Tải bản đầy đủ

Cấu trúc da

Cấu trúc da
Là cơ quan luôn luôn thay đổi, làn da bao gồm 3 lớp chính- biểu bì, hạ bì và mô dưới da - mỗi lớp lại
bao gồm nhiều lớp thay thế. Các phần phụ của da như các nang và các tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn
cũng đóng những vai trò khác nhau trong chức năng tổng thể của da.


Làn da bao gồm 3 lớp: biểu bì, hạ bì và mô dưới da

Biểu bì
Như là lớp da ở phía ngoài cùng mà chúng ta có thể nhìn và chạm vào được, lớp biểu bì bảo vệ chúng
ta tránh khỏi các độc tố, vi khuẩn là tránh mất các chất lỏng cần thiết. Nó bao gồm 5 lớp tế bào. Các


tế bào được sản sinh ở lớp trong cùng, di chuyển đến bề mặt da. Từ đó, chúng phát triển và trải qua
nhiều sự thay đổi. Đây chính là quá trình được biết như là quá trình sừng hóa (hay sự hình thành
sừng ở biểu bì), khiến mỗi lớp của tầng biểu bì trở nên khác biệt.
1. Lớp đáy (hay stratum basale): là lớp trong cùng của biểu bì nơi các tế bào keratinocyte được
sản sinh.
2. Lớp tế bào gai (hay Stratum spinosum): các tế bào keratinocytes sản sinh chất sừng (các sợi
protein) và trở nên có hình con suốt.
3. Lớp hạt (hay stratum granulosum): Quá trình sừng hóa bắt đầu- các tế bào sản sinh ra các hạt

nhỏ và các hạt này di chuyển lên trên, biến đổi thành chất sừng và các lipid biểu bì.
4. Lớp bóng (hay stratum lucidium): Các tế bào bị ép nhẹ, trở nên bằng phẳng và không thể
phân biệt được.
5. Lớp sừng (hay stratum corneum): Là lớp ngoài cùng của biểu bì, trung bình có khoảng 20 lớp
da và các tế bào chết đã được dát mỏng, phụ thuộc vào vùng da của cơ thể. Những tế bào chết
này bong ra thường xuyên trong quá trình tróc vảy. Lớp sừng là nơi cư trú của các tuyến mồ
hôi và các tuyến bã nhờn.


Lớp da ở phía ngoài cùng được gọi là lớp sừng, nơi mà các tế bào chết thường bị bong ra
Các tế bào ở lớp sừng thì được gắn kết với nhau bởi các lipid biểu bì. Những lipid này thì rất quan
trọng để tạo nên một làn da khỏe mạnh: chúng tạo nên hàng rào bảo vệ và giữ được độ ẩm cho da.
Khi các lipid bị mất đi, da trở nên khô hơn và cảm giác bị căng và sần sùi.


Biểu bì được bao phủ bởi chất nhũ tương gồm nước và lipid (chất béo) được biết như các màng
hydrolipid. Lớp màng này giúp duy trì sự tiết mồ hôi và bã nhờn, giúp làn da được mềm hơn và hoạt
động giống như hàng rào chống lại vi khuẩn và nấm.
Phần nước của màng này, như là các acid bảo vệ bao gồm:


Axit lactic và một số các amino axit từ mồ hôi



Các axit tự do từ dầu



Các amino axit, axit cacboxilic pyrrolidine và các nhân tố tạo độ ẩm tự nhiên khác (NMFs)là nhân tố của quá trình sừng hóa.


Các tế bào bên trong lớp sừng thì được gắn kết với nhau bởi lipids, rất quan trọng trong việc giúp
cho làn da khỏe mạnh.
Các axit bảo vệ giúp làn da khỏe mạnh, là môi trường axit nhẹ và có độ pH nằm trong khoảng từ 5.4
đến 5.9. Đây là môi trường lý tưởng cho:


Các vi sinh vật tốt cho da có thể phát triển mạnh và các vi sinh vật có hại sẽ bị tiêu diệt.





Sự hình thành các lipid biểu bì.



Các enzym kiểm soát quá trình tróc vảy.



Lớp sừng dễ dàng tự phục hồi khi nó bị tổn thương.

Bao phủ hầu hết các phần của cơ thể nhưng biểu bì chỉ có độ dày khoảng 0.1mm, vùng biểu bì chung
quanh mắt mỏng hơn (0.05mm) và dưới bàn chân thì dày hơn (1-5mm). Tìm hiểu thêm có thể đọc
Am hiểu về làn da ở các phần khác nhau của cơ thể và làn da của nam và nữ thì khác nhau như thế
nào.

Hạ bì (hay lớp mô mạch liên kết)
Hạ bì thì dày, đàn hồi, là lớp giữa của da và bao gồm 2 lớp:


Lớp đáy (hay stratum reticulare): là vùng rộng và dày, nơi tiếp giáp với hạ bì.



Lớp lưới (hay stratum papillare): được định dạng hình làn sóng và tiếp xúc với biểu bì


H
ạ bì bao gồm một lớp dày trên lớp mô dưới da và một lớp có hình uốn lượn sóng ở dưới biểu bì
Phần cấu trúc chính của lớp hạ bì là sợi collagen, sợi đàn hồi và các mô liên kết- giúp cho làn da độ
khỏe mạnh, linh hoạt mang đến sự trẻ trung hơn cho da. Các cấu trúc này thì gắn chặt với một chất
như gel (có chứa axit hyaluronic), có khả năng cao trong việc liên kết với phân tử nước giúp duy trì
được thể tích của da.
Lối sống và các nhân tố bên ngoài như ánh nắng mặt trời và sự thay đổi nhiệt độ có tác động đến số
lượng sợi collagen và sợi đàn hồi trong cấu trúc da. Khi chúng ta già đi, sự sản sinh sợi collagen và
sợi đàn hồi tự nhiên giảm xuống và chức năng gắn kết với các phân tử nước cũng bị suy yếu. Làn da
lúc đó trông có vẻ thiếu săn chắc và nếp nhăn xuất hiện. Tìm hiểu thêm về các nhân tố ảnh hưởng
đến làn da, ánh nắng mặt trời tác động lên làn da như thế nào và lão hóa da.


Lớp hạ bì đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi ảnh hưởng của các nhân tố bên ngoài
cũng như nuôi dưỡng lớp ngoài cùng:
1. Lớp hạ bì dày, có cấu trúc giúp làm nhẹ đi các tác động từ bên ngoài và khi tổn thương xảy
ra, chúng có chứa các mô liên kết giúp làm lành vết thương như nguyên bào sợi và dưỡng
bào .
2. Là nơi có chứa nhiều mao mạch máu giúp nuôi dưỡng biểu bì và loại bỏ chất thải.
3. Tuyến bã nhờn (nơi sản sinh dầu cho bề mặt da) và tuyến mồ hôi (nơi vận chuyển nước và
axit lactic tới bề mặt da) thì đều được đặt tại lớp hạ bì. Các chất lỏng này kết hợp với nhau
tạo nên lớp màng hydrolipid.
Hạ bì còn là nơi có các cơ quan:
1. Các mao mạch bạch huyết.
2. Cơ quan cảm nhận cảm giác.
3. Chân tóc: nơi tóc được phát triển.


Hạ bì bảo vệ cơ thể với miếng đệm của chúng, với khả năng nuôi dưỡng và loại bỏ chất thải cũng
như chức năng đổ mồ hôi

Mô dưới da (hay lớp mỡ dưới da)
Lớp da ở phía trong cùng là nơi tạo ra năng lượng của cơ thể, đồng thời hoạt động như một tấm đệm
và cách nhiệt cho cơ thể . Chúng bao gồm:




Các tế bào mỡ: gắn kết lại với nhau thành nhóm như một lớp đệm.



Các sợi collagen đặc biệt (được gọi là vách mô hay đường ranh giới): bao gồm các mô liên
kết mềm xốp giúp giữ các tế bào chất béo gắn kết lại với nhau.



Các mạch máu.

Số lượng các tế bào chất béo ở mô dưới da thì khác nhau ở các vùng trên cơ thể . Hơn nữa, sự tạo
thành các tế bào này cũng khác nhau giữa nam và nữ,cũng như cấu trúc của các bộ phận khác của da.
Làn da thay đổi xuyên suốt cuộc đời của mỗi người. Tìm hiểu thêm tại làn da ở các độ tuổi khác
nhau.


H
ạ bì cách ly cơ thể và là nơi chứa tế bào, kết cấu collagen và các mạch máu

Chức năng của da
Làn da rất quan trọng đối với sức khỏe và tinh thần của chúng ta. Một làn da khỏe hoạt động như một
rào cản giữa thế giới bên ngoài và bên trong cơ thể, và là sự bảo vệ cơ thể đầu tiên và tốt nhất.


Lạnh, nóng, mất nước và tia bức xạ: Như là lớp ngoài cùng của da, lớp sừng đóng vai trò quan trọng
trong việc bảo vệ cơ thể khỏi môi trường và hạn chế sự mất nước của biểu bì.


Chúng có chứa các nhân tố dưỡng ẩm tự nhiên (NMFs)- bắt nguồn từ tuyến bã nhờn của lớp sừng
bao gồm lactic và ure. Những chất này gắn kết với nước và giúp duy trì được sự đàn hồi, sự vững
chắc và mềm mại của da. Nếu các nhân tố này bị suy yếu, da sẽ mất đi độ ẩm. Khi độ ẩm của lớp
sừng xuống còn từ 8- 10%, da trở nên khô, sần sùi và có xu hướng bị nứt nẻ.
Khi da tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời, sự sản sinh sắc tố ở lớp đáy tăng lên, da trở nên
dày hơn để tự bảo vệ và chứng tăng sắc tố da có thể xảy ra. Tìm hiểu thêm ở ánh nắng mặt trời tác
động đến da như thế nào.
Các tế bào mở ở mô dưới da cũng giúp cô lập cơ thể khỏi nhiệt độ nóng và lạnh

Hàng rào chắn ở phía
ngoài cùng


Bảo vệ da khỏi tia UV
Áp lực, dòng chảy và sự mài mòn: Một lần nữa, các lớp biểu bì tạo thành lớp đầu tiên để bảo vệ. Các
tế bào mỡ ở mô dưới da cung cấp lớp đệm hoạt động như thiết bị giảm va chạm, bảo vệ các mô cơ và
các sợi mô bao quanh cơ ở phía dưới.
Khi da tiếp xúc với các nhân tố bên ngoài, sẽ làm cho lớp sừng dày lên, ví dụ khi các vết chai ở tay
hay chân sẽ càng dày lên khi bị cọ xát nhiều.
Các vật chất hóa học: khả năng đệm của màng hydrolipid và axit bảo vệ giúp bảo về cơ thể khỏi các
chất hóa học có tính kiềm gây hại. Tìm hiểu thêm ở các nhân tố ảnh hưởng đến làn da.
Vi khuẩn và vi rút: lớp sừng của biểu bì và các axit bảo vệ chống lại các loại vi khuẩn và nấm. Nếu
có tác nhân nào đó vượt qua được rào cản đầu tiên thì hệ thống miễn dịch của da sẽ phản ứng lại


Hàng rào bảo vệ da hiệu
quả


Cảm giác
Là cơ quan đa nhiệm vụ lớn nhất, nên da đóng nhiều vai trò quan trọng đối với sức khỏe của chúng
ta:
Điều chỉnh nhiệt độ: Da đổ mồ hôi giúp làm mát cơ thể và thu nhỏ lại hệ thống các mạch máu ở hạ bì
để giữ nhiệt.
Kiểm soát cảm xúc: Đầu các dây thần kinh ở da khiến da nhạy cảm với áp lực, chấn động, va chạm,
nỗi đau và nhiệt độ .
Sự tái tạo: da có khả năng phục hồi các vết thương
Nguồn thức ăn: các tế bào chất béo ở mô dưới da cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng. Khi cơ
thể cần, những chất này sẽ được di chuyển đến các mạch máu và đưa đến nơi cần thiết.
Da cũng đóng một vai trò quan trọng về tâm lý. Là chỉ số dễ thấy nhất của sức khỏe, tình trạng da
của chúng ta ảnh hưởng đến cách chúng ta cảm thấy về bản thân mình và cách người khác cảm nhận


chúng ta ra sao. Khi làn da khỏe mạnh và không có bất kì vấn đề gì, nó có thể làm mọi chuyện tốt
hơn và chúng ta sẽ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.

Nhiệt độ


Sự tái tạo

Chuyện gì sẽ xảy ra khi da bị tổn thương?
Làn da khỏe mạnh, không có bất kì các vấn đề gì thì sẽ đều màu,cấu trúc mềm mại, đủ độ ẩm, là cơ
quan cảm thụ tốt những va chạm, áp lực và nhiệt độ. Khi hàng rào tự nhiên của da bị suy yếu, chức
năng bảo vệ và vẻ bên ngoài khỏe mạnh của làn da sẽ bị tổn thương:


Da mất đi độ ẩm và độ đàn hồi và có thể nhìn và cảm thấy khô, thô, nứt và / hoặc chảy xệ.



Da ngày càng trở nên nhạy cảm hơn với các ảnh hưởng bên ngoài (mặt trời, sự thay đổi nhiệt
độ) và đặc biệt dễvbị nhiễm trùng.

Làn da bị nhiễm trùng có thể trở nên viêm, các tế bào đề kháng sẽ cố gắng để phục hồi hàng rào bảo
vệ bị tổn hại và làm lành sự nhiễm trùng đó. Trong trường hợp mắc các bệnh như viêm da cơ địa và
da đầu bị ngứa, các phương pháp điều trị đặc biệt thường được áp dụng để phá vở vòng luẩn quẩn khi
bị ngứa và nhiễm trùng và giúp tái tạo lại hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.


Da có cơ chế phục hồi và tái tạo khác nhau. Lớp đáy đảm bảo sự tái tạo biểu bì nhanh chóng, thông
qua sự phân chia tế bào liên tục:


Nếu có bất kì tổn thương nào xảy ra đối với lớp da trên cùng, tổn thương đó (được biết như là
sự ăn mòn) có thể lành lại mà không để lại sẹo.



Nếu tổn thương đến lớp hạ bì và màng đáy bị ảnh hưởng (như các vết loét) thì sẹo sẽ được
hình thành.

Quá trình lành vết thương thường tuân theo các giai đoạn liên tiếp sau đây:
1. Máu đông sẽ hình thành một lớp màng có bề mặt cứng dính vào vết thương (vỏ cứng hay
vảy).
2. Các tế bào chết, tổn thương và các mô liên kết bị phá vỡ và bị phân hủy bởi enzym.
3. Các tế bào bảo vệ cơ thể hoạt động bằng cách tiêu biến các vi khuẩn có hại và các tế bào
chết. Dịch bạch huyết chảy kết dính các vết thương.
4. Các tế bào mới – bao gồm các mao mạch mới, các mô liên kết và sợi collagen- được hình
thành trong quá trình tạo thành biểu mô.
Giai đoạn cuối cùng có thể được khuyến khích và kích thích bằng cách sử dụng các sản phẩm giúp
lành vết thương (như là dexpanthenol).
Tìm hiểu thêm về các nhân tố ảnh hưởng đến sức khỏe của da và làm thế nào để giữ da khỏe mạnh
ở các nhân tố ảnh hưởng đến da, chăm sóc da cơ thể và qui trình chăm sóc da mặt hàng ngày.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×