưgiátrị.
Liêntiếptrongnhữngbứcthư,Buffetttrởđitrởlạivớibảnchấtbất
biếntrongnhữngnguyêntắccủaông.Đólàmộtlốitiếpcậnđềcao
tháiđộhơnlàtríthôngminh–trungthànhvớiquytrìnhcủariêng
mìnhvàkhôngđểbịcuốntheotràolưulàmộttrongnhữngviệckhó
khănnhấtđốivớicảnhữngnhàđầutưkỳcựunhất.Aicũngcóthể
rútrachomìnhbàihọctừkhảnănglàmchủcáccảmxúctrongđầutư
củaBuffett.
Mỗichươngtrongcuốnsáchnàyđềuđượcxâydựngxungquanh
mộtýtưởnghoặcchủđềriêngbiệttừnhữngbứcthưvàcómộtbố
cụcđơngiản,bắtđầulàmộtbảntómtắtnhằmcungcấpmộtsốthông
tinnền.Hyvọngđiềunàysẽgiúpmanglạichocácbạnbốicảnhlịch
sử,từđóchophépchúngtacóđượcmộtnhậnthứcđầyđủhơnvềsự
phùhợpcủanộidungthưtrongthờiđạingàynay.
Vớimụcđíchđó,tấtcảcáctríchđoạnquantrọngtừnhữngbức
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


thưtrongtừngchủđềđềusẽđượctrìnhbàyđầyđủ.Điềunàykhông
nhữnggiúpchúngtađượctrựctiếptiếpcậntrithứctừchínhngòibút
củaBuffettmàcònbiếncuốnsáchnàythànhcôngcụthamkhảohữu
íchtrongviệcđánhgiácôngviệccủaôngởgiaiđoạnnày.Bảnthân
việctổnghợptấtcảnhữngbìnhluậncủaôngvềmộtchủđềvàotừng
chươngmanglạirấtnhiềuthôngtin.Chúngtacóthểnhậnthấynhiều
môtíplặplạitrongnhiềubứcthưkhiôngnhắclạinhữngýtưởngcủa
mìnhvàtheodõinhữngthayđổitrongchínhsuynghĩcủaông–đây
làđiềukhócóthểnhậnthấynếuchúngtađọcthưtheotrìnhtựthời
gian.
Buffettchưatừngxuấtbảnmộtcuốngiáotrìnhnàovềđầutư,ít
nhấtlàxéttheonghĩatruyềnthốngcủatừnày.Nhữnggìchúngtacó,
bêncạnhnhữngbàibáomàôngviếtvànhữngghichúhìnhthànhtừ
nhữngbuổinóichuyệnvànhữngbàidiễnthuyếtcủaông,lànhững
bứcthưmàôngđãviết.Thựcra,nhữngbứcthưnàygiốngnhưmột
khóahọcđượcbắtđầukhôngngừngnghỉtừnăm1957chotớingày
nay,tứclàxuyênsuốtsựnghiệpcủaông.Thưgửithànhviêngópvốn
làhọcphầnđầutiêntrongkhóahọcđó,vàtôirấtlấylàmvinhhạnh
đượcchiasẻchúngvớicácbạn.Hyvọngrằngbạnđọcchúngcũng
hàohứngnhưkhitôitổnghợpchúnglại.
TôirấtcảmkíchvìBuffettđãtintưởngđồngýchotôisửdụng
nhữngbứcthưcủaôngtrongcuốnsáchnày,vàtôicũngxinlưuýlại
mộtlầnnữarằngvaitròcủaôngtrongcuốnsáchnàychỉdừnglạiở
đó.Tôiđặtmụctiêutrìnhbàynhữngbứcthưcủaôngtheohướngông
tánthành,đồngthờilàmsaođểnhữnglờidạycủaôngtìmđượcsự
đồngcảmcủacảnhữngnhàđầutưnontrẻvànhữngchuyêngialão
làng.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


PhầnI
CHƯƠNG1

ĐỊNHHƯỚNG
“Việcluôncómộtcáigiániêmyếtchophầnvốncủabạntrong
doanhnghiệp(cổphiếu)lúcnàocũngnênđượccoilàmộttài
sảnđểsửdụngnếumuốn.Nếunótrởnênđủđiênrồ,dùlà
theobấtkỳhướngnào,thìbạnnêntậndụngđiềuđó.”
−NGÀY12THÁNG7NĂM1966
ãytưởngtưởngbạnđangởOmaha,Nebraska:Đólàmộtbuổi
tốimùathunăm1956.Elvisvừaxuấthiệnlầnđầutrênchương
trìnhTheEdSullivanShowcònEisenhowerthìđangởNhà
Trắng.Tốinay,bạncùnghaimươingườikhácsẽvàomộtlớphọctại
ĐạihọcNebraskaOmahađểdựbàigiảngđầutiêntrongkhóahọc
“Nguyêntắcđầutư”.Thầygiáocủabạnlàmộtchàngthanhniênchạc
tuổiđôimươitênlàWarrenBuffett.Rồibạnchọnngồikếngườidì
AlicecủaBuffett–mộttrongbảynhàđầutưbanđầutrongthỏa
thuậngópvốnđầutiêncủaông.
Tôimuốncoicuốnsáchnàylàbảnmôphỏngcủalớphọc
“Nguyêntắcđầutư”ngàyđótheocáchriêngcủanó,dựatrênnhững
bàihọcmàBuffettđãtruyềndạytrongnhữngBứcthưgửithànhviên
gópvốnmàôngviếtcùngthờiđiểmvớikhóahọcnày.Nósẽhướng
dẫnchobạnvềnhữngđiềucơbảntrongchiếnlượcđầutưthông
minh,đượctrìnhbàyquanhữngtríchđoạnquantrọnglấytừgầnbốn
mươibứcthưnày.ĐólànhữngnămthángtrướckhiCôngty
Berkshirerađời,từnăm1956tớinăm1970,khinguồnvốncủa
Buffettrấthạnhẹp,còncơhộicủaôngthìthậtkhônggiớihạn.Đólà
khoảngthờigian,đặcbiệttrongnhữngngàyđầuhoạtđộngcủaCông
tyHợpdanh(9),khicũnggiốngnhưbạnvàtôibâygiờ,Buffettcóthể
đầutưvàohầuhếtmọithứ,chẳngcócôngtynàolànhỏbéđểmà
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


khônghứngthúcả.
Trongsuốtnhữngnăm1950–1960,banngàyBuffettthamgia
đầutưcòntốiđếnlạidạyhọc.DìAlicecủaôngcùngnhiềuthànhviên
gópvốnđềuthamgialớphọcđó.Saukhihoànthànhkhóahọccủa
DaleCarnegienhằmvượtquanhữngngầnngạicủaviệcnóitrước
côngchúng,Buffettdùngviệcdạyhọclàmcáchđểpháttriểnkỹnăng
củamình.Khôngchỉvậy,ôngcònnoigươngngườithầycủamình,
BenGraham–ngoàiviếtthưgửicácnhàđầutư,ôngcòngiảngdạy
khóahọcvềphântíchchứngkhoántạiTrườngKinhdoanhColumbia
khiđiềuhànhcôngtyđầutưcủamình,Graham-Newman.

NguyêntắcnềntảngcủaBenjamin
Graham
hẳngcógìtốthơnđểbắtđầuđọccuốnsáchvềchiếnlượcđầu
tưthôngminhbằngviệctìmhiểunguyêntắcnềntảngtrong
cáchtưduycủaBuffett,nguyêntắcmàcáchọctròcủaGraham
đềutườngtận:Trongngắnhạn,thịtrườngcóthểvàsẽđôilúchoàn
toànhỗnloạnvàvôlý,nhưngvềdàihạn,chứngkhoánsẽđượcđịnh
giáphùhợpvớigiátrịnộitạicủachúng.
Buffettsửdụngýtưởngcóphầnhơinghịchlýcủathầymìnhlàm
côngcụtruyềndạytrongsuốtnhữngbứcthưbởiýtưởngnàygiúp
phânbiệtrõđượcđiềunhữngnhàđầutưthựcsựtheođuổi:phân
tíchviệckinhdoanhmộtcáchcócơsởthốngnhất,hợplýdựatrên
tínhlogicvàlýluậnđúngđắnđểcóthểchọnđượcchứngkhoáncólợi
nhuậntiềmnăngcaonhấtvớiđộrủirotươngứngởmứcthấpnhất
cóthể.Đómớilàcáchtiếpcậncủanhàđầutưdàihạnvàhoàntoàn
khácviệccốgắngkiếmlờibằngcáchđầucơ(10)dựatrênnhữngđiều
cácnhàđầutưkhácsẽhaysẽkhônglàmquadựđoánnhữngbiến
độngngắnhạntrongcácbiếnsốởcấpvĩmônhưgiádầuhaylãisuất.
Nhàđầutư,theođúngnghĩachúngtasẽgiảithích,muadoanh
nghiệp;cònnhàđầucơchỉ“chơi”thịtrườngmàthôi.
Nhàđầutưcầnhọccáchcoinhữngbiếnđộngngắnhạnvềgiácủa
cổphiếunhưnhữngbiếnđộngngẫunhiênvàtinrằngphầnlớn
chúngkhôngđángđểquantâm;khiđó,dochúngđượccoilàngẫu

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


nhiênnênchẳngphảicốgắngdựđoánchúngmộtcáchcóhệthống
làmgì.Đơngiảnđâykhôngphảitròchơicủachúngta.
Tuynhiên,vềdàihạn,thịtrườngsẽtựđiềuchỉnhvàcuốicùnglại
phảnánhtìnhhìnhkinhtếcủadoanhnghiệptronggiácổphiếucủa
nó.Nếuhiểuđiềunày,nhàđầutưsẽchỉtậptrungvàoviệcphântích
vàlậpluậnthậntrọngtìnhhìnhkinhdoanhdàihạn–đólàđiều
chúngtatinrằngcuốicùngsẽđemlạikếtquảtrênmứctrungbình.
NguyêntắcnềntảngvĩđạinàyxuấtpháttrựctiếptừBen
Graham,ngườithầy,ngườisếp,ngườihùngcủaBuffettvàthựctếlà
ngườiđãphátminhraviệcphântíchchứngkhoán.Đượcmệnhdanh
làHiệutrưởngPhốWall,BenGrahamlàmộtnhàcáchmạng,người
tiênphongbiếnnhữnggìđượccholà“nghệthuậtđentối”thànhmột
nghềnghiệpthựcsự.BuffettđãlĩnhhộicácýtưởngcủaGrahamngay
từlúctiếpcậnchúng–nhiềutớimứcôngthậmchícònđặttêncon
traimình,ngườisẽtrởthànhChủtịchkhôngđiềuhànhcủaCôngty
BerkshireHathaway,làHowardGrahamBuffett.Đểnắmbắtđược
cácnguyêntắcđầutưcủaBuffett,nhữngphầnmàkhônghềthayđổi
từsuốtnhữngnămthángcủaCôngtyHợpdanhtớitậnngàynay,
phảihiểurõđượcýtưởngnềntảngvànhữngảnhhưởngcủaGraham
đốivớiBuffett.Mọichuyệnbắtđầunhưthếnày:
BuffetttốtnghiệpĐạihọcNebraska–Lincolnsớmhơnmộtnăm
vàonăm1950khiôngmới19tuổi.Sauđó,ôngnộpđơnxinhọctại
TrườngKinhdoanhHarvardnhưngđượcđáplạirằngsẽcócơhộiđỗ
caohơnvàotrườngnếunộpđơnlạivàomấynămsau.Tuynhiên,bị
TrườngKinhdoanhHarvardtừchốilạilàmộttrongnhữngđiềumay
mắnnhấttừngxảyđếnvớiông.Khibắtđầutìmkiếmcáctrườngkinh
doanhkhác,BuffetttìnhcờbắtgặpcuốncatalogcủaTrườngKinh
doanhColumbia.Từcuốncatalogđó,ôngkhámphárarằngtácgiả
củacuốnsáchôngưathích,Nhàđầutưthôngminh,khôngchỉcòn
sốngmàcònđanggiảngdạyởngôitrườngnày.Ngaylậptức,Buffett
nộpđơnxinhọc.Nhiềutuầnsau(ôngnộpđơnvàothángTám),ông
đượcnhậnvàotrườngColumbiavàchẳngbaolâusauđó,ôngtrở
thànhsinhviênnổibậtnhấttronglớphọccủaGraham.Bạnchỉcó
thểtưởngtượngcườngđộtruyềnthụtrithứcgiữahaingườinàymà
thôi.GrahamxâydựngnềnmóngtríthứcchoBuffett,cònBuffett,
sinhviênduynhấtđạtđiểmA+,gópnhặtmọithứthầyGraham
truyềnthụ.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Saukhitốtnghiệp,Buffettrấtmuốnlàmviệcởcôngtyđầutưcủa
Graham,nhưng,nhưôngthườngđùa,ôngbịkhướctừvìbị“địnhgiá
quácao”mặcdùôngđềnghịlàmviệckhôngcông.Lýdothựcsựông
khôngđượclàmviệctạiđócólẽphầnnhiềulàdoGraham-Newman
làmộttrongsốítcôngtyđầutưdongườiDoTháisởhữu;Buffettcó
thểtìmđượcmộtcôngviệctốtởnơikháckhibịGrahamkhướctừ,
nhưngnhữngngườiDoTháicótrìnhđộcaokhácthìcóthểkhông.
Quáthấtvọng,ôngtrởvềOmahacùngchamìnhđiềuhànhhãng
môigiớichứngkhoán;tạiđây,ôngvẫntiếptụctheođuổiýnghĩlàm
việcchungvớiGraham.Banămliềnđềuđặngửithưvàcácýtưởng
đầutưchứngkhoáncuốicùngcũngcókếtquả;ngườithầyđãđộng
lòngvàmờiôngtrởlạiNewYorkvàonăm1954.Buffettkhôngcó
nhiềuthờigianlàmviệctạiGraham-Newman;bởichỉmộtnămsau
khiônglàmviệctạiđây,Grahamquyếtđịnhnghỉhưu.
Mộtlầnnữa,khiởtuổihaimươilăm,BuffetttrởlạiOmaha;dù
vậy,lầnnàyôngkhôngquaylạicôngviệcmôigiớichứngkhoáncùng
chamìnhnữa.Lầnnày,bấtchấplờikhuyêncủaGrahamvàchamình,
ôngthànhlậpmộtthỏathuậngópvốnđầutưcủariêngmình.Ông
cấutrúcthỏathuậnnàytheonhữnggìGrahamđãthiếtlậpvàvận
hànhchủyếutheonguyêntắccủariêngmình.GrahamvàBuffettvẫn
duytrìmốiquanhệgầngũimãitớikhiGrahamquađờinăm1976.

NgàiThịtrường
ờigiảithíchgiátrịnhấtcủaGrahamvềtínhphihiệuquảcủathị
trườngngắnhạnđượcđúckếttrongkháiniệmcủaôngvề“Ngài
Thịtrường”.Ýtưởngnhưsau:thịtrườngchứngkhoáncóthể
đượccoinhưmộtôngbạntínhkhíthấtthường,mắcchứnghưngtrầmcảm(11),luônsẵnsàngmuahaybánchobạnmộtnửacổphần
trongcôngtycủamìnhmỗingày.HànhvicủaNgàiấycóthểtựdo,vô
lývàrấtkhódựđoán.Đôilúc,Ngàiấythấyphấnkhíchvàđánhgiá
caotriểnvọngcủacôngtymình.Khiđó,Ngàiấysẽchàobáncổphần
củamìnhchobạnởmứcgiácaonhất.Lúckhác,Ngàiấythấychán
nảnvàchẳngbuồnnghĩvềchínhmìnhhaycôngtynữa.ThếlàNgài
ấychàobáncùngcổphầnđóchobạnởmứcgiáhời,thấphơnnhiều.
Đôilúc,tâmtrạngcủaNgàiấylạibìnhbình.Mặcdùbạnchẳngbao
giờchắcchắnmìnhtìmthấyNgàiấylúcởtâmtrạngnào,mộtđiều

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


bạncóthểchắclàdùbạncómuabángìvớiNgàiấyhômnay,thìngày
mai,NgàiThịtrườngcũngsẽtrởlạicùngcácmứcgiáhoàntoànmới.
Nhìnthịtrườngqualăngkínhtừcâuchuyệnngụngôncủa
Grahamsẽbậtmítạisaogiáthịtrườngtạibấtkỳngàynàocũngsẽ
khôngchochúngtahìnhdungvềgiátrịnộitạicủachứngkhoán.
Chúngtaphảitìmraconsốđómộtcáchđộclậpvàchỉhànhđộngkhi
tâmtrạngcủaNgàiThịtrườngcólợichomình.ĐólàđiềumàBuffett
đặcbiệtnhấnmạnhtrongcácláthưcủamìnhkhigiảngdạy,“việc
luôncómộtcáigiániêmyếttrênthịtrườngkhôngbaogiờđượcphép
trởthànhmộtgánhnặngmàtheođónhữngsailầmđịnhkỳcủanósẽ
địnhhìnhnhậnđịnhcủamọingười.”Nếudựavàogiáthịtrườngđể
địnhgiámộtdoanhnghiệp,bạnthườngdễbỏlỡcơhộimuavàolúc
NgàiThịtrườngthấychánnánvàbánralúcNgàiấyđangphấnkhích.
Bạnkhôngthểđểthịtrườngsuynghĩthaychobạn.Nhàđầutưbiết
họphảitựlàmcôngviệccủamình.

Sởhữumộtcổphiếulàsởhữucả
mộtdoanhnghiệp
ấtnhiên,“côngviệc”ởđâylàthẩmđịnhgiátrịdoanhnghiệp.
TrongkhigiátrongngắnhạnphụthuộcvàotâmtrạngcủaNgài
Thịtrường,thìvềdàihạn,giácổphiếusẽbámsátgiátrịnộitại
củadoanhnghiệp.HaynhưGrahamnói:“Trongngắnhạn,thịtrường
giốngnhưmộtchiếcmáybầucử,nhưngtrongdàihạn,nógiốngmột
chiếccânhơn.”Điềunàylàđúngbởicổphiếu,theođịnhnghĩa,là
giấyxácnhậnphầnsởhữutínhtrêntoànbộcôngty.Nếuchúngtacó
thểđịnhgiáđượcdoanhnghiệpđó,thìchúngtacũngcóthểđịnhgiá
đượccổphiếucủahọ.
Vềmặttoánhọc,chắcchắncổphầncủacôngty,khitổnghợplại
vàtrongsuốtvòngđờihoạtđộngcủanó,phảitạoramứclợisuấtphù
hợptuyệtđốivớikếtquảkinhdoanhcủacôngtyđó.Đúng,mộtsốcổ
đôngsẽlàmgiỏihơnnhiềungườikháctrongthờigianởgiữatùy
thuộcvàothờiđiểmmuavàbán,nhưngtổnghợplạivàcuốicùng,kết
quảcủanhữngnhàđầutưgiỏihơnnhờhiểubiếthaymaymắnnàysẽ
khớpđếntừngđồngvớisốlỗmànhữngnhàđầutưkémhơndoquá
ngâythơhaythiếumaymắnphảichịu.Dođó,nhữngnhàđầutưmà
cóthểdựđoánlợinhuậntrongdàihạncủamộtdoanhnghiệpbằng
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


phântíchhợplýsẽcókhảnăngnhậnđượccùngmứclợinhuậndài
hạnđóbằngviệcsởhữucổphầncủacôngty,vớiđiềukiệnhọcầncẩn
trọngkhôngtrảgiáquácao.
Đólàlýdotạisaonhàđầutưnênđầutưtrongdàihạn.Qualời
dạycủaBuffett,chúngtahọcđượccáchtậptrungvàodoanhnghiệp,
chứkhôngphảivàoviệcchọnthờiđiểmđầutưtrongngắnhạnsao
chonhữngkhoảnđầutưcóvẻnhưsẽđềnđápxứngđáng.Như
Buffetttừngviết,“Diễnbiếncủathịtrườngchứngkhoánsẽquyết
định,phầnlớn,khinàochúngtasẽđúng,nhưngtínhchínhxáctrong
phântíchcôngtycủachúngtamớiphầnnhiềuquyếtđịnhliệuchúng
tacóđúngthậtkhông.Nóicáchkhác,chúngtacóxuhướngtậptrung
vàođiềugìsẽxảyra,chứkhôngphảikhinàonóxảyra.”
Ýtưởngnàyđượcthốngnhấtxuyênsuốtcácbứcthư,vìvậytôisẽ
nhấnmạnhmộtlầnnữaởđây:Cổphiếukhôngchỉlàmấytờgiấy
đượcmuađi,bánlại,chúnglàgiấyxácnhậnquyềnsởhữuđốivới
mộtdoanhnghiệp,vàphầnlớncổphiếuđềucóthểphântíchvàthẩm
địnhđược.Nếugiáthịtrườngcủadoanhnghiệp(cổphiếu)thấphơn
giátrịnộitạitrongbấtkỳkhoảngthờigiandàinào,thìcáctácnhân
thịtrườngcuốicùngcũngsẽhànhđộngđểđiềuchỉnhlạiviệcđịnhgiá
thấpđóbởivềdàihạn,thịtrườnglàhiệuquả.
“Khinào”khôngphảilàcâuhỏicầnquantâmbởinóphụthuộc
vào“NgàiThịtrường”khôngmấytincậy.Vàothờiđiểmmua,thật
khóđểbiếtcáigìsẽkhiếnNgàiấynhậnragiátrịmàbạnnhìnthấyrõ
ràngởđó.Tuynhiên,cáccôngtythườngmualạicáccổphiếucủa
mìnhkhithấychúngquárẻ.Trongkhicáccôngtylớnhơnvàcáctổ
chứcgópvốntưnhân(12)thìthườngtìmcáchthôntínhcáccôngty
đangđượcđịnhgiáthấp.Khinhậnthứcđượctiềmnăngcủanhững
điềunày,nhữngngườithamgiathịtrườngthườngsănlùngvàmua
lạicáccổphiếugiárẻ,nhờđógiúploạibỏviệcđịnhgiáthấp.Buffett
luôndạycácnhàđầutưphảitinrằngthịtrườngrồisẽtựđiềuchỉnh;
ônghướngchúngtatậptrungvàoviệctìmđúngdoanhnghiệpcó
mứcgiáphùhợp,vàbỏquahầuhếtviệctínhtoánthờiđiểmmuahay
thờiđiểmkhoảnđầutưsinhlợi.

Phánđoánthịtrường
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


ộtbàihọckhácBuffettnhấnmạnhlàtínhkhíthấtthườngcủathị
trườngcóthểmangtínhngẫunhiên,khiếnchúng(theođịnh
nghĩa)thườngkhôngthểđoántrước.Chỉđơngiảnlàquákhó
đểbiếtđượcđiềugìsẽxảyratrongngắnhạn,vìthếnhững
quanđiểmcủaôngvềcácbiếnsốvĩmô(nhưcổphiếu,tỷgiá,ngoại
tệ,hànghóahayGDP)chẳngtácđộnggìtớiquyếtđịnhđầutưcủa
ông.Trongcácbứcthư,ôngcũngphêphánnhữngngườiđưaracác
quyếtđịnhmuabáncổphiếudựavàocácdựđoántrongngắnhạn.
ÔngthíchtríchdẫncâunóicủaGraham:“Đầucơkhôngphảilàphạm
pháp,phiđạođứcnhưngcũngchẳngbéobởgì(vềmặttàichính).”
Tớitậnbâygiờ,Buffettvẫnluôntrungthànhvớiýtưởngnày.Có
quánhiềubiếnsốphảixemxét.Tuynhiên,nhiềuchuyêngiaPhố
Wallvẫntiếptụcthựchiệncácdựđoánkiểunày.Bạnchỉcầnbậtti-vi
lênsẽthấynhữngchuyêngiathịtrườngnày,tấtcảđềurămrắpnghe
theolờikhuyênđángbángbổcủaNgàiKeynes“vĩđại”:“Nếukhông
thểdựđoántốt,hãydựđoánthườngxuyên.”
Lànhàđầutư,chúngtahiểurằngcâutrảlờiđúngchocâuhỏicổ
phiếu,tráiphiếu,lãisuất,hànghóa,vv…sẽnhưthếnàotrongngày
tới,thángtới,quýtới,nămtớihaythậmchínhiềunămtớilà“Tôi
chịu”.ThôngquanhữnghiểubiếtsâusắccủaBuffett,chúngtasẽhọc
đượccáchđểkhôngtrởthànhnạnnhâncủanhữngcatừquyếnrũ
trongcácquanđiểm“chuyêngia”nàyvàlàmloạndanhmụcđầutư
củamình,nhảyhếttừdựđoánnàysangdựđoánkhácvàrồiđểcho
chútlợinhuậnđóbịxâuxébởithuế,tiềnhoahồngmôigiớivàcơhội
ngẫunhiên.TheoBuffett,cácdựđoánthườngnóibạnbiếtnhiềuhơn
vềngườidựđoánthayvìvềtươnglai.
Mộtcáchtựnhiên,lờikhuyêntiếptheosẽlà:Hãychophépmình
nângniulốitưduy“Tôichịu”.Nósẽgiúpbạntránhlãngphíthờigian
vàcôngsứcquýbáucủamình,đồngthờichophépbạntậptrungvào
việcsuynghĩtừgócnhìncủangườichủsởhữuhaychủsởhữutương
laicủatoànbộdoanhnghiệpmàbạnsẽhiểuvàthấyrấtcuốnhút.Có
aiđịnhbánmộttrangtrạichỉvìnghĩrằngchắcchắnítnhấtcó65%
khảnănglàCụcDựtrữLiênbang(Fed)sẽtănglãisuấttrongnămtới
không?
Hơnnữa,hãyluônhoàinghibấtkỳaichorằnghọcóthểnhìnrõ
tươnglai.Mộtlầnnữa,chúngtalạiđượcnhắcnhởrằngbạnthựcsự
khôngthểđểngườikháctưduythaybạn–bạnphảitựmìnhlàm
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


điềunày.Nhữngcốvấnmàbạntrảtiền,dùcósẵnlònghaykhông,sẽ
thườngchỉdẫnbạntheohướngcólợichochínhhọ.Bảnchấtcon
ngườilàvậy.ThànhcôngkhôngtưởngcủaBuffetttrongnhữngnăm
thángcủaCôngtyHợpdanhvàsaunàyđềuxuấtpháttừviệcchẳng
baogiờgiảbộbiếtnhữngthứkhôngthểbiếthaychưađượcbiết.Lời
dạycủaôngkhuyếnkhíchcácnhàđầutưluôngiữtháiđộbấtkhả
tri(13)tươngtựvàtựmìnhsuynghĩ.

Bướclùicóthểdựđoán
hờiđiểmmộtđợtgiảmgiálớntrênthịtrườngxảyracũngnằm
trongdanhsáchnhữngđiềukhôngthểbiếttrước.Đâycũnglà
mộtnguyêntắcđịnhhướngchủchốtkhácmàBuffettđãđúckết
từGrahamvàNgàiThịtrường.Lúcnàyhaylúckhác,NgàiThịtrường
rồicũngsẽphảirơivàokhoảnhkhắctâmtrạngkhổsở–màchúngta
hầunhưchẳngthểlàmgìđểtránhbịrơivàonhữngđiểmlúnnày.
Buffettnhắcnhởcácnhàđầutưrằngtrongnhữngthờiđiểmnhưvậy,
ngaycảmộtdanhmụcđầutưvớinhữngcổphiếusiêurẻcũngsẽđi
xuốngcùngvớithịtrường.Ôngnhấnmạnhđâylàphầnkhôngthể
tránhkhỏikhisởhữucổphiếuvànếuviệcgiátrịdanhmụccổphiếu
sẽgiảmtới50%làmbạnđaukhổthìbạncầnphảigiảmsựtiếpxúc
củamìnhvớithịtrường.
Tintốtlàđợtgiảmgiáthịtrườnglớnthithoảngxảyranàykhông
cómấytácđộngtớicácnhàđầutưdàihạn.Chuẩnbịtinhthầnđểthờ
ơtrướcđợtsuythoáitiếptheolàmộtyếutốquantrọngtrong
phươngphápBuffettđưara.Mặcdùchẳngaibiếtđượcthịtrườngsẽ
nhưthếnàotrongnhữngnămtới,nhưngchúngtachắcchắnsẽcóít
nhấtmộtvàiđợtgiảmgiátừ20%tới30%trongmộtvàithậpkỷtới.
Khinàonhữngđiềunàyxảyracũngkhôngquantrọnglắm.Điều
quantrọnglànơibạnbắtđầuvànơibạnkếtthúc–bạncóthểdao
độnggiữanhữngnămthánglênxuốngnhưngkếtquảcuốicùngbạn
nhậnđượccũngvẫnthếthôi.Vìxuhướngchunglàđilên,nênmiễn
làđợtgiảmgiánghiêmtrọng25-40%khôngkhiếnbạnphảibántháo
cổphiếucủamìnhởmứcgiáthấp,thìbạnsẽhưởnglợitươngđốilớn
từcổphiếutrongdàihạn.Bạncứđểthịtrườnglênxuốngthoảimái
đi,bởiđiềuđólàkhôngthểtránhkhỏi.
Thậtkhôngmay,nhữngaichưacólốitưduynàythườngtrở

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


thànhnạnnhânchocáccảmxúccủachínhmìnhvàsợhãibánhếtđi
ngaykhithịtrườngvừađixuống.TheomộtnghiêncứudoFidelity
tiếnhành,nhữngnhàđầutưtốtnhấtlànhữngngười,theonghĩađen,
quênhẳncácdanhmụcđầutưcủamình.Trongkhiphầnlớncácnhà
đầutưồạtbánđikhithịtrườngđánglohaythậmchíảmđạm,thì
nhữngaibỏquaviệcbántháo(14)trênthịtrường(haycònquênhẳn
việchọđangđầutư)lạicóthànhtíchtốthơnhẳn.Đâylàmộtvídụ
tuyệtvời:Đểtrởthànhmộtnhàđầutưthànhcông,bạncầnphảitách
biệtphảnứngcảmxúcđốivớiviệcthịtrườnglaodốckhỏikhảnăng
nhậnthứcrằngbạnlàmộtnhàthẩmđịnhgiátrịdoanhnghiệpdài
hạncólýtrí.Bạnkhôngbaogiờđượcđểviệcniêmyếtgiábiếntừmột
tàisảnthànhmộtgánhnặng.
GrahamđãmôtảđiềunàytrongcuốnNhàđầutưthôngminh:
Nhàđầutưthựcsựhầunhưkhôngbịbuộcphảibáncổphầncủa
mình,màanhtaluônđượcquyềntựdobỏquamứcgiáđangđược
niêmyếtởthờiđiểmhiệntại.Anhtacầnchúýtớinó,hànhđộng
theonóchỉkhinóphùhợpvớicáctiêuchuẩncủaanhta,vàkhông
hơn.Vìvậy,nhàđầutưnàođểbảnthânmìnhlunglayhaylolắng
quámứctrướcnhữngmứcgiảmgiávôlýcủathịtrườngsẽchỉbiến
lợithếcơbảncủamìnhthànhbấtlợicơbảnmàthôi.Sẽtốthơn
nhiềunếucổphiếucủaanhtahoàntoànkhôngđượcniêmyếtgiá
trênthịtrường,bởianhtacóthểthoátkhỏinhữngnỗiđautinhthần
docácsailầmtrongphánxétcủangườikhácgâyra.

Thưgửithànhviêngópvốn:Đầucơ,
phánđoánthịtrườngvàbướclùi
NGÀY18THÁNG1NĂM1965
...triếtlýđầutưcủatôiđượcxâydựngtrênlýthuyếtlàlờitiêntri
tiếtlộnhiềuvềnhượcđiểmcủanhàtiêntrihơnlàvềtươnglai.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


NGÀY12THÁNG7NĂM1966
Việccủatôikhôngphảilàdựđoánvềthịtrườngcổphiếuhaybiến
độngkinhdoanh.Nếumọingườinghĩtôicóthểlàmđiềunày,hay
nghĩnóquantrọngvớichươngtrìnhđầutư,thìđừngnênthamgia
thỏathuậngópvốnlàmgì.
Tấtnhiên,quytắcnàycóthểbịchỉtríchlàmờnhạt,phứctạp,tối
nghĩa,mơhồ,v.v.Nhưngtôinghĩđạiđasốcácthànhviêngópvốn
củachúngtađềuhiểurõđiềunày.Chúngtakhôngmuavàbáncổ
phiếudựatrênviệcngườikhácnghĩthịtrườngsẽrasao(tôichưa
từngbiết)màdựavàoviệcchúngtanghĩcôngtysẽrasao.Diễnbiến
thịtrườngchứngkhoánsẽquyếtđịnh,phầnlớn,khinàochúngtasẽ
đúng,nhưngtínhchínhxáctrongphântíchcôngtycủachúngtamới
phầnnhiềuquyếtđịnhliệuchúngtacóđúngthậtkhông.Nóicách
khác,chúngtacóxuhướngtậptrungvàođiềugìsẽxảyra,chứkhông
phảikhinàonóxảyra.
Tronghoạtđộngkinhdoanhcửahàngbáchhóacủachúngta,tôi
cóthểđảmbảokháchắcchắnrằngthángMườihaisẽtốthơntháng
Bảy.(Hãynhớtôiđãthôngthạothịtrườngbánlẻnhưthếnào.)Điều
thựcsựquantrọnglàliệuthángMườihainàycótốthơnthángMười
hainămtrướcvớimộttỷlệcaohơnđốithủcủachúngtahaykhông
vàchúngtasẽlàmnhữnggìđểchuẩnbịchocácthángMườihaicủa
nhữngnămtiếptheo.Tuynhiên,trongthỏathuậngópvốncủachúng
ta,tôikhôngchỉkhôngthểnóiliệuthángMườihaicótốthơntháng
Bảyhaykhông,màcònthậmchíkhôngthểnóithángMườihaisẽ
khôngthualỗnhiều.Đôilúcnósẽnhưvậy.Cáckhoảnđầutưcủa
chúngtađâubiếtrằngtráiđấtphảimất365ngàyđểhoànthànhmột
vòngquayquanhmặttrời.Tệhơnnữa,chúngcònchẳngbiếtrằng
địnhhướngthiênvăncủamọingườiyêucầutôiphảibáocáochomọi
ngườingaykhikếtthúcmỗivòngquỹđạo(củatráiđất-khôngphải
củachúngta).Vìvậy,chúngtacầnsửdụngtiêuchuẩnthayvìlịch
biểuđểđolườngsựtiếnbộcủachúngta.Vàrõràng,tiêuchuẩnnày
làtìnhhìnhchungvềcổphiếuđượcđolườngbằngchỉsốDow(15).
Chúngtacómộtcảmgiácmạnhmẽlàđốithủnàysẽlàmkhátốt
trongnhiềunăm(GiángsinhsẽtớidùmớichỉđanglàthángBảy)và
nếumuốnhạgụcđốithủnày,chúngtaphảilàmgìđóxuấtsắchơn
“khátốt”.Giốngnhưnhàbánlẻsẽthườngsosánhlợinhuậnbán
hàngvàbiênlợinhuận(16)củamìnhvớiSears-nămnàocũngđánh

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


bạihọvàlúcđómọingườisẽthấyvầngdương.
Tôi“hồisinh”mục“phánđoánthịtrường”nàychỉvìsaukhichỉ
sốDowgiảmtừlúcđỉnhđiểm995điểmvàothángHaixuốngcòn
khoảng865điểmvàothángNăm,tôiđãnhậnđượcvàicuộcgọitừ
nhiềuthànhviêngópvốnnóirằnghọnghĩcổphiếusẽcònxuống
nữa.Điềunàyluônkhiếntâmtrítôiđặtrahaicâuhỏi:(1)nếuvào
thángHai,họbiếtrằngchỉsốDowsẽgiảmxuốngcòn865điểmvào
thángNăm,saolúcđóhọlạikhôngchotôibiết;và,(2)nếuhọkhông
biếtđiềugìsẽxảyratrongbathángkếtiếptừthángHai,làmthếnào
họlạibiếtvàothángNăm?Saumỗiđợtgiảmcảtrămđiểm,luôncó
mộtvàigiọngnóibảorằngchúngtanênbánvàđợichotớilúctương
lairõrànghơn.Đểtôinhắclạihaiđiểmnày:(1)tươnglaichẳngkhi
nàorõràngvớitôicả(gọichotôikhivàithángtớirõràngvớimọi
người-hayvàigiờtớithôicũngđược);và,(2)dườngnhưchẳngcóai
từnggọichotôisaukhithịtrườnglêncảtrămđiểmđểnhắctôirằng
mọithứthậtkhôngrõràng,mặcdùkhinhìnlại,tầmnhìnvàotháng
Haithậtkhôngrõràngcholắm.
Nếuchúngtabắtđầuquyếtđịnhviệccóhaykhôngthamgiavào
doanhnghiệpmàchúngtanêntheođuổilâudàidựatrêncácdựđoán
haycảmxúc,chúngtasẽgặprắcrối.Chúngtasẽkhôngbánphầnvốn
củamìnhtrongdoanhnghiệp(cổphiếu)khichúngđangcógiárất
hấpdẫnchỉbởimộtsốnhàchiêmtinhnghĩrằnggiácóthểxuống
thấphơn,mặcdùđôilúccácdựđoánnhưvậyrõrằnglàđúng.Tương
tựnhưvậy,chúngtasẽkhôngmuacáccổphiếuđãđượcđịnhgiá
đúngbởi“cácchuyêngia”nghĩgiásẽcòncaohơnnữa.Cóainghĩsẽ
bánhaymuamộtmộtdoanhnghiệptưnhândựavàophánđoáncủa
aiđóvềthịtrườngchứngkhoánkhông?Việcluôncómộtcáigiániêm
yếtchophầnvốncủabạntrongdoanhnghiệp(cổphiếu)lúcnàocũng
nênđượccoilàmộttàisảnđểsửdụngnếumuốn.Nếunótrởnênđủ
điênrồ,dùlàtheobấtkỳhướngnào,thìbạnnêntậndụngđiềuđó.
Việcluôncómộtcáigiániêmyếttrênthịtrườngkhôngbaogiờđược
phéptrởthànhmộtgánhnặngmàtheođónhữngsailầmđịnhkỳcủa
nósẽđịnhhìnhnhậnđịnhcủamọingười.Mộtbảndiễngiảituyệtvời
củaýtưởngnàysẽcótrongchươngHai”(Nhàđầutưvàbiếnđộng
thịtrườngchứngkhoán)cuốnNhàđầutưthôngminhcủaBenjamin
Graham.Theotôi,chươngnàycótầmquantrọngđốivớiđầutưhơn
bấtkỳthứgìkháctừngđượcviếtra.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


NGÀY24THÁNG1NĂM1968
Thầycủatôi,BenGraham,từngnóithếnày,“Đầucơcóthểkhông
phảilàphạmpháp,phiđạođứcnhưngcũngchẳngbéobởgì(vềmặt
tàichính).”Trongnămvừaqua,ngườitacóthểtrởnênbéotốt(về
mặttàichính)bằngviệcănđềuđặnnhữngchiếckẹođầucơngọt
ngào.Chúngtatiếptụcănbộtyếnmạch,nhưngnếuchẳngmayviệc
khótiêuxảyra,đừngmơtưởngchúngtasẽkhôngthấykhóchịu.

NGÀY24THÁNG1NĂM1962
Tôinghĩmọingườicóthểkháchắcchắnrằngtrongmườinămtới,sẽ
cóvàinămthịtrườngchungtăngtừ20%tới25%,vàinămthịtrường
giảmcùngmứcđócònlạiphầnlớnsẽởkhoảnggiữa.Tôichẳngbiết
khinàochúngsẽxảyra,vàtôinghĩnócũngchẳngcógìquantrọng
vớinhàđầutưdàihạn.

NGÀY18THÁNG1NĂM1965
Nếuviệccổphiếumọingườinắmgiữgiảm20hoặc30%sẽgâyra
nhữngkhốnkhóvềtìnhcảmhaytàichính,thìđơngiảnlàmọingười
nêntránhđầutưvàocổphiếuphổthông(17)đi.Nóivănhoatheolời
củacựuTổngthốngHarryTrumanthì“Nếukhôngchịuđượccái
nóng,đừngbénmảngtớinhàbếpnữa.”Tấtnhiên,sẽtốthơnnếubạn
xemxétvấnđềtrướckhibướcvào“nhàbếp.”

Tómlược
uabìnhluậncủaBuffettvàchuyệnngụngônvềNgàiThị
trưởngcủaBenGraham,chúngtacóthểlĩnhhộicácnguyên
tắcnàyvàtíchhợpchúngvàotưduynềntảngcủachúngtavề
cáchthịtrườnghoạtđộngvàcáchchúngtanênhànhxửtrongđó.Khi
nghĩbảnthânlànhàđầutư,chúngtanênhiểurằngcácbiếnđộng
ngắnhạntronggiácổphiếuthườngđượcđiềukhiểnbởicácbiến

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


độngcủatâmlýthịtrường,nhưngquanhiềunăm,kếtquảđầutưsẽ
đượcquyếtđịnhbởicáckếtquảkinhdoanhnộitạicủadoanhnghiệp
chúngtasởhữuvàmứcgiáchúngtabỏra.Cácđợtsuythoáithị
trườnglàkhôngthểtránhkhỏi,vàdochúngtakhôngthểdựđoán
thờiđiểmchúngxuấthiện,hãycứcoiđólàphígianhậpkhiquyết
địnhtrởthànhnhàđầutư.
Cácđợtsuythoáinàysẽkhôngkhiếnchúngtaphiềnmuộnbởi
chúngtađềuhiểurằngviệcluôncómộtcáigiániêmyếttrênthị
trườnglàmộtlợithếđểtậndụng,chophépchúngtatrởthànhngười
muavàotạithờiđiểmngườikhácđangsợhãi.Nógiúpchúngta
chuẩnbịsẵntâmlýdũngcảmchịuđựngnhữngthờikhắcsuythoái
củathịtrườngđểkhôngbántháocốphiếucủamìnhởmứcgiáthấp.
Ngaycảnhữngnhàđầutưmàđangphảichắtbópdànhdụmvà
kiênđịnhtheođuổiviệcđầutưchênhlệchtrongthịtrườngrộnglớn
nàychứkhôngbịcámdỗvàoviệclựachọncổphiếuhayđịnhgiá
doanhnghiệpcũngsẽlàmtốthơnmứctrungbìnhrấtnhiềunếuhọ
sởhữusứcchịuđựngcảmxúcngoancườngđểtuântheocácnguyên
tắcnày.Trongthựctế,cácnhàđầutưcóthểbámtheocácýtưởngcốt
lõinàytrongsuốtthờigianđầutưcủamìnhsẽcómộtthờigiankhó
khănkhôngđượcsungtúccholắm,phầnnhiềubởisứcmạnhcủalãi
kép,đâysẽlàchủđềcủachươngtiếptheo.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


CHƯƠNG2

LÃIKÉP
“Nhữngcấpsốnhânhuyềnảođóthểhiệngiátrịcủaviệcsống
lâuhayviệcápdụnglãiképvớikhoảntiềncủamọingườiở
mứclãisuấtkhakhá.Tôichẳngcógìđặcbiệtđểnóivềviệc
sốnglâu.”
−NGÀY18THÁNG1NĂM1963
gườitanóiEinsteingọilãiképlàkỳquanthứtámcủathếgiới
vànóirằng“nhữngaihiểunó,sẽkiếmđượcnó,cònnhữngai
không,thìphảitrảnó.”Bằngviệcsửdụngnhữngcâuchuyện
hàihướcquacácbứcthư,Buffettdạycácnhàđầutưrằngsứcmạnh
củalãiképlàvôđịchtrongviệclàmgiàubằngđầutư.Việcápdụnglãi
képxuyênsuốtmộtchươngtrìnhđầutưlâudàisẽluônlàchiếnlược
tốtnhấtcủabạn.
Vềbảnchất,mộtchươngtrìnhđầutưđầutiênvàtrướchếtlà
mộtchươngtrìnhlãikép.Nólàmộtquátrìnhliêntụctáiđầutưcác
khoảnlợinhuậnsaochomỗikhoảnbổsungsẽtựsinhlời.Cáckhoản
lờitrênlợinhuậnnàytheothờigiansẽtrởthànhthànhphầnchiếm
ưuthếngàycànglớntrongtổngmứclợinhuậncủachươngtrìnhđầu
tư.Haiyếutốquyếtđịnhtớikếtquảđầutưcuốicùnglà(1)lợisuất
trungbìnhnămvà(2)thờigian.
Sứcmạnhcủalãiképbắtnguồntừchínhbảnchấtbiếnđổicủa
nó;thờigiancànglâuthìsứcmạnhcủanócànglớn.Tuynhiên,nó
cầnmộtkhoảngthờigianđángkểđểđủlớnvàtrởthànhtácnhânchi
phốirõràngtrongchươngtrìnhđầutư,nhưngrấtnhiềungườiđánh
giáthấptầmquantrọngcủanó.Nếubạnsớmbámvàonhữngý
tưởngnàyvàchonóthờigianđểpháttriển,bạnsẽkhôngcầnthêm
nhiềuthứkhácđểtrởthànhnhàđầutưthànhcông.Thậtkhôngmay,
nhiềungườivìquáthiểncậnhaythiếukiênnhẫnmàkhôngthểtận
dụngtriệtđểnhữnggìchúngmanglại.

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Chẳnghạn,mộtkhoảnđầutư100.000đôlacómứcsinhlợi10%
mỗinăm.Tổnglợinhuậnsẽcaohơnkhoảng7%nếucáckhoảnlợi
nhuậnđượctáiđầutưthayvìrútngaysauthờigian5năm.Khôngấn
tượnglắmnhỉ.Tuynhiên,sau10năm,khoảntiềnmàcólợinhuận
đượctáiđầutư(tạmgọilàKhoảndùnglãikép)sẽsinhlợinhiềuhơn
30%sovớikhoảntiềnkhôngđượctáiđầutư.Khiđó,cáckếtquả
“phấnkhích”nàysẽtiếptụctănglêntớinămthứ15.Bâygiờ,Khoản
dùnglãiképđãlớnhơngần70%rồi.Lãiképtăngtheohàmsốmũ,
nósẽhìnhthànhđàtănglêntheothờigian;sau20năm,lợinhuậnđã
lêntới125%.Chẳngcógìmạnhmẽhơnnữa.Chitiêungaykhoảnlợi
nhuậncủabạnsẽkhiếntổnglợinhuậncủabạngiảmnhiều;vớitư
cáchlànhàđầutư,chúngtachophéplợinhuậncủachúngtatíchlũy
lênnhauvàtrởthànhtácnhânchiphốitạoracủacảicủamình.
Chúngtalàmviệcđómộtcáchkiênnhẫn.
Tầmquantrọngcủalãiképthậtkhóđểcườngđiệu.Nógiảithích
tạisaoCharlieMunger,ngườibạncủaBuffetttrongnhữngnăm
thángởCôngtyHợpdanhvàhiệnlàphóchủtịchcủaCôngty
Berkshire,từngnóirằngBuffettcoiviệccắttócmất10đôlagiống
nhưmộtkhoảntiêutốnthựcsựtới300.000đôla.Hóaralàôngtacó
hơibảothủmộtchút;nếuBuffettkhôngchi10đôlađểcắttócvào
năm1956,thayvàođóđầutưvàoCôngtyHợpdanh,thìbâygiờ
khoảnđóđãlêntớihơn1triệuđôlarồi(10đôlađượcápdụnglãi
képởmứclãisuất22%trong58năm).Nhìnvàolãiképqualăngkính
củaBuffett,khôngkhóđểhiểutạisaoôngấylạisốngthanhđạmtới
vậy.Việccắttóccủaôngấythựcsựquáđắtđỏ!
Tớigiữađộtuổiđôimươi,Buffettđãtinrằngsứcmạnhcủalãi
képsẽgiúpônggiàucó.TrởvềOmahavớikhoảng100.000đôla
trướckhibắtđầucácthỏathuậngópvốn,ôngtựcoimìnhvềcơbản
làđãnghỉhưu.Ôngthấyrằngmìnhcầnđọcnhiềuhơnvàcólẽnên
thamgiamộtsốlớphọcđạihọc.Ôngtinvàosứcmạnhcủalãiképtới
mứcôngbắtđầulolắngvềnhữngtácđộngtiêucựccóthểxảyđếnkhi
giađìnhôngtrởnêngiàucó;ôngkhôngmuốnnhữngđứaconhư
hỏngvàmuốnmộtchiếnlượcđểnuôidạychúngtốt.Cóthểmốibận
tậmvềviệctránhđểconmìnhhưhỏnglàđiềudễhiểu,nhưnghãy
nhớrằnglúcđóBuffettmớichỉtuổiđôimươivàvẫncònngồitrên
giườngngủđểtínhtoánmấykhoảnđầutưkhiêmtốncủamình.
Điềutrêndẫntớimộtlờikhuyêntheolẽtựnhiênnhưthếnày:
Nếubạncóthểchitiêuíthơnthunhậpcủamìnhtrongkhiđạtđược
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


lợinhuậntốthơnmứctrungbìnhdùchỉmộtchútthôithìbạncũng
sẽkháổnvềmặttàichính.Tuynhiên,phảithậtkiênnhẫn.Bạnkhông
thểthúcéplãiképđược;bạnphảiđểnó“ngấm”dầnquathờigian.
HãynghĩtớitrườnghợpcủaRonandRead,mộtnhânviênbơmxăng
ởVermout.Anhấyđãkiếmđượcmộtkhoảnlợinhuậnrònglêntới8
triệuđôlabằngcáchkiêntrìđầutưtừngkhoảnnhỏtrongtiềnlương
củamìnhvàocáccổphiếuuytíncótrảcổtứctrongsuốtcuộcđời
mình.
Buffettvẫnởcănnhàcũtronghàngthậpkỷ.Lốisốngvàđầutư
củaôngrấtthiếtthựcvàđầyýnghĩa.Sựkiênnhẫnvàtínhthanhđạm
chophépôngduytrìmộtkhoảnvốnđầutưtốiđavàhưởnglãikép.
Khoảnnày,cùngvớilợisuấtcaomàôngcóthểtạora,đãchophép
ôngđónggóptoànbộcổphiếutạiCôngtyBerkshirecủamìnhcho
QuỹGates,mónquàtừthiệnlớnnhấttronglịchsửthếgiới.Không
chỉvậy,tôinghĩôngcònlàmộttrongnhữngngườihạnhphúcnhất
thếgiớivìđãthựchiệnđượcchínhxácđiềuôngmongmuốntừng
giâyphúttrongcuộcđờicủamình.

Niềmvuicủalãikép
hinóichuyệnvớicácthànhviêngópvốnvềsứcmạnhcủalãi
kép,Buffettđãdẫnchứngbảngdướiđâyđểminhhọalợi
nhuậnthuđượctừviệcápdụnglãiképcho100.000đôlatrong
từ10đến30nămvớimứclợisuấttrongkhoảng4%-16%.

Hãyxemquađểhiểucácconsốnày.Nhìnlướttừconsốtrên
cùngbêntráixuốngtớiconsốdướicùngbênphải.Chúýrằngmức
lợinhuậnkhổnglồnàytỷlệthuậnvớithờigianđầutưvàmứclợi
suất.Nếucóthểkếthợphaiyếutốnày,kếtquảsẽlàmbạnchoáng
đấy:100.000đôlađượcápdụnglãiképởmứclợisuất16%sẽthành
hơn8,5triệuđôlasau30năm!
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Buffettđãliênhệbacâuchuyệnhàihướctrongcácbứcthưcủa
mình–vềColumbus(18),BứctranhNàngMonaLisavànhữngngười
bảnđịaởManhattan–đượcghilạinguyênvănởcuốichương,để
nhấnmạnhcácđiểmnàychochúngta:(1)Lãiképcũngnhạycảmvới
cácthayđổivềthờigiancũngnhưvềlợisuất,và(2)nhữngthayđổi
dườngnhưkhôngđángkểtronglợisuấtthựcsựsẽdồnlạithànhmột
consốlớnkhinhìnqualăngkínhcủamộtchươngtrìnhđầutưdài
hạn.
CâuchuyệnvềChristopherColumbusnhấnmạnhquanđiểmcủa
ôngrằng,khinóiđếnlãikép,thờigianchắcchắnđứngvềphíabạn.
Nhưbạnsẽthấy,nếuNữhoàngIsabellakhôngbỏ30.000đôlađểtài
trợchochuyếnhànhtrìnhcủaColumbusmàđemđầutưvàobấtcứ
thứgìcóápdụnglãiképdùchỉ4%mỗinămthìđếnnăm1963,khoản
đócũngsẽthành2nghìntỷđôla(bâygiờlà7,3nghìntỷđôla).Như
Buffettvẫnđùa,“Nếukhôngtínhsựthỏamãnvềmặttinhthầncó
đượckhitìmramộtbáncầumớithìdùchocóđượcquyềnsởhữu
đấtđai,toànbộgiaodịchnàycũngchẳngbằnggiátrịcủatậpđoàn
IBM.”Vớilợithếthờigianđầutưdài,ngaycảcáckhoảnvốnbanđầu
khiêmtốnđượcđầutưởmứclợisuấtkhiêmtốncũngsẽtíchlũylại
thànhcáckhoảnđángkinhngạc.
Hãynhìnlạibảnglãiképmộtchút,lầnnàythìchúýtớicộtlợi
suất8%.Mườinămcủalãiképsảnsinhra115.892đôlatiềnlời.Nếu
thờigiantănggấpđôi,thìtiềnlờitănggấpbalần.Nếuthờigiantính
lãiképtănggấpba(từ10nămlên30năm),thìtiềnlờitănggầngấp
chínlần.
Trongcâuchuyệnthứhai,BuffettkểvềcâuchuyệnVuaFrancisI
củanướcPháp,ngườiđãtrả20.000đôlachoBứctranhNàngMona
Lisa.Ởđây,Buffettminhhọaviệcmứclợisuấtcaovàthờigiandài
tạoramộtđiềuvôlýnhưthếnàonếungoạisuyquáxa.Nếubằng
cáchnàođókhoảntiền20.000đôlađóđượcápdụnglãiképởmức
6%mỗinăm,thìtínhđếnnăm1964nósẽcógiá1triệutỷđôla,gấp
gần3.000lầntổngnợquốcgiatạithờiđiểmđó.Buffettchắchẳnđã
nóithẳngvớingườivợcủaông,mộtngườiyêunghệthuậtvàlàchủ
sỡhữuphòngtranhtrongmộtkhoảngthờigian,khiôngnóirằng,
“Tôitinrằngđiềunàysẽchấmdứtmọitranhluậntronggiađình
chúngtôivềviệcmuatranhđểđầutư.”
Chẳngcógìnghingờrằngthờigianđầutưdàivàtốcđộtăngtrưởng
caokếthợplạisẽtạoracáctưởngtượngvôlýnếuchophépđiquá
Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


xa.ĐólàlýdotạisaoBuffettluôncốgắngngăncácthànhviêngóp
vốnkhôngngoạisuykếtquảđầutưcủaôngquáxatrongtươnglai.Ví
dụ,vàonăm1963,ôngnóithếnày:
Vàingườitrongcácanhcóthểhơithấtvọngvìtôikhôngđiền
vàobảngtrênmứclợisuấtlà22,3%...Tấtnhiên,mứclợisuấtđó
chưatínhcáckhoảnthuếthunhậpmàchínhcácanhtrả-chứkhông
phảiCôngtyHợpdanhnày.Tuynhiênngaycảloạibỏyếutốđóđi,
thìviệctínhtoánnhưvậysẽchỉchứngminhđiềuvôlýcủaýtưởng
ápdụnglãiképởmứclợisuấtquácaomàthôi–ngaycảvớikhoản
vốnbanđầukhiêmtốn….
Mộtvídụhiệnđạihơnchobạn:dướisựquảnlýcủaBuffett,
CôngtyBerkshirecóthểápdụnglãiképtrêngiátrịcổphiếucủa
mìnhlêntới21,6%mỗinămtrongsuốt50nămqua.Cổphiếu,từ
mứcgiágiaodịchkhoảng18đôlavàonăm1965,đãcógiáđángkinh
ngạctới218.000đôla/cổphiếutạithờiđiểmviếtbàinày(năm
2015).Tổnggiátrịthịtrườngcủacôngtyhiệntạilà359triệuđôla.
NếucốphiếucủaBerkshirecóthểápdụnglãiképhàngnămởcùng
mứclợisuấtđó,giátrịmỗicổphiếusẽlà3,8tỷđôlatínhđếnnăm
2065vàtổnggiátrịthịtrườngcủacôngtysẽlàhơn6triệutỷ,lớn
hơnnhiềutổnggiátrịcủatoànbộcôngtyđạichúngtrênhànhtinh
nàyhợplại.
Nhưbạnthấyđấy,tốcđộtăngtrưởngcaoliêntụclàkhôngthể
đạtđược.Chươngtrìnhđầutưcànglớnthìcàngkhóđểpháttriển.
Đâychínhlàluậtsốlớn(19)vàBuffett,từthờiđiểmviếtnhữngBức
thưgửithànhviêngópvốntớitậnbâygiờ,vẫnluônthẳngthắntrong
vấnđềnày.ChỉđơngiảnlàhômnayBerkshiređãquálớnđểphát
triểnnhanhhơnnềnkinhtếnóichung.

Nhữngrủirocácnhàđầutưhiện
naygặpphải
ùthịtrườngcổphiếusẽmanglạichobạnkếtquảgìtrongsuốt
thờigianđầutưcủamìnhthìcâuchuyệncuốicùngtrongbộba
chuyệnvềlãiképcủaôngthựcsựnhấnmạnhviệclàmsao
nhữngmứcgiảmkhôngđángkể–thayđổinhỏtrongmứclãisuất

Tai va hoc chung khoan: www.500dong.com


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×