Tải bản đầy đủ

Ngữ văn 9: Bếp lửa (Bằng Việt)

Giáo viên: Ngô Thị Nga
Trường THCS Đông Xuyên


Trong chng trình
ngữ văn THCS em đã
đc học bài thơ
nào có hai hình ảnh
trên ? Của tác giả
nào ?Tìm câu thơ t
-ng
Tiếngng?
gà traNộiXuân
dung
Quỳnh
của bài thơ ?
- Viết về tình cảm bà,
cháu
Trên đng hành quân
xa
Dừng chân bên xóm

Tay bà khum soi trứng
nhỏ
Giành từng quả chắt
chiu


TIẾT 56
42

BẰNG VIỆT


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Tác giả :
-Sinh năm 1941 – Thạch Thất - Hà Tây
- Thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành
trong kháng chiến chống Mĩ
-Phong cách thơ :trầm lắng suy tư, mượt
mà trong sáng.
+ Tác phẩm chính:
-Hương cây - Bếp lửa .
-Bếp lửa khoảng trời.
-Phía nửa mặt trăng chìm.
2. Tác phẩm :
- Sáng tác năm 1963, khi đó tác giả đang là
sinh viên học Luật ở nước ngoài.
- In trong tập “ Hương cây- Bếp lửa” năm
1968.


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )

. “Những năm đầu theo học
Luật tại đây tôi nhớ nhà
kinh khủng. Tháng 9 ở bên
đó trời se se lạnh, buổi sáng
sương khói thường bay mờ
mờ mặt đất, ngoài cửa sổ,
trên các vòm cây, gợi nhớ


cảnh mùa đông ở quê nhà.
Mỗi buổi dậy sớm đi học, tôi
hay nhớ đến khung cảnh
một bếp lửa thân quen, nhớ
lại hình ảnh bà nội lụi cụi
dậy sớm nấu nồi xôi, luộc củ
khoai củ sắn cho cả nhà”.


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi,
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói,
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay !
Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa.
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế,
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế !
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi !chẳng đến ở cùng bà,
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh.
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên !”.
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn,
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ,
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
Giờ cháu đã đi xa, có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng bao giờ quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?...


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Tác giả :
2. Tác phẩm :
II. Tìm hiểu văn bản.
1.Cấu trúc.
- Thể thơ: tự do.
Mạch thơ đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ
kỷ niệm đến suy ngẫm.
_ Bố cục: 4 phần
Khổ đầu: Bếp lửa gợi nỗi nhớ thương bà.
3 khổ thơ tiếp : Những hồi tưởng về bà và
tình bà cháu.
Khổ thứ 4,5,6 : Suy ngẫm về cuộc đời bà .
Khổ cuối : Nỗi nhớ của người cháu khi đi xa
nhớ về bà.
-Phương thức thức biểu đạt: BC,MT,TS,
Bluan.


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
2. Nội dung.
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
a. Bếp lửa gợi nỗi nhớ thương bà.
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
+ Bếp lửa – hình ảnh quen thuộc ở làng
quê.
Điệp ngữ: Một bếp lửa-> gần gũi,bình dị.
-Từ láy: - “chờn vờn” miêu tả hình ảnh
ngọn lửa mới nhóm như mờ ảo trong
màn sương sớm . Đồng thời còn gợi cái
mờ mờ của ký ức tuổi thơ theo thời gian.
- “ấp iu” gợi nhớ đến bàn tay kiên
nhẫn,nâng niu, khéo léo và tấm lòng chi
chút của bà.
- Thành ngữ, cách nói ẩn dụ: sự vất vả
của cuộc đời bà.
=>Bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưởng
cảm xúc về bà. Bếp lửa bình dị, thân
thuộc; người bà vất vả, lo toan và đầy
tình yêu thương.


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
2. Nội dung.
a. Bếp lửa gợi nỗi nhớ thương bà.
b. Những hồi tưởng về bà và tình bà cháu.
+ 4 tuổi
- Đói mòn, đói mỏi: hình ảnh tả thực,
miêu tả rõ nét nhất về nạn đói.
- Mùi khói: khói hun nhèm mắt, sống mũi
còn cay.
- Tuổi thơ có nhiều nhọc nhằn thiếu thốn,
vất vả, gian nan, đói khổ nhưng hạnh
phúc vì có bà và có bàn tay bà chăm sóc.
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói,
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay !


Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
2. Nội dung.
a. Bếp lửa gợi nỗi nhớ thương bà.
+ Bếp lửa
b.Những hồi tưởng về bà và tình bà
cháu.
+ 4 tuổi
+8 năm ròng
-Giọng thơ thủ thỉ , tâm tình,ngôn
ngữ thơ mộc mạc giản dị .
-Tiếng chim tu hú:
+ Những câu chuyện bà kể cháu nghe.
+ Cử chỉ việc làm đầy tình yêu
thương, đùm bọc che chở của bà.
-Bà đã làm thay công việc của người
bố, người mẹ và người thầy.
- Nghệ thuật: Điệp ngữ, liệt kê -> song
đôi, quấn quýt, gắn bó không rời.

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa.
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế,
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế !
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc
Tu hú ơi !chẳng đến ở cùng bà,
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?


Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )
2. Nội dung.
b.Những hồi tưởng về bà và tình bà
cháu.
+ 4 tuổi
+8 năm ròng
-Giọng thơ thủ thỉ , tâm tình,ngôn
ngữ thơ mộc mạc giản dị .
-Tiếng chim tu hú như giục giã, khắc
khoải làm cho nỗi nhớ càng tha thiết.
+ Những câu chuyện bà kể cháu nghe.
+ Cử chỉ việc làm đầy tình yêu
thương, đùm bọc che chở của bà.
-Bà đã làm thay công việc của người
bố, mẹ và người thầy.
- Nghệ thuật: Điệp ngữ, liệt kê -> song
đôi, quấn quýt, gắn bó không rời.

- Nhắn nhủ chim tu hú hãy đến ở
cùng bà để bà vơi bớt nỗi nhớ
cháu, vơi bớt nỗi cô đơn tuổi già.
=> Lòng biết ơn sâu sắc,tình yêu
thương, kính trọng của cháu dành
cho bà. Bếp lửa chính là hiện diện
của tình bà ấm áp,là sự cưu mang
đùm bọc đầy chi chút của bà.


1. Em có cảm nghĩ gì về nhan đề bài thơ “ Bếp lửa”
2. Có người cho rằng : hình ảnh bà trong bài thơ là hình
ảnh của người nhóm lửa và giữ lửa ? Em có suy nghĩ
gì về nhận xét ấy?


VỀ NHÀ

Học kỹ phần 1,2.
Viết lời bình khổ thơ em
thích nhất.
Chuẩn bị tiếp phần còn lại.



Tiết 42 : Bếp lửa ( Bằng Việt )


Mưòi năm rồi, bà ạ
Cháu chẳng có gì hơn
trong phút tiễn đưa bà”
( Đôi dòng tiễn đưa bà nội-1974


1. Em có cảm nghĩ gì về nhan đề bài thơ “ Bếp lửa”
2. Có người cho rằng : hình ảnh bà trong bài thơ là hình
ảnh của người nhóm lửa và giữ lửa ? Em có suy nghĩ
gì về nhận xét ấy?



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×