Tải bản đầy đủ

TUD tang huyet ap trong thai ky

44

18.
I.

T NGăHUY TăỄPăTRONGăTHAIăK

M ăđ u

T ngă huy tă ápă lƠă bi nă ch ngă n iă khoaă th ngăg pănh tă ă ph ă n ă mangă thaiă vƠă lƠă 1ă
trong nh ngănguyênănhơnăquanătr ngăgơyăt ăvongăm ătrênătoƠnăth ăgi i.ăVi căđi uătr ăthíchă
h păt ngăhuy tăápăthaiăk ănh măgi măbi năch ngăn ngăn ăchoăm ăvƠăthai.
II.

Phơnălo i
 Có 5 nhómăt ngăhuy tăáp trongăthaiăk
1. T ngăhuy tăápăthaiăk ă(tr

căđơyăg iălƠăt ngăhuy tăáp thoáng qua).

2. Ti năs năgi t.

3. S năgi t.ă
4. Ti năs năgi tăghépătrênăt ngăhuy tăápămưnătính.ă
5. T ngăhuy tăápămưnătính.ă
ngă≥ă

D

 T ngăhuy tăápălƠăkhiăhuy tăápătơmăthuă≥ă140mmHgăvƠăho căhuy tăápătơmătr
90ămmHg.ă oăsauăngh ăng iă10ăphút.
2. T ngăhuy tăáp thaiăk

3. Ti năs năgi tă(TSG)
a.
TSG ỉh

 Huy tăápăă≥ă140/90mmăHgăsauătu nă20ăc aăthaiăk .
 Protein/ăni uăă≥ă300ămg/24ăgi ăhayăqueăth ă≤ă2+.
 Ho căProteină/ăCreatinin ni uă≥ă0,3.ă
TSG ỉ ỉg: TSG và có m t tọỊỉg ẾáẾ tọi u Ếh ỉg sau










BV

b.

T

 Huy t ápă≥ă140/90ămmHg.
 Không có protein-ni u.ă
 Huy tăápătr ăv ăbìnhăth ngătrongăvòngă12ătu năsauăsinh.

Huy tăápă≥ă160/110ămmăHg.

Protein/ăni uă≥ă5ăg/24ăgi ăhayăqueăth ă3+ă(2ăm uăth ăng uănhiên).
Thi uăni uă<ă500ăml/ă24ăgi .
Creatinineă/ăhuy tăt ngă>ă1.3ămg/dL.
Ti uăc uă<ă100,000/mm3.
T ngămenăgan ALTăhayăASTă(g păđôiăng ngătrênăgiáătr ăbìnhăth ng) .
Thaiăch măphátătri n.
Nh căđ uăhayănhìnăm .
auăvùngăth ngăv ăho căh ăs năph i.

4. S năgi tă
TSGăvƠăxu tăhi năc năcoăgi tămƠăkhôngăth ăgi iăthíchăđ
B ỉh ối ỉ T D

căb ngănguyênănhơnăkhác
PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


45

5. Ti năs năgi tăghépătrênăt ngăhuy tăáp mãn tính
 Protein-ni uăm iăxu tăhi nă≥ă300ămg/24ăgi ătrênăthaiăph ăđưăcóăs năt ngăhuy tăápă
nh ngăkhôngăcóăprotein-ni uătr cătu năl ăth ă20ăc aăthaiăk .
 Ho căhuy tăápăvƠăprotein-ni uăt ngăđ tăng tăhayăti uăc uă<ă100.000/mm3 máu trên
m tăph ăn ăt ngăhuy tăápăvƠăcóăprotein-ni uătr cătu năl ăth ă20ăc aăthaiăk .
6. T ngăhuy tăáp mãn
 HAă≥ă140/90ămmHgătr
c aăthaiăk .
 Hayăt ngăhuy tăápăđ
tu n.

căkhiămangăthaiăhayăđ

căch năđoánătr

cătu năl ăth ă20ă

căch năđoánăsauătu năl ăth ă20ăvƠăkéoădƠiăsauăsinhătrênă12ă

T

D

 Cácăxétănghi măth căhi n đ iăv iăTSGăn ng
 T ngăphơnătíchăt ăbƠoămáu.
 Acid uric.ăBilirubină(ToƠnăph n,ăgiánăti p,ătr căti p).
 AST-ALT.
 Ch căn ngăth n.

ngăhuy t.

măhuy t.
 TPTNT.
 Protein ni uă24ăgi .
 ôngămáuătoƠnăb .
 Soiăđáyăm tă(n uăcóăth ).
 Protein/creatinin ni uă(n uăcóăth ).

BV

III.
i uătr ăt ngăhuy tăápăthaiăk
N măngh
 T ngă huy tă ápă mưn,ă nă đ nh:ă khôngă c nă h nă ch ă ho tă đ ng,ă vìă t ngă nguyă c ă t că
m ch.ăă
 N uăTSGăvƠăthaiăsuyădinhăd ngătrongăt ăcung,ăn măngh ăs ălƠmăt ngăt iămáuăt ă
cungănhau,ăvƠăgi măthi uăoxyămô.ă
A.ăTi năs năgi tănh : ch ăy uăđi uătr ăngo iătrú

i uătr ăn iăkhoa:
 Choăthaiăph ăngh ăng i.ăD năch ăđ ă nănhi uăđ m,ănhi uărauăc iăvƠătráiăcơyăt

i.ă

 Khámăthaiăm iă3-4 ngày/ l n.ăă
 Theoădõiătìnhătr ngăs căkh eăc aăbƠăm .ă
 Theoădõiătìnhătr ngăthaiănhi:ăsiêuăơmăthaiăm iă3ăậ 4ătu n,ăN_STă2ăl n/ătu n.
 D nădòăb nhănhơnăv ăcácătri uăch ngăc aăti năs năgi tăn ng.ăH
đ ngăthai.
B ỉh ối ỉ T D

ngăd nătheoădõiăc ă

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


46

 N uăHAă>ă149/ă90mmHgăvƠăProteină/ăni uă++:ănh păvi n.ă
 Lâm sàng:
 KhámălơmăsƠngăchiăti tăvƠă c năth năxemă cóăcácă tri uăch ngănh ănh că đ u,ăr iă
lo năth ăgiác,ăđauăth ngăv ăvƠăt ngăcơnănhanhăhayăkhông.ă
 Cơnăthaiăph ălúcănh păvi năvƠăm iăngƠyăsau.ă
 oăhuy tăápă ăt ăth ăng iăm iă4ăgi ,ătr ăkho ngăth iăgianăt ăn aăđêmăđ năsáng.ă
 Th

ngăxuyênăđánhăgiáăs căkh eăthai: Siêu âm thai ậ N_ST.

 Xétănghi m:
 Xétănghi măproteină/ăni uăm iăngƠyăho căcách hai ngày.


nhăl ngăcreatinineămáu,ăhematocrit,ăđ măti uăc u,ămenăgan,ăLDH,ăacidăurică
t ng.ă(Ch ălƠmăxétănghi măđôngămáuăkhiăti uăc uăgi măvƠămenăganăt ng).ă

 Cách x ătríăti p theoătùyăthu căvƠo
 Tu iăthai.
 Tìnhătr ngăc ăt ăcung.

D

ăn ngăc aăti năs năgi t.



 TSGănh ăk tăthúcăthaiăk ă ătu iăthaiă≥ă37ătu n.

BV

T

B.ăTi năs năgi tăn ng
Nguyênăt căx ătrí
1. D ăphòngăvƠăki măsoátăc năcoăgi tăb ngămagnesiumăsulfate.
2. H ăápăkhiăhuy tăápăcao:ăHuy tăápătơmătr ngă≥ă100-110mmăHg,ăho căHAătơmă
thuă≥ă150-160 mmHg (ACOG 2012).
3. Ch măd tăthaiăk ăsauăkhiăch ngăcoăgi tăvƠăh ăHAă24ăgi .
Tránhăs ăd ngăl iăti u.
H năch ătruy năd chătr ăkhiăcóătìnhătr ngăm tăn cănhi u.
a.
Magnesium sulfate
 D ăphòngăvƠăch ngăcoăgi tă
Magnesiumăsulfateăcóăth ătiêm t nhăm ch,ătiêmăb păho cătruy năt nhăm chăliênăt c.
 Li uăt năcông:ăă3 - 4,5găMagnesiumăsulfateă15%ă/50mlădungăd chătiêmăt nhăm chăt ă
15-20 phút (tùyăthu căcơnăn ngăc aăthaiăph ,ăti năc năs ăd ngăMagnesium sulfate).
 Duy trì 1- 2gă/gi ătruy năTM.ăPhaă6găMagnesiumăsulfateă15%ăvƠoăchaiăGlucoseă5%ă
500mlătruy năTMăXXXăgi t/ăphút.ă
 Tiêmăb păgiánăđo n:ătiêmăb păsơuăm iăgi ă1găho căm iă4ăgi ă5g, thêm Lidocain 2%
đ ăgi măđau.
 B mătiêmăđi n:ăphaă6găMagnesiumăsulfateă15%ă+ă2mlăn căc t phaătiêm,ăb mătiêmă
đi nă7ml/gi .
 Theoă dõiă cácă d uă hi u:ă ph nă x ă gơnă x ngă (có),ă nh pă th ă (>16ă l n/phút),ă l ngă
n căti uă(>100ml/ă4ăgi )
B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


47

oăn ngăđ ăMgăhuy tăthanhăm iă12ăgi ăvƠăđi uăch nhăli uăduyătrìăđ ăgi ăđ căn ngă
đ ăMgă4- 7mEq/L (4,8-8,4mg/dL).
 Magnesiumăsulfateădùngătr c,ătrongăvƠăduyătrìăt iăthi uă24ăgi ăsauăsinhă[3].
 Ng đ c Magnesium sulfate
 Liênăquanăn ngăđ ăMagnesium/huy tăthanh.
 9,6 ậ 12mg/dl (4,0 ậ 5,0ămmol/L):ăm tăph năx ăgơnăx ng.
 12 ậ 18 mg/dl (5,0 ậ 7,5ămmol/L):ăli tăc ăhôăh p.
 24 ậ 30 mg/dl (10 ậ 12,5ămmol/L):ăng ngătim
 Nguyăc ăBHSS.
 Gi mădaoăđ ngăn iăt iănh pătimăthai.
 X trí ng đ c Magnesium sulfate
 Ng ngăMagnesiumăsulfate.
 Thu căđ iăkháng: Calcium gluconate, tiêm TM 1g.

tăn iăkhíăqu năvƠăthôngăkhíăđ ă c uăs ngăb nhănhơnăn uăcóăsuy hôăh p,ăng ngă
th .


D

Thu Ế h huy t áị
Thu căh ăápăcóăth ă nhăh ngăb tăl iătrênăc ăm ăvƠăthai.ă nhăh ngătrênăthaiănhiăho că
giánăti pădoăgi măl uăl ngătu năhoƠnăt ăcungănhauăho cătr căti pătrênătimăm ch.ăDoă
v y,ăc năcơnănh căgi aăl iăíchăvƠănguyăc ăkhiăs d ngăthu căh ăáp.
 Ch đ nh
 KhiăHAătơmăthuă≥ă150-160 mm Hg hay
 HAătơmătr ngă≥ă100mmăHg.

T

b.

BV

ảA đ t sau đi u tr
 HAătrungăbìnhăkhôngăgi măquáă25%ăsoăv iăbanăđ uăsauă2ăgi .
 HAătơmăthuă ăm că130ăậ 150mm Hg.
 HAătơmătr ngă ăm că80ăậ 100mm Hg.
 Ch ngăch ăđ nhătrongăthaiăk
 Nitroprusside.
 Thu că căch ămenăchuy n.
 Cácălo iăthu căh ăHA dùngătrongăthaiăk
 Labetalol.
 Hydralazine.
 căch ăCalciumănh ăNifedipine,ăNicardipine.ă
Labetalol
 B tăđ uă20ămgăTM,ăcáchă10ăphútăsauăđóăTMă20ăđ nă80mg.
 T ngăli uă<300ămg.ăVíăd :ăTMă20mg,ăti pătheoă40ămg,ă80mg,ăti pă80mg.ăăCóăth ă
truy năTMă1mg - 2mg/phút.
 HAăs ăh ăsauă5-10ăphútăvƠăkéoădƠiăt ă3-6ăgi .ă[4,12]
B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


48

Hydralazine
 Cóă th ă gơyă h ă huy tă ápă h nă nh ngă thu că khácă [4],ă khôngă ph iă lƠă ch nă l aă s ă 1ă
nh ngăđ cădùngăr ngărưiă
 Cách dùng: [3,4]
 Tiêm TM 5mg hydralazine/1-2 phút.
 N uăsauă15-20ăphútăkhôngăđ tăđ căh ăápăăchoă5- 10mgăTMăti p.
 N uăt ngăli uă30ămgăkhôngăki măsoátăđ căHAănênădùngăthu căkhác.
 HAăs ăh ăsauă10-30ăphútăvƠăkéoădƠiăt ă2-4ăgi .
 Hydralazineăđ căch ngăminhăcóăhi uăqu ătrongăphòngăng aăxu tăhuy tănưo.
Nicardipin
 ngă10mg/10mlăphaăv iă40mlăn căc tăho căNaClă0,9.
 T năcông:ă0,5-1 mg (2,5-5ml)ătiêmăt nhăm chăch m.
 Duyătrìăb mătiêmăđi nă1-3mg/ăgi ă(5-15ăml/gi ).ăN uăkhôngăđápă ngăsauă15ăphútă
t ngă2,5mg/gi ăt iăđaă15mg/gi .ă

D

CáẾ thu Ế h áị ỆháẾ: ít Ệhi s ế ỉg






i ti u
Ch ădùngăkhi:ăCóătri uăch ngăd aăphùăph iăc p.
Furosemideă(Lasix)ă1ă ngă20mgăxă8ă ngăậ tiêmăt nhăm chăch m.
Khôngădùngădungăd chă uătr ng.
Cóăth ătruy năLactateăRingerăv iăt căđ ă60ăậ 124ml/gi [3].

d.

Ch m ế t thai Ệ

T

c.

BV

 Cácăch ăđ nhăch măd tăg mă
 TSGănh ăthaiă>ă37ătu n.
 TSGăn ng:
 Huy tăápătơmătr ngăă 110mmHg .
 Proteinăni uă  5g/24ăgi ,ădipstickăđ mă ni uă≥ă+++ăquaă 2ăl năth ăcáchănhauă4ă
gi .
 Thi uăni uă(l ngăn căti uă<ă500ml/24ăgi ăho că<ă30ml/gi )
 Creatinin huy tăt ng.
 Nh căđ u,ăhoaăm t,ăđauăvùngăth ngăv ăho căđauăh ăs năph i.
 Suyăgi măch căn ngăgan.
 Gi măti uăc u.
 Cóăh iăch ngăHELLPă(tánăhuy t,ăt ngăSGOT,ăSGPT,ăgi măti uăc u)
 Phùăph iăc p.
 Thaiăsuyătr ngădi năho căsuyăc p.
 H ătr ăph iăthaiănhi
 Tu iăthaiăt 28-34ătu n:ăgiúpătr ngăthƠnhăph iăthaiănhiă
 Betamethasone:ăă4mgăxă3ă ngăTB,ăl păl iăl nă2ăsauă12-24ăgi .ăă
B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


49

 Khuynhăh

ngătrìăhoưnăthaiăk

 Tu iăthaiă<ă34ătu năkhuynhăh ngătrìăhoưnăch măd tăthaiăk ăsauă48ăgi ăhayăđ năkhiă
thaiăđ că34ătu n.
 Theoădõiăs căkh e thai N_ST, siêu âm Doppler .
 L uăỦ:ăNguyăc ănhauăbongănonă(NBN),ăs năgi t,ăr iălo năđôngămáu,ăsuyăth n,ăxu tă
huy tănưoầă
 Ch ngăch ăđ nh kéoădƠiăthaiăk

 Ph

ngăphápăch măd tăthaiăk

D

 Huy tăđ ngăh căthaiăph ăkhôngă năđ nh.
 N_STăkhôngăđápă ng,ăthi uă i,ăthaiăsuyădinhăd ngătrongăt ăcung, siêu âm Doppler
gi măt iămáuăđ ngăm ch.
 T ngăHAăkhôngăđápă ngăv iăđi uătr .
 Cóăd uăhi uănh căđ u,ănhìnăm ,ăđauăvùngăgan,ăh iăch ngăHELLP.
 S năgi t.
 Phùăph i.
 Suyăth n.
 NBN,ăchuy năd ,ăv ă i.ă

C.ăS năgi t

i uătr ăgi ngănh ăTSGăn ng






 Ph

Oxy,ăcơyăngángăl i,ăhútăđƠmănh tăđ măb oăthôngăhôăh p.
Ch ngăcoăgi t.
H ăhuy tăáp.
Ch măd tăthaiăk .
D ăphòngăcácăbi năch ng:ăxu tăhuy tănưo,ăvôăni u,ăphùăph iăc p,ănhauăbongănon,ă
phongăhuy tăt ăcung-nhau.

BV



T

 Kh iăphátăchuy năd .
 N uăCTCăthu năl iăcóăth ăgi căsinhăb ngăOxytocinăvƠătheoădõiăsátăb ngămonitoring,ă
giúpăsinhăb ngăForcepsăkhiăđ ăđi uăki n.
 N uăCTCăkhôngăthu năl i:ăm ăl yăthai.

ngăphápăch măd tăthaiăk
 N uăb nhănhơnăvôăni u,ăcoăgi t:ăph iăgơyămê,ăm ăl yăthai.
 N uăb nhănhơnă năđ nh,ă24ăgi ăsauăc năcoăgi tăcu iăcùng,ăkh iăphátăchuy năd ăn uă
c ăt ăcungăthu năl iăvƠăgiúpăsinhăb ngăforcepsăkhiăđ ăđi uăki n.

D. H uăs nă+ăS năgi t
 i uătr ăn iăkhoaătíchăc că(theoăphácăđ ăđi uătr ăs năgi t).
 Duy trì Magnesium sulfate 24ăgi ăsauăkhiăcoăgi t.ă
B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


50

E.ă i uătr ăt ngăhuy tăáp mưnăn ngăthêmădoăthai
a.

Nguyêỉ t Ế đi u tọ
i uătr ănh ălƠătr

b.


ngăh păti năs năgi tăn ng.

CáẾh đi u tọ
i uătr ăn iăkhoa
 Thu căh ăápălƠăLabetalolăhayăMethyldopaă(anătoƠnăchoăthaiăph ăvƠăthaiănhi),ăch nă
l aăk ălƠă căch ăcalcium.
 Vaiătròăl iăti uăcònăch aărõărƠng.
 Li uădùngăă
 Methyldopa 250 mg (u ng)ă2ăl nă/ngƠy,ăli uăt iăđaă3g/ngày.
 Labetalolă100ămg,ă(u ng)ă2-3ăl nă/ăngƠy,ăli uăt iăđaă1200ămg/ngƠy.ă
 Nifedipine 30 -90ămg,ă1ăl năngƠyătácăd ngăch m,ăt ngăcáchă7ă - 14ăngƠy,ăt iăđaă
120 mg/ngày.
i uătr ăs năkhoa

D



 C năxácăđ nhătu iăthai.

 LƠmăcácăxétănghi măđánhăgiáăs ăphátătri năvƠăs căkh eăc aăthaiănhiă2ăl n/ătu nă.
 Ch măd tăthaiăk ăs măh năn uăcóăd uăhi uăsuyăthaiătr
 Tiênăl

ngădi n.

ngălơuădƠi

T

 Ph ăn ăcóăt ngăHAătrongăthaiăk ăc năđ c theoădõiănhi uăthángăsauăsinhăvƠăt ăv nă
v ăcácăl năcóăthaiăsauăvƠănguyăc ăb nhătimăm chătrongăt ngălai.ă
 Tìnhătr ngăt ngăHAăt năt iăcƠngălơuăsauăkhiăsinh,ănguyăc ăchuy năthƠnhăt ngăHAă
m nătínhăcƠngăcao.ă

BV

 Nh ngăph ăn ăb ăs năgi t,ănguyăc ăphátătri năthƠnh t ngăHAămưnătínhăcaoăg pă3ăl nă
ăph ăn ăđưăsinhănhi uăl năsoăv iăph ăn ăm iăsinhăl năđ u.ă
 Nh ngăph ăn ăđưăb ăTSG,ănguyăc ăt ngăHAămưnăt ngăn uăl iăb ăTSGă ăl năcóăthaiă
sau.
 Cóăth ănói,ătheoădõiătìnhătr ngăHAă ăthaiăk ăsauălƠăm tăbi năphápăt măsoátănguyăc ă
t ngăHAămưnătínhă ănh ngăb nhănhơnăb ăTSG.ăTuyănhiên,ăm tăđi măc năl uăỦălƠă
b năthơnăTSGăkhôngăgơyăt ngăHAămưnătính.ă


T ăv năv ăcácăl nămangăthaiăt i
- Ph ăn ăđưăt ngăb ăTSGăcóănguyăc b ătáiăphátă ăl năcóăthaiăt i.
- Tìnhătr ngăTSGăbi uăhi năvƠăđ
cóăthaiăt iăcƠngăcao.ă

căch năđoánăcƠngăs m,ăkh ăn ngăb ăTSGă ăcácăl nă

- Ph ăn ăsinhănhi uăl n,ăb ăTSGăs ăcóănguyăc ăTSGă ăl năcóăthaiăsauănhi uăh năs nă
ph ăm iăb ăTSGăl năđ u.ă
B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012


51

TƠiăli uăthamăkh o
1. BƠiăgi ngăs năph ăkhoaă(2007)ăt pă1.ăNhƠăxu tăb năYăh căTp.ăHCM, trang 462-468
2. Abalos, E, Duley, L, Steyn, DW, Henderson-Smart, DJ. Antihypertensive drug therapy for mild to
moderate hypertension during pregnancy (Cochrane Review). Cochrane Database Syst Rev 2007;
:CD002252.
3. ACOG practice bulletin. Diagnosis and management of preeclampsia and eclampsia.Obstet Gynecol.
2002 Jan;99(1):159-67.
4. Duley, L, Henderson-Smart, DJ, Meher, S. Drugs for treatment of very high blood pressure during
pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2006; 3:CD001449.
5. F.Gary Cunnningham, Williams Obstetrics (2005) 22Th ed, Mc GRAW ậHILL, p 761-798
6. F.Gary Cunnningham, Williams Obstetrics (2009) 23Th ed, Mc GRAW ậHILL, chapter 34.
7. Fortnightly review: management of hypertension in pregnancy. BMJ 1999 May 15;318(7194):1332-6.
8. Magee LA; Ornstein MP; von Dadelszen P
9. Martin, JN Jr, Thigpen, BD, Moore, RC, et al. Stroke and severe preeclampsia and eclampsia: a
paradigm shift focusing on systolic blood pressure. Obstet Gynecol 2005; 105:246.
10. Meher S; Abalos E; Carroli G; Meher S: Bed rest with or without hospitalisation for hypertension
during pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2005;(4):CD003514.

D

11. Saftlas AF; Olson DR; Franks AL Epidemiology of preeclampsia and eclampsia in the United States,
1979-1986. Am J Obstet Gynecol 1990 Aug;163(2):460-5.
12. UpToDate 2009

13. Working group report on high blood pressure in pregnancy. National Institutes of Health, Washington,
DC 2000.

BV

T

14. Von Dadelszen, P, Magee, LA. Fall in mean arterial pressure and fetal growth restriction in pregnancy
hypertension: an updated metaregression analysis. J Obstet Gynaecol Can 2002; 24:941.

B ỉh ối ỉ T D

PháẾ đ đi u tọ s ỉ ịh ỆhỊa - 2012



x

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×